Veel wijst erop dat Albanië als een van de weinige landen in Europa tot de derde wereld behoort. Letterlijk was het tijdens de Koude Oorlog meer op China dan op de Sovjet-Unie of de Verenigde Staten georiλnteerd. Onze redelijk goed Italiaans sprekende maar vrijwel tandenloze parkeerwachter in Tirana (die vier keer in Nederland was als Juventus-supporter) heeft er een eigen visie op: Albanië is zo achterlijk omdat de mensen geen geloof hebben, in tegenstelling tot West-Europa. Dankzij de caritas van de Europese Unie gebeurt er hier in Albanië nog wel eens iets goeds, zegt hij, maar de mensen zelf hebben hier geen enkel verantwoordelijkheidsgevoel, als ze nooit over de grens hebben gekeken, omdat ze vijftig jaar lang in isolement hebben geleefd.
Ik denk dat het vooral de armoede is die het redeneren en handelen bestuurt. Toen we, zoals in veel Europese landen (zelfs in Bosnië-Herzegovina) gebruikelijk, overdag met licht aan reden, werd er druk naar ons geknipperd. Pas op, verspilling! Het gebeurde ook al een paar keer in een restaurant dat we twee porties van een gerecht bestelden, maar er slechts ιιn geserveerd kregen. Je kunt toch wel samen doen met een salade…
Het verkeersgedrag in Albanië verdient in veel opzichten nadere beschouwing. Meer dan negentig procent van de hier rondrijdende auto’s zijn van het merk Mercedes. Wij kunnen getuigen dat de onverwoestbaarheid van het chassis een goed argument vormt, wanneer ook de hoofdwegen kuilen van een meter diep bevatten. Het leidt wel tot slingergedrag, waarbij de uitwijkende weggebruiker niet per definitie oplet of zo’n manoeuvre op dat moment wel veilig is. Ook bij het inhalen van een van de vele zeer langzame voertuigen moeten tegenliggers er maar rekening mee houden dat zo’n operatie wel eens op handen zou kunnen zijn. Bovendien, zo redeneert de gemiddelde Mercedes-bestuurder, is de weg, als je kuilen en zachte bermen meerekent, vaak breed genoeg voor drie auto’s naast elkaar, dus dan wijkt de tegenligger maar een beetje uit. Net als de extreme lucht- en straatvervuiling doet ook de verkeersanarchie in Albanië sterk denken aan die in China. In Lezha zagen we een schoolplein, aan alle kanten omringd door een vuilnisbelt.
Van groot belang is natuurlijk wel dat je Mercedes er ondanks stof en modder presentabel uitziet. Nog meer dan benzinepompen vind je langs de weg voorzieningen die ‘lavazh’ heten. Ze bestaan uit een platformpje, een kraan, slang en spuit en, voor de stroomloze uren, een generator.
Zelf zijn we tot nu toe heel tevreden met de prestaties van onze Mercedes 608D. Sinds vanmorgen functioneert de waterpomp weer. Het was een kwestie van nieuw water tanken en heel vaak kort aanzetten, totdat de lucht uit het systeem was, vermoedelijk erin gekropen door een keer bijna droogstaan. Nu de gasverwarming nog, die moet wachten op de dichtstbijzijnde Truma-dealer in Noord-Griekenland. De alternatieve standkachel op diesel trekt wel erg veel stroom van de startaccu, maar we vernikkelen nog niet van de kou, want het is ‘s nachts bijna nooit onder het vriespunt en we hebben genoeg dekens en een warmwaterkruik aan boord.
Van Ernst Sittig van de Dubbellucht-club kregen we nog een gouden tip: veel Mercedes-kampeerders gebruiken een omgekeerde bloempot op een gaspit als enige verwarming. Briljant idee, nu nog een aarden pot zien te vinden in een land waar bijna elk gebruiksartikel van plastic is en uit China komt. En we lopen nmiddels met dikke pakken bankbiljetten van 200 lek (1 euro 60) rond, want van zuke enorme bedragen als 500 lek heeft geen enkele winkel terug.

Dit verhaal is geplaatst op vrijdag 12 januari 2007 om 18:50 uur.