In Hoek van Holland moesten tientallen agenten de duinen in vluchten, met Oud & Nieuw waren er uitspattingen van geweld en vandalisme en in Culemborg gaan momenteel twee bevolkingsgroepen elkaar te lijf en spelen ME en jongeren een kat-en-muis-spel. Zijn dit incidenten, of staan ze symbool voor een agressiever wordende samenleving die lak heeft aan gezag?

Stand your ground and fight! Zo luidt een strijdkreet in de film Green Street Hooligans. De hoofdpersoon, een van Harvard afgetrapte student journalistiek, wordt gegrepen door oerwaarden als loyaliteit, eer en eigenwaarden. Dit hooliganisme is voer voor sociologen, want wie de groepspatronen kent kan rellen beter bestrijden, zo is de gedachte. Bij de ongeregeldheden in Hoek van Holland van afgelopen zomer waren ook hooligans betrokken.

Gisteren stond in NRC Handelsblad een interview met dierenonderzoeker Otto Adang. Hij is tevens lector openbare orde en gevaarbeheersing aan de Politieacademie in Apeldoorn. Volgens hem ontstaan rellen weloverwogen. Uit zijn onderzoek naar hooligans leerde hij dat de betrokkenen keuzes maken, ook in de massa. Slechts weinigen zoeken de confrontatie. Young males zijn gemakkelijk te herkennen, zegt Adang. Is er een feest, dan nemen ze geen deel aan de feestvreugde. Ze bewegen zich gericht, proberen eens wat. Dat doen ze niet zomaar. “Je test je positie ten opzichte van de anderen in je groep.”

Mensengedrag en apengedrag kun je niet zomaar vergelijken, stelt de onderzoeker. “Maar er is geen essentieel verschil.” Bij chimpanseekinderen ziet hij ook dat er gezagsrelaties ontstaan. “Het is verkenningsgedrag waarmee ze de voorspelbaarheid van de wereld vergroten.” Juist door onvoorspelbare situaties op te zoeken en naar hun hand te zetten. Over menselijke rellen: “Prestige. Status. Voor degene die begint, is het afwachten hoe de rest van de groep reageert. Jij gooit een steen, hoe is de reactie? Gejuich? Boegeroep?”

Wat denkt u? Bent u zelf wel eens verzeild geraakt in een menigte die op ontploffen stond? Of die nauw in de gaten werd gehouden, bijvoorbeeld op een groot evenement? Waaraan merkte u dat de sfeer omsloeg? Wie namen de leiding, wie paniekeerden – wat voor mensen waren dat? En wat deed u? Had u – als onderdeel van de menigte – het gevoel dat de politie tegen u was of voor u? Heeft u tips voor de politie? Meer repressie of juist een zachte, sociale aanpak?

Schiphol is een Terror Airport. Althans, zo omschrijven een aantal Britse kranten onze luchthaven nadat de 23-jarige Nigeriaan Abdul Farouk Abdulmutallab op Eerste Kerstdag een vlucht van Amsterdam naar Detroit probeerde op te blazen.

Inmiddels is de beveiliging op Schiphol in opperste staat van paraatheid. Dit weekend zorgde dat al voor lange rijen. Bij veel passagiers, met bestemming VS, werden de spullen in de handbagage stuk voor stuk gecontroleerd. “Alle handbagage gaat door de scan en daarna zijn er vier extra beveiligers die elke tas gaan onderzoeken en echt alles openmaken, tot lenzenbakjes aan toe”, aldus een medewerker van Schiphol die passagiers helpt. Hij spreekt van een “onwerkbare situatie en dikke rijen”. Hij hoorde een beveiliger een praatje met een passagier maken over “de leuke cadeautjes” die ze in haar handbagage had. “De privacy is nu echt geheel verdwenen.”

Gisteren is een hal van de internationale luchthaven van Newark ontruimd, nadat een man langs een verkeerde route de hal was binnengegaan. Duizenden reizigers moesten opnieuw door de poortjes, ook de mensen die al in het vliegtuig zaten.

Alert of niet. Vorige week lukte het een Britse journalist vanaf Schiphol een vlucht te nemen met een injectiespuit in zijn jaszak. Ook bij de verijdelde aanslag op Eerste Kerstdag was er sprake van een injectiespuit. Uit reacties op internet bleek dat veel mensen ook met een pakje drinken of busje deodorant het vliegtuig binnenkomen.

Momenteel is er een discussie gaande over de invoering van de securityscan. Dit apparaat gebruikt radiogolven en bekijkt het oppervlak van het lichaam, wat door critici als een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer wordt beschouwd.

Wat vindt u? Hoeveel extra reistijd heeft u over voor betere luchthavenbeveiliging? 0 uur, 1 uur, 2 uur of 3 uur? En wat vindt u van de securityscan?