Wat maakt onze steden aantrekkelijk, knusheid of skyline?
Na de Tweede Wereldoorlog hebben projectontwikkelaars, overheden, beleggers en ingenieurs zich samen toegelegd op de wederopbouw van Nederland, vertelt projectontwikkelaar Rudy Stroink vandaag in NRC Handelsblad. Een gigantische opgave. En er zijn knappe dingen gemaakt. Maar nu is het wel genoeg. We moeten niet meer bouwen, maar dat wat er is beter maken.
Het Grote Bouwen werkt niet meer, dat zie je aan alle grote bouwprojecten: Amsterdam Centraal is een drama, Rotterdam Centraal is een drama, de Zuidas, een campus in Maastricht: overal in het land liggen bouwputten. Maar waarom. Nederland is dom ambitieus, vindt Stroink. Als je met buitenlanders praat, vinden ze Amsterdam bijvoorbeeld juist leuk vanwege de kleinschaligheid. Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn hopeloos verloren in strijd met Parijs en Londen. Ruim liever vandaag de straten op. Plant bomen. Stop betere steentjes in de straat. Stop een beetje geld in de kwaliteit van je publieke ruimte. Geef culturele voorzieningen een boost. “In die culturele hoek valt winst te behalen, niet met het nabouwen van New York.”
Wat vindt u? Kan kneuterigheid het handelsmerk worden van Nederlandse steden? Of raken Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Rotterdam dan achterop in de internationale vaart der volkeren? Wat maakt onze steden eigenlijk aantrekkelijk, knusheid of skyline? Hoe moeten we onze steden op de kaart zetten: met prestigieuze bouwwerken als de Erasmusbrug of unieke, kleinschalige culturele uitingen?

AEX: 310,03 






zaterdag 14 november 2009, 9:25 uur
Veel grote steden bezocht en soms min of meer onder de indruk van de (nieuwe )architectuur. Maar een iets langer verblijf in die steden leert, dat de dynamiek van de stad de uiteindelijke waardering grotendeels bepaald.
Voorbeeld: New York.
In mijn ogen architectonisch een ´vermoeide en uitgelubberde´ stad. Maar de dynamiek is zo hevig dat het je energie vreet en dat je inderdaad bijna niet wil gaan slapen.
Voorbeeld: Berlijn
Een ´gewonde´stad met veel spectaculaire nieuwbouw. Maar Berlijn is Berlijn, om zijn sfeer en dynamiek, die weldadig over komt.
Mijn voorkeur heeft: Nieuw leven in de stad in plaats van nog meer nieuwe gebouwen.
zaterdag 14 november 2009, 9:30 uur
Los van de onterechte kwalificatie van Rotterdam Centraal als drama gaat deze bijdrage uit van de onjuiste idee, dat er nog een keuze is te maken voor grote nieuwe projecten. Alle middelen zullen de komende decennia ingezet moeten worden om de gevolgen van de te verwachten (zout)wateroverlast en een krimpende/vergrijzende bevolking op te vangen. Of deze “Dubbelkrimp” zal leiden tot kneuterigheid of knusheid? Het leidt in ieder geval tot sloop.
De vergelijking met Grand Pari(s) of vergelijkbare metropolen is ook niet aan de orde. Holland zal onvermijdelijk samen met Vlaanderen/Brussel en RheinRuhr een nieuwe ABC-(Amsterdam, Brussel en Cologne)-megapool van ca 30 mln gaan vormen: de enige in Europa!
Dus kneuterigheid en knusheid binnen onze steden, maar grootschaligheid op megapoolniveau. De HSL- Rocade van de deze megapool is na het sluitstuk Amsterdam/Schiphol-Duisburg/RRX (RheinRuhrExpress)
gereed, en dan moeten ze in Grand Paris nog beginnen. En volgens de wet van Zipf is de grootste stad de belangrijkste in dit geval van de EU/Groot Europa zelfs al daalt het inwoneraantal van ca 32 naar 25 mln in deze eeuw.
Dit is niet het moment on voor kleinschaligheid te pleiten, die er al aankomt op de automatisch piloot, maar om op ABC niveau te leren denken en te leven.
zaterdag 14 november 2009, 11:28 uur
Kneuterigheid? Waarom zou je een mooie oud-Hollandse stad kneuterig noemen? Wat is er in vredesnaam kneuterig aan grachten en leuke panden uit alle tijden langs die grachten? Het is kleinschalig, het leeft. Je kunt er ’s nachts zonder problemen over straat.
Daar kan geen nieuwbouwwijk tegenop waar wonen en werken strikt gescheiden zijn. Daar kan ook geen skyline tegenop. Want ook daar speelt die strikte scheiding tussen wonen en werken.
Op zich heb ik niets of weinig tegen hogere torens. Het moet alleen wel met beleid en visie gepaard gaan. Anders heb je een mislukte toren waaruit alleen de dosis testosteron spreekt van de projectontwikkelaar of architect.
Overigens vind ik zelf een mooie brug heel wat anders dan een skyline. En in Rotterdam vind ik het ook weer anders dan in het centrum van Den Haag, Utrecht of Amsterdam. In Rotterdam was weinig meer na WOII. In de andere steden is bewust roekeloos omgesprongen met leefbaarheid.
zaterdag 14 november 2009, 11:43 uur
Nederland zou er goed aan doen niet te streven naar imposante skylines en wolkenkrabbers. Ik vind dat iets kinderlijks hebben: hullie hebben dat, dus wij moeten dat ook. Ben ik de enige die niet onder de indruk is als hij plaatjes van New York of Shanghai ziet? Ik denk het niet.
Ik vind het een vorm van vervuiling. Helaas wordt deze vervuiling ons frequent door de str*t geduwd, door de totale overkill aan beelden in Amerikaanse televisietroep (excuses voor de harde taal). En ook in de reclame zien wij Jane Fonda in haar luxe-appartement ergens op de tweehonderdste verdieping naar buiten staren, de lof zingend van Oil Of Olaz.
Er zit nog een andere kant aan de hoogbouw: krankzinnig dure architecturale projecten, die een bepaalde klasse poseurs aantrekt: men raakt in vervoering bij het aanschouwen van alweer een monstrositeit van Rem Koolhaas. Nou, mij doet het niets. En deze kunstminnende Schickeria, die kan me gestolen worden. Ik geloof dat Rotterdam alweer aan de beurt is om ‘gekoolhaasd’ te worden. De maquette (tekening?) althans is mij niet aangenaam.
Hoe zat dat trouwens ook alweer met die studentenflats in Maastricht? Toch ook een voorbeeld van architecturale en stedelijke overmoed, niet?
Gewoon, en kleinschalig, kan mooier zijn dan alle luchtfietserij ter wereld.
zaterdag 14 november 2009, 12:10 uur
1.
Ik vind de vraagstelling in de poll zeer beperkend.
Naar mijn idee moeten we vooral duurzame, kleinschalige projecten realiseren. Ook deze projecten kunnen een geweldige uitstraling hebben. Door meer van deze kleinschalige projecten binnen een stad te clusteren krijg je dan toch ook nog een grootschalig effect.
Er is nog een hoop te doen om een vorm van bedrijvigheid terug te krijgen in de stad. Dat heeft een stedelijke omgeving gewoon nodig, anders krijg je ‘dode’ wijken. Hier ligt een geweldige uitdaging om dit op een duurzame manier – met de nodige uitstraling – te realiseren.
Joris van Ooijen
zaterdag 14 november 2009, 12:23 uur
Rotterdam had na WO II weinig andere keus dan te worden tot wat het nu is. Maar de andere steden hadden die keus wel. Het aardige is nu dat ikzelf Rotterdam best geslaagd vind (maar zo langzamerhand moet het wel afgelopen wezen met hoogbouw – zie ook hierna) terwijl de andere grote steden nooit aan hoogbouw en “massa-bouw” (Hoog Catherijne) hadden moeten beginnen.
Wel ben ik van mening dat de binnensteden (weer) herbergzaam moeten worden gemaakt (dat is iets anders dan “knus” of “kneuterig”). Hoe?
1. binnensteden de woonfunctie teruggeven – bijvoorbeeld door het ombouwen van voormalige kantoorgebouwen etc);
2. door binnensteden rigoureus autovrij te maken (ze zijn alle perfect bereikbaar met OV);
3. grootschalige boomaanplant;
4. grootwinkelbedrijven en ketenbedrijven (Kruidvat ed) weren;
5. vrijkomende winkelruimte naar kleine zelfstandigen, ambachtslieden, kunstenaars (desnoods met verplichtingen qua huurprijzen etc voor beleggers etc).
zaterdag 14 november 2009, 13:15 uur
Hoezo zou een leefbare stad “kneuterig” moeten zijn?
Kneuterig zijn die stukjes stad die -zonder de leeftijd daarvoor te hebben- krampachtig op Anton Pieckniveau gehouden willen worden; een soort van Open Luchtmuseum-achtig iets. Leuk om naar te kijken, ramp om in te wonen.
En waarom zou een stad zich “op de kaart moeten zetten”? Dat leeft misschien in de oververhitte hoofden van bestuurderen die hun geurvlag uit willen zetten, maar een stad is er toch voor de bewoners die er in willen of moeten wonen? Toch niet voor de fototoerist die zich een paar dagen staat te vergapen en dan weer weg is?
Sommigen willen in Rotterdam graag het Manhattan aan de Maas zien. Waarom? Welke meerwaarde ligt daarin besloten?
En waarom wonen die lui die er zo lyrisch over doen vrijwel allemaal buiten de stad? En als er al een modernistische architect in de stad woont, waarom dan in een oud fabriekspand of patriciërshuis?
En waarom mogen de inwoners niet zeggen dat zij iets foeilelijk vinden? De verrommeling van Rotterdam gaat maar door: oa. Doelenplein met Pathé theater, Binnenwegplein met lelijke kubusachtige constructies: de lijst is lang.
Maar de gewone mens die ertussen moet leven mag niets zeggen: heeft niet doorgeleerd om te bepalen wat mooi is.
Ook al is het aanbod foeilelijk.
zaterdag 14 november 2009, 14:10 uur
De stelling is nogal zwartwit, alsof er een keuze gemaakt moet worden. Dit is totaal niet aan de orde natuurlijk, want skyline en kleinschaligheid kunnen heel goed samengaan. Dat laat New York zien, maar een beter voorbeeld is Vancouver, een stad met een vergelijkbare grootte als onze steden. Een indrukwekkende skyline met honderden torens, en kleinschaligheid en menselijke maat op straatniveau, met veel groen en dus een hoge verblijfskwaliteit. Op onze eigen manier kunnen we hier een voorbeeld aan nemen zodat we aantrekkelijke compacte binnensteden kunnen bouwen. Dit is goed voor de steden en goed voor het milieu omdat compacte steden de (auto) mobiliteit beperken. Bovendien kunnen we met compacte steden voorkomen dat er nog meer groen buitengebied wordt ingenomen door nietszeggende, deprimerende nieuwbouwwijken.
Ik zeg dus, niet kiezen! Ik wil kleinschaligheid en skylines! Beiden kunnen elkaar versterken.
zaterdag 14 november 2009, 14:30 uur
De charme van Nederland is dat het vlak is. Dat is hier in het noorden nog goed waar te nemen. Ik erger mij kapot aan de onzinnige hoogbouw die hier her en der plaatsvindt, denk aan Leeuwarden met een doodsaaie anthracietgrijze toren, Groningen dat zich nu uitleeft met hoogbouw bij de Euroborg. Ook Hoogezand-Sappemeer (35.000 inw.) heeft een “hoogbouwvisie” aangenomen, met als gevolg horizonvervuiling als je vanuit een prachtig natuurgebied in Slochteren in zuidelijke richting naar H-S kijkt. Dat kan nooit de bedoeling zijn van de ecologische hoofdstructuur.
Meer vrouwen aan de top en minder fallussymbolen in de architectuur!
zaterdag 14 november 2009, 15:29 uur
Ja, ik ben het eens met de stelling van Rudy Stroink, dat er niet meer gebouwd moet worden, maar dat wat er is beter gemaakt moet worden. Het is net als in de bankwereld, er valt in goede tijden veel geld te verdienen en er wordt nooit gedacht “genoeg is genoeg”. Gemakkelijker om op een leeg weiland iets te beginnen, dan een bedrijventerrein te renoveren. Of interessanter om in het water te bouwen dan op het land. Alsof er “op het land” niet meer interessant en vernieuwend gebouwd kan worden. En al dat nieuwe bouwen gaat ten koste van de open ruimte en de natuur. Mijn ervaring is dat er miljoenen worden gestopt in plannenmakerij – een industrie op zich – en dat politici zich weinig gelegen laten liggen aan de kosten verbonden aan hun megalomane plannen. Het komt immers niet uit hun eigen zak. De burger betaalt! Down to earth zou ik zeggen er zorg ervoor dat buurten in de steden aantrekkelijker worden, zodat de mensen er graag blijven wonen en niet wegtrekken naar “nieuwe gebieden”.
zaterdag 14 november 2009, 16:04 uur
Ga in de leer in Praag. Daar weten ze hoe je aan stadplanning doet in een oude stad.
zaterdag 14 november 2009, 16:29 uur
Kleinschaligheid kan een kenmerk zijn van een klein land als nederland waarbij ook de huidige overbevolking een argument kan zijn.
Welke conseqenties dit heeft voor de wijze waarop men in nederland wonen kan
is niet direct in hoopvolle verwachtingen uit te drukken.
Degenen die daarover beslissingen nemen zijn met hun dubbele agenda (
eigen belang eerst en dan maar kijken wat er voor anderen overblijft ) voortgekomen uit groeperingen die daar helaas het minst geschikt voor zijn.
zaterdag 14 november 2009, 16:40 uur
uiteraard is versterking van het publieke domein met behulp van de cultuur een opgave die in Nederland maar ook in de rest van de westerse wereld te lang een
zaak geweest van goed willende wereldverbeteraars. In de neo liberale geweld van de laatste decennia is stedenbouw niet meer dan een optelsom van façades. De onderliggende kwaliteiten zijn ernstig verwaarloosd met als gevolg een eenheid worst die de kwaliteit van het leven ondermijnt.
zaterdag 14 november 2009, 16:48 uur
Er willen steeds meer mensen, vooral vrouwen boven de 50, zelfstandig wonen. Dat kan best. De meeste mensen op die leeftijd kunnen prima leven op 85M2, zolang het appartement voldoende is geisoleerd.
Ik voel dus veel voor het voorstel om voormalige
kantoorgebouwen om te bouwen. Als ze te diep zijn
moet er maar een hap uit genomen worden in het midden.
Kan lichtinval worden bevorderd en er een binnentuin
komen. Het gebouw blijft intakt en verandert het aanzien van de stad niet. Het gebouw wordt “anders” gebruikt. Het uiterlijk van het gebouw verandert niet. Er moeten winkels voor dagelijkse behoeftes op loopafstand zijn. Eventueel een paar extra
slaapkamers met badkamertje in een onverkoopbare hoek van het gebouw om door de bewoners te huren als je neef uit Amerika op bezoek komt.
Honden en kinderen komen het gebouw niet in als stuk van de familie.
Wat klinkt dat hard he? Het is wel de enige manier
om het gebouw vrij te houden van Oma’s die er een
creche op na gaan houden.
Ik heb nooit geloofd in flatgebouwen waarvan de huur- of koopprijs dusdanig lag dat studenten en 50+ers ze beiden konden permitteren.
Het werkt niet, tenzij er strikte regels zijn in het koop of huurcontract.
Ga ik voor knusheid of skyline?
Ik ga voor wat werkt. Die knusheid en skyline heeft Amsterdam altijd al. Verander de skyline niet.
Wel het dagelijks gebruik van de al bruikbare gebouwen. Daarvoor is geen Koolhaas of Spaanse architect nodig. Gewoon een bouwer met gezond verstand.
zaterdag 14 november 2009, 17:48 uur
Europese steden hebben vaak een veel authentiekere sfeer dan Amerikaanse steden. Laten we ons culturele erfgoed koesteren!
zaterdag 14 november 2009, 18:13 uur
Als men bijvoorbeeld de bijna altijd vierkante of rechthoekige kistjes, doorgaans wit, die ons al ik weet niet hoelang als “design”meubelen dwingend door de strot worden geduwd en die werden “ontworpen” (!!…..) door een zeker Jean Desbouvrie, nooit eens kan noemen wat ze dus werkelijk blijken te zijn, wat dan te denken van een “objectieve” en nuchtere kijk op z.g. architectuur…?
Ik word van al die z.g.“skylines” in ieder geval niet vrolijk en ben er zeker van dat nogal wat mensen precies hetzelfde voelen: onbehagen en bijna gewelddadige opdringerigheid.
Natuurlijk worden er, o.a. door gebruik te maken van nieuwe materialen en technische mogelijkheden, best wel mooie, leuke en interessante gebouwen ontworpen en gebouwd, maar het gaat mij om de overheersende trend die kilheid, angstaanjagende zakelijkheid en zeker geen mensen-erbij-betrekkende warme uitstraalt.
Maar, daarmee beantwoordt al dat angstaanjagends en lelijks wel precies aan een al evenzeer terneerdrukkende tijdgeest…en is er een evenzeer tirannieke uitdrukkingsvorm van…
Willekeurig gedeponeerde en ergernisgevende hondenpoep kan nog in een mum van tijd worden opgeruimd, maar inmiddels heel veel “stedebouwkundige”, over de hele wereld verspreide architectonische “reukvlaggen” blijven tot in lengte van jaren opdringerig en overweldigend stinken…
Geef mij dan maar de bescheiden en mensen werkelijk passende, nederige en warme architectuur, die hier ietwat hooghartig met “kneuterig” wordt afgedaan.
Het is immers ook kille hooghartigheid die van de meeste megalomane architectuur afspat…
Harrie V.
zaterdag 14 november 2009, 18:51 uur
Manja Verhorst heeft het bij het rechte eind. Er wordt megalomaan gebouwd door corporaties die de gewone burger niet wil, maar de gewone burger wel moet betalen, terwijl diezelfde burger zelf nog niet de kleur van zijn schuurtje mag bepalen.
Hier is een hele goede oplossing voor – geld terug naar de burger – afschaffen loonbelasting – invoeren belasting voor grote corporaties. Dan wordt alles vanzelf kleinschalig (bv wegtrekken van multinationals naar het buitenland – HOERA) – probleem over.
zaterdag 14 november 2009, 19:13 uur
Heb liever de gezellige knusheid als de steenkoude en niets zeggende skyline van Amerikaanse grote steden. Toch ben ik bang, en daar is Rotterdam een mooi voorbeeld van, dat de bevolking daar niets in te vertellen heeft, zoals gebruikenlijk gaat alles buiten de bevolking om. Ook scheveningen is in vergelijking met vroeger, volledig verpest. Sterker nog, woon er vlak bij maar kom er nooit meer. Dat geld ook voor de binnen en randstad van Den Haag, die is volkomen en vergriept. Zowel scheveningen als de binnenstad van Den Haag zijn steenkoude touristen en betongetto’s geworden zonder enige sfeer of gezelligheid. Er wordt door de overheid miljarden uitgegeven om sommige steden bewoonbaar tehouden. Het enige wat er gebeurd is het plaatsen van een vlag op een strontschuit. En dat staat nu eenmaal niet.
De nieuwbouw is niet passend aan de stad, het is koud, sfeerloos en veel teweinig groen. Dat maakt van de randstad een rampstad. Heb mijn eigen omgeving als voorbeeld genomen. Kom ook veel in steden als Rotterdam en Utrecht, en daar het niet anders.
zaterdag 14 november 2009, 19:56 uur
‘Rotterdam centraal is een drama’, hoezo?? Het oude station was gewoon te klein en niet in staat de gewenste groei te accomoderen (ervaring als dagelijks gebruiker). Het nieuwe metrostation is nu al een verademing, over ruim 2 jaar genieten we van een fantastisch mooi nieuw station.
Te kleinschalig betekent in de praktijk eindeloze suburbia met pseudotuintjes. Of die wijken zo gezellig zijn. De Rotterdamse binnenstad wordt juist dankzij de verdichting via hoogbouw steeds gezelliger. Wel kan er op straatniveau nog steeds veel verbeteren. Minder ruimte voor de auto en meer ruimte voor groen is ook hard nodig.
Duurzame steden vereisen juist verdichting. Verdichting biedt een basis voor zwaar openbaar vervoer (trein/metro). Nederland is misschien wel klein, maar zeer dichtbevolkt.
Grote gebouwen hoeven echt niet ongezelligheid uit te stralen (bijv. groothandelsgebouw). Dit vereist echter wel goede architectuur. Hoogte is uberhaupt geen criterium voor wel of niet gezellig. De skyline heeft een stad als Rotterdam juist smoel gegeven.
zaterdag 14 november 2009, 20:31 uur
Waarom de tegenstelling knus of skyline? Dit zegt iets over de huidige leegte van onze architectuur. In de opleidingen is de architect-voor-woningbouw de laagste in de pikorde. Je telt pas mee als je iets met skylines doet.
Welke architect weet wat de Nederlanders bezighoudt en welke ontwikkelingen hen vervullen?
De vinger van de architect aan de pols van de Nederlandse samenleving kan een leefplek spannend maken. Denk aan organische, of ecologische architectuur. Nu komt eerst de vastgoedontwikkelaar. Als het woningbouw betreft komt de laagingeschaalde architect aan het einde van het projecttraject iets ontwerpen binnen een bepaalde tijd en binnen een beperkt bedrag.
De wet zou gebruikers van gebouwen meer rechten moeten geven. Zij dienen de kans te krijgen om een actieve rol te spelen bij de totstandkoming en het beheer van de gebouwde omgeving.
Architecten als Pieter van de Ree zouden meer aandacht verdienen. Citaat: Vormen scheppen als
uitdrukking van innerlijk leven.
zaterdag 14 november 2009, 20:54 uur
Bouwstijlen uit de 17-de eeuw. Meer nieuwbouwkastelen en herenhuizen. Meer windmolens hier en daar en laat de Nederlandsche vlag wat meer wapperen.
zaterdag 14 november 2009, 22:22 uur
Rem Kohlhaas, is he not a German? Oh, I thought, he was coming from Germany. Oh, Koolhaas is the name, don’t matter, and he is coming from the Netherlands? Interesting. Where lies the Netherlands?
You mean, Holland. Aaah..!
We zullen er mee moeten leven, Holland is knusheid, gezelligheid, kleinschaligheid, menselijkheid, en vooral Jan Peter Balkenende.
Niets gaat er boven de skyline van het Catshuis. Houden zo! Afbreken die hotels naast het Catshuis.
zaterdag 14 november 2009, 22:27 uur
Torens kunnen erg mooi zijn en geven herkenbaarheid aan een stad van verre. Ik denk aan het middeleeuwse San Gimignano, waar de rivaliserende families van de Welfen en de Ghibellijnen in de 12de en 13de eeuw samen meer dan 70 torens bouwden, waarvan er nu nog 15 overeind staan. Vanuit de verte gezien heeft San Gimignano wel iets van de skyline van Manhattan (de Torri Salvucci of Torri Gemelle hebben verdacht veel weg van de Twin Towers), maar wanneer je er door heen loopt heeft het de schaal en de geborgenheid van een middeleeuwse stad. Pittoresk en knus, maar niet kneuterig. De vele pleinen en pleintjes geven het ruimte en allure. Maar ja, we hebben het hier wel over Italië in een tijd waarin alles mooi werd gemaakt.
zaterdag 14 november 2009, 23:34 uur
Het grote bouwen dient een aantal met elkaar verbonden doelen: geld verdienen door projectontwikkelaars, geld beleggen voor pensioenfondsen, vereeuwiging van de verantwoordelijke wethouder. Wij schieten er niks mee op. En mogen het betalen.
Het is inderdaad beter om ons (ja ons!) geld te investeren in zaken waar we zelf wat aan hebben (renoveren van het bestaande, kleur brengen in de eenheidsworst vd nieuwbouw, zorgen dat weo onafhankelijk gaan worden van Russisch gas). Welke wethouder durft? Welk pensioenfonds durft, welke projectontwikkelaar durft?
zondag 15 november 2009, 10:22 uur
Wat in ieder geval geprobeerd zou moeten worden is het behoud van het eigen karakter van de hollandse binnensteden. Veel ravage is al aangericht, zie Groningen, Leeuwarden, Amersfoort, Zaandam, omdat iedere wethouder zonodig zijn eigen project moet hebben met bouwwerken in neo-gotische stijl of iets wat daarvoor moet doorgaan. Veel schade is al aangericht maar dit volplempen van binnensteden met meer woningbouw en winkels moet stoppen, hoe dan ook.
Iets van de eigenheid moet worden bewaard. Anders zien we overal Hoog Catharijnes verschijnen, waar men over 20 jaar weer vanaf wil.
zondag 15 november 2009, 10:38 uur
Inderdaad: meer invloed van stadsbevolking en gebruikers op opzet en inrichting van de publieke ruimte.
Uitgerekend de Gemeente Rotterdam dreigt zich nu als eerste te gaan bezondigen aan deze wens. Voor het nieuwe stadhuis is een prijsvraag uitgeschreven. Van de zijde van de Rotterdammers is een duidelijke keuze gemaakt uit de ingezonden ontwerpen. Maar de architectnemaffia (”jury”) beschikt anders: het wordt het ontwerp van …….Koolhaas! Waarbij volgens de laatste berichten behoorlijk schijnt te zijn gesjoemeld door jury en Koolhaas.
zondag 15 november 2009, 11:01 uur
Dit is een onderwerp waar ik al jaren mee loop.
Wat ik van Europa vind is dat geld boven ieder gevoel voor ruimtelijke logica staat.
Een stad bouw je vanuit het midden naar buiten toe.Een stad hoort zijn oude hart te conserveren,en niet met steeds hogere gebouwen het haast onmogelijk maken om in het centrum je kont te keren.
Als je vele steden zou vergelijken met een hart,dan heeft Rotterdam bijvoorbeeld binnenkort meer bijpassen nodig.In Osaka hadden ze al een goede oplossing voor, ondergrondse tunnels,compleet met winkels en cafeetjes,zo kan je ook van een conglomeratie naar de andere lopen,met waterpartijen,muzak,enz,het was sciencefiction al in de jaren 70.maar het was echt.Dit is haast niet te doen in NL.Dus het bouwen van de stad zal logischerwijze naar buiten toe moeten,de oude centra horen behouden te worden.De hoogte in is niet zo handig,kost te veel om het infrastructureel bij te houden,en het wordt er niet echt gezelliger van.
Het meest logies is om nu al op de wegen en naast de wegen te gaan bouwen,binnenkort is het hele gedoe met vervuiling door auto’s uit de wereld geholpen,dat alleen als de regering er nuchter mee werkt. Het is zo,dat de schone en stille auto niet meer te stoppen is.En dat zal een nieuwe kijk op bouwen geven.
zondag 15 november 2009, 11:04 uur
Architecten moeten zich goed kunnen inleven in het gebruik en de behoeften van hun bouwprojecten. Grote abstracte monocultures die in korte tijd ( gedateerd naar een periode ) worden neergezet en geen ruimte laten voor aanpassingen en aanvullingen door gebruikers zijn vaak heeb een kort leven. De omloopsnelheid in de architectuur is enorm, de waardes die ze vertegenwoordigen kennelijk ook.
Mijn grote ergernis:
-te kleine kavels, te smalle straten, calvinistisch keurslijf van goedkope materialen en te kleine maten van de nieuwbouw
-ontbreken van die extra kamer ( voor thuiswerkers en zelfstandigen ) of uitbreidmogelijheden
-Vinexwijken die vanaf de tekentafel compleet en af worden geleverd zonder ruimte open te laten voor later invulling
Rijkdom onstaat door langzame groei, zodat meerdere generaties architecten en gebruikers invulling kunnen geven aan de gebouwde omgeving.
zondag 15 november 2009, 11:42 uur
Skyline? Ik vind het aanzicht van bijvoorbeeld New York dprimerend. Verloren mensjes in een botonkerkhof van onmenselijke afmetingen. Het barst er van de de mensen die stijf staan van de angst als er op een soepkip een veertje achter is gebleven. Hoe veel verder kan een samenleving nog van de natuur af komen te staan… Wat de vaart der volkeren brengt hebben we net in de financiële wereld meegemaakt. En in mijn stad, Maastricht. Nou ja, stad? Durp, zal je bedoelen. Alleen weten de bestuurders dat nog niet. Campus, zwembad, golfbaan, tramlijn en ontelbare kubieke kilometers van leegstaande kantoorpanden. Maar als arme sloeber kom je alleen met de ambulance betaalbaar in het ziekenhuis, openbaar vervoer en parkeren is wegens de prijzen alleen voor de happy few. Zo kan ik nog uren doorgaan, maar ik ga nu iets leuks doen. Zoals wandelen in het groen dat hier nog over is gebleven,,,
zondag 15 november 2009, 12:15 uur
Dat er in Nederland iets grondig mis is met de ruimtelijke ordening lijkt mij wel duidelijk. Industrieparken en grootse projecten waar je je liever niet ophoudt. Kaal, onsympathiek en koud. Er is, zoals velen terecht schrijven, niets verkeerd aan de (kneuterige) kleinschaligheid. Ga naar dat verschrikkelijke Arena gebied in Amsterdam en je gaat voortaan gewoon weer naar Tuschinski. OP vakantie’s in Italie kun je je hart ophalen in de prachtige steden die echte woonsteden zijn met talloze piazza’s en parken. Rust,ruimte en respect voor historie. Nederland is met de dag lelijker aan het worden dankzij egotrippende architecten die vinden dat ze erg creatief zijn. Overigens hebben we van al deze lelijkheid niet alleen maar in Nederland last. Prins Charles maakte ooit de terechte opmerking dat wat de architecten en bouwers in London aangericht hebben erger was dan wat de luftwaffe tijdens WWII in London hebben gedaan.
Ik durf te wedden dat over minder dan 100 jaar er allerlei gasten met kwasten de resten van het mooie verloren gegane station van Amersfoort blootleggen.
Ook dit prachtige monument werd genadeloos met de grond gelijk gemaakt want er moest weer een akelig lelijk kantorencomplex gebouwd worden
zondag 15 november 2009, 13:21 uur
Het is goed eens op te schieten met het afbreken van alle kneuterige jaren 70 en 80 laagbouw in de binnensteden. In Rotterdam maakt deze laagbouw het stedelijk weefsel te dorps en dat is niet gezellig; het past gewoon niet.
De huidige stedebouwkundige praktijk maakt in mijn ogen een meer bewuste mix van laag en hoogbouw. In Rotterdam zijn rond de centrale bilbliotheek en de Red Apple mooie stedebouwkundige oplossingen neergezet. Ik ervaar dat als echte verbeteringen. Er zit ook flinke hoogbouw tussen die ik prima vind werken voor een harmonieus stedelijk gevoel. Ik heb geen idee of dit nu grootschalige projecten iod zijn.
zondag 15 november 2009, 13:38 uur
Een knelpunt bij bouwprojecten in Nederland is het slechte bouwmanagement en financiele management (waaronder corruptie) van overheidsprojecten en semi-overheidsprojecten. Het grootste deel van het budget van de grote bouwprojecten in Nederland gaat naar detacheringsbureaus en consultancybureaus voor intermimmanagers en adviseurs om de overheidsambtenaren en de semi-ambtenaren bij zorginstellingen te ondersteunen. Bouwprojecten in China of Dubai zijn afgerond binnen het afgesproken tijdpad en budget. Daardoor is dan een mooie skyline te realiseren, die in Nederland niet te realiseren is.
Mijns inziens is een mooie skyline het aantrekkelijkst aan een stad, gecombineerd met luxe, ruime shoppingmalls, vormgegeven met mooie materialen, anders dan de woonboulevards en de goedkope winkelstraten in Nederland.
zondag 15 november 2009, 14:03 uur
de vraagstelling is van het kaliber: vindt u ook niet dat… Natuurlijk kan Manhattan hier niet ontstaan en natuurlijk moeten we niet kneuterig worden. Wat wel nodig is, is een eigen identiteit, ik denk dat stedebouwers het daar na honderden jaren wel erg over eens zijn geworden en gebleven. internationalisme kunnen we echter ook niet kwijt. dus een mix van de zuid-as, maar dan een die alleen in amsterdam zou kunnen staan. Daar is denk ik nog wel een punt te maken. Rotterdam heeft daar, mede door de prachtige ligging aan de Maas, een voorsprong op Amsterdam, als het gaat om kansen voor Metropolisme. Amsterdam zal het moeten zoeken in meer kneuterisme in oud-zuid achtige sferen.
zondag 15 november 2009, 14:28 uur
Laten we vooral alle Nederlandse steden op één hoop gooien en kiezen voor kneuterigheid of skyline.
Natuurlijk niet! Rotterdam mag best een moderne skyline, en het centrum van Amsterdam ziet er beter uit zonder hoogbouw in het centrum. Maar die Zuidas, dat is toch gewoon handig en efficient? Parijs bouwde ook La Defense om het centrum authentiek te houden. Een stad als Rome concurreert voor geen meter, deels omdat het het oude wil behouden en niet investeert in een metro, een zakencentrum…
zondag 15 november 2009, 17:08 uur
Kneuterigheid mag – hoop ik – nooit ons handelsmerk worden. Kwaliteit in menselijk schaal wel; dat is ook de reden waarom buitenlanders zo graag als werknemer, investeerder of toerist in onze binnensteden te gast zijn. Wonderlijk overigens dat Stroink zoveel kritiek heeft op de stationsgebieden in Nederland, terwijl daar juist nu – ondanks de crisis – op veel plekken tegelijk goed geinvesteerd wordt. Na de verbouwing, die in bv Rotterdam en Den Haag al een eind gevorderd is en in Amsterdam eigenlijk pas echt start nadat het nieuwe metro-station gereed is, ontstaan hier prachtige combinaties van wonen, werken, recreëren en reizen op plekken die 24 uur per dag milieuvriendelijk en filevrij bereikbaar zijn met OV, te voet en per fiets. Dat zijn dus uitstekende en goed gedimensioneerde investeringen in welvaart en welzijn van Nederland. Wat ik eens ben met Stroink is dat je selectief om moet gaan met je investeringen; dus wel in de Randstad waar bevolkingsomvang en economie groeien en niet bovenmatig in buitengebieden, waar je mogelijk voor leegstand bouwt. Bovendien moet je goed kijken hoe verkeer & vervoer en ruimtelijke ordening zich parallel kunnen ontwikkelen en elkaar versterken tbv een gezonde economie. Dat betekent ook dat je zou moeten weten dat de Noord-Zuidlijn niet gebouwd wordt om van Amsterdam CS naar Amsterdam Zuid te reizen, die verbinding wordt immers al rechtstreeks door het GVB aangeboden, maar dat de NZ-lijn juist een impuls gaat geven van alle andere halteplaatsen naar deze twee toekomstige mega-stations toe en van daar de rest van het land en Europa in.
zondag 15 november 2009, 18:47 uur
Het gaat toch helemaal niet om “concurreren met New York” of “vaart der volkeren”. Hoogbouw is goed voor mens en milieu; het gebruikt minder grondoppervlakte, minder energie en een compacte kern is makkelijker te bereiken dan een uitgespreide laagbouwvlakte. In plaats van al die snelweglocaties zouden veel meer kantoren in hoogbouw moeten worden ondergebracht. Dat is veel efficienter, en ook veel mooier, dan die sprawl die langzaam ons land vervuilt.
zondag 15 november 2009, 23:31 uur
Het een hoeft het ander niet uit te sluiten.
Woon op de 28ste in Rotterdam, maar drink een borrel in een “kneuterige” authentieke kroeg op Oude Binnenweg.
maandag 16 november 2009, 8:21 uur
Door ‘knusheid’ en ’skyline’ tegenover elkaar te zetten, worden appels met peren vergeleken, alsof imposante hoogbouw het enige alternatief voor vinexarchitectuur zou zijn. Dat is natuurlijk in het geheel niet zo !
Waar in Rotterdam – als enige plaats in Nederland – de hoogbouw op natuurlijke wijze tot stand komt, wordt het elders geforceerd toegepast, wegens louter politieke natte dromen die overiugens volledig ten koste gaan van andere regio’s die ontvolken.
In plaats van gewenste infrastuctuur en ontwikkeling van die gebieden moet de overbevolkte Randstad opgestoten in de (beruchte) vaart der volkeren, zonodig ten koste van de leefbaarheid.
In de straten van de Zuidas te Amsterdam, met appartementen van meer dan 7000 euro huur per maand (!!!!!!) is het altijd koud, donker en winderig, zelfs op zomerse dagen.
De ’status’ aldaar is die van de graaiende bankier en de louche notaris. Werkelijk prestigieuze bouwwerken dienen een algemeen nut of cultureel doel. (Brienenoordburg, Pyramide bij Louvre etc.)
Hier en daar zijn echter wel betere voorbeelden van nieuwbouw te vinden, het is ten eerste echter zaak ook beter na te denken over de inrichting van ons land en het vooral niet over te leveren aan de belangen van projectontwikkelaars en megalomane architecten.
Leefbaarheid lijkt mij de belangrijkste voorwaarde voor aantrekkelijkheid. Dus Beter verbouwingsplannen in fases voor de musea in Amsterdam, bij voorbeeld. En een snelle treinverbinding van Schiphol naar Lelystad-airport en Eelde. Ontwikkeling van het Noord-oosten.
Dat zijn pas zaken waar men trots op zou kunnen zijn. Zoiets heet ‘over je termijn heen regeren….’
maandag 16 november 2009, 9:34 uur
@ 36. Elmer Hartkamp
Een interessant punt dat Hartkamp hier opwerpt. Is hoogbouw de redding van ons groene hart? Zo ja, dan ben ik voor hoogbouw, een central business district met alle kantoren op een relatief kleine oppervlakte bij elkaar.
maandag 16 november 2009, 10:58 uur
Rotterdam IS wat mij betreft Manhattan aan de Maas — ik ben er geboren en mag dat dus vinden. Gelukkig hoef ik niet tussen al die moderne gebouwen daar te wonen.
Aan Amsterdam en de Zuidas zie je wat het probleem van een Nederlandse stad is: het centrum is voor zakelijk verkeer (per auto) volstrekt onbereikbaar (en per OV slecht). Voor zover er nog kantoren zijn zouden die een andere bestemming kunnen of moeten krijgen, maar wat doe je met bijv. de oude hoofdkantoren van ABN en Amro? Afbreken en mooi park van maken?
Naar het voorbeeld van ze Zuidas zouden de grote kantoorparken overal moeten migreren naar de rand van de stad, zodat de stadsharten hun woonfunctie kunnen terugkrijgen. Dat kost echter decennia om uit te voeren. Kantoorkolossen zullen we echter altijd nodig blijven hebben, al was het alleen maar om ’s-Rijks ministeries te huisvesten. Voor de banken schijnt dat niet meer te hoeven als Wouter Bos en Neelie Kroes hun zin krijgen.
Aan de rand van de steden kunnen die kantoorkolossen het groene hart beter accentueren — zoals de wolkenkrabbers van Manhatten dat doen met Central Park.
Nee, als er iets moet veranderen in onze grote steden om het knusser te maken dan is het beter openbaar vervoer (vervang alle trams door bussen of metro’s, dat kost minder in onderhoud; zorg dat de bussen schoner zijn) en meer bomen tussen de woningen. Vooral in Vinex wijken is dat heel goed te realiseren. Zo is Leidschenveen waar ik woon (tussen de A4 en A12, waar altijd files staan) nagenoeg kaal.
En bij stadsrenovatieprojecten moeten de gemeenten architecten dwingen om iets te ontwerpen dat van buiten als twee druppels water lijkt op de oude woningen — als die 100 jaar oud of ouder zijn — en niet van die controversiele moderne dingen. Dat is niet knus.
maandag 16 november 2009, 11:35 uur
De toenemende vergrijzing is nu al merkbaar in sommige delen van het land, er komt steeds meer ruimte beschikbaar: lege schoolpleinen, zwembaden, sportvelden, bedrijventerreinen, etc.
Met de opkomst van een nieuwe generatie vitale, ondernemende ouderen is het zaak om knusse kleinschaligheid in het vizier te houden en om veilige, milieuvriendelijke mobiliteit te bevorderen. Kille bedrijventerreinen en etage-toppen zouden kunnen worden omgetoverd tot bruisende, multifunctionele, ondernemersparken.
maandag 16 november 2009, 11:40 uur
Wat is “de” redding van dit land ? Als je veel te veel woonvolume moet persen op véél te weinig oppervlak, resteert slechts één dimensie: de hoogte !
Omdat “elitaire” politici dat niet snappen, zeuren ze over “kwaliteitsverbetering” van overbevolkte steden met vinex- en latere wijken waar geen plek voor kinderen is – hoewel er tòch kinderen wonen…..
Omdat vanwege de enorme begrotingstekorten – dankzij Lubbers, Kok, c.s. – iedere vierkante decimeter véél (belasting) geld moet opbrengen, is enige noodzakelijk speelruimte – afgezien van waardeloze zandbakjes – aan kinderen niet meer gegund.
Nu ook heel Noordwest Overijssel wordt volgebouwd zal ook daar binnen 30 jaar hoogbouw nòg hoger moeten. Binnen 20 jaar is de lint Utrecht, Woerden Gouda, Rotterdam tot diep in de polders, totaal dicht gebouwd. Met tunnelwegen en geluidsmuren want ook wij willen/moeten meewerken aan de bevolkingsgroei naar 9 miljard en meer aardbewoners -zónder geluidshinder.
En het onbespoten in plastic verpakt eten ? Dàt halen we uit de vervuilde oceanen.
En de PVDA maar pleiten voor onbeperkte instroom van kansarme im-migranten onder het mom van: bestrijdingsmiddel tegen …..vergrijzing; je verzint het niet; want zelfs Islamieten worden óók grijs !
Er valt dus niets meer “te redden”. Niet in Europa en niet op deze aardbol.
maandag 16 november 2009, 11:45 uur
Een goede start zou zijn om Amsterdam op de unesco lijst te krijgen. Dit voorkomt in ieder geval dat een compleet verwarde architect de mogelijkheid krijgt om een uiterst afzichtig pand te plaatsen in de oude Amsterdamse stad tussen de prachtige grachten panden.
Misschien is een betere optie om de infrastructuur op orde te krijgen en het openbaar vervoer naar de rest van nederland. Dit geeft de mogelijkheid om in andere provincies in Nederland industrie te ontwikkelen waar mensen kunnen werken en wonen.Dit zal zeker de druk van de randstad afhalen.
maandag 16 november 2009, 13:28 uur
Ik zag gisteren op de Belgische televisie Thomas Rosenboom die in Publieke Werken het bouwproces van het Victoriahotel goed gedocumenteerd beschreef. Hem werd gevraagd of het niet de taak was van de schrijver het huidige tijdsbeeld te beschrijven, wat hij meer een taak vond voor de journalistiek. Hij voelde zich niet heel erg thuis in de huidige tijd.
Hij had een boek over dieren geschreven, en hij had een konijn met een belletje aan en een vriendin. Hij leek zelf het verband niet van belang te vinden.
Zijn Vlaamse collega, die zichzelf een fascist noemde (ik vroeg me even af of dat plagiaat was op mij), want dat is is een nobele zelfkennis die per definitie afwezig is bij in ieder geval iedere Nederlander die het echt is, sprak over parenclubs als commercialisering van de vrije liefde uit de jaren zestig. De man gaf toe niet goed te weten wat vrijheid is. Ja, dat krijg je met zo’n bouwput.
We kunnen niet altijd met recht een sociaal gevoel op de omgeving afwentelen, het gebeurt in het zien en in het project.
Ik heb trouwens net geschreven dat de Belgische kust veel weg heeft van de Berlijnse Muur. Dat heeft meerdere lagen. Maar het ligt direct in het verlengde van dit debat.
maandag 16 november 2009, 14:41 uur
Piet Blom, de architect van de kubushuizen die Rotterdam weer wat gezelliger maakte, was familie van me, en zijn filosofie is niet altijd door iedereen zo goed begrepen als door mij die gelooft in samen delen en Maitreya. De vorm van de kubus verwijst waarschijnlijk naar vorige levens in Egypte waar ikzelf een belangrijke rol speelde in de achttiende dynastie. Het model van de snel opgezette stad van Akhnaton, die een sociale revolutie voorstond, de vermoedelijke vader van enig zoon (de grotendeels gecommercialiseerde en onbetekenende) Toetankhamon in de woestijn zie ik nog steeds terug in de architectuur van de Amsterdamse grachten, de façade, alsmede in moderne architectuur. Ik ken zelfs een nazaat van een van de laatste Rajasthaanse maharadja’s die in Amsterdam woont, Mahendra, die zichzelf wel placht te zien als een architect van Akhnaton, van deze stad Akhetaten, in dat leven.
Akhnaton werd schijnbaar verketterd. De tijd gaat langzaam.
maandag 16 november 2009, 15:44 uur
Ieder land heeft zijn eigenheid, ook in bebouwing. De knus- en kneuterigheid van ons land kwam daar ooit in tot uitdrukking, wat resulteerde in tal van karakteristieke steden en dorpen. Tot ongeveer de jaren zestig, want toen kwam de Amerikaanse klad erin. Gevolg was een fantasieloze eenheidsworst, uitgedrukt in doorzonellende en gescalpeerde hoogbouw. Een qua opzet, vorm en materialen volstrekt tegennatuurlijke bebouwing, en daar is op projectontwikkelaars, architecten en verantwoordelijke gemeentebestuurders na vrijwel iedereen het over eens. Hoe ik dat zo zeker weet? Kijk maar even in uw bruidsreportage, en vervolgens naar de achtergronden. Ik durf er mijn hand voor in het vuur te steken dat het hier parken en bossen betreft, alsmede karakteristieke gebouwen van vóór de jaren zestig. Bij voorkeur bereikt met een oldtimer, want ook van het windtunnelwerk gaat weinig charme uit. Ik moet derhalve de eerste reportage nog onder ogen krijgen met als achtergrond zo’n fantastische nieuw- resp. hoogbouwwijk, want die steenmassa’s zijn voor de gemiddelde estheticus niet om aan te zien, alle geleuter over New Yorkse skylines ten spijt. Dat is ons met Cola en McDonalds in de strot geperst, en kon in onze ‘democratie’ bij gebrek aan inspraak worden verwezenlijkt. Vandaar ook al die (vakantie)vluchten naar o.a. Frankrijk, om even te ruiken aan wat hier is verkwanseld. Dus rust en ruimte, en een bebouwing in harmonie met de natuurlijke omgeving, waarbij doorleefd niet gelijk staat aan sloop. En gesloopt is er hier bij het leven, want de polderlandse cementboeren hebben niets met schoonheid. Dat hebben ze uitbesteed aan welstandscommissies, die daar al evenmin iets mee hebben, met een fles Cola in de hand, een McDonalds tussen de kaken, dollartekens in de ogen en grootgroei in het uitgezakte brein. Aldus vond en vindt nog steeds een horizonvervuiling plaats waar zelfs straathonden geen brood van lusten.
Ik geniet het voorrecht hier in een oude villawijk te wonen, maar moet met lede ogen aanzien hoe de gemeentelijke gatenvullers de meest wanstaltige, horizonvervuilende bunkerbouw tolereren, want met de tijd mee blabla en vooruitgang blabla. Niemand vindt het mooi (op de eigenaar en pc-gestuurde architect na natuurlijk), maar esthetiek is al lang geen criterium meer in dit land. We leven nu eenmaal in een uitgebaggerd Amerikaans filiaal, en dat zullen we weten ook.
maandag 16 november 2009, 15:52 uur
@ 36 Elmer Hartkamp zegt:zondag 15 november 2009, 18:47 uur:
Bouwen doe je voor de komende circa 50 jaar (als het niet langer is). We voorzien een zekere bevolkingskrimp voor Nederland en inzetten op veel beter OV (vanwege brandstoffenschaarste etc). Het probleem van het Groene Hart zie ik dus niet zo.
Willen we de mensen in de toekomst naar de steden lokken dan moet er nu worden gezorgd voor het best mogelijke leef- en woonklimaat aldaar.
maandag 16 november 2009, 16:02 uur
Mij spijt de lelijkheid
Van een nieuw jork amsterdam
Ik vond het eerste hutson plaatje het mooist
Die natuur en schitterende kustlijn
Van voordat de blanke daar kwam
maandag 16 november 2009, 16:28 uur
23-Frank Lubbers—Ik was ca. drie jaar geleden in San Gimignano, maar je moet toch wel een erg intense relatie met Specsavers onderhouden om daar de skyline van Manhattan in te ontdekken. Gelukkig staan de Twin Towers symbool voor waar dergelijke bouw het beste mee af is, en de mensheid eveneens, want ze zijn resp. waren de menselijke maat ver voorbij. De torens van SG zijn beter te vergelijken met ook hier aanwezige donjons, als onderdeel van een groter geheel, en met een karakteristiek die geen afbreuk doet aan plaats en omgeving. Denk u dezelfde torens eens in als moderne architectuur, en SG zou voor eeuwig verloren zijn.
maandag 16 november 2009, 19:18 uur
Als iemands reactie 5 maal wordt afgedrukt gaat de tijd inderdaad “erg langzaam”, meneer De Haan.
Of gaat het verzenden en afdrukken zo snel ?
maandag 16 november 2009, 19:26 uur
Ik ben het eens met Rudy Stroink’s stelling. Het verbaast me dat project ontwikkelaars ook nog interessante stellingen hebben,want ik doe ze gewoonlijk denigrerend af als slimme geldbeluste bouw-boeren,die van schoonheid noch van menselijke maat esthetiek ooit gehoord hebben. Het schrijnends voorbeeld is voor mij wel Bredero,die heus en waarachtig het idee had om de singel in Utrecht helemaal dicht te gooien en er een snelweg van te maken,dat was in de tijd dat ik er studeerde en hoog Catherijne werd gebouwd. Enfin,gelukkig hier is een kentering bespeurbaar. Ik vind dat we er helemaal vanaf moeten naar Amerika te kijken met z’n eigen kracht,maar wat is onze kracht. Kijk hoe er in de nederlandse gouden eeuw met water,funktie , esthetiek en individualisme is gespeeld in Amsterdam met z’n grachten en zie hoe klungelig daarmee vandaag de dag wordt omgegaan,dan stuiter je om van een cynisch schateren. Konden we in Amsterdam onder water kijken en zien hoe Amsterdam vernuftig is gebouwd op palen,want tenslotte,we leven hier ter stede in een moeras,een rivieren delta en wat een pracht en schoonheid is daar gerealiseerd en zie hoe men nu de kosmopolitische steden najaagt met hun metro’s,terwijl mijn idee is,dat het op delen na een gebrek is aan visie. Een waterstad moet je niet zo willen mishandelen. Wanneer je niet in staat bent een metro in Amsterdam geheel te beglazen,zodat passagiers het woud van palen kunnen aanschouwen,dan moet je er niet aan willen beginnen een domme strook beton neer te leggen en zoveel onderwaterschoonheid vernietigen,dat is kortzichtige domheid. Amsterdam en Nederland,vergeet Amerika en bouw knus uw eigen dwarsheid…,dwars van alle grote stromen,bouw U vrij en in vrijheid waar altijd het alternatieve leven nar is geweest op konings linkse schouder.
maandag 16 november 2009, 22:32 uur
@ Jaap den Haan (44 t/m 50)
Ik bewonder architecten als Piet Blom, die ons wereldbeeld op de punt zetten. Hij lijkt mij een leuke, excentrieke man.
Ik verafschuw de neostalinistische bouwstijl van Morgenstond, Bouwlust, Mariahoeve en Moerwijk in Den Haag. De bouwers van deze troosteloze oorden lijken mij geen leuke, excentrieke mensen.
Deze wijken zijn genoemd naar boerenhoeven uit de middeleeuwen. Ik herinner mij deze boerenhoeven nog levendig, omdat ik er als kind langsfietste. Het was een kleine moeite geweest voor het Haagse stadsbestuur om van deze eeuwenoude boerenhoeven een partycentrum, een wijkcentrum, een sportcentrum, een manege, een kinderboerderij te maken. Het had allemaal gekund. Het zou hart en ziel hebben gegeven aan die troosteloze, geestloze oostblokwijken.
Maar weg met die middeleeuwse, oude troep, dacht het oerdomme stadsbestuur van Den Haag.
Het oude stadscentrum van Amsterdam, waar ze nu zo trots op zijn, is aan die ramp ontsnapt. Niet uit respect voor het verleden, maar door de economie van Amsterdam. Dat wilde maar niet tot industriële bloei komen.
Vindt u ook niet, dat het stadscentrum van Amsterdam veel gelijkenis vertoont met dat van Atlantis?
maandag 16 november 2009, 22:43 uur
De vraagstelling is er een van kneuterigheid, misplaatste knusheid. Wat vertelde Stroink over de opleiding tot architect: “Jij gaat de wereld verbeteren. Niet: jij moet de wereld doorgronden. Daar ben ik ook niet toe opgeleid. We moeten steden bouwen, maar hoe die steden in elkaar zitten? Dat weten we niet zo goed.” Kortom architecten worden nog steeds opgeleid als in de grote tijd van Granpré-Molière in Delft. Een eerlijke biecht ook van Stroink. Juist hier bij hetgeen hij dus vertelt begint het grote misverstand. Het maatschappelijke misverstand.
De architect wordt nog steeds gezien als ‘opperste bouwer’ of ‘bouwmeester’. Dat is hij al lang niet meer. Het enige waar hij zich in kan uitleven zijn futuristische projecten pakweg sinds de Eerste Wereldoorlog. Zie wat Le Corbusier voorhad met Parijs in zijn plan “Voisin”. Het futurologisch ideaal resulteerde in het functionalisme, de stroming bekend van ‘wonen, werken, verkeer, recreatie’, met het verkeersplan in de stedenbouw als grondslag. Als reactie op dat functionalisme kennen we de van Granpré-Molière gepropageerde katholieke corporatistische staatsidee, vertaald in middeleeuwse architectuurvormen samenvallend met een restauratie van de standenmaatschappij. Zie nu in Engeland prins Charles. We hebben er mede onze villawijken aan te danken.
Al is het vertrekpunt van beide stromingen een ander in hun stedenbouwkundige vertaling vallen ze samen. Het begrippenkader: organisch, kloppend hart etc.
Nog even het beroep. Na de Tweede Wereldoorlog kan zelfs de schijn van een zelfstandige beroepsuitoefening niet meer opgehouden worden. Citaat uit eigen werk: “De architect heeft in het ontwikkelingsteam (bedoeld zijn projectontwikkeling en turn-key ondernemingen, a.s.) een zeer beperkte functie. De architect wordt gebruikt en laat zich gebruiken om het eigen belang en de rentabiliteit, die de ontwikkelaar nastreeft, waar te maken.” (”Architect, of arsjitekt, of …” – 1971).
Resultaat: kapitalistische stedenbouw. De architect voor het mooie plaatje en als collaborateur van het aan de man brengen, zichzelf incluis. Hoe beter hij hierin slaagt, des te succesvoller zal hij (of zij) zijn. Zie de meermaals opduikende naam van Rem Koolhaas. De goeie man heeft zelfs geen benul van bouwtechniek, maar dat ter zijde. Sprekend voorbeeld is ook Ben van Berkel. Zie maar eens waar hij momenteel in Stuttgart mee bezig is.
Waar praten we dus over? Niet over de architect of stedenbouwkundige, dat zijn de klerken in het proces, maar over een ruimtelijke ordening als resultaat van kapitalistische principes en staatsdenken. De liggingswaarde van de grond, maar ook die van een stad, de infrastructuur, inclusief vliegvelden en pijpleidingen, de macht van investeerders, etc. etc. Het resultaat uit zich in de situering van functies en de bouwhoogte en dichtheid. Die skyline en die knusheid dus.
En hoe nemen we waar? Vanuit het vliegtuig, via de TGV of te fiets en te voet? Anders, wat neemt u waar als u met 100 km/u over een autoweg rijdt en wat als u te voet een ommetje maakt?
En nog een misverstand. Hoogbouw heeft maar zeer zijdelings van doen met ruimtebesparing, maar alles met rentabiliteit. Zeker bij woningbouw is ruimtebesparing een absurd argument. Je kunt wel spreken over ruimte verkwisting door de gehanteerde vormen van laagbouw. Dat is een heel ander verhaal. Daarmee zijn we weer terug bij het begin van deze reactie: het functionalisme.
maandag 16 november 2009, 22:55 uur
Maak steden knusser
Een ‘knusse’ sfeer trekt denk ik meer toeristen dan onpersoonlijke spiegelkantoren en gladde woontorens.
Nederland kan (buitenlandse) toeristen trekken op volgende manieren:
Bouw stadscentra in laat-Middeleeuwse stijl, met nagebouwde kastelen, slotgrachten, stadsmuren, poorten, stadswallen, knusse pleintjes en autoloze zones. Combineer winkels en horeca met woningen erboven voor sociale veiligheid.
Breek monumenten af als ze grondige renovatie nodig hebben en herbouw ze in oude stijl. Dat is mooier en goedkoper.
Stimuleer klederdracht als nationale ‘huisstijl’, ook in steden en bij horecapersoneel.
Maak direct rond steden uitgebreide recreatiegebieden door graslanden volledig open te stellen voor wandelaars en door daar (goedkoop) heel ondiepe meren te graven voor kano’s, met stranden rondom. Bouw daarbij kastelen met hotelfunctie en windmolens in oude stijl voor energieopwekking en als toeristentrekker.
Zet daarbij bomen en struiken met eetbare producten, zoals walnoten, appels en bramen, voor gratis gebruik.
Leg in weilanden windmolenparken aan, in artistieke kleuren en vormen, als toeristentrekker. Duizenden moderne windmolens per park voor energie-opwekking.
Steden mogen niet verder groeien, want verstedelijking vermindert sociale veiligheid. Los woningnood in steden op door randgemeenten te laten groeien en door bedrijvigheid te verplaatsen naar provincies waar weinig mensen wonen.
Maar bouw liefst alleen op hooggelegen grond (zoals Veluwe) vanwege mogelijke massale overstromingen door klimaatveranderingen.
Maak heel veel kleine grasveldjes (postzegelparkjes) met zitbanken in steden, voor sociale cohesie en stress-vermindering. Buurtgenoten moeten die samen beheren.
Bouw bij badplaatsen kleine vuurtorens als publiekstrekker.
Stimuleer vakantie in eigen land, want er verdwijnt veel geld naar buitenland via vakanties.
maandag 16 november 2009, 23:44 uur
@ 55: Jan Martens zegt: maandag 16 november 2009, 19:18 uur:
Voor sommigen geldt nu eenmaal dat de boodschap van Maitreya pas na 5 keer doorkomt. Voor anderen kan Maitreya’s hoop niet vaak genoeg uitgedrukt worden.
dinsdag 17 november 2009, 1:26 uur
Ik zou Mijnheer van Gendt willen zeggen dat, als je van het CS in A’dam naar Nemo wandelt, je inderdaad onder water kunt kijken. En dan zie je een onvoorstelbare en ongelooflijke rotzooi: het is een vuilstortplaats. Zullen we nu eens even heel ouwerwets-hollands zijn en eerst de rotzooi opruimen voor we verdere plannen maken?
dinsdag 17 november 2009, 3:32 uur
Jarenlang wandelde ik van Rotterdam C.S. naar een plein, circa 1 km verderop.
Wat mij jaren later opviel is dat Rotterdam geen binnenstadplan had.
Als het hard waait kan je niet meer lopen naar een plekje 1 km verderop. Als het hard waait, wordt je weggeblazen in de windtunnel, die het Rotterdamse Stationsgebied is geworden.
Megalomane gebouwen, die de Beurs-successen moesten representeren. Abnormale Hoogbouw in een laagbouw omgeving.
Foei lelijk.
Afschuwlijk lelijk als je in de binnenstad van Leiden woont.
dinsdag 17 november 2009, 9:21 uur
Rudy Stroink breekt een lans voor de betrokkenheid van mensen met ‘hun’ stad. Geen prestigieuze projecten dus, maar de menselijke maat. Bomen planten als symbool en viering van onze betrokkenheid met onze eigen leefomgeving (en nog goed voor het klimaat ook!) Eigenlijk zou iedere man of vrouw tijdens zijn of haar leven een keer een boompje moeten kunnen planten. Zo simpel kan het zijn…
dinsdag 17 november 2009, 12:25 uur
Volgens mij kunnen we beter weer over gaan tot spreiding van rijksdiensten, zoals min. van onderwijs in Groningen. Maak in de Randstad ruimte vrij voor bedrijven en organisaties waarvoor de Haven van Rotterdam, Schiphol Amsterdam en DEn Haag als plek voor internationale organisaties.
En zorg voor supersnel railverkeer naar de provincies in het achterland.
Als het goed is zal na het proces over de bouwfraude er ook minder animo zijn om nog hele grote gebouwen neer te zetten in de Randstad.
dinsdag 17 november 2009, 14:13 uur
@ 54 Max Molenaar zegt: maandag 16 november 2009, 22:55 uur:
Citaat uit je bijdrage: “Steden mogen niet verder groeien, want verstedelijking vermindert sociale veiligheid. Los woningnood in steden op door randgemeenten te laten groeien en door bedrijvigheid te verplaatsen naar provincies waar weinig mensen wonen.”
Met alle respect: door randgemeenten te laten groeien, laat je toch steden groeien?
Verder ben ik van mening dat we steden niet in de eerste plaats moeten “verknussen” om toeristen te trekken, maar om mensen te huisvesten en prettig te laten leven. Hebben stadsbewoners het naar hun zin dan komen de toeristen ook wel kijken.
Voor het overige ben ik het met vrijwel al je voorstellen oneens – behalve met je voorstel van vrolijk beschilderde windmolens.
dinsdag 17 november 2009, 15:34 uur
Uitbreiding in buurgemeenten van steden
@60 E. starink zei: “@54 (…) door randgemeenten te laten groeien, laat je toch steden groeien?”
Klopt, ik had deze schrijffout al opgemerkt maar er zit helaas geen edit-functie (wijzig-knop) op dit weblog. Ik bedoelde: ‘buurgemeenten’ in plaats van ‘randgemeenten’. Er moet minimaal een kilometer zitten tussen de agglomeratie van een stad en zijn buurgemeenten, vind ik, om sociale cohesie en sociale controle per gemeente te ondersteunen.
Om verdere verstedelijking tegen te gaan is het ook hard nodig dat de bevolkingsdichtheid vermindert en het geboortencijfer in Nederland daalt.
E. Starink zei: “je voorstel van vrolijk beschilderde windmolens”
Ik schreef: “leg windmolenparken aan, in artistieke kleuren en vormen”, dat hoeft niet per se hetzelfde te zijn als: “vrolijk beschilderd”.
dinsdag 17 november 2009, 17:32 uur
Het Grote Bouwen werkt niet meer. Verkeerd perspectief.
Waar groot bouwen (grote projecten) moet daar moet het:een centraal station in een stad kan nu eenmaal niet klein. Een metro likkt mij een nuttige investering voor een stad, evenals een schouwburg.
Probleem in Nederland is de wansmaak van bestuurders en architecten. Dit geldt het gebouw zelf (Stopera, Groninger Museum) alsook het vernielen van historische plaatsen, panorama ’s in een stad. De Grote Markt in Groningen, het Zaailand in Leeuwarden, Zaandam, Den Bosch en Tilburg,Scheveningen. Overal vind je hetzelfde: “voetgangersgebied”, uniforme winkels en appartementen in een troostelooze binnenstad.
Oorzaken:Wansmaak, gebrek aan respect voor het verleden, egotripperij van een wethouder die zonodig iets “nieuws” wil, welstandscommissies die bevolkt worden door oud-politici als beloning voor bewezen diensten en nu als dank alles maar laten passeren wat de politiek wil. Hoe raken we hiervan verlost?
dinsdag 17 november 2009, 18:53 uur
Een stad is als een vrouw. Waneer een stad er verzorgd uit ziet, leuke dingen organiseert, vriendelijk is en niet agressief, dan is het een aantrekkelijke stad.
Waneer het slechts om haar figuur gaat, dan valt de relatie meestal tegen.
dinsdag 17 november 2009, 23:59 uur
@ 63: Erik de Ruijter zegt:dinsdag 17 november 2009, 18:53 uur:
…plus zich een beetje optut. Een lekker parfummetje hier en daar, een knap outfitje, een vrolijk kapseltje. Gewoon op ooghoogte waarneembaar – dus niet allen op grotere afstand met heupwiegen etc.
Mooie metafoor maak je.
Om de vergelijking door trekken: niet allen maar fallussymbolen tot tegen de hemel maar ook in de straten een levendig straatbeeld van allerlei winkels etc. En woningen boven die winkels en dus geen desolate opslagplaatsen waar geen hond komt.
woensdag 18 november 2009, 0:13 uur
Op de website van de Gemeente Rotterdam heb ik zojuist het volgende gepost:
“In NRC-discussie loopt een discussie over hoe grote steden als Rotterdam in de toekomst moeten worden ingericht en verbeterd opdat ze herbergzaam blijven/worden.
Ik ben van mening dat er in Rotterdam een club van 100 (zegge: honderd) burgers moet komen die zich bezig is met de vraag hoe Rotterdam met geringe middelen tot een herbergzame stad kan worden. Opdat we daarmee aan de maffia van projectontwikkelaars, architecten en Bouw-en Woningtoezicht een einde kunnen maken.”
Iedereen die het met mij eens is verzoek ik om een soortgelijke posting te richten aan de Gemeente Rotterdam.
woensdag 18 november 2009, 1:12 uur
Voorop lopen in de vaart der volkeren? Klinkt als iets dat je niet moet willen!
woensdag 18 november 2009, 7:02 uur
Skyline??? Laat me niet lachen veel derde wereld landen hebben steden met indrukwekkendere skylines.
Shanghai, Mumbai,Kuala Lumpur, Sao Paulo, Rio de Janeiro, Buenos Aires, Montevideo, Monterrey, Panama City en dan komen de niet-westerse steden als Dubai, Abu Dhabi,Qatar er nog bij plus Tokyo, Hong Kong, Sydney, Melbourne,Montreal,Vancouver,Toronto en vele Amerikaanse en Europese steden.
Nederland heeft 1 stad dat zich internationaal kan meten met anderen, met een rijke historie en dat qua architectuur indruk maakt en dat is Amsterdam. De rest doet niet mee. De knusheid waar Nederlanders veel waarde aan hechten kun je in de meeste steden wel vinden. Dat is voor de meeste mensen de reden om in een bepaalde gemeente of stad te wonen.
donderdag 19 november 2009, 5:57 uur
Stroink’s opmerkingen over grote projecten snijden wat mij betreft hout: het dokmodellen filmpje van de Zuidas en de plannen voor de metropoolregio Amsterdam doen mij denken aan het Rotterdamse Plan 2000+ met Grevelingenstad uit 1969. Optimistische projecties over ongebreidelende groei met de eigen regio als stralend middelpunt waar het allemaal gebeurt: al die fraaie plannen zijn vervolgens ingehaald door de oliecrises, faillissementen en structurele economische veranderingen. Wellicht kunnen we nu beter vooruit kijken dan toen, maar ik heb er een hard hoofd in.
Dus niet het verhollandsen van de zoveelste trouvaille van een buitenlandse stedebouwkundige ontdekkingsreis en dromen van Barcelona, New York en Parijs maar gewoon eigen kracht en karakter: voortbouwen aan de Nederlandse stad met haar eigenheid geintepretreerd naar vandaag. En dat geldt wat mij betreft ook voor Rotterdam, waar de bijna 70 jaar durende worsteling met het vinden van een passend antwoord op de verdwenen stad, inmiddels tot een nieuw bizar geheel heeft geleid, waar overal de spanning zichtbaar en voelbaar is. Niet knus noch skyline maar oorspronkelijk.
donderdag 19 november 2009, 9:01 uur
Ik woon in een relatief nieuwe stad, Tel Aviv (dit jaar precies 100 jaar oud). De weinige architectonische waarde komt uit wat hier over het algemeen “Bauhaus” wordt genoemd. Al spreken sommigen die classificatie tegen, heeft Unesco de “Witte Stad” toch maar van een plakkaat voorzien. Als je in een o.g.-advertentie Bauhaus vermeld ziet staan, betekent dat overigens dat er al 75 jaar niets aan gedaan is, maar dat terzijde.
95% van wat er vandaag de dag wordt gebouwd is van geen enkele waarde. En dat is een beetje mijn punt. Het meeste is een slap aftreksel van die corporate architectuur die internationaal gangbaar is. Er wordt niet meer gebouwd voor de lange termijn. Mijn partner is architect en kan dit beamen.
Ik ben ABSOLUUT niet voor kneuterigheid of “pastiche”/namaak-architectuur, zoals in bang Nederland momenteel erg “in” is in de vorm van jaren 30-woningen, en in Engeland al sinds jaar in dag in de vorm van mock-Tudor, mock-Georgian, mock-Victorian, en wat al niet “mock” zij). Maar is die hoogbouw en corporate architectuur inmiddels niet verschrikkelijk saai geworden. De grote eenheidsworst.
Gelukkig bouwt men in Nederland over het algemeen kwalitatief hoogstaand, en niet zoals hier aan de Middellandse Zee, maar gezien de verwachte bevolkingskrimp zouden we er beter aan doen om minder uit te breiden met 2-onder-1-kappers en vrijstaande huizen en in plaats daarvan de steden op te waarderen. Nederlanders houden niet van appartementen, maar dan moeten ze maar worden verplicht in appartementen te wonen door de andersoortige woningbouw te beperken. Behoud het weinige groen dat er nog is. Buitenlanders komen nooit naar Amsterdam voor hoogbouw. Bevriende architecten komen hooguit voor nieuwe projecten zoals de eilanden in het IJ (Zeeburg/IJburg) en gelijksoortige projecten. Niet voor het WTC en bedrijventerreinen in Utrecht.
donderdag 19 november 2009, 11:08 uur
Stap eens in de trein van Amsterdam CS naar Muiderpoort
en zie het nieuwe architectendrama van ons land.
Ik zou me rotschamen als bestuurder en die pasgebouwde bende alsnog slopen en mijn baan opzeggen. Onbegrijpelijk.
Als het er nou iets is wat die knusheid verziekt heeft is dat het wel.
Ik doe mijn ogen maar dicht en kijk maar niet meer uit het raam…gadverdamme.
donderdag 19 november 2009, 11:24 uur
Hoe kunnen ze een bouwvergunning afgeven van zogenaamde moderne gebouwen in de buurt van het oude CS?
Dat idiote theater en dat stomme schip, die walgelijk slechte grachtenpanden immitatie..en dan zie je weer een modern kantoorgebouw..
Vlaggen op een strondschuit, allemaal.
En dat prachtige water en oud Hollands vergezicht als je uit het CS liep? Waar is dat?
Dat was de charme van Amsterdam!
Bouw die oude panden precies na, gebruik je verstand.
Iedere grote stad met geschiedenis bewaakt zijn erfgoed en stijl, behalve hier. Als je dan zo nodig met geld wil smijten, doe het dan goed ook!
donderdag 19 november 2009, 13:16 uur
Een vreemd stuk dat veel vragen oproept.
Het Grote Bouwen werkt niet meer. Heeft dat dan ooit wel gewerkt en waar dan?
Wat is die knusheid of kneuterigheid, de Amsterdamse grachtengordel?
Waarom moeten die kleinschalige culturele uitingen zonodig uniek zijn?
Het zou al veel gewonnen zijn als we afkomen van die megalomane bouwsels,
in een kille, winderige en ongenaakbare omgeving vijandig voor de openbare ruimte gebruikers.
De Zuidas moet ooit een nieuw centrum worden, beweert het bestuur.
Aan geld geen gebrek en dat maakt het eerder erger.
Buiten kantooruren is het uitgestorven, ondanks de aanwezigheid van een belangrijk station.
De ontwerpers zijn erin geslaagd om de voetgangers zoveel mogeljk te weren.
Daar is een vergelijking met andere steden niet voor nodig
donderdag 19 november 2009, 22:34 uur
@ Henk van Zon, smaken verschillen. Precies dat traject vind ik schitterende stedenbouw. Het ritme van de grote , maar toch elegante bebouwing is voor mij een lust voor het oog. Ik kijk vanuit de trein daar met plezier naar, en zie me daar best wonen, na mijn pensioen… Het theater is prachtig, van binnen en buiten (en de programmering zeer afwisselend) .
U heeft wel gelijk dat het er ’s avonds erg uitgestorven (of lekker rustig?) is. Misschien moeten er nog meer kroegen komen. Maar och, daarvan zijn er toch genoeg in de grachtengordel, een paar honderd meter verderop? I
donderdag 19 november 2009, 22:54 uur
Ik vergat wat: stop de vertrutting door het bouwen van namaak oude gebouwen. (En daar reken ik de ‘grachten’ panden op het Java eiland niet bij die juist heel spannend en afwisselend zijn!) Als die mutsige wijken met pseudo 30er jaren woningen en bourderettes. Weerzin wekkend gebrek aan durf en smaak. Het straalt alleen maar angst uit.
En nog wat meneer van Zon, het ‘oude hollandse vergezicht’ achter het centraalstation was tot een jaar of 15 geleden een vervallen havengebied, en geen hond die er naar keek. Amsterdam heeft zich 2 eeuwen geleden met z’n rug naar het IJ gekeerd. Het draait zich eindelijk om. En de vergezichten zijn schitterend.
vrijdag 20 november 2009, 0:17 uur
Mijn bescheiden mening is dat er geen geld is voor prestigieuze projecten. Er is reeds genoeg leed dat onaangeroerd blijft, en ik schaam me als ik weer een protswerk zie verschijnen. Degelijk, mooi en menselijk bouwen voor een ritmische prijs (in evenwicht met andere noden) kan best.
vrijdag 20 november 2009, 12:06 uur
Wat mij hier opvalt, is dat men aan gigantische stijlbreuk doet. Die walgelijke glazen pyramide in Parijs die nergens bij past. En zo ook die moderne gebouwen in de buurt van CS
Amsterdam. Is dat nou zo moeilijk te begrijpen?
Ik ga toch ook niet in een film van Schindler’s List de marsmannetjes laten langskomen in scene 3?
Dat heeft niks met smaak te maken, dat is gewoon stijlbreuk en onkunde ipv vakmanschap. Maar ga dat die architecten maar eens uitleggen…of hun leraren..
vrijdag 20 november 2009, 12:53 uur
Met de stelling van Rudy Stroink ben ik het in grote lijnen eens. Klein denken ligt ten grondslag aan grote ommeslag. Tuinieren in samenhang met gedegen onderhoud en beheer. De wereld verbeteren kan helaas niet, de wereld kan wel ietsjes mooier worden gemaakt. Maar.
Thematische onderscheiding in bijv. winkelcentra werkt geestdodend door de overvloed – diversiteit is dè oplossing (Death and Life – Jane Jacobs 1961). De stad moet op de eerste plaats leefbaar i.c. bewoonbaar zijn, het winkelaanbod divers: bakker, groenteboer en een gereedschapswinkel liefst op loopafstand (herwaardering middenstand). Niet te grootschalige winkelgebieden.
Gated communities (zoal wenselijk)liefst zo ver mogelijk van het hart van de stad, immers a-typisch voor een stad en elitair van samenstelling(-hang).
Verkeersveilig daar waar gewoond en gewinkeld wordt. Een overzichtelijk wegennet rondom de stad; uitstekend, goed toegankelijk openbaar vervoer (gratis!)en een aanvaardbaar weren van gemotoriseerd verkeer in de winkelgebieden.
Kortom: ruimte voor het individu (’new ideas need old buildings’, de menselijke maat en behoud/herwaardering van (architectonische)representanten uit de verleden tijd. Zorgvuldigheid op alle fronten: details, materiaalgebruik, milieu-aspecten, etc. Eerder hergebruik (restauratie, renovatie, transformatie)dan nieuwbouw. De negatieve connotatie van onze ‘zuinigheid’ vertalen naar een positieve duurzaamheid (sic).
Als parafrase op het ‘binnenstedelijk denken’ een oproep aan stedenbouwkundigen en architecten: denk buitendijks! (quote Ben Bot, voormalig minister van BZ).