Kennen we het verschil nog wel tussen hoge en lage cultuur?
We zijn beschroomd om onze gevoelens te uiten. Daarom hebben we een veilig oord, een museum of concertzaal nodig. Dat betoogde componist Merlijn Twaalfhoven gisteren op de TEDx-conferentie in Amsterdam.
“Maar de scheiding van onze gevoelens van ons dagelijks leven zal ons niet helpen om de complexe werkelijkheid onder de oppervlakte, de onderbewuste wereld van de intuïtie te begrijpen,” denkt hij.
Als voorbeeld geeft Twaalfhoven het experiment van de Amerikaanse violist Joshua Bell, een van de grootste hedendaagse violisten. Hij speelde een paar jaar geleden verkleed als straatmuzikant in een metrostation in Washington de mooiste en moeilijkste composities. Maar niemand herkende de schoonheid van zijn muziek.
Twaalfhoven concludeert: “Zelfs onze beste kunstenaar ziet geen kans onze verwachtingen, onze platte werkelijkheid te doorbreken. Ik schrik daar erg van. Zijn wij totaal mechanisch geworden? Mensen kunnen de schoonheid zelfs niet zien als ze er bovenop staan. Blijkbaar zien we alleen wat we verwachten. We zijn blind voor de schoonheid van onze omgeving. We volgen het patroon.” Twaalfhoven pleit ervoor om contact te maken. Om de taal van de emoties beter te leren herkennen.
Wat vindt u? Zitten we te veel vast in patronen? Of kennen we gewoon het verschil niet meer tussen hoge en lage cultuur?
zaterdag 21 november 2009, 9:40 uur
Zoiets moeten we niet willen bediscussiëren. Het is een leuke stelling voor een jonge kunstenaar en het is aan hem het publiek te overtuigen van zijn gelijk, niet in een rationeel debat, maar met zijn kunst. Jongens, kom even los van dat cerebrale, van dat alles willen beredeneren.
zaterdag 21 november 2009, 10:08 uur
In de openbare ruime moeten we ons afschermen. Zouden we dan voor alle ervaringen net zo sensitief zijn als op het moment dat we werkelijk onze concentratie kunnen richten, dan zouden we overlopen. Een teder of juist ruw moment (bijvoorbeeld een toevallige ontmoeting of een vechtpartij) is ook “hoge cultuur”. De rillng die door je heen kan gaan als een minder “erkende” straatviolist (die echt rondreist) viool speelt, terwijl je op weg bent naar iets, is ook een vonk van hoge cultuur. Je kunt huilen om een boek, maar kun je dat ook als je er even in neust als je het vindt in een trein, achtergelaten, terwijl de omroeper het nieuwe station aankondigt? Het is natuurlijk dat je “in een groep” je innerlijk beschermd. Onderschat mensen niet – men is veel rijker en krachtiger dan uit het handelen op straat blijkt. Noodgedwongen.
zaterdag 21 november 2009, 10:22 uur
Toevallig hoorde ik vanochtend (zaterdag) op tv bij de VPRO over een bekende en klaarblijkelijk goede Nederlandse violist die als straatmuzikant in Zwitserland just bakken met geld heeft verdiend. Om de een of andere reden herkenden de Zwitsers wel z’n kwaliteiten. Misschien stond die Amerikaan op de verkeerde plaats, en was zijn muziek in een wat rustiger omgeving (niet in een metrostation waar iedereen haast heeft) veel meer geapprecieerd.
zaterdag 21 november 2009, 10:28 uur
Zo moeilijk om tussen al die andere mensen te zitten, terwijl ik mee wil doen met de opgewekte emotiestromen, mee wil bewegen, ook commentaar wil geven en niet verplicht voortdurend in het hokje van stil genieten of gehoorzaam luisteren kan blijven… Ik pas niet in een concertzaal. De kosten niet beperkt tot het kaartje, want vergeet de kledingvoorschriften niet, gaan verder dan de in consensus afgesproken stilte rituelen; ik vind de publieksstilte mij beschadigend en ga daarom niet naar zulke plekken, ze doen pijn en die pijn werkt dagen nadien nog door. Nee, dank u.
Die concertmeneer mag trouwens best eens bij de dienstuitgang van het ziekenhuis gaan staan en applaudiseren als de werkers buiten komen.. alsof daar geen topintuïtief werk verricht wordt met een hele grote verantwoording, die vooral op de smalste schoudertjes gelegd wordt en meer wisselwerking dan hij zich in zijn tot kunst behoeft podium en applaus beperkte brein kan voorstellen. Dat had die metrostation meneer ook wel kunnen bedenken: dan had hij zelf gaan staan applaudiseren voor al die mensen, die hem passeerden en daarmee had hij getoond podia en kunstenaars op ieders eigen plek te weten.
De kulkunstenaar, die zijn eigen leugen looft zonder enig benul van realiteit.
Hoge en lage cultuur wordt bepaald door de innerlijke hoogheid of laagheid van de mensen binnen die cultuur en daar is wel iets meer te melden dan het bespelen van een muziekinstrument en de teleurgestelde verbazing van het verkeerde podium als het om gerichte aandacht en na volledig uithoren, eerlijk vereist applaus.. kulritueel en een afschuwelijke herrie, dat applaus.
zaterdag 21 november 2009, 11:43 uur
De rockmuzikant / komponist FRANK ZAPPA heeft het nodige gedaan en gezegd om het begrip high en low culture af te doen met de term onzin…
‘Stupidity’ vult het universum..
check him out
zaterdag 21 november 2009, 11:56 uur
Dat we in vaste patronen leven is zo klaar als een klontje. Al eeuwen lang wordt de mens gemanipuleerd door verdeel en heers politiek en het grootste deel zit daar in vastgeroest. Telkens weer wordt de mens afgeleid van de werkelijkheid door massamanipulatie en afleidingsmanouvres. Wat betreft de doorbraak, die is al aan de gang. Steeds meer mensen verheven zich van het lage naar het hogere niveau van bewust zijn. Uiteindelijk zal de mens zich vrij worstelen van zijn vaste patronen (lees; gedwongen slavernij) en het heft in eigen handen nemen om als vrij mens te leven. Muziek speelt daar een grote rol bij en kan bij bepaalde, tonen strelingen in de hersenen veroorzaken. Dat niet iedereen dit nog niet begrijpt is duidelijk. We zitten pas in de beginfase.
zaterdag 21 november 2009, 12:08 uur
Tsja, dit filmpje toont maar een ding aan, namelijk dat een topviolist niet automatisch een goede straatmuziekant is. De ingang van een metrostation lijkt me niet bepaald de plek om de aandacht van de reiziger te trekken, de mensen willen daar immers niet zijn maar op het perron en eigenlijk liever nog in de metro zelf. Ga op het perron staan en het resultaat zal totaal anders zijn.
Dat het perron een luidere omgeving is is van onderschikt belang, het is makkelijker je af te sluiten als je onderweg bent dan als je aan het wachten bent.
zaterdag 21 november 2009, 13:47 uur
Ik was bezig mijn standpunt uiteen te zetten maar bedacht me dat Suzanne Janssen (HET SOORTELIJK GEWICHT VAN KUNST IN EEN OPEN SAMENLEVING, 2005) hier een artikel aan gewijd heeft. Hierbij een interessant citaat uit haar conclusie waar ik me helemaal in kan vinden:
“Stijgende welvaart, de ontwikkeling van een omvattende, transnationale cultuurindustrie en de snel gegroeide verbreidingsmiddelen leidden tot een
indrukwekkende expansie van de mogelijkheden voor cultuurconsumptie en vrijetijdsbesteding. Processen van ontstatelijking en de verscherpte concurrentie
om de aandacht van cultuurconsumenten, dwongen traditionele kunstproducenten en -bemiddelaarsommeer marktconform te opereren. Commerciële praktijken en classificatieprincipes werden bijgevolg steeds prominenter binnen de diverse kunstsectoren. In combinatie met de tanende, interne consensus onder kunstkenners leidde die ‘vercommercialisering’ tot een verdere uitholling van het idee dat Cultuur met een groteCvan een hogere orde zou zijn.
Dit alles impliceert niet dat de klassieke kunsten tegenwoordig geen speciale status meer genieten. Zo illustreren de opiniepagina’s van de kwaliteitskranten en bijvoorbeeld ook de recente oraties van Maarten Doorman (2004) en Elsbeth Etty (2005) dat onder Nederlandse intellectuelen het draagvlak voor
traditioneel als hoger beschouwde cultuurvormen nog altijd groot is. Maar het soortelijk gewicht van Kunst of Literatuur is vandaag de dag wel minder groot
dan in de jaren vijftig of zestig. Men kan dat ontkennen, betreuren of via de herinvoering van leeslijsten en canons proberen te bestrijden,9 maar die tijd komt nooit meer terug. Daarvoor zijn de geschetste veranderingsprocessen te fundamenteel en te vergevorderd.”
zaterdag 21 november 2009, 14:42 uur
Leer mensen elkaar te steunen – Wat kan ik voor je betekenen?
Dat meisje wilde na afloop wel een praatje. Dan mag hij toch niet klagen?
Twaalfhoven zei: “de scheiding van onze gevoelens van ons dagelijks leven zal ons niet helpen om de complexe werkelijkheid onder de oppervlakte, de onderbewuste wereld van de intuïtie te begrijpen”
Ik vermoed dat hier emoties bedoeld worden in plaats van intuïtie.
We hebben veel te harde prestatiemaatschappij met doorgeschoten vechtkapitalisme en doorgeslagen assertiviteit. Daarin is het voor velen moeilijk om kwetsbaarheid zoals twijfel, schaamte, angst, verdriet en gebreken te tonen. Ook zijn veel mensen te weinig bereid en in staat om elkaar bij kwetsbaarheid en zwakheden te steunen.
Dat is een ongewenste, ongezonde situatie. Onderwijs en voorlichting voor iedereen is dringend nodig over geven van onderlinge deskundige en empathische emotionele en praktische ondersteuning.
Ongebruikelijke klassieke muziek in Metro-station tijdens spitsuur geeft natuurlijk weinig publiek. Maar als goede artiest op warme zomerse koopavond op plein met cafés bekende licht-klassieke nummers speelt, krijgt hij wél veel applaus.
Idealiter afgewisseld met professionele komische act en bekende popmuziek op viool. Want de straat heeft een zeer divers en mondig publiek. Concertviolist is een vak. Straatartiest is een ander beroep.
Onderzoek doen is wéér een ander vak. Conclusies die in bovenstaand interessant artikel uit dit experiment worden getrokken lijken niet wetenschappelijk en niet genuanceerd. Ook lijken hierbij geen experimentele condities, eenduidige, meetbare onderzoeksvariabelen en onderzoekshypothese te zijn gedefineerd.
Onderlinge sociale steun is de basis van een gezonde democratie. Het egoïstische motto uit de jaren tachtig was: Moet kunnen!. Het nieuwe motto wordt: Wat kan ik voor je betekenen…?
zaterdag 21 november 2009, 14:46 uur
Ik denk dat 90% van de bevolking geen idee heeft van ‘hogere’ kunst. En dat is altijd zo geweest. Jammer dat er zo veel gemeenschapsgeld naar de ‘hogere’ kunst gaan terwijl zo weinig mensen daar van genieten. De aller ‘hoogste’, kunst: moderne muziek vreet subsidiegeld en behaagd slechts een heel selectieve groep liefhebbers.
Die groep zou kunnen groeien als er meer aan het ‘onderwijzen’ werd gedaan. Mensen die een keer hebben genoten van een ‘laag’ drempelige Messiah (bv. lekker meezingen, of orkest in kleurige fraks) zullen daarna sneller een keer de Mattheus gaan proberen. De stap naar Mahler in het concertgebouw is dan ook zo gezet. Maar men (concertorganisaties, orkest management) trek de neus op voor de eerste stap en zal dus nooit groter publiek genereren voor de volgende 2. Jammer. Zo blijft hoge kunst blijft voor de elite, zoals het altijd al was.
zaterdag 21 november 2009, 15:09 uur
Ik weet niet wat bedoeld wordt met hoge en lage cultuur, of ik wil het niet weten. Er bestaat cultuur en dat is een amalgaam van alles dat cultuur is.
Verder lijkt het mij niet zo raar dat de violist tussen het verkeers- en ander lawaai en zonder de akoestiek van een concertzaal niet ‘herkend’ werd en vind ik het betoog een beetje prekerig, goed voor morgenochtend.
zaterdag 21 november 2009, 16:49 uur
Dit ligt allemaal erg gevoelig kennelijk gezien de reacties. Ik kan alleen melden dat m.i. Dhr Twaalfhoven helemaal gelijk heeft. En kan ook melden dat dit niet alleen geldt voor kunstuitingen, maar ook voor persoonlijke relaties en vriendschappen vooral bij jongeren die zich maar al te graag laten leven door…. tsja,.. werk? Weet ik veel? Soms moeten mensen per mail of sms een “belafspraak” maken. En op Hyves hebben ze 300+ “vrienden”. Hoe blind ben je dan als je aan dat e-exhibitionisme meedoet? De tijden dat ik op de motor op een zomeravond bij een (echte) vriend onaangekondigd een biertje ging halen (ja, da’s echt heel politiek incorrect en erg lang geleden) liggen ver achter ons. Zal de leeftijd wel zijn
zaterdag 21 november 2009, 16:52 uur
Ik sluit me aan bij de vorige sprekers, verkeerde omgeving om van de muziek te genieten, slechte acoustiek en het gespeelde werk is sowieso niet erg toegankelijk. Daarnaast geloof ik dat vroeger de zogenaamde waardeering voor hoge kunst niet altijd de kunst zelf betrof als wel het sociale aspect van bij het wereldje willen horen. Tenslotte, er is wel verschil tussen lage en hoge cultuur maar het brilliant doen is in beide even moeilijk, en vraagt vaak om evenveel oefening.
zaterdag 21 november 2009, 17:01 uur
Wie herkende in de vieze ongewassen Vincent van Gogh een adembenemende schilder? Ja, hij benam de adem op een andere manier.
Hetzelfde gold voor Gerard Fierret, de Haagse kunstenaar en duivenliefhebber.
Pas later, schoongewassen en gecultiveerd, wordt hun werk (vooral financieel) gewaardeerd en in de galeries en musea ten toon gespreid.
Gerard Fierret onderging dit lot in persoon al, toen hij erelid moest worden van de Haagse Kunstkring. In een rolstoel werd hij daarvoor schoongewassen uit zijn verzorgingshuis gesleept.
Voor het zichtbaar genietende Haagse kunstminnende publiek werd hij gelauwerd, en zoals het hoort met leuke bekakte toespraakjes. Het ongemakkelijke spanningsveld tussen hoge en lage cultuur overbruggend.
Den Haag weet zijn kunstenaars te eren.
zaterdag 21 november 2009, 17:11 uur
Geweldig concept dat hier nog eens aan de orde wordt gesteld.
Herinnert U zich Robespierre nog? Verguisd en miskend, maar wel gevolgd en herinnerd. Net alshoge cultuur een uiting van een collectief (on)(wel)behagen, iets waarmee men slechts in beperkte mate in contact kan komen zonder erdoor beschadigd te worden. Althans als men onderdeel wil blijven van het establischment, dat per definitie het ” hoge” be(t)(p)aalt.
Deze violist is een kind van zijn tijd; te bourgois om kunstenaar te durven zijn.
zaterdag 21 november 2009, 17:34 uur
Voorop had ik graag een definitie gezien van het verschil tussen hoge en lage cultuur,zoals hier bedoeld wordt.Joshua Bell is naar mijn smaak een geweldige violist,die bij Jehudi Menuhin of Jascha Heifetz niet in de schaduw hoeft te staan,maar dat is natuurlijk mijn smaak.Iedereen heeft zijn/haar eigen smaak.Zelfs zijn Stradivarius maakte geen verschil,om interesse op te wekken,want ook het verschil tussen de verschillende violen kent de gemiddelde mens niet,althans niet uit die normaal gebruikt worden door professionelen in een ensemble.Daarbij is de akoestiek doorgaans niet ideaal in een treinstation. Hoeveel liefhebbers van klassieke muziek kwamen op dat moment door die metro?Daarbij komt de publiciteitsfactor.Als iemand begint te klappen,dan komen er gewoonlijk steeds meer,totdat het een oorverdovend lawaai wordt en zo wordt vaak een nieuwe ster geboren.Hetzelfde fenomeen geldt op veel ander gebied.Waarom zeggen zoveel mensen geïnteresseerd te zijn in de kunststukken van bv.Picasso?Als een kind met zo`n afbeelding thuis zou komen uit de school,zouden velen het gewoon later stiekum in de prullenbak gooien,om het krenken van het kind te voorkomen,dat zelf terecht meende een hele prestatie geleverd te hebben.Het is de media-hype die iemand kan maken of breken.Is het de prijs en/of het etiket,dat voor velen de smaak en kwaliteit bepaald van een fles wijn?Er zijn zelfs mensen,die beweren te kunnen proeven aan de wijn,of de druiven aan de noord- of zuidkant van de berg groeiden.Dat is waar de ‘snobfactor’ in het spel komt.Proberen de indruk te maken een connoisseur te zijn.Wie kan beter bepalen,of iets ons tot lachen of huilen zet dan wijzelf?We kunnen wel zeggen,wat we lekker vinden,maar niet wat lekker is,want smaken verschillen.Hoeveel mensen zouden naar die metro gegaan zijn,om Joshua Bell daar te horen en zien,als het van tevoren geadverteerd geworden was?De avond van tevoren betaalden mensen over $400-,om hem te mogen zien en horen in een concertgebouw.Zulks is de macht van de propaganda.Waarom zouden fabrikanten anders miljoenen steken in reclame?Hoe vaak kopen mensen niet iets,dat nooit uit de originele verpakking komt?Hoeveel speelgoed,of beter gezegd cadeautjes,zullen er op 6 December s`avonds al bij de vuilnis staan?
zaterdag 21 november 2009, 17:53 uur
Wat blijkbaar niet of te weinig onderkend word is dat het bemerken van een
willekeurig fenomeen ook een bepaalde context verlangd.
Bij voorbeeld,om een sinaasappel te kunnen onderscheiden van een ander
object,is het noodzakelijk dat dit andere object geen andere sinaasappel is
Anders vraagt men zich af omwelke gaat het hier.
Ook bij het gegeven voorbeeld uit de muziek is hier sprake van een context
die niet direct in de verwachtingen ligt.
Tevens is door de andere gerichtheid van de passanten ( gaan en komen van reizigers) een aandacht volle attentie niet te verwachten.
Tot zover,…
zaterdag 21 november 2009, 19:51 uur
De term hoge kunst is uitgevonden door mensen die zich boven de massa verheven voelen. Het is een rare beledigende terminologie, die lijkt te zeggen dat je van een lager allooi bent als je Andre Hazes leuker vindt dan Mahler. Een vreemde fascistoide denkwijze die aan unter en uber menschen doet denken.
Beter lijkt het me het over populaire, toegankelijke kunst te hebben tegenover elitaire moeilijk toegankelijke kunst, waarbij ik hoop dat het woord elitair niet beledigend werkt. Ik bedoel met elitair dat slechts een kleine groep er belangstelling voor heeft. Ik zou culturele uitingen graag ontdoen van een waardenoordeel. Of iemand nu een traantje wegpinkt bij Hazes of bij Mahler is volgens mij niet van belang. Het gaat mij er om dat deze mensen geraakt worden.
zaterdag 21 november 2009, 20:45 uur
ben ik de enige die niet begrijpt wat Twaalfhoven bedoelt? waarom ben ik ‘totaal mechanisch’ enkel omdat ik hoge kunst niet waardeer? Ik ben eigenlijk zeer tevreden over mijn ‘scheiding van gevoelens’, ik ben ook buitengewoon gelukkig dat de meeste mensen geen zweverige, emotionele en in wollige termen pratende kunstenaars zijn..
Ook Joshua Bell is voor mij te hoog gegrepen, dat soort muziek hoort in een concertzaal waar een klein elitair en zwaar gesubsidieerd clubje er van kan genieten
zaterdag 21 november 2009, 21:25 uur
Kunstsubsidies verminderen maatschappelijke problemen niet aantoonbaar
Museum en concertzaal helpen ons meestal niet om beter om te gaan met gevoelens en sociale contacten.
Kunst en Cultuur vormen een misleidende arrogante religie die draait om geld, snobisme en politieke lobby.
Subsidies aan ‘Kunst en Cultuur’ vind ik onverantwoord. Want er is nooit wetenschappelijk aangetoond dat dergelijke subsidies leiden tot structurele vermindering van belangrijke maatschappelijke, politieke, psychosociale of morele problemen.
Toch worden dergelijke heilzame effecten door kunst-hogepriesters wel regelmatig misleidend gesuggereerd aan politici en journalisten. En helaas met veel succes.
Bovendien zie ik een aantal schadelijke effecten van ‘Kunst en Cultuur’ op veel artiesten en op de samenleving.
Ik geniet trouwens zelf wel van bepaalde kunstvormen, maar dat doet niets af aan mijn stelling. Bijvoorbeeld make-up, kledingmode, vakantieparken, speelgoed en prostitutie worden ook niet gesubsidieerd, hoewel sommige mensen daar wel van genieten. Dat komt ander andere doordat die sectoren een minder goede politieke lobby hebben dan de kunstwereld.
TOELICHTING
Eerder schreef ik op dit weblog een uitgebreide toelichting op mijn stelling over kunstsubsidies. Zie daarvoor mijn berichten 6, 49, 54, 64 en 75 in de link hieronder:
http://weblogs.nrc.nl/discussie/2008/01/25/moet-het-concertgebouworkest-meer-geld-krijgen-om-topmusici-te-betalen/#comment-26180
Ik stem uiterst links.
zaterdag 21 november 2009, 21:47 uur
Buiten lopen we met onze sores en moeten we uitkijken een ander niet op de staart te trappen.In een andere omgeving/concertzaal moeten we hooguit uitkijken om niet te niezen of te kuchen.Toch LIJKT het voor mijn gevoel of we er aan voorbij lopen maar slaan we het intussen toch in ons onbewuste op.
Ook een kwestie van opvoeding lijkt mij,als ouders hun kind attent maken op kleine en grote schone zaken op welke plek dan ook,dan wordt het later ook alerter op “hoge cultuur” in bijv. metrostation
zaterdag 21 november 2009, 22:33 uur
In Nederland is gelukkig makkelijk te zien wat hoge of lage cultuur is.
Hoge cultuur komt vrijwel alleen voor bij lezers van “kwaliteis-kranten”; zij hebben dus Karel Appel aan de muur hangen, naast de adembenemende schilderij van Gubbels-”Koffie-kan”
Lagere cultuur bij ( toch nog veel gelezen) sensationele dagbladen.
Bij die lezers thuis hoort men dan ook vaak Jantje Smit zingen of Frans Bauer; als hoge culturist moet je daar niet aan denken!!!!
zondag 22 november 2009, 2:06 uur
Het publiek in de metro moet ergens naar toe.
Het publiek in de concertzaal is er al.
De muziek in de metro is om te bedelen.
De muziek in een concerthal is al voor betaald.
Het publiek in de metro valt in op een willekeurig punt.
Het publiek in de zaal hoort het vanaf de eerste noot.
De muziek in de zaal is geïsoleerd in aandacht.
De muziek in de metro is doorzeefd met gezoem van de roltrap, voetstappen, mobieltjes met pratende mensen, straatverkeer, poortjes die open en dicht gaan.
Vroeger tijdens het jagen gingen we ook niet plots een potje zingen of dansen. We splitsten die zaken; eerst jagen, daarna op het centrale veld van het dorp om de prooi heen dansen en zingen. Alles had zijn plek net zoals nu.
Dat heet handig.
zondag 22 november 2009, 7:31 uur
Klassieke muziek opent meer dan alleen het hart. Buiten kijf, dat klassieke muziek onder het kopje hoge cultuur valt en dat hooliganbrul in stadions meer sluit dan alleen het hart en daarmee onder lage cultuur valt voor mij. Het is wel alletwee cultuur.
Onze cultuur. Ik vraag me af hoeveel mensen er thuis liever genieten van zowel klassieke muziek als van een voetbalwedstrijd, omdat het samen beleven een nèt even te heftige ervaring oplevert.
En dan heb ik een heel andere invalshoek om naar de vraag te kijken:
In een concertzaal zijn voor mij twee zware, niet te ontwijken elementen aanwezig; de muziek, waar ik voor kom en het publiek zwaar aanwezig en stom, stil.
Hoe kan je nou open zijn voor de muziek en gesloten voor al die geopende harten om je heen? Geopende harten die echt niet leeg zijn. Daar komt van alles uit en dat is veel, veel, veel en zwaar en nou, niet altijd even schoon en fris en helder.. net een zwembad waar erg veel in gewaterd is. Nee, dat voelt helemaal niet lekker. Dat voelt bah en niet mijn plek, hou dat bij je en ga minstens twee meter verderop zitten met die meur. Zo voelt het. Hoe kan je dat nou selectief sluiten? Door zelf gewoon nog meer meur dan de anderen te produceren? Hartemeur.. het ìs nederlands, maar vereist enig speel- en invoelvermogen.
Sinds wanneer doet de ‘hoge-cultuur mens’ dit eigenlijk? Dit samen in een afgesloten ruimte gaan zitten zwijgen, kuchen en hijgen, terwijl er een groepje zwaar onderbetaalde, dus met compenserend applaus te betalen, medemensen de poorten van hellen en hemelen openen via geluidstrillingen?
Kijk, die 80 jarige oorlog nou, ik ben er eindelijk uit; die hebben we gewonnen van de katholieken en verloren van de gereformeerden, en nou vermoed ik maar zo….?! Is dit hun spelletje? Hoort dit bij het vasthouden wat je vasthebt en zelfs geluid niet laten ontsnappen?
Eén merel, éen windvlaag door een herfsttooidragende boom, klokgelui verweg, het zacht zandruisen bij eb en vloed…
geen concertzaal kan daar tegenop. Dat is de hoogste cultuur en vrij van toegangsprijs en het: “Nu gaan we gezellig allemaal tegelijk voelen, echt voelen hoor.”…. Wanneer zijn we eigenlijk privé gaan defaeceren? Hebben we dat ooit groepsgewijs gedaan?
zondag 22 november 2009, 8:56 uur
Mensen die geen goede smaak van zichzelf hebben vinden iets mooi – muziek, schilderkunst, boeken of toneel – als het in de kringen waarin zij vertoeven mooi wordt gevonden: snobisme dus. Ik ben zelf zeer esthetisch aangelegd, afkomstig uit een boerenmilieu, maar mezelf helemaal alleen esthetisch ontwikkeld. Ik ga regelmatig naar concerten (vooral kamermuziek), ben regelmatig in de Koninklijke Schouwburg, kom ik filmtehuizen met alleen maar Arthouse-films, heb een uitgelezen vorkeur voor geraffineerd voedsel, bezoek alleen zeer goede restaurants….en walg van onze maatschappij!
zondag 22 november 2009, 9:38 uur
En tóch, er bleven mensen stil staan luisteren en één dame bedankte hem. Dat ontkracht zijn stelling al volkomen ondanks zijn uiterst slechte onderzoeksopzet.
zondag 22 november 2009, 10:35 uur
Toen de Nederlanders van de Shogun vanaf het eiland Deshima zaken mochten doen met Japan, werd er over hen al gesproken in de trant van Roodharige Barbaren, daar waar zij gaan, gaan ook de vliegen. Scherpzinnige waarnemers, die Japanners? Als je een kwartiertje naar Lieve Paul kijkt, heb je genoeg vunzigheid gehoord.
zondag 22 november 2009, 11:16 uur
Wie bepaalt hier wat hoge of lage cultuur is? Die straatmuzikant die zo vol van zichzelf is maar door vrijwel iedereen wordt genegeerd? Zo’n straatmuzikant loop ik ook voorbij en niet omdat ie niet goed is maar ik ben dan meestal op weg naar elders en heb dus geen tijd. Bovendien heb ik afgelopen week mijn favoriete band nog live gezien dus van die straatmuzikant wordt mijn pis niet lauw. Maar de concerten waar ik heenga zullen vast en zeker doorgaan voor lage cultuur in de hoofden van die arrogante hoge cultuurmensen.
zondag 22 november 2009, 12:27 uur
Voor je een discussie begint moet je wel weten wie, en met welke normen, bepaald heeft wat hoge en lage cultuur is. En of deze normen door iedereen aanvaard zijn. Diverse deelnemers hebben het over kunst, muziek en schilders. Is dat dan cultuur ? en wanneer begint een schilderij, muziekstuk e.d. cultuur te worden?
Ik kan derhalve niet meediscussiëren. Kan aan mij liggen.
zondag 22 november 2009, 14:44 uur
We of Wij lijkt mij veel te omvangrijk. Zeker een behoorlijk deel der natie weet nauwelijks iets van kunst of andere cultuuruitingen. Om dat nu als “hoger”of “lager” aan te duiden gaat mij ook veel te ver. Sommige uitingen van wat als hogere cultuur wordt gezien zijn behoorlijk elitair, laat staan dat ze op gemeenschappelijke belangstelling kunnen bogen. Toch is dan verbazingwekkend dat voor spaarzame kunstuitingen, ik noem een tentoonstelling van “oude meesters” altijd overweldigende belangstelling weet te wekken. De drempel ligt vaak niet bij de behoeftigen maar bij de musea zelf die heel ingewikkeld kunnen doen en in zichzelf gekeerd kunnen zijn. Van kunst in al haar verschijningsvormen te kunnen houden en begrijpen is een kwestie van bereikbaarheid. Kennisname en weten opent al tal van mogelijkheden. De schoonheid van een gedicht te onderkennen is hem lezen. In staat te zijn woorden een andere dimensie te kunnen geven is prachtig, zoals dat ook geldt voor een mooie partituur. Het gaat te allen tijde om de expressie, de uiting, de mogelijkheid de gedachte om te vormen naar de materie. Ik zie de schoonheid van kunst niet in hogere of lagere dimensies. Kunst in alle uitingsvormen is noodzakelijk. Zonder kunst is de wereld dood. Het bewijs van de violist Joshua Bell, die als voorbeeld dient, is er een uit het ongerijmde. De omgeving iets te ondergaan telt wel degelijk mee. Wat wil je nu? Dat al die haastige mensen, onder druk van verplaatsing naar hun werk misschien of elders, zich de tijd zouden gunnen te gaan staan luisteren? De straatmuzikant is evenzeer behang als de muzak in winkels of nog erger, café’s. De ruimte of omgeving telt toch ook mee? Scholen zouden zeer veel kunnen bijdragen de belangstelling al vroeg op te wekken. Ik denk dat het allemaal nog al mee valt, tenzij je alleen maar let op al die mobiel bellers en Ipod genieters. Daar zijn er heel veel van in ons straatbeeld, maar ze zijn niet bepalend voor het vraagstuk van Merlijn Twaalfhoven.
zondag 22 november 2009, 15:01 uur
Ik vind het clipje van de violist Joshua Bell veelzeggend, al is het de vraag welke – verschillende – factoren ertoe bijdragen dat mensen hieraan zo onverschillig voorbij lijken te lopen.
Los hiervan, lijkt mij de vraag hoe het zit met onze herkenning van hoge en lage cultuur veel minder interessant dan de vraag welke invloed de patronen van ons (dagelijks) leven hebben op de (h)erkenning van authenticiteit, kwaliteit, “cultuur” (zo je wil), in welke dimensie dan ook.
“Hoge cultuur” is lang niet zo uniek meer als het vroeger was. We worden misschien wat afgestompt door de overmatige beschikbaarheid ervan, waardoor we er geen moeite meer voor nemen. Dankzij radio, internet enzovoorts hoor ik dagelijks topuitvoeringen van Mozart’s muziek, of van hoogwaardige popartiesten en kan ik alle belangwekkende schrijvers opzoeken die ik wil.
Maar naar het Concertgebouw ga ik niet meer, of naar een toneelstuk. Dat is allemaal veel te stijf en veel te traag.
Inderdaad, liever meer initiatieven in het station en op de openbare weg, zoals van Bell, dan nog meer voorstellingen met lange rije stoelen.
zondag 22 november 2009, 15:16 uur
Van (klassiek) pianisten hoor ik wel eens dat zij voor hun gevoel voor 5% van de zaal spelen omdat de rest toch niet het verschil hoort tussen een topper en een conservatorium leerling. Mijn gevoel is dat mensen vooral reageren op reputatie: “wie niet gezien is is weg”. Dat heeft te maken met risicomijdend gedrag. Een keuzeprincipe dat de NRC denk ik ook hanteert gelet op artikelen van “bekenden” die toch echt veel minder te melden hebben dan de vele onbekenden die in stilte proberen te begrijpen wat er aan de hand is in de wereld. Waarom niet eens een briefschrijver uitnodigen die zeer deskundig blijkt om een hele pagina te vullen?
zondag 22 november 2009, 15:24 uur
Kennen we het verschil tussen hoge en lage cultuur nog wel? Zijn we te mechanisch geworden? Deze vragen impliceren dat er iets veranderd is, maar uit niets blijkt dat. Ik denk niet dat mensen vroeger langer in de metro bleven hangen om een muzikant te beluisteren. Net als tegenwoordig hadden ook vroeger de meeste mensen in de metro haast. Slechts een enkele toerist heeft tijd voor dit soort onverwachte geneugten. In de metro treedt een grote variatie aan talenten op, waaronder regelmatig hele grote, en dat we waardering beperken tot het gooien van een muntje en verder lopen wil niet zeggen dat we geen onderscheid maken tussen hoog en laag of goed en slecht.
Weet ik wat het verschil is tussen hoge en lage cultuur? Niet heel goed. Hoog opgeleiden hebben hoge cultuur en laagopgeleiden een lage cultuur, zou je kunnen zeggen. Het heeft ook met klasse en toegankelijkheid te maken. Wie Berio en Stockhausen begrijpt en waardeert, haalt zijn neus op voor het repertoire van André Rieu en noemt dat lage cultuur, maar is dit geen snobisme? Wordt een stuk van Strauss lage cultuur als André Rieu het dirigeert en hoog als Mariss Jansons het doet? Ik betwijfel of je Rieu en zijn orkest laagopgeleid kunt noemen. Ze hebben waarschijnlijk net zo hard gestudeerd als het concertgebouworkest. Eerder zou je hun publiek laag opgeleid kunnen noemen, dus dat telt blijkbaar ook mee. Als het domme volk iets leuk vindt wordt het automatisch lage cultuur, want dan verliest het zijn snobwaarde.
zondag 22 november 2009, 16:06 uur
Mijn 1e kleinzoon was pas 6 maanden oud toen hij uitvondt, zittend in de wandelwagen, dat de overkoepeling van een groot tram station geweldige acoustiek had. Hij probeerde elk geluid dat hij kon voortbrengen uit. Klonk als muziek in mijn oren.
Een ouder echtpaar, volkomen in de plooi, keek mij beschuldigend aan. Ik gaf ze maar een lieve glimlach.
Het kind (7)oefent nu zonder protesteren 20 minuten piano elke dag en kan heel aandachtig luisteren naar alle mogelijke muziek. Voor de rest hangt hij het liefst de beest uit.
Het onderscheid tussen hoog en laag cultuur ontgaat mij volkomen. Volgens mij bestaat het ook niet.
Wat wel bestaat is een enorm marketing team achter elke artiest die “het wil maken”.
Dat geldt van The Beatles tot Yoyo Mah.
zondag 22 november 2009, 16:29 uur
@ Emi Grabt (16):
“Of kennen we gewoon het verschil niet meer tussen hoge en lage cultuur?”
Ik dacht dat we dit soort vragen al achter ons hadden. Wat van oudsher als “hoge” cultuur is beschreven is natuurlijk vooral elitaire cultuur. Tegenwoordig wordt in het algemene niet meer zo’n kunstmatig onderscheid gemaakt.
Het is een volkomen subjectieve kwestie, wat men wél of niet als volwaardige “cultuur” wil beschouwen, en al helemaal, wat dan als “hoge” of juist “lage” cultuur wordt gezien.
Zo heeft het een lange tijd geduurd voordat popmuziek geheel serieus is genomen, maar tegenwoordig wordt deze algemeen als volwaardige cultuuruiting beschouwd.
Citaat: “Waarom zeggen zoveel mensen geïnteresseerd te zijn in de kunststukken van bv.Picasso? Als een kind met zo`n afbeelding thuis zou komen uit de school,zouden velen het gewoon later stiekum in de prullenbak gooien,om het krenken van het kind te voorkomen,dat zelf terecht meende een hele prestatie geleverd te hebben.”
Ook dit is volkomen subjectief. (En zeker een onderschatting van de fenomenale technische vaardigheden van Picasso, die veel verschillende periodes en stijlen heeft doorgemaakt). Zelf heb ik bv. in het Reina Sofia-museum in Madrid lange tijd ademloos gekeken naar een van de onovertroffen meesterwerken van Picasso: Guernica.
zondag 22 november 2009, 18:10 uur
We worden overstelpt met indrukken, en gaan aan de meeste voorbij, vaak noodgedwongen. Zo’n stationsingang staat voor haast, daar past geen stilstaan bij, dus als voorbeeld verkeerd. In een winkelcentrum zou hij vermoedelijk wel zijn opgemerkt, met bijbehorende waardering, al is het maar door enkelen. Blijft de vraag of schoonheid wordt gesignaleerd. Dat hangt van zoveel factoren af, bijvoorbeeld interesse, milieu, opvoeding, onderwijs en stemming.
Wij leveren hier graag kritiek, maar jezelf er voor openstellen is een tweede. Dat wordt aan de basis ook niet echt aangeleerd, waar kinderen al om de grootste rotzooi worden geprezen. Reken daarbij de devaluatie van onderwijs en opvoeding, de accentverlegging van inhoud naar vorm, en de waardering blijft, maar dan wel voor dalende niveaus, een sluipend proces. De meeste polderlanders beginnen inmiddels al te roemen voor ze één hap hebben geproefd, en gaan als teken van waardering standaard stande applaudiseren, ook als de oren of ogen zwaar zijn verminkt. We zijn op veel gebied verworden tot een meelballenland, goed voor vijf procent vlees, dus waarom mooier voorstellen dan het is. En het dient gezegd: hier kan iedereen zingen, schrijven, schilderen etc., dus is iedereen zanger, schrijver, schilder etc. De douche, De Slegte en de kliko kunnen het beamen.
zondag 22 november 2009, 19:13 uur
“Of kennen we gewoon het verschil niet meer tussen hoge en lage cultuur?”
Ik dacht dat we dit soort vragen al achter ons hadden. Wat van oudsher als “hoge” cultuur is beschreven is natuurlijk vooral elitaire cultuur. Tegenwoordig wordt in het algemene niet meer zo’n kunstmatig onderscheid gemaakt.
Het is een volkomen subjectieve kwestie, wat men wél of niet als volwaardige “cultuur” wil beschouwen, en al helemaal, wat dan als “hoge” of juist “lage” cultuur wordt gezien.
Zo heeft het een lange tijd geduurd voordat popmuziek geheel serieus is genomen, maar tegenwoordig wordt deze algemeen als volwaardige cultuuruiting beschouwd.
@ Emi Grant (16):
Citaat: “Waarom zeggen zoveel mensen geïnteresseerd te zijn in de kunststukken van bv.Picasso? Als een kind met zo`n afbeelding thuis zou komen uit de school,zouden velen het gewoon later stiekum in de prullenbak gooien,om het krenken van het kind te voorkomen,dat zelf terecht meende een hele prestatie geleverd te hebben.”
Ook dit is volkomen subjectief. (En van uw kant een onderschatting van de fenomenale technische vaardigheden van Picasso, die veel verschillende periodes en stijlen heeft doorgemaakt). Zelf heb ik bv. in het Reina Sofia-museum in Madrid lange tijd ademloos gekeken naar een van de onovertroffen meesterwerken van Picasso: Guernica.
zondag 22 november 2009, 19:42 uur
Ligt het niet in de menselijke aard, de werking van onze hersenen, om patronen te vinden en uit te gaan van het te verwachte.
De mens komt inclusief eigen spam-filter en voorkomt zo overbelasting en maakt ons efficienter. Een zoveelste straatmuziekant valt niet eens meer op, goede of slechte muziek.
Persoonlik vind ik viool altijd vervelend
zondag 22 november 2009, 22:23 uur
Wel sneu voor de vele arm of krankzinnig gestorven Kunstenaars. Hoogheden wiens werken extreem hoog gewaardeerd en verhandeld worden, pas (lange tijd) na hun dood.
Gebrek aan herkenning, juiste netwerken en/of voldoende marketingbudgetten, ten grondslag aan hun lage c notering destijds ?
In onze tijd, niet heel veel anders…
zondag 22 november 2009, 22:29 uur
Misschien is de klassieke muziek in een wereld van massacommunicatie, niet meer de ´glimlach´die ons raakt, maar binnen de totale communicatieve chaos, slechts een storende bijdrage. Reclameposters zijn vaak ook absolute meesterwerken, maar raken ook hun boodschap niet kwijt.
Jammer? Misschien!
Maar misschien helpt de opmerking van de kunstenaar om te beseffen, dat zodra je zout aan de soep toevoegt, je de smaak verandert, maar dat je het zout er nooit meer uit kunt halen. M.a.w veranderingen zijn, hoe marginaal ook in hun effect, altijd blijvend.
zondag 22 november 2009, 23:14 uur
hoge en lage cultuur,
laat mij niet lachen
want dat doe ik erg graag
derhalve mijn reactie in de vorm van dit gedicht
veel liefs en groene groet
plus altijd weer
VREDEVOORIEDER1
————————–
er zat een god in de trein
en hij lachte
hij was niet echt
en eigenlijk wat meisjesachtig
hij vroeg aan mij
wat ik er nu van vond
en toen ik mn antwoord klaarhad
gaf hij me een stuk brood
grappig was dat
want ik voelde me juist hongerig worden
en dat is in mijn geval
een bijzonderheid
je kan vanalles zeggen
zei hij niet
maar straalde dat wel uit
alleen het is niet nodig
ik gaf hem mn laatste gedicht
en zag aan zn gezicht
dat hij er echt naar keek
jeweetwel zo n blik van ja ik begrijp je
ik ben helemaal geen god
zei hij tenslotte
en ik rij ook nog zwart hahaha
en je ziet toch dat ik een meisje ben
lachend zetten wij onze reis voort
naar het land dat niemand mag betreden
maar wij wel
want wij zijn er al
lieve god
en goeie vriend
mooiste meisje dat je bent
mag ik je dan zo mijn liefde betuigen
voor je buigen
doe ik niet
—-
en ik zat ook niet in de trein
hahahahahahahahahahahaha
maandag 23 november 2009, 2:21 uur
Wist U dat kinderen die goed zijn in rekenen ook goed zijn in muziek? Zal wel te maken hebben met het overzien van gecompliceerde reeksen.
maandag 23 november 2009, 8:16 uur
Als de vraag geluid had: “Kennen “we” nog wel het verschil tussen cultuur en consumtie ?” dan had ik met minder schroom met “neen” geantwoord.
De begrippen “hoge” cultuur en “lage” cultuur zetten “ons” maar op het verkeerde been.
maandag 23 november 2009, 10:46 uur
Ik bezoek regelmatig klassieke concerten bij het Residentieorkest. Wat je ziet is een grote grijze massa, bijna geen jonkies te zien en het bezoekersaantal loopt terug, behalve wanneer er een “ster” speelt zoals met de opening van het seizoen, mevrouw Jansen ja, Janine Janssens ja. Compleet uitverkocht en ook nog wat jong volk. Deze overschate violiste is erg goed in de markt gezet, maar bij een Buchberger, toch ook een kei, zie je weer die grijze golf. Het moet een lekker bekkie hebben en ook nog wat kunnen spelen.
maandag 23 november 2009, 10:48 uur
Sinds de aristocratie als sociale klassen verdwenen is, is het gedaan met d ehoge cultuur: wat gebleven is en zich in volle wasdom heeft kunnen ontplooien: de plebscultuur!
maandag 23 november 2009, 12:41 uur
Hoge of lage cultuur zit in de moeite die de beoefenaar doet om deze te verrichten en de toeschouwer, luisteraar om het werk te ervaren.
Heeft U wel eens kinderen geholpen een verjaardagskaart te maken voor iemand waar ze van houden? Dat zal wel “lage cultuur” zijn.
Dat vergt “hoge cultuur” van U.
Hoge cultuur uitschakelen en proberen de juiste vragen te stellen aan een kind van 3. We hebben een stuk papier en gaan oefenen. Wat denk je dat Nanna mooi vindt? Een bloem? Een ei? Een boek? Sneeuw? De vis Elvis, met mooie kleuren?
Het kinderbrein is onbegrensd. Beetje porren kan geen kwaad.
Het ontbreekt mensen niet aan “hoog” of “laag” cultuur.
Het ontbreekt ze aan voorstellingsvermogen.
Ze krijgen veel aangeboden in hapklare brokken.
Daar zet de armoe in.
maandag 23 november 2009, 12:43 uur
In Wenen zag en hoorde ik op straat pakweg 2 jaar geleden een pianiste van voor mij wereldformaat. De piano stond op een pallet, het muziekstuk, zoals zij het liet leven, opende midden in die winkelstraat met boodschappen dragende mensen een hemel of tien en een stuk of wat hellen, terwijl ambulance sirenes, klokgebeier, telefoongesprekken een meerwaarde gaven aan het geheel en toen de wind ook nog zo een draaikolkende voorbode begon weg te geven voorafgaand aan de op handen zijnde hoosbui…
het magere aziatische meisje achter die zwarte piano leek deamonische maten aan te nemen… teon en daar
was het toch echt mijn kunstje om daar vol, ruim en totaal van te genieten.
maandag 23 november 2009, 13:48 uur
Klassieke muziek is vooral ouderwetse muziek, maar ook ouderwetse muziek kan best aantrekkelijk zijn. Muziek kan er op vele manieren worden gemaakt en daarbinnen zijn er allerlei niveau’s van absolute top tot absolute bagger. Klassieke muziek dateert vooral uit het verleden en was van oudsher de muziek van de elite en er waren niet veel alternatieven, waardoor er een bijzondere waarde aan werd en wordt toegekend. De moderne tijd heeft met allerlei nieuwe muziekvormen en gebruik van vele technische hulpmiddelen in beginsel veel meer muzikale mogelijkheden tot expressie en tot beroering van de zintuigen die muziek weten te raken.
Klassieke componisten die niet in het verleden zouden zijn geboren maar in het heden, zouden in veel gevallen de beperkingen van de klassieke muziek als hinderlijk ervaren en als creatievelingen die gebruik willen maken van de ultieme mogelijkheden om muziek te maken zullen er heel wat minstens sterk geïnteressseerd zijn geraakt in de moderne mogelijkheden en zich daar in veel gevallen primair op hebben gericht. Mijn held is Andre Rieux. En ik laat mij niet door concertfanatici die vooral via hun aanwezigheid in een concertgebouw willen demonstreren hoe muzikaal ze wel zijn en hoezeer ze oog hebben voor muzikale schoonheid en hoezeer ze beschikken over meer kennis van en gevoel voor muziek en zo van een hogere culturele orde zijn wijsmaken, dat die smaak een lagere cultuur aanduidt.
maandag 23 november 2009, 15:12 uur
Natuurlijk zitten we vast in patronen, dit is ook noodzakelijk, onze hersenpan zou tweemal zo groot moeten zijn als we zonder filter te aller tijde de schoonheid om ons heen zouden moeten kunnen observeren. en dat hoge cultuur slechts voor een enkeling is weggelegd wisten we al toch? kortom: niks aan de hand..
maandag 23 november 2009, 17:45 uur
ik wou
dat ik dat kon
genieten
zonder gedachten
aan vuilnis
en teringzooi
want laten we welzijn
en dat bedoel ik ook echt zo
welzijn zo als dat ooit bedoeld was
of is
en welvaart overboord gegooid
godsamme
of mag ik dat dan nu niet zeggen
want dan zeg ik het anders en erger
en beter ook want dat kan ik en dat weet je
liefde is mooi in een werkelijk kunstwerk
het verhaal dat je dan hoort
is waar
en waar het om gaat
waar dat gebeurt
doet never terzake
want de boodschap is helder
en onverstoorbaar
de kunst is het te zien
en op te merken
en aanvaarden
tis als schijten
iedereen doet het
iedereen kan het
alleen de vormen verschillen
de vorm alleen
wijs mij de weg naar de passie
van kunst zonder ego
ik ga r voor
door de stront
peazzz bro
dank vr uw geschiktheid
yoooooooo
maandag 23 november 2009, 21:04 uur
Het beschavingsproces, zoals door Norbert Elias werd beschreven, is elitair. Wassenaar en het Haagse Marlot zijn veel beschaafder dan de Schilderswijk in Den Haag. Waarom eigenlijk?
De grote Kunst is te vinden in de volkswijken. Rembrandt schilderde in de Jodenbuurt. Vincent van Gogh zocht het lage, ongeletterde, onbeschaafde volk op. Niet de elite.
De werkelijkheid is rauw. Kunstenaars voelen zich aangetrokken door de rauwe werkelijkheid. Die is eerlijk.
maandag 23 november 2009, 21:38 uur
Hoge/Lage cultuur: een reactie op artikel Bas van Putten in de rubriek Media van 23 november 2009.
Bas van Putten heeft een punt: Radio vier moet niet nóg lichter worden. ( Muziek aan tafel : Neem drieduizend klassieken – of fragmenten daarvan- gooi ze in een zak en trek daar de nummers uit voor de komende acht jaar. Wel op de seizoenen letten….”Is de baan van Rob van Diggelen (?) niet te vergeven ? )
Geen popiejopietaal in verband met klassieke muziek.Helemaal mee eens.
Echter: Bas heeft wat mij betreft ongelijk als hij zijn persoonlijke voorkeuren voor Haffmans c.s. uitspreekt in dit verband.
Als hij het heeft over een houten klaas in de middageditie van viertakt vergeet hij- for the sake of the argument – dat de presentator in kwestie gepassioneerd is, en van wanten weet. Dat kun je van van Weegen niet zeggen. Natuurlijk een gladde presentatie, maar zij kan net zo goed met dezelfde frequentie een programma “doen” over de geschiedenis van het koninklijk huis of de postzegelbeurs van Milaan door de eeuwen heen.
Bij “de houten klaas”zoals van Putten hem omschrijft, ervaar ik als luisteraar toch veel meer diepgang en kennis van zaken, waarbij er best eens een plank mis geslagen mag worden.
Dus Wouter: “Keep your packer up!
dinsdag 24 november 2009, 0:55 uur
Moet je moderne kunst mooi vinden, omdat anderen dat zeggen? Moet je in onduidelijke sculpturen allerlei fantastische mogelijkheden zien omdat een deskundige dat zegt. Nee, toch.
Kunst en Cultuur zijn net als eten en drinken. Ieder zijn eigen voorkeuren.
Maar vooroordelen bestaan ook: Lang geleden was ik aan het dineren. Een trouwerij: ik herinner me nog goed dat een groot aantal gasten zei: Brocoli, dat lust ik niet want ik ken het niet, en andersom, dat ken ik niet, dus ik lust het niet.
dinsdag 24 november 2009, 1:10 uur
Er zijn hedendaagse cultuuruitingen die onze achter-achterkleinkinderen over honderd jaar nog zullen waarderen, sommigen onder hen in elk geval, en er zijn andere cultuuruitingen die over honderd jaar vergeten zullen zijn, of alleen nog bekend bij specialisten op dat specifieke terrein, als historische curiositeiten. Zo kunnen wij heel goed uitmaken welke producten van de zeventiende en achttiende eeuw nog altijd de moeite waard zijn en welke niet of nauwelijks. Het verschil tussen hoge en lage cultuur bestaat ontegenzeggelijk, maar het is pas goed vast te stellen na verloop van veel tijd.
dinsdag 24 november 2009, 2:10 uur
@ Max Molenaar (20):
Citaten: “Kunst en Cultuur vormen een misleidende arrogante religie die draait om geld, snobisme en politieke lobby” en “Cultuur is vooral een hobby van rijke mensen die dat vooral gebruiken als statussymbool en die dat vaak goed zelf kunnen betalen”.
Dit is een zeer eenzijdige, bekrompen visie op wat “kunst en cultuur” –eigenlijk is kunst een onderdeel van cultuur!- betekenen. Kunstuitingen zijn voor mij een onmisbaar onderdeel van een bewust leven, en geven daaraan juist een extra “flavour”. Natuurlijk hoeft niet iedereen in dezelfde mate van kunstuitingen, die in zeer gevarieerde vormen bestaan, te genieten –dat is een keuze-, terwijl bovendien helemaal niet algemeen kan worden bepaald welke kunst “echte kunst” zou zijn, of “hoog” of juist “laag”. Daar gaat het in wezen helemaal niet om. Creatieve kunstzinnige uitingen zijn een uiterst essentieel onderdeel van een cultuur, al sinds de grotbewoners en de grote culturen in de Oudheid.
Gelukkig leven we niet in de kennelijk door u voorgestane, totaal gecontroleerde, a-culturele samenleving, die u zelf als “uiterst links” beschouwt, maar waarin ik het niet lang zou uithouden.
P.S.: nr. 35 is een per ongeluk verzonden “kladje” van nr. 37. Graag verwijderen.
dinsdag 24 november 2009, 11:46 uur
Het is flink aanpoten om in Nederland nog ergens onderscheid in te kunnen maken. Alles moet immers een afspiegeling zijn van de maatschappij; wie te hoog klimt worden naar beneden geschopt; wie niks uitvoert wordt volgepompt met extraatjes; wie te veel verdient wordt afgeroomd; wie erbij loopt als een 6de-eeuwse woestijnstapper moet gerespecteerd worden; wie op school dreigt te excelleren moet inleveren ten bate van achterblijvers; Publieke Omroepen zijn niet van de commerciëlen te onderscheiden.
Alles moet gelijkvloers en middenmoot, zodat niemand zich in zijn eer voelt aangetast. Dat is de policy die ons al decennia door de strot wordt geduwd. Vanwaar dan opeens dit pleidooi voor hogere en lagere cultuur?
dinsdag 24 november 2009, 15:04 uur
Wie bepaalt wat hoge of lage cultuur is.
Ik zou het niet weten.
Van jongsaf aan opgegroeid met klassieke muziek en dan vooral opera.
Later kwam popmuziek erbij en jazz, ook behoorlijk elitair.
Maar toen wij met z’n allen (ook kleindochters) naar André Rieu on tour gingen in de Arena dankzij de postcode loterij hebben wij een onvergetelijke avond gehad en sindsdien als een blok gevallen voor André.
Desalniettemin, de mooiste muziek komt uit de jaren 40-50 van de vorige eeuw.
Bij ons in het Waterlandziekenhuis staat een vleugel in de mooie hal en regelmatig wordt daar gemusiceerd en men waant zich, met alle ellende daar, voor even in een concertzaal. Prachtig doordacht initiatief van de direktie.
dinsdag 24 november 2009, 15:14 uur
Wat is cultuur? Kunstuitingen? Normen, waarden en gebruiken in een samenleving? Heeft het te maken met een volksaard met religie? met historie? Waarschijnlijk met al deze dingen meer of minder.
Wat zou het geweldig zijn als we onbevangen en onbevooroordeeld alle culturele uitingen en gebruiken tegemoet kunnen treden zonder in hokjesstopperij te verzanden.
dinsdag 24 november 2009, 18:06 uur
Een stad in de VS kan niet dienen als maatstaf voor notie van cultuur.
Als men doorloopt, met welk spoedeisend doel dan ook, is dat nog geen negatief signaal t.o.v. het gebodene.
‘Hoge en lage’ cultuur – geen vriendelijke bewoordingen – blijven naar behoefte bij elkaar uit de buurt, zelfs binnenskamers.
De behoefte wisselt naar niveau en getal, mede onder invloed van de ruimte die de niveau’s bij de toediening via allerlei kanalen innemen.
Moeder Natuur is naar het lijkt zuinig geweest met de ijle springerigheid die nodig is om een compositie van Mozart te kunnen waarderen, of het geduld voor één van J.S. Bach.
Wellicht heeft zij in haar ondoorgrondelijke wijsheid gevonden dat er door het merendeel van de mensen de nodige energie moest worden gegenereerd om de tempels te bouwen voor de ‘hogeren’, door hen te laten hossen op de woeste golven van de fysieke emoties.
De klassen zijn erop ingericht, zich zonder cerebrale besturing over te geven aan hetgeen ze kan voeden en bevredigen.
Ze zullen ook nooit tot elkaars geloof te bekeren zijn.
Het is zinloos, te proberen de leden te laten eten waar ze een natuurlijke afkeer van hebben.
Al te eenzijdige voeding kan natuurlijk wel leiden tot culturele scheurbuik, maar ook die roeit zichzelf weer uit…
dinsdag 24 november 2009, 20:19 uur
Ik vind het voorbeeld dat het voorbeeld dat Twaalfhoven geeft zijn conclusie niet ondersteunen, dit omdat alle “test personen” slechts enkele seconden van het stuk horen.
Op deze manier kun je een muziekstuk toch niet inschatten?
net zo min als een film beoordelen aan zijn aftiteling, een boek aan zijn kaft, of een schilderij aan het palet van de schilder.
Ik denk dat onze cultuur uit de begrippen hoge- en lage cultuur zijn ontwikkeld en dat er een nieuw verschil komt over wat men in deze tijd hoge en lage cultuur noemt, vooral omdat cultuur die vroeger voor bepaalde mensen niet bereikbaar was, dat nu wel is.
woensdag 25 november 2009, 14:43 uur
@51: De grote Kunst is te vinden in de volkswijken.
Ook in dierentuinen. Weet u nog, een poos geleden, de winnaar van een tekenwedstrijd Abstracte kunst, bleek achteraf een Duitse dierentuin-aap te zijn.
woensdag 25 november 2009, 18:41 uur
WOW… ik zou… ik denk… ik hoor… ik luister… er bij zijn gaan zitten met gekruiste benen op de grond en de trein hebben gemist. Applaus, applaus Joshua!! Ik schiet niet op… omdat het leven mij ophoudt. Op straat, in de winkel, in het bos, het strand… in mijn tuin… dat vogeltje dat de kruimpjes pikt en bedankt op de rand van mijn vensterbank. Dat lieve natuurlijke concertje voor mij alleen. De druivenrank die jubelde van zalige opbrengst en de geur van geoogste lavendel in builtjes thuis gebracht. Ach, dat kleine greepje uit die ontelbare schoonheden die ons om niet zijn toegeworpen. Orion wiens gordel wijst naar lichtsprankelende Sirius in de nacht die het heelal blootgeeft van stralend lichtpunt tot lichtpunt… dag heelal! Dag ster… hoe voelt dat nou lichtjaren ver van ons verwijderd? Ochtendgloren in dauwdiamanten gehuld. Madeliefjes stijf gesloten, die openhartige zonaanbiddertjes. Het houdt niet op! Dag in dag uit die schepping te zien, ruiken, voelen, horen. Paradijs? Die sluier, kon die maar weg! We zien en horen, maar kijken en luisteren niet. Steeds minder en minder… naar die ander in dat wonderbare levensconcert.
Enfin, ik houd van het leven, van jou en van God.
woensdag 25 november 2009, 19:13 uur
Over die sluier…
Juan de la Cruz heeft het prachtig verwoord:
“Niet door een tekort aan licht maar door een teveel aan licht, ligt de helderheid van God over ons leven als een nacht.”
donderdag 26 november 2009, 14:35 uur
Cultuur van de elite, volkscultuur, gelijkgeschakelde cultuur? En hoe zit het met het waarnemen van andere culturen, de niet-westerse?
Onze “cultuur”, onze consumptiecultuur en zeker geen volkscultuur: alles is te koop, alles is reproduceerbaar. Gaat het dan nog wel over contact maken, over het overbrengen van emoties en die leren te herkennen, zoals Twaalfhoven stelt? Het klinkt nogal zweverig in de oren om in stijl te blijven.
“Cultuurlijk” worden we eerder doof en blind gemaakt. Gevoelloos bovendien en ons geheugen staat op een computer. Nadenken en voortdurend leren, wijs worden, is er niet bij. We krijgen slechts vaardigheden mee die aan snelle slijtage onderhevig zijn met aansluitend bijscholing.
Leren we luisteren, leren we zien, leren we doorzien? Welk cultureel voedsel krijgen onze kinderen? Wordt nog gelezen en gezongen? Krijgen kinderen ruimtelijk inzicht mee, gevoel voor kleur en verhoudingen? Leren ze ontdekken dat muziek niet kan zonder stiltes? Cultuur verwerven gaat niet zonder inspanning. Hoe jonger je ermee begint des te meer vruchten draagt het. Actief en passief.
Is het niet treurig dat juist nu, dankzij de technologische ontwikkeling, zoveel zo gemakkelijk binnen handbereik is gekomen, voorop de muziek, de enorme vervlakking toeslaat, de herrie en de smakeloosheid? Gelden geen kwaliteitseisen meer?
Als voorbeeld. Bij Rieu verworden kleine pareltjes tot deuntjes, net als vroeger op een draaiorgel. Gold bij een draaiorgel nog het sentiment van het onbereikbare om die muziek in werkelijkheid te horen, in het geval Rieu gaat het om de show, hoe wanstaltig ook, en de poen. Dat is misbruik maken van de composities van een groot vakman voor eigen profijt. Met dank aan Philips. Alles wordt gladgestreken tot een eindeloze brei. Zonder een enkel muzikaal vernuft. De verdomming in de muziek noemde een groot componist deze praktijk.
zaterdag 28 november 2009, 15:57 uur
Ik weet niet zo precies wat lage en hoge cultuur is. Vallen de gedeeltelijke meezingopera’s van Mozart onder de hoge of lage cultuur? Is het werk van Frank Zappa hoge en dat van Abba lage cultuur? Is het werk van Helmantel lage cultuur en Hirst hoge of juist andersom?
Dat radio 4 langzamerhand een popiejopiezender wordt is een juiste constatering. Ook de nieuwszender radio 4 heeft ingeboet aan kwaliteit. De publieke omroepen zijn de weg kwijt; ooit bedoeld om verschillende groepen te bedienen, van grote tot kleine, poogt het nu via kijk- en luistercijfers de commerciëlen te beconcurreren en de overheidsbijdragen op die wijze te legitimeren. Als het Rijk nu eens wat meer het accent zou leggen op de opdracht veel groepen te bedienen ongeacht kijk- en luistercijfers, zou die popularisering en vervlakking niet zo nodig zijn.
Maar de hoge cultuur – ik doe nu even alsof ik weet wat dat is – wordt niet bedreigd. De literatuur mag dan in een zogenaamde crisis verkeren (was de roman al niet vlak na WO II ook dood verklaard?) het aanbod aan nieuwe en oude schrijvers, origineel Nederlands, vertaald en in andere talen is in boekhandels en via internetboekhandels groter dan ooit. Hetzelfde geldt voor de ‘serieuze’ muziek. En voor wat je onder popmuziek zou kunnen verstaan is een al even grote hoeveelheid in alle soorten en maten en kwaliteitsniveaus verkrijgbaar.
Dankzij de DVD zijn nu zelfs films uit de stomme tijd van Griffith bv voor een spotprijsje te koop. Iemand met een modaal inkomen kan in korte tijd door in Free Record of via internet de koopjes op te sporen een filmverzameling aanleggen waarbij de verzameling van Howard Hughes verbleekt.
Maar of we het verschil nog wel kennen tussen hoge en lage cultuur? Ik heb nooit geweten wat tot het ene en wat tot het andere behoort en welke objectieve criteria er zouden bestaan om dat aan te tonen. Kortom, we hebben nooit het verschil tussen hoge en lage cultuur gekend. Wel bestaat nu voor iedereen, ongeacht de inhoud van de portemonnee de mogelijkheid al kijkend, luisterend en lezend zelf naar een antwoord op die vraag te zoeken.
vrijdag 4 december 2009, 21:41 uur
Prachtige clip!
Het illustreert perfect hoe men tegenwoordig kunst slechts herkend als men er het etiket ‘kunst’ op kleeft.
Duchamp heeft dit prachtig geïllustreerd op tegenovergestelde manier, door het banale verbruiksartikel in een museum te zetten en tot kunst uit te roepen: http://en.wikipedia.org/wiki/Fountain_(Duchamp)
zondag 13 december 2009, 16:31 uur
Ik heb me een keertje kapot gelachen toen er in een museum op een witte muur alleen een bordje hing met beschrijving. Een aantal mensen ging naar dat bordje kijken en vervolgens naar de lege muur. Was dat nou de kunst of hing er toevallig niks?
Sommige kunst is gewoon flauwekul en gemaakt door kunstemakers! ipv kunstenaars!