Haarstukje
Hans schreef het al, ik ben weer eens naar de kapper geweest deze week. Dit wordt dan ook een damesstukje over hedonistische en communistische shampoo, en zo.
In Kroatië begon het: wc’s onderscheiden zich aan deze kant van de Adriatische Zee niet door afbeeldingen van rokken versus broeken of iets dergelijks, maar uitdrukkelijk door beelden van schoenen met en zonder hakken. Het lijkt erop dat hoe meer een volk heeft geleden onder de quasi- gelijkheid van man en vrouw tijdens communistische regimes, hoe hoger de hak en kleurrijker het haar daarna eindelijk mogen – en misschien wel moeten – zijn.
De al eerder geciteerde Slavenka Drakulic beschrijft hoe vrouwen het destijds verplicht mannelijk kort geknipte haar nog enigszins een damesachtig tintje probeerden te geven met flink doortrokken theebladeren, bij gebrek aan henna. Dergelijk tekort aan haarkleurstoffen lijkt nu zelfs in het straatarme Albanië wel opgeheven te zijn, hoewel ik het niet graag in m’n haar zou smeren geloof ik. Want zelfs de locale, of misschien goedkoopste Chinese importshampoo, voelt al aan of je haar door een schuurmachine met zand en cement gehaald wordt. Nee dan de zwoelzachte geparfumeerde schuimmassa die er in Italië bij meerdere wasbeurten doorheen ging met water op een voorspelbare en stabiele temperatuur. Daar zit je ook in felverlichte salons, omringd door bulkhoeveelheden henna in vele schakeringen en eindeloos veel andere kappersbenodigdheden op diverse tableaus met wielen uitgestald. Een factor drie aan toegevoegde blingbling vergeleken met Nederlandse kapstudio’s. In Albanië past de hele inventaris op een nachtkastje in de deels als huiskamer dienstdoende ruimte en bestaat de stemmige versiering uit zelfgespoten kerstgraffiti op het behang. Sorry, ik heb geen plaatje want dacht een avondje “vrij” te zijn, vergeten dat dat op deze reis een niet-bestaand concept is.
Het vereist enige moed om zo’n etablissement binnen te stappen maar ijdelheid raak je onderweg wel kwijt, vooral als haarwassen in de bus gehannes met teiltjes en warmwaterketeltjes betekent (ons boilertje heeft het nu ook begeven). Maar ik kan me als buitenlander met een langere emancipatiegeschiedenis deze vorm van gebrek aan ijdelheid permitteren. De jonge vrouwen hier waarschijnlijk niet. Door hen wordt niet alleen voor henzelf een popperige vrouwelijkheid op prijs gesteld, zo lijkt het. En zodra uit de verleidelijkheid een huwelijk is ontstaan, is het uit met de pret. Dan mogen de dames zich alleen overdag buitenshuis begeven voor de hen toebedeelde werkzaamheden en verder zie je ze niet meer. Ze zullen wel aan het koken, vegen, wassen, breien of weet ik wat zijn. Hoewel ik hoop dat ze ergens met elkaar zitten te keten en het leven door te nemen.
Ik zit hier in een thee- en koffiesalon dit stukje te tikken, om een uurtje of zes. Eerder vandaag zaten hier nog een paar groepjes vrouwen en wat stellen tussen de overwegend mannelijke klandizie. Nu, in het donker ben ik voor honderd procent omringd door overwegend jongere mannen. En dat is in de hele stad zo. Wat zeg ik, in het hele land – afgezien van een wijk in Tirana.
Toen ik twee jonge studenten eerder deze week ernaar vroeg moesten ze het beamen. Ja, na donker mogen meisjes niet meer de straat op van hun ouders. Ja, de jongen moet altijd betalen voor het meisje. Ja, de jongen wordt geacht meer te presteren dan het meisje en dat legt best wel een druk op ze. Maar de jongere generatie begint zich te weren, om te beginnen in de hoofdstad en van daar zal het zich wel verspreiden. Zeiden ze hoopvol.
Daar is dit land boordevol van: hoop op betere tijden.



zaterdag 20 januari 2007, 01:02 uur
Ciao Janine en Hans,
Lees jullie verhalen steeds van de laatst geposte tot waar ik een paar dagen eerder geleden was gebleven en weer terug naar de laatste. Vandaag zijn de foto’s ook weer prachtig. Ben zo vrij geweest om de bovenstaande foto “Shqiptari sheep” mee te geven. “Mimoza met Hans” is een inkijkje in jullie huidige nomadische bestaan.
De ogen van de breiende zusters op de markt spreken voor zich. Prachtig, bedankt! Ite