Dag Albanië!
Na twaalf dagen Albanië beginnen de ontberingen ons een beetje op de zenuwen te werken. Ineens heeft vooral Janine last van het vuil, de herrie en de extra moeite die vrijwel alles kost. Ze denkt dat het beter gaat als we niet meer in de stad maar op het platteland bivakkeren, en ik denk dat het dan alleen maar moeilijker wordt om goed eten en internet te vinden. Bovendien voel ik me meer een indringer in zo’n strontdorp dan in de anonimiteit van de stad. De oplossing van dit expeditieconflict vormt de Griekse grens die we weldra hopen te bereiken. 
Er hangen nog een paar losse eindjes uit het Albanië-verhaal, dat wel goed verteld moet worden.
De eigenaar van het internetcafé in Pogradeç, die Nederlands spreekt omdat hij bij een slager in Bussum heeft gewerkt, heeft ons weblog vluchtig bekeken en ontleent daaraan de indruk dat we net als alle journalisten alleen maar negatieve dingen over Albanië melden. Dat vind ik onzin. We mogen hopen dat de lezer begrijpt hoe aangenaam verrast we zijn door de vriendelijkheid, de wereldwijsheid en de Europese gezindheid van dit land.
Eerst moet ik de schoolmeester weer even aan het woord laten. Je kunt Albanië op allerlei manieren indelen. De belangrijkste zichtbare tegenstelling is nu die tussen aanhangers van de twee grote politieke partijen, de Democratische Partij van premier Sali Berisha (een nationalistische partij, die net als het CDA veel verwacht van het middenveld en van een
mentaliteitsverandering) en de ex-communisten van Tirana’s burgemeester Edi Rama, die wat cynischer zijn en veel banden zouden onderhouden met de georganiseerde misdaad. Zelfs het houden van locale verkiezingen leidde bijna tot een onoverbrugbaar conflict, maar die vinden nu toch plaats medio februari.
Dan kun je het land indelen in stedelingen, boeren en bergbewoners, of in de Gheg uit Noord-Albanië en de Tosk uit Zuid-Albanië. Het verschil zou worden verklaard door dat tussen de Illyriërs in het noorden die niet door Philippus van Macedonië zijn onderworpen, en zij in het zuiden die zich wel hebben laten ‘helleniseren’. De Gheg leven nog grotendeels volgens de ‘kanun’ en geloven in bloedwraak, de Tosk gedragen zich ‘moderner’, om het heel kort door de bocht te stellen.
En dan zijn er de drie religies. Van 1967 tot 1991 was Albanië de enige officieel atheïstisch
verklaarde staat ter wereld. Nog steeds maken de meeste bewoners geen erg gelovige indruk, maar je ziet wel overal nieuwe kerken en moskeeën verrijzen. Volgens de cijfers is zeventig procent oorspronkelijk moslim, twintig procent – vooral in het zuiden – Grieks-orthodox en tien procent – vooral in het noorden – rooms-katholiek. Het zijn vooral buitenlandse organisaties die de nieuwe gebedshuizen bouwen. De Grieken met hun islamofobie laten zich nadrukkelijk gelden in het zuiden, de minaretten zijn verbonden met Turkse of Arabische 
financiers. Je ziet af en toe een jongeman met lange zwarte baard en een incidenteel hoofddoekje, maar in het algemeen lijken de Albanezen tamelijk immuun voor het fundamentalisme. Als de armoede en de uitsluiting door de EU voortduurt zou dat kunnen veranderen. Janine denkt dat ze over tien, vijftien jaar bij voortduren van de ellende rijp zijn voor de mullahs, zeker als het westen ook Turkije de rug toekeert en vice-versa. Ik ben wat optimistischer, omdat ik een avondje 
Albanese televisie heb gekeken en gezien hoe dol ze zijn op blote jurken en pikanterieën, en het Italiaanse levensgevoel sowieso nogal stevig verankerd lijkt in de volksziel. Maar ja, wie had van de Iraniërs onder de sjah verwacht dat ze een theocratie zouden invoeren…
Er is nog een groot verschil tussen Albanië en de rest van de Balkan. Veel Albanezen werken. meestal illegaal, in het buitenland en daardoor is het land minder in zichzelf gekeerd en geneigd tot nationaal narcisme en andere volksmennerij dan bij voorbeeld voormalig Joegoslavië. Je komt hier veel mensen tegen die iets van economie en markt begrijpen, en die weten dat ook in West-Europa niemand de gebraden duiven in de mond komen vliegen. De achterblijvers hebben wat minder onderscheidingsvermogen. Geld wordt hier bijzonder op 
prijs gesteld, zeker als je er niet voor hoeft te werken. Praktisch het hele volk trapte in de jaren negentig in een door de regering ondersteund piramidefraude en nog steeds struikel je overal over de bingo’s, gokpaleizen en wedkantoortjes. Zo kon ook de Amerikaanse maffia aan het strand van Durrës gemakkelijk voet aan de grond krijgen. De Albanese diaspora en de ermee gepaard gaande internationale oriëntatie van een groot deel van de bevolking – bijna iedereen heeft een neef in New York en een zus in Turijn – leidt ertoe dat het land in feite meer Europees denkt en handelt dan menig andere natie op de Balkan.
Hoe meer de EU de grenzen zal openen, hoe groter de kans is dat Albanië voluit tot Europa zal behoren. Uitsluiting en voortgaande visabeperkingen verhogen de kans op meer ellende, uiteindelijk ook voor de rest van Europa. Wij komen er zeker nog eens terug, want het was tot nu toe de grootste verrassing van de reis. We eindigen met een serie snapshots vanuit het autoraam. Zullen we vergelijkbare beelden tegenkomen in Turkije, Bulgarije, Roemenië of Moldavië? Of zijn ze typisch Albanees? Dat kan pas later blijken.
zaterdag 20 januari 2007, 23:21 uur
Het vervult mij met weemoed dat jullie afscheid van Albanie moeten nemen. Ooit in de 80-er jaren wilde ik wel eens. in het land van Enver Hoxsa kijken, maar toen ik hoorde dat ik dan op de luchthaven mijn snor zou moeten afscheren heb ik afgehaakt. Jullie hebben een land geschetst waar verschrikkelijke armoe heerst, maar waar de mensen je een warm gevoel geven. Ik geniet nog steeds van jullie verslagen EN foto’s!!!!
zondag 21 januari 2007, 08:09 uur
Voor mij blijft het gek dat altijd maar geschermd wordt met begrippen als Hellenisering in de ze kontekst.
Aleksander (en Makedonië) werd historisch door de Grieken als buitenland (Barbaars -Barbaros- beschouwd. Alle Griekse argumenten voor rechten op Makedonië lijken me dan ook een historische verdraaiing
(Uiteraard zijn deze argumenten secundair, en moet men pragmatisch samenwerking op d” balkan nastreven, en alle historische argumenten een beetje minimaliseren).
Robert Stallaerts
zondag 21 januari 2007, 11:25 uur
Hallo Hans en Janine,
Dat jullie alleen maar negatieve dingen zouden melden, is natuurlijk onzin (opmerkelijk hoe jullie als passanten toch snel tot de kern doordringen). Maar tegelijkertijd tref je hiermee een Albanees trekje waar je als passant niet zo snel op zou stuiten: het onvermogen om van buitenlanders kritiek te accepteren, en eventueel ten eigen bate te benutten. Het is een trots volk, en dat is niet altijd een gunstige eigenschap. Die Berisha die nu weer MP is, was in 1997 degene die die piramidefondsen ruim baan gaf! Deze autocraat mag weer gewoon doorgaan.
Janines verzuchting alle beproevingen na twaalf dagen te willen ontvluchten is heel begrijpelijk; net over de grens in Macedonië en Griekenland zul je een andere wereld treffen. Dat de Albanese vriendelijkheid geen garantie is voor vooruitgang, wordt dan des te pijnlijker.
Bewaar jullie aantekeningen en foto’s! Er is belangstelling voor een rijk geïllustreerde uitgave, na afloop.
dinsdag 23 januari 2007, 17:44 uur
Kom bij me langs in Chisinau!
maandag 29 januari 2007, 21:41 uur
Beste Willem,
Sinds ik hier in Nederland woon hoor ik alleen maar verhalen over mensen, die met een snor niet binnen Albanië kunnen komen.
Maar jullie blijven steeds hetzelfde verhaal vertellen, zoals jullie al meerdere jaren doen.Jij hoeft het niet met mij eens te zijn maar, je bent een man van de wereld of niet.
Gr.Entela
dinsdag 30 januari 2007, 15:34 uur
Reactie op Robert Stallaerts:
Geachte heer Stallaerts, uw opmerking is op zijn minst wat overtrokken te noemen. Slechts Demosthenes, politiek tegenstander en orator uit Athene bestempelde zijn vijand Fillipos ( Fil-Hippos ” vriend van paarden “) Macedonische Grieken als barbaren bestempelde.
Interessanter is het om te lezen wat Alexandros ( de betekenis van de Griekse Alex – Andros is “beschermer van de mens” ) zelf zei:
Alexander’s brief aan de Perzische koning Darius na het aanbod van een wapenstilstand:
” …Your ancestors came to Macedonia and the rest of Hellas and did us great harm, though we had done them no prior injury. I have been appointed leader of the Greeks, and wanting to punish the Persians I have come to Asia, which I took from you…”
” Uw voorvaderen kwamen naar Macedonie en de rest van Hellas en hebben ons grote schade schade toegebracht, ondanks dat wij hen voorafgaand niets hadden aangedaan. Ik ben aangewezen als leider van Grieken, en met de bedoeling de Perziers te straffen ben ik naar Azie gegaan, wat ik van u afgenomen heb ..”
Uit:
Arrian, Anabasis of Alexander II, 14, 4 (Loeb, P. A. Brunt) – Arrianos II (Anabasis) Historicus, 95-175 AD
donderdag 1 februari 2007, 22:51 uur
Ademloos volg ik de reis van jullie tot nu toe. Ook op mij heeft Albanië grote indruk gemaakt. Zowel positief (de mensen) als ook negatief: enorme hoeveelheden zwerf vuil, grote leeg staande vervallen gebouwen, spoor waar de bielsen gejat waren etc. Ja, die Utrechtse stadsbussen heb ik ook gezien. Leuk! Dat het ook goed kan heb ik overigens ook gezien. Ik was er voor een landbouwproject van Heifer en het aardige was dat de dorpjes die aan dat project deelnamen wèl schoon waren. Geef de mensen een perspectief en je ziet dat het gelijk beter gaat. Veel succes met jullie verdere reis, ik ga nu weer snel door met lezen zodat ik bij ben.
Groetjes, Izaäk.
dinsdag 27 november 2007, 09:25 uur
Entela, ik geef je groot gelijk.
Vroeger was dat zo over dat snor geval. Nu niet meer.
Als jullie geen andere verhalen kunnen vertellen behalve over dat, dan vind ik (en ik denk niet dat ik de enige ben) het helemaal nergens op vind slaan. Alsmaar lees je negatieve verhalen over Albanië. Albanië is precies hetzelfde als Griekenland en Rome, alleen missen de monumeneten.
Nederlanders houden toch van bergen? Nou, 70% van Albanië bestaat uit bergen. Geniet ervan!
donderdag 6 december 2007, 14:48 uur
Ik ben in de gelukkige positie geweest dat ik in de laatste jaren een aantal rondreizen heb gemaakt door Albanie. Wat een prachtig land en prachtige mensen. Het is vanuit materieel-oogpunt inderdaad een arm land. De Albanezen bezitten echter rijkdommen waar wij jaloers op mogen zijn: saamhorigheidsgevoel, gastvrijheid en hartelijkheid! Ik hoop er nog vaak te komen!
donderdag 19 juni 2008, 15:41 uur
Jammer genoeg is dit een heel kort verhaal. Voor iemand die niets weet van Albanië, hiermee heb je niet een waardige introductie. Er zit veel bias informatie wat er te begrijpen is. De Albanezen hebben er zelf zo een zooi van gemaakt (vooral dan politiek) dat ze zelf niet meer kunnen volgen.
Een kleine opmerking: Nederlanders zijn heel erg bekend om veel zaken snel te bestempelen onder het woord ‘onzin’. Ik zou jullie van harte aanraden daarmee een beetje op te letten en vooral dan als er een totaal ander cultuur voor u staat.
woensdag 20 mei 2009, 19:46 uur
natuurlijk is het allemaal onzin jullie hebben alleen maar de slechtste dingens getoon vb de foto’s alleen maar negatieve dinges zet er dan de mooie dingens bij eh racisten albanie is een veel mooier land dan belgie dus stop maar met racistish te doen belgie is niets vergelijken met albanie!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
donderdag 4 juni 2009, 16:53 uur
Wat zit je dan hier te doen?
dinsdag 21 juli 2009, 00:50 uur
er wordt veel negativiteit over albanezen verteldt, in elke volk heb je slechte en goede mensen. ik heb een grote vrienden kring met albanezen, heeeeeeeele fyne mensen om mee om te gaan, je moet ze kennen. en we vergeten dat deze volk veel heeft mee gemaakt. wy mensen oordelen heel snel, over andere rassen. ik haat dat, een mens is een mens wat zyn afkomst is. respect is het mooiste wat er is.