*

Juurd Eijsvoogel » De tranen van Colin Powell :: nrc.nl

De tranen van Colin Powell

Zelfs Colin Powell had gehuild toen hij dinsdag besefte dat Amerika een zwarte president had gekozen. „Iedereen huilde”, vertelde hij de volgende ochtend in een mooi gesprek op CNN. En terwijl hij dat probeerde uit te leggen, werden zijn ogen opnieuw waterig en moest hij de emotie wegslikken. Met hese stem vervolgde de staatsman en generaal dapper: „Ik schaam me er niet voor. Mijn gezin, mijn vrouw, mijn kinderen – iedereen…” – wie zelf nog droge ogen had kon de zin wel afmaken – … was in tranen.

Amerika huilde dinsdag om zichzelf – van blijdschap, trots en opluchting, maar ook door herinneringen aan verdriet, bitterheid en strijd die werden losgemaakt door de zege van Obama. Het was een collectieve ontlading van een spanning die veel Amerikanen al hun leven lang meedragen.

Een zwarte columnist van The Washington Post, Eugene Robinson, beschreef hoe hij het op de verkiezingsavond keer op keer te kwaad kreeg. Eerst toen hij op tv zag hoe Jesse Jackson zijn tranen de vrije loop liet: hij herinnerde zich hoe de jonge Jackson veertig jaar geleden op de overloop van het Lorraine Motel in Memphis had gestaan, toen Martin Luther King daar werd doodgeschoten. Tranen kwamen er weer toen Robinson zijn ouders belde, die vanwege hun huidskleur zoveel hadden moeten doorstaan. En nog eens toen hij Obama met zijn gezin op het podium in Chicago zag – wat een contrast met de vele gebroken gezinnen van zwarte Amerikanen. Dit stralende Afro-Amerikaanse viertal zou straks ‘the nations First Family’ zijn! Zo kan het ook!

Maar niet alleen zwarte Amerikanen waren diep geroerd, ook blanken en zelfs Republikeinen die op McCain hadden gestemd. Een conservatieve collega van Robinson schreef dat ze haar kinderen woensdagochtend ‘God Bless America’ zingend had gewekt.

De burgerrechtenbeweging streed volgens Martin Luther King niet alleen voor de bevrijding van zwarte Amerikanen, maar voor „de bevrijding van de Amerikaanse ziel”. Die Amerikaanse ziel was altijd gevangen geweest in de tegenspraak tussen het ideaal van ‘all men are created equal’ (uit de eerste zin van de Onafhankelijkheidsverklaring van 1776) en de praktijk van slavernij, discriminatie en maatschappelijke achterstelling.

Niemand denkt dat deze schrijnende wond in het Amerikaanse leven nu voor altijd geheeld is. Maar het proces van genezing blijkt een stuk verder gevorderd dan de meeste mensen hadden gedacht. De Amerikaanse kiezers hebben afgerekend met het fatalisme over de verhouding tussen de rassen, dat bij veel blanken en zwarten wortel had geschoten.

Een zwarte president – hoe onvoorstelbaar dat nog maar kort geleden was, werd woensdag weerspiegeld in Amerikaanse krantenkoppen. Believe it, stond in grote letters voorop een krant uit Iowa, de grotendeels blanke staat waar Obama een klein jaar geleden in de voorrondes zijn opmars begon. En een krant uit het zuidelijke Alabama, met zijn geschiedenis van discriminatie en racistisch geweld, kopte: In Our Lifetime. Ofwel: wie had gedacht dat wij dít nog zouden meemaken?

Een president is in Amerika veel meer dan een politieke leider. Hij is, als staatshoofd, ook een symbool en heeft een bijna koninklijke status. Hij is een politicus die wordt geacht ook de waardigheid van het ambt en de idealen van de staat te belichamen. En zo is ook het Witte Huis meer dan een ambtswoning: het geniet als The People’s House een enorme status in het nationale gevoel.

En nu hebben de kiezers een zwarte man aangewezen om land en regering te leiden, en ook het ideële kapitaal van het land te vertegenwoordigen. Ze hebben hun hoop in hem geïnvesteerd, de sleutel van het Witte Huis aan hem toevertrouwd.

Ik kan er niets aan doen, schreef Robinson in zijn column, maar ik ervaar de overwinning van Obama als een gebaar van erkenning en acceptatie – hoe absurd dat ook is, alsof zwarte Amerikanen niet allang verantwoordelijk zijn voor een groot deel van het succes van Amerika, in oorlog en vrede.

De emoties van dinsdagnacht kwamen niet alleen voort uit wat Obama als zwarte man heeft bereikt. Het ging ook om wat Amerika heeft bereikt. In het jaar waarin Obama werd geboren, streden zwarte activisten nog een harde strijd om gelijke rechten in bussen, cafetaria’s en bioscopen. Straks speelt de presidentiële blaaskapel het Hail to the Chief voor een zwarte man als hij het bordes betreedt, met zijn blanke ministers op gepaste afstand. En de Amerikanen zullen naar hem opkijken, zoals ze tot op zekere hoogte altijd naar hun president opkijken, wat ze ook vinden van zijn politieke kleur of prestaties.

Sentimenteel worden over politici is altijd link. Maar dinsdag was er geen houden aan. Er zal vast een kater komen, maar deze overwinning van Amerika op zichzelf neemt niemand het land meer af.


Dit bericht heeft 11 reacties op “De tranen van Colin Powell”

  1. wiebrand zegt:

    moeilijke thema’s zwart/wit, nooit eerder was iets zoveel Geen Thema in de verkiezingen voor de uitslag en zoveel Een Thema, na de uitslag, een collectieve ontlading?? waarvan eigenlijk, dat mogen we onszelf ook afvragen, een zwart/witte president van beider afkomst om het zwartwit te stellen, wordt als zwart gezien, terwijl al eerder zo duidelijk is gesteld dat nagenoeg een ieder in de VS en daarbuiten “gemengd” is, enige zelfreflectie op dit thema zou ook goed zijn: wie is zwart en wit?? of zijn we kennelijk nog niet toe aan deze vraag?

    Of zoals Curtis Mayfield al zei “If You have a choice of colour, wich one would you chose, my brothers?”

  2. Rebecca zegt:

    Misschien gaat het nog verder dan dat. Obama’s overwinning voelt als een overwinning op het gevoel van machteloosheid en cynisme (vaak vermomd als realisme) dat niet alleen Amerika maar de hele wereld leek te beheersen de afgelopen jaren. Obama’s overwinning laat zien: yes we can – ook wij, in Nederland, in Europa, in de rest van de wereld… ook wij durven weer een beetje te dromen, dat we misschien meer kunnen zijn dan we voor mogelijk houden, in onze eigen kleine leventjes; dat we ons niet zomaar hoeven neer te leggen bij hoe de zaken “nu eenmaal zijn”. We, too, can…

  3. Cees zegt:

    Kom, iedereen is zo blij omdat Bush en Co opdonderen.
    Zo simpel is dat.
    Deze opluchting is universeel en heeft in eerste instantie weinig met huidskleur te maken.
    De laatste 8 jaar waren psychotisch en verwarrend.
    Dit is beter, en iedereen weet het.
    En het is precies op tijd.

  4. J. Geelhoed zegt:

    Hè bah Cees, weer zo’n typische Nederlandse – zogenaamd nuchtere – wet blanket-houding. Juist mooi toch, emoties bij mensen die anders zo cool en collected zijn? Ik was ook emotioneel toen ik hoorde dat Obama gewonnen had. Ik was opgelucht, blij en dankbaar dat mensen toch geen koudwatervrees hadden gekregen op het laatste moment in het stemhokje. Je vreest toch dat onbewuste racistische gevoelens het opeens overnemen op le moment suprême. En dat is godzijdank niet gebeurd!… Dus inderdaad mag Amerika heel trots zijn op zichzelf. Nu mensen zelf in zak en as zitten op financieel gebied, voelen ze zich misschien iets dichterbij staan bij the underdog, de verschoppeling. Nu snappen ze ook dat een socialer politiek nu ook hén zal baten. Oké, misschien een beetje eigenbelang van ze, maar soms moet je zelf door schade en schande ondervinden hoe het voelt om aan lager wal te staan om je te kunnen verplaatsen in het leed van een ander. Nu herkennen ze zichzelf in degenen die kwetsbaar zijn, want zij zijn zelf nu ook kwetsbaar. Dat schept een band. Dat schept solidariteit.

  5. Martin Broek zegt:

    De hoop is groot. Niet alleen in de VS, maar wereldwijd. Gisteren kreeg mijn partner een mail uit Zuid-Soedan waar hoop wordt geput uit Obama’s verkiezing. De zwarte begeleider van de NSO riep over het schoolplein van mijn kinderen ‘Yes we Can’. Mijn zwarte Amerikaanse buurman vroeg of we al aan het feesten zijn. Die emotie raakt me wel, maar niet tot tranen.

    Toch vrees ik dat de deceptie groot zal zijn als blijkt dat ook Obama ‘just’ a new president zal zijn. Door de realiteit gedwongen: van een neo-conservatief programma, weer over gaat op een neo-liberaal programma, zoals vele presidenten voor hem; de oorlogen niet zal weten te stoppen; het budget van het Pentagon nauwelijks zal weten te verkleinen; en de directe zorgen om banen, inkomen, gezondheidszorg en wegen zonder gaten niet zal weten te verlichten.
    Hopelijk wordt de vreugde, de hoop van dit moment omgezet in een beweging binnen en buiten de democratische partij in de VS die ervoor zorgt dat dit programma uitgevoerd gaat worden. De tijd lijkt er rijp voor. Pas dan zal ik ook lachen en huilen van plezier.

  6. Cees zegt:

    Nee.
    Ik ben enkel verbaasd over de enorme aandacht
    die de media schijnt te moeten besteden aan de huidskleur
    van Barack Obama.
    Alsof men niets anders kan zien.
    Ikzelf ben meer onder de indruk van zijn boodschap en
    verbazingwekkende vermogen deze uit te dragen.
    De doortastende nuance van zijn perceptie gaat voorbij aan de oppervlakkige betekenis van zijn huidskleur.

  7. Cees zegt:

    Dit is niet alleen maar een zwarte triomf,
    meer nog is het een culturele en bovenal een van de intelligentie;
    en dat is de grootste reden voor opluchting.

  8. Niesco Dubbelboer zegt:

    Voor al diegenen die denken dat de kleur er niet toe doet. Ik was in Amerika de afgelopen twee weken en stond voor het Witte Huis waar ‘s nachts een spontaan volksfeest losbarstte. Heel bijzonder; opluchting, ongeloof en enorme blijdschap, bij zwart en wit, geel en bruin. Maar toch was een van de mooiste reacties die ik zag een door mijn Amerikaanse schoonzus gefilmde terugrit van het stembureau. De hoofdpersoon in dit op Youtube te vinden filmpje is Leyla, een zwarte jonge vrouw die op eloquente wijze de kern raakt van het wonder van Obama’s verkiezing. Met de wat mij betreft historische zinsnede: “Rosa (Parks) sat, so Martin (Luther) could walk, so Obama could run, so all the children can fly.” Check het filmpje op youtube, typ Leyla en Obama.

  9. Menno Aartsen zegt:

    Ja, belangrijk is die huidskleur zeker – niet alleen omdat de zwarte Amerikaan nu in het “beloofde land” van Dr. Martin Luther King is aangekomen, maar meer nog omdat in het Amerika van morgen de “African American” geen tweederangsburger is, niet meer kán zijn. Daarbij komt dat Barack Obama uiteindelijk door blánke Amerikanen in het zadel is geholpen – natuurlijk, de minderheidsstemmen waren belangrijk, maar er is een aantoonbare verandering in de Amerikaanse psyche: de blanke power brokers, het “business as usual”, daarmee redden we het niet.

    De inauguratie zal zeker belangrijk zijn, maar het échte belangrijke gebeurt aanstaande maandag in D.C., zoals we hier Washington, D.C. noemen. Dan wordt de familie Obama ontvangen door de familie Bush. Washington, waar zo’n 600.000 voornamelijk zwarte voornamelijk arme zwarten wonen, omgeven door vijf miljoen hoofdzakelijk blanke Amerikanen. Dan gebeurt iets wat in vele delen van de Verenige Staten, ook in mijn blanke redneck-buurtje in Virginia, nog steeds niet kan: your new neighbour is here, and he is black. En deze keert verhuist hij niet weer, zes maanden later.

    Menno Aartsen
    Fredericksburg, VA

  10. Bela Kuhn zegt:

    citaat: “Zelfs Colin Powell had gehuild toen hij dinsdag besefte dat Amerika een zwarte president had gekozen. „Iedereen huilde”, vertelde hij de volgende ochtend in een mooi gesprek op CNN. En terwijl hij dat probeerde uit te leggen, werden zijn ogen opnieuw waterig en moest hij de emotie wegslikken. Met hese stem vervolgde de staatsman en generaal dapper: „Ik schaam me er niet voor. Mijn gezin, mijn vrouw, mijn kinderen – iedereen…” – wie zelf nog droge ogen had kon de zin wel afmaken – … was in tranen.

    Amerika huilde dinsdag om zichzelf – van blijdschap, trots en opluchting, maar ook door herinneringen aan verdriet, bitterheid en strijd die werden losgemaakt door de zege van Obama. Het was een collectieve ontlading van een spanning die veel Amerikanen al hun leven lang meedragen.”( cit einde )

    Vraag; Huilde Powell ook toen hij stond te liegen in de algemene vergadering van de VN om de wereld een rad voor de ogen te draaien met betrekking tot de komende agressie in Iraq?

    Huilen de Amerikanen ook als door hun toedoen ongewapende burgers worden gebombardeerd in Palestina en Iraq?

    Bah, uitzonderingen daargelaten. Wat een verwerpelijk volk.

  11. Bela Kuhn zegt:

    citaat:”Maar niet alleen zwarte Amerikanen waren diep geroerd, ook blanken en zelfs Republikeinen die op McCain hadden gestemd. Een conservatieve collega van Robinson schreef dat ze haar kinderen woensdagochtend ‘God Bless America’ zingend had gewekt.”( cit einde )

    Denken die Amerikanen nu écht dat God hun slechte werken zegent?
    Menen ze nu écht het patent op de waarheid te bezitten?

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.