Luka
De tandenloze bewaker van ons parkeerterrein, die ook toeziet op het wassen van de auto’s, heet Luka Agron. Hij is 53, zeven maanden jonger dan ik. Toen hij begreep dat we journalistiek werk deden in Tirana, wilde hij per se zijn verhaal kwijt, zoals hij dat al voor veel televisiecamera’s heeft gedaan.
Luka is eigenlijk houtbewerker. Van 1981 tot 1990, negen jaar en vier maanden, was hij politiek gevangene en verrichtte dwangarbeid in de kopermijnen. Hij is als zodanig officieel erkend door het ministerie, zoals hij ons met een beduimeld certificaat aantoonde. Bij terugkeer in de samenleving waren zijn beide ouders overleden en was zijn huis door anderen bewoond. Hij zou recht hebben op een uitkering, maar er is geen geld. De regering kan niet eens in de basisbehoeften voorzien, laat staan zevenduizend voormalige politieke gevangenen een uitkering verstrekken voor de tijd dat ze gedetineerd waren plus de jaren daarna.
Luka en zijn maat Oruse Hadji vertellen hun verhaal, in het Engels en het Italiaans. De locatie is een hutje bij een restaurant in aanbouw, waar ze hun intrek hebben genomen. Beeld en geluid van het videovignet worden helaas na verloop van tijd enigszins asynchroon, ten gevolge van problemen bij de compressie.
Dit zijn de ondertitels:
Janine: “Is dit het enige licht?”
Oruse: “Mijn huis, erg goed. Geen huis, geen werk meer. Ik heb twee kinderen, een jongen en een meisje. Waar moet ik slapen? Geen huis meer!”
Luka: “Wij zijn allebei zonder huis, zonder werk zonder iets. Wij leven op straat. Sinds drie jaar woon ik hier, want er is hier geen regering. De regering praat alleen maar. Wij zijn politieke gevangenen. De regering zegt: We geven geld en een huis, maar niets daarvan. Ze stelen alleen maar en ze geven niets. Wij zijn allebei arm, arm wat betreft geld, maar niet in ons hart. In Albanië bestond een terroristische vorm van communisme. Op veel plaatsen in de wereld had je communisme, maar nergens zo erg als in Albanië. We zijn niet de enigen, er zijn er heel veel zo, te veel. Waar moet je geld vinden? Je kunt gaan stelen, of mensen vermoorden om aan eten te komen. Nu wil Albanië Europa binnengaan? Nee nee nee, dat gaat niet! Europa is niet gek!”
