Bemoeit de politiek zich te veel met het Nationaal Historisch Museum?
De locatie, de benoeming van een bestuursvoorzitter en de inhoudelijke invulling. Over alles is wel gesteggel bij de ontwikkeling van het Nationaal Historisch Museum (NHM).
Woensdag debatteert de Kamer over het onderwerp. Vooral de locatie zal een twistpunt zijn. Minister Plasterk vindt Arnhem een “fraaie” plek, maar historicus Willem Melching meent dat Den Haag, als politieke hart, de beste keus is.
Melchings bezwaar is ook dat het beoogde museum “niets” heeft. “Het heeft geen eigen spullen en dat is absurd. Je kunt geen museum maken zonder een eigen collectie. Alleen wat schermpjes en games zijn echt te weinig om een dagdeel mee te vullen.”
Ook worden de beslissingen volgens hem overhaast gemaakt. Hij vermoedt dat dit komt door de opwinding over de Nederlandse identiteit. “Onze geschiedenis verdient beter.”
Wat zijn uw ideeën over het NHM? Is Nederland in staat het succes van de musea in Washington, Bonn en Ieper te evenaren? Is het goed dat iedereen, de politiek voorop, zich met de ontwikkeling bemoeit?
dinsdag 16 juni 2009, 10:21 uur
Het Nationaal Historisch museum heeft het politieke doel om een nationale identiteit te creeeren die er niet is geweest.
Zo’n foute opdracht trekt altijd foute mannetjes aan. En foute mannetjes zullen altijd elleboog dingen doen zoals het prachtige historische museum negeren dat Arnhem al heeft.
dinsdag 16 juni 2009, 10:51 uur
Er bestaat in ons land geen communis opinio over de nationale geschiedenis en daardoor wordt het moeilijk om in een museum een objectief beeld te presenteren. Bijvoorbeeld vermelden schoolboekjes dat in mei 1940 het kleine Nederland onder de voet werd gelopen door een overmachtig Duitsland. In werkelijkheid werd de agressor tegengehouden bij de Afsluitdijk en Rotterdam, rond Den Haag weggevaagd en de Waterlinie was nog intact. Berlijn had eenvoudig te weinig militaire middelen ingezet en om te voorkomen dat de vesting Holland zou uitgroeien tot een formidabele geallieerde basis werd overgegaan tot terreur met het bombardement van de Rotterdamse binnenstad. Vervolgens deserteerde de regering uit het geallieerde kamp om niet teveel lijf en goed te verliezen. De oorlog zou, dacht men, gauw voorbij zijn met een nederlaag van de Duitsers en het conflict ging Nederland eigenlijk weinig aan. In die tijd werden de Indiers gezien als tweederangs burgers van het Rijk en zo konden ook Joden beschouwd worden als minder gelijk. Er bestaat grote kans dat men in het museum de kwalijke rol van Wilhelmina zal verdoezelen: zij was onbekwaam om leiding te geven aan verzet tegen fascisme, zowel ideologisch als qua bewapening en deugde daarom niet als staatshoofd; ze versperde de weg voor een wel bekwame persoon. Zul je in het museum ook te weten komen of er bestraft is voor het laten vernielen van het grootste deel van de luchtmacht op de grond?
Omdat er momenteel honderden miljoenen uit de schatkist besteed worden aan gewapende bijstand in Afghanistan kan de vraag gesteld worden of er in plaats van een museum niet veeleer een Ronde Tafel nodig is, waaraan twistende en vechtende religieuze en politieke facties kunnen discussieren, overleggen en oplossingen zoeken. Dat scheelt immers uitzending van militairen. In Den Haag zit de UNPO, de organisatie van unrepresented peoples, tegenhanger van de statenbond der Verenigde Naties te New York. Deze of soortgelijke instelling behoeft meer status, een paleis, om beter invloed uit te kunnen oefenen en het voor een historisch museum beschikbare geld valt liever te besteden aan een Ark met Ronde Tafel. Waarvoor goede plek is in het Oosterdok te Amsterdam.
dinsdag 16 juni 2009, 11:38 uur
De huidige aanpak voldoet niet aan de voorafgeformuleerde doelstellingen.
Het gaat om een beeld van de geschiedenis in een chronologisch tijdsbeeld. Juist die context is verschrikkelijk belangrijk, in een tijd waarin iedereen over alles een mening heeft en deze kleurt op een manier die bij de eigen leefstijl past.
Sterker nog, bij de diverse markeringen van de tijd hoort ook enige achtergrondinfo over Europa en/of de wereld in die tijd.
Waarom is dit zo belangrijk? In onze moderne wereld hebben we weinig oog voor processen en langetermijneffecten.
In een museum horen substantiële voorbeelden te aanschouwen te zijn. Dat worden dan de ankertjes in het geheugen die een handvat zijn bij het oproepen van een bepaalde tijd. Natuurlijk hoeft dat niet statisch te zijn. Het is juist interessant als de wetenschap de nieuwste discussiepunten in het aanbod laat zien.
Als het museum het vooral moet hebben van een digitaal aanbod, kunnen ze beter werken aan een distributiecentrum voor scholen, vormingscentra en particulieren om interessante video’s uit te lenen.
dinsdag 16 juni 2009, 11:43 uur
De hele canon over de geschiedenis van Nederland is een farce. Kan wat mij betreft onder hoofdstuk geschiedvervalsing. Valt mij nog mee dat Balkenende zichzelf niet in een hoofdstuk heeft laten plaatsen. Het hele gedoe om het nieuwe museum kan mij niet boeien. Waarom geld stoppen in een project wat gedoemd is te mislukken, terwijl zoveel andere prachtige musea alle moeite moeten doen om het hoofd boven water te houden. Zeker omdat er feitelijk niets te zien is, alleen maar multimedia.
Als politiek Den Haag dan zo’n project wil, waarom dan niet helemaal digitaal. Kan iedereen de geschiedenis vanuit thuis op de PC bekijken. Mijn advies: meteen stoppen met deze flauwekul.
dinsdag 16 juni 2009, 12:19 uur
Het lijkt mij dat de gemeente Arnhem in deze fouter bezig is dan de Tweede Kamer. Als je met een bepaapld plan een schoonheidswedstrijd wint is het niet terecht dat je daarna het winnende plan weggooid en iets heel anders gaat doen. De andere deelnemers aan de aschoonheidswedstrijd worden daarmee benadeeld.
Arnhem gaat ofwel het oorspronkelijke plan uitvoeren op staatskosten, of ze gaan hun nieuwe plan op eigen kosten uitvoeren.
dinsdag 16 juni 2009, 13:56 uur
De politiek zou zich eens wat minder met al die bijzaken moeten bemoeien. Musea, voetbalrechten, etcetera. Zijn er geen zinniger zaken?
dinsdag 16 juni 2009, 13:57 uur
De politiek bemoeit zich met alles in Nederland veel te veel, dus ook met dit onnodige, geldverspillende en onzinnige museum in [of all places] de wereldstad Arnhem. Besef van geschiedenis is aan te kweken met goed, gedegen onderwijs, leren van feiten en jaartallen en samenhangen, niet met een uitstapje naar een museum; een uitstapje dat als niet meer dan een verzetje wordt gezien door de leerlingen.
Scholieren in een museum vormen sowieso een bron van ergernis voor de echt geinteresseerde bezoekers, maar dit terzijde.
Opvallend is dat het enige museumbouwproject dat op tijd en binnen budget klaar is,de Hermitage in Amsterdam is, waar de overheid zich grotendeels afzijdig bij heeft gehouden. Over de schandalige vertoningen rond het Rijksmuseum, het Stedelijk Museum en het Scheepvaartmuseum is al genoeg gezegd: typisch voorbeelden van te veel bemoeienis van de overheid en inspraak van geschifte buurtbewoners van de belangenvereniging voor fietsers en scootmobiels.
dinsdag 16 juni 2009, 15:56 uur
Als inwoner van Arnhem ben ik blij met de verstandige locatiekeuze van de NHM-directie en de steun daarvoor van Plassterk. Een NHM op de oorspronkelijk bedachte plek zou een historische blunder van betekenis zijn vanwege de natuur- en milieuschade die daar zou ontstaan.
De Tweede Kamer moet zich met andere zaken bemoeien dan met locatiekeuzen. Jan Marijnissen verveelt zich kennelijk nu hij niets nuttigs meer heeft te doen.
De achterbankzitters van de veel te grote CDA-fractie kunnen beter vrijwilligerswerk gaan doen. Collecteren voor een goed cultureel doel of zo.
dinsdag 16 juni 2009, 16:02 uur
De bemoeienis van Tweede Kamerleden met het NHM heeft niets meer te maken met controleren van het regeringsbeleid op hoofdlijnen, maar riekt naar dorpse benepenheid. Jan Marijnissen wil het museum gebruiken ter bevestiging/herkenning van de Nederlandse identiteit.
Nationale geschiedenis kennen is goed, maar de Nederlandse identiteit is niet éénduidig: We hebben per definitie meervoudige identiteiten; identiteit is bovendien een dynamisch en sociaal concept. Vgl. UNDP Human Development Report 2004:Cultural Liberty in Todays Diverse World en WRR-rapport sept. 2007: Identificatie met Nederland (m.n. p. 46-50).
dinsdag 16 juni 2009, 16:03 uur
Het Duits historisch museum in Berlijn, daar zou men een voorbeeld aan moeten nemen! Maar daar is 20 jaar aan gewerkt, dat is gevestigd in een gerestaureerd historisch pand in hartje Berlijn en daar is niet op een kwartje gekeken.
Het feit dat hier in Nederland zo’n initiatief van een politicus moet komen zegt al genoeg.
Vervolgens gaat de politiek vaststellen wat er in moet, en waar etc. laat toch mensen die er verstand van hebben dat doen alsjeblieft. Op deze manier komt er niets van terecht.
dinsdag 16 juni 2009, 16:05 uur
Arnhem, let op uw zaak. Er is kennelijk nog al een krachtige lobby om het museum weg te houden uit Arnhem. De wijziging van locatie naar de John Frostbrug kan een truc zijn, om ervoor te zorgen dat de eerdere beslissingen weer worden opengebroken. De lobby tegen Arnhem heeft nu immers een argument, we zij alleen akkoord gegaan met Arnhem vanwege de combinatie met het Openluchtmuseum.
Bij het Filmmuseum is jaren geleden iets vergelijkbaars gebeurt. Dat wilde naar Rotterdam voor meer ruimte en een betere locatie. Ook daar waren een aantal invloedrijke belangengroepjes tegen (o.a. bestuursleden die hun lucratieve baantjes zagen verdwijnen).
Wat het woord van een PvdA-politicus waard is, is in die kwestie ook gebleken. Na 24 uur druk van wat partijbonzen draaide Rick van der Ploeg 180 graden om, ook al stond zwart op wit dat hij een relocatie naar Rotterdam ondersteunde. Arnhem moet dus niet denken dat Krikke en Plassterk hun politiek hachje op het spel gaan zetten als de druk tegen Arnhem te groot wordt.
dinsdag 16 juni 2009, 16:24 uur
Wat nu gebeurt is gewoon logisch. Vanuit het vermogen tot redeneren van deze regering/de Pvda dan. Allerlei mensen gaan in conclaaf om na te denken over een plek voor een historisch museum waarom niemand heeft gevraagd en dat heel veel geld kost en wat wij samen in deze tijden van schaarste mogen opbrengen en waarvan nooit is bewezen dat het iets bijdraagt aan onze maatschappelijke ontwikkeling, onze normen en onze waarden. Maar samen komen ze er wel uit. Dus wordt het iets bij een andere aantrekkelijke plek, zoals een openluchtmuseum. In Arnhem bijvoorbeeld. Leuk, doen we.
Dan is Arnhem vastgelegd, hoewel dat niet de principiële bedoeling was van die groep van allerlei mensen: ze wilden gewoon een plek die qua bereikbaarheid, uitstraling en aantrekkingskracht voldoende potentie had om ons volk kennis te laten maken met de historie waarvan politici nooit iets hebben geleerd. Dat brengt de burger dichter bij de politiek nietwaar?
Dus, nu Arnhem toch is vastgelegd, gaat De Minister zijn mening geven vanonder zijn ontijdige hoed, nadat hij eerst heeft gezegd dat de partij die hij vertegenwoordigt, “te elitair” is. Goed voor de nieuw te vormen commissie ‘Zelfkastijding’ van zijn partij want hij is er zelf het prototype van. Vervolgens verplaatst hij de plek van een Nederlandse locatie naar een plek die zelfs een historicus niet boeit: de brug van Sean Connery. Van die film, “A bridge too far”, weet u nog?
En dus roepen andere politici of daarmee verbonden doordat ze een dikke baan hebben vanuit een verleden binnen de PvdA of aanverwante verkiezingverliezers dat het museum zich in Den Haag moet bevinden. Volkomen terecht, want dat vissersdorp heeft nooit stadsrechten gehad en is dus onverdacht. Alleen: het barst er van de politici. Does that by accident ring a bell?
Als het advies van de ploeg mensen die zich heeft beziggehouden met de locatie toch onderuit moet worden gehaald, heb ik voor de lezer dezes wel wat andere ideeën. Mijn voorkeur gaat uit naar Delfzijl, Vaals, Sluis of Terschelling. Waarom? Omdat daar weinig mensen uit andere contreien komen en die vier plekken lekker ver liggen zodat niemand ooit wordt geconfronteerd met datgene waar niemand van leert. Het gaat helemaal niet meer om een goede plek voor een voor ons land belangrijk museum, het gaat om de wapperende voorkeur van de PvdA, die al stuiptrekkend nog enig gewin probeert te halen. A bridge too far….
dinsdag 16 juni 2009, 16:24 uur
Een Nationaal Historisch Museum in Arnhem is net zoiets als het Amsterdams Historisch Museum op Terschelling. Onbestaanbaar.
Het hele project gaat uit van de verkeerde premisse, het miskent de noodzakelijke samenhang met de feitelijke locatie(s) of “lieux de memoire” van onze geschiedenis en hanteert een volstrekt achterhaalde presentatie en toegankelijkheid ervan (de vermaledijde canon).
Ik hoop dat de Tweede Kamer alsnog al haar (laatste) middelen aangrijpt om dit project van de rails te halen.
dinsdag 16 juni 2009, 16:31 uur
uiteraard moet het te bouwen museum komen daar waarover ons parlement namens ons allen in meerderheid mee akkoord is gegaan. Het argument dat Thorbecke principe hiermee in het geding komt (zoals wordt beweerd door Wim Pijbes) is niet enkel flauwekul maar is een mooie illustratie van de arrogantie van de kunsthistorici. De aangehaalde Thorbecke principe gaat namelijk over de vrijheid bij het creëren van de kunst en niet over het beheren. Voor het geval de dames en heren kunsthistorici het nog niet weten; zij maken weder nog de kunst en of de geschiedenis, maar duiden deze.
dinsdag 16 juni 2009, 17:28 uur
De discussie over dit museum is juist een ideale plek om de confrontatie tussen de populisten en de ‘linkse doctorandussen’ vorm te geven en te verdiepen. Net als bij een voetbalwedtrijd hebben we hier een metafoor te pakken die de twee kampen een eigen plek geeft. Anders dan een voetbalwedstrijd levert deze metafoor ook voldoende verdiepingsmogelijkheden op waarmee de populisten gaandeweg aan inzicht kunnen winnen. Om dat te bereiken moeten de ‘linkse doctorandussen’ echter wel de strijd met respect en volledige openheid ingaan. De twee directeuren van het museum doen dit momenteel nog met net even te veel arrogantie, omdat ze, denk ik, nog niet ontdekt hebben wat een prachtige spilpositie ze hebben op dit nieuwe speelveld. Wat nodig is, is dat Jan Marijnissen alle kansen krijgt om andere steden in het geweer te roepen, zodat de strijd om het museum ook de populistische hartstochten laat oplaaien. Alleen op die manier kan hier echt een museum ontstaan dat bij voorbaat de harten èn de hersens van elke autochtone en allochtone Nederlander volpompt met adrenaline, diezelfde adrenaline die elders zo veel kwaad kan doen.
Wat we nu dus nodig hebben is een debat, op het niveau waarop ook Wilders aan mee kan doen, dat minimaal een jaar of twee gaat lopen en waarin de gedachte dat Nederland ‘in Canon te vatten Roots moet krijgen’ zich ten overstaan van het hele volk ontvouwt en ontwikkelt. De strijd om de vestigingsplaats kan dan de drijvende kracht zijn die het brede publiek opzweept tot deelname zoals in een ‘idols’ constructie. In zo’n strijd ontwikkelt zich een brandende behoefte aan argumenten, die dan door de ‘linkse doctorandussen’ kan worden aangevoerd, terwijl de strijd zelf toch een kwestie van brood en spelen blijft.
dinsdag 16 juni 2009, 17:49 uur
Het is twee voor twaalf. Over vijftig (als we geluk hebben over honderd) jaar stelt men aan het museum geen eisen meer, maar wil men het vege lijf redden.
Dat museum komt er, om in die tussentijd te laten zien: Kijk dit waren wij eens! Het is goed een verleden te hebben, waar je al of niet trots op kunt zijn, en wellicht meer trots dan beschaamd.
Maar het verleden heeft geen zin, als er ook geen toekomst is. Over vijftig jaar is Nederland bezig zijn waterhuishouding op een leefbaar peil te onderhouden. Arnhem zal daar als laatste mee te maken krijgen. Gelukkig voor Arnhem, en het museum. Dus vooral niet bouwen op de Rijnoever.
De zinvolheid van zo’n museum zou vooral moeten zijn: De bezoekers confronteren met de harde werkelijkheid van Nederland. Laat maar aan de bezoekers zien, hoe het grootste deel van Nederland aan het water werd ontworsteld, de Gouden Eeuw heeft voortgebracht, de Verlichting heeft voortgebracht. Hoe mensen hebben geploeterd om van ons land een leefbaar land te maken. Dat heeft onze nationale identiteit gevormd.
Dat kan helpen de toekomstige uitdagingen onder ogen te zien, die er voor 100% aankomen, en er een “Nederlands” antwoord op proberen te vinden. En natuurlijk is dat een verantwoordelijkheid van de politiek. Geen vrijblijvendheid meer. Geen wezenloze, postmoderne, leuke dingetjes meer voor de mensen. Geen escapisme meer.
Maar de harde, ploeterende werkelijkheid van de geschiedenis van Nederland, waar ik een beetje trots op ben.
dinsdag 16 juni 2009, 17:54 uur
Met het leegstaande paleis Soestdijk in het hart van Nederland is de keuze voor Arnhem een onbegrijpelijke. Welke, niet in of nabij Arnhem wonende, doordouwer gaat na een bezoek aan het Openluchtmuseum nog naar een tweede museum, al staat het nog zo dichtbij? En als Soestdijk niet in aanmerking komt, waar ik eigenlijk wel eens argumenten voor zou willen horen, is inderdaad een digitaal museum een goede oplossing. Daar is op de website van deze krant al eerder voor gepleit.
Een geschiedenismuseum heeft bovendien op voorhand al een enorme concurrent aan het Rijksmuseum, die in de nieuwe opzet aan de hand van kunst en kunstnijverheid ook een reis door de tijd zal bieden. Vooropgesteld natuurlijk dat we ooit gaan beleven dat het Rijksmuseum weer eens de kans zal krijgen zijn collectie in de volle breedte te laten zien, maar dat terzijde.
dinsdag 16 juni 2009, 18:56 uur
Stel prioriteiten
Maak dat museum alleen als het leuk wordt, met een goede kans op economisch en maatschappelijk succes.
Overheidsbeleid moet zoveel mogelijk evidence-based zijn op basis van Nederlandse of buitenlandse experimenten. De huidige aandacht voor Nederlandse identiteit is nutteloze eenzijdig emotionele reactie op allochtonenproblemen. Ook een historische Canon leidt niet aantoonbaar tot vermindering van maatschappelijke problemen.
Overheid kan beter belangrijker onderwerpen aanpakken dan Nationaal-Historisch Museum. Bijvoorbeeld:
- stimuleren van vakantie in eigen land vanwege economie en milieu
- nationalisering van alle graaiende woningbouwcorporaties
- opzetten van digitale infrastructuur en e-government
- Engelse of Nederlandse taalonderwijs voor allochtonen via radio, webvideo en DVD.
- raadplegen van Amerikaanse gang prevention experts
Marktonderzoek is nodig
Wordt dat Nationaal-Historisch Museum niet een onrendabele ‘Betuwelijn’? Als dat museum toch doorgaat, doe dan eerst zorgvuldig marktonderzoek in Nederland en Duitsland naar commerciële kansen en mogelijke concurrentie voor dat historisch museum.
Dat museum kan misschien meer buitenlandse toeristen trekken, maar is groot investeringsrisico en kan klandizie voor andere toeristenattracties verdringen.
Geef in dat museum ook voorlichting over moraal, conflictbemiddeling en preventie van ziekten, ongelukken en oorlogen.
De fun-factor
In het tijdperk van computer-games en internet-tv lopen museumbezoekers niet meer warm voor een vitrine met een archeologisch belangwekkend bot. Die tijd is voorbij.
Het is commercieel en educatief succesvol gebleken om in musea veel vermaak en bezoekersparticipatie te verwerken. Veel volwassenen en kinderen willen in een museum actief zijn en verrassend sensationeel spektakel ervaren. Maak het avontuurlijk en een beetje sexy. Pretparken, kermissen en videogames kunnen daarbij creatief inspireren.
Bouw dat museum ook op een heuvel, in de vorm van een sprookjes-kasteel in Disneyland-stijl. Dat trekt waarschijnlijk veel toeristen. Zie foto hieronder.
FOTO: SPROOKJESACHTIG SLOT NEUSCHWANSTEIN
Kasteel Neuschwanstein in Beieren is een grote toeristentrekker:
http://nature.wallpaperme.com/3045-1/Fairy+Tale+Fantasy_+Neuschwanstein+Castle_+Bavaria_+Germany.jpg
dinsdag 16 juni 2009, 19:11 uur
Een historisch museum kan zeker waardevol zijn, mits het geen stokpaardje wordt van enige personen.
De, in Arnhem onbekende, nieuwbenoemde directeuren
wekken de schijn een volkomen eigen idee te hebben dat afwijkt van de oorspronkelijke plannen, zoals ontwikkeld door de zeer ervaren Vaessen ( directeur van het Openlucht Museum)en interne deskundigen.
De nieuwe directeuren lijken wel te beschikken over lobby`s in de Haagse politiek, en zien kans op hun initiatief de hele zaak overhoop te gooien.
Nout Wellink, de oud-burgermeeters Drijber en Scholten en een oud wethouder hebben zich al publiekelijk furieus uitgelaten over de dreigende miskleun van de nieuwlingen met blijkbaar sterke politieke lijnen in Den Haag.
De plaats bij de Rijn is uitermate ongeschikt:de verkeers-aanpak en het parkeerbeleid in Arnhem zijn catastrofaal, met hopenloze bereikbaarheid.
Dat alles speelt geen enkele rol bij de oorspronkelijk geplande plaats naast het Openlucht Museum.
Ik ben zo arogant van mijzelf te stellen dat ik het goed beoordelen kan. Ik ben een levenlang ondernemer geweest in Arnhem en tientallen jaren bestuurslid van de Ondernemers vereniging.
Mijn conclusie is, dat een museum aan de Rijn , vergelijkbaar is met een olifant op zolder.
dinsdag 16 juni 2009, 19:13 uur
Een Nationaal Historisch Museum is een grootse en respectvolle zaak die serieuze aandacht verdient. Kijk ook hier eens naar Duitsland waar wijze mannen en vrouwen er jaren over doen om er gestalte aan te geven. Er komt dan ook iets moois uit.
In Nederland wordt over een dergelijk project slechts in badinerende en schamperende zin gesproken. Niet alleen hier op dit forum maar ook, erger, in een praatprogramma als Nova waar een paljas als Van Rossem de toon zet met opmerkingen die zouden passen in de context en het niveau van dit forum.
Het zegt iets over Nederland. We willen graag iets van allure, van schoonheid (dat hebben we elders gezien en gehoord) maar weten niet hoe daar handen en voeten aan te geven.
dinsdag 16 juni 2009, 20:20 uur
terug naar de kern: er moest een museum komen om ons historisch blazoen op te poetsen (of te wel: het blazoen van de SP) er werd gekozen voor een zo onschuldig mogelijke variant in de bossen in de regio, bij ons nationaal Museum voor Volkskunst(wie kent het niet uit Het Bureau). Maar zodra aan deze wankele poldervariant wordt getornd, begint het spel natuurlijk helemaal opnieuw. Met een grote SP/PVV anti Europa variant en een Groenlinks-anti NL variant als tegenpool. Mooi vermaak voor de nieuwe Voskuilen onder ons!
dinsdag 16 juni 2009, 20:40 uur
De politiek moet zich er niet mee bemoeien.
Het is voldoende als de overheid initiatieven stimuleert en financieel ondersteunt.
Het is genoegzaam bekend hoe situaties zich ontwikkelen als de ‘overheid’ zich bemoeit met zaken waar zij geen verstand van heeft. Zie het onderwijs, zie de zorg, enzovoort. De overheid geeft eventueel de kaders aan en stelt de minimale eisen.
dinsdag 16 juni 2009, 22:27 uur
De Kamer blijft -deels- vasthouden aan een canon die al niet meer relevant is omdat hij niet langer verplicht wordt gesteld voor het onderwijs. Dat is de Kamerleden die nu zo hoog van de toren blazen blijkbaar ontgaan. Zij hebben afgelopen jaren sowieso zitten slapen want er is een directie en een Raad van Toezicht benoemd die de vrije hand kreeg in de verdere uitwerking van een Nationaal Historisch Musuem. Deze lieten al snel het veel te beperkte idee van de canontoren schieten. Bovendien vonden zij een betere lokatie, wat volgens de voorwaarden waaronder zij aan het werk waren gegaan mocht. Ook dat was de Kamerleden blijkbaar ontgaan.
De discussie over het NHM zou natuurlijk alleen maar moeten gaan over het NHM en hoe dat een zo goed mogelijk museum wordt voor doel & doelgroepen. Probleem is dat er allerlei oneigenlijke argumenten meespelen. Zoals het gekwetste ego van Marijnissen en dus de hele SP- die van zijn onrealistische oeridee nl. een museum om de nationale identiteit te bevorderen, niets meer terug ziet. Dan D’66 die om andere redenen altijd tegen een NHM in Arnhem is geweest en alsnog het musueum naar Den Haag wil krijgen. En dan het CDA. Die partij speelt pas een echt politiek spelletje: CDA-kopstuk Noud Welling, zeer invloedrijk in bestuurlijk Nederland is als een van zijn vele bijbanen voorzitter van het Nederlands Openlucht Museum. In de discussie over het NHM is het CDA dan ook onverbloemd bezig om vooral de vermeende geschade belangen van het Nederlands Openlucht Museum te behartigen. Dit gebaseerd op het onjuiste uitgangspunt dat als beide musea naast elkaar zouden liggen mensen op één dag een bezoek aan beide museum zouden combineren.
Dit alles is pas een echte postmoderne hutspot die de Kamer zelf heeft gecreëerd en waar ze niet meer uitkomt. Eén ding is wel pijnlijk duidelijk geworden: het gemiddelde Kamerlid heeft echt geen flauw idee hoe je zo’n project bestuurlijk of inhoudelijk op poten moet zetten.
dinsdag 16 juni 2009, 23:26 uur
Als het NRC lezers in den lande wil oproepen om mee te discussiëren over de locatie van het NHM, is het wellicht handig om in de voorlichting daarover de twee mogelijke plekken juist weer te geven op de plattegrond van Arnhem. In de krant van dinsdag 16 juni stond een klein kaartje afgedrukt met daarop de omstreden locaties. Hoe onzorgvuldig om het nog te bouwen NHM bij de verkeerde brug te plaatsen.
OP deze manier komt er nog een 3e locatie bij, dankzij het NRC!
Muggenzifterij kun je het noemen, maar elke Britse veteraan die Arnhem bezoekt, kan de brug van de slag om Arnhem blindelings vinden, maar het NRC heeft er moeite mee. Over historisch besef gesproken…
Doreen Hartman,Arnhem
woensdag 17 juni 2009, 1:06 uur
Belangrijk jaartal en feit uit de Nederlandse geschiedenis: 1600 Slag bij Nieuwpoort (en dat ligt niet eens in het huidige Nederland).
woensdag 17 juni 2009, 9:17 uur
Omdat het zo hoog boven de zeespiegel ligt, vond ik Arnhem een goede locatie voor een Nationaal Museum dat er over 100 jaar nog moet staan.
Tegen die tijd is de Randstad wellicht in zee verdwenen en Arnhem een badplaats.
Vlak naast de Rijnbrug is natuurlijk een slechte keus omdat de Rijn regelmatig een hoge waterstand heeft.
Het beste is: gewoon terug naar het Rijksmuseum, afdeling Geschiedenis van Nederland.
De jongsten onder ons zullen de (her)opening van dat museum nog wel meemaken!
woensdag 17 juni 2009, 11:12 uur
Maak overheidsbeleid evidence-based
(Zie ook mijn reactie nr. 18 hierboven.)
@ 20 H. Bruins zei: “Nationaal Historisch Museum is een grootse en respectvolle zaak (…) We willen graag iets van allure, van schoonheid.”
Ik vind dat een te vage doelstelling voor zo’n duur riskant project, zeker tijdens zware economische crisis.
Mijn praktische analyse vanuit mijn zeer linkse perspectief: Er is nu veel aandacht voor Nationale identiteit, doordat een aantal (deels allochtone) jongens tussen 12 en 26 jaar veel spijbelen of werkloos rondhangen en criminaliteit en vandalisme plegen. En doordat veel allochtone volwassenen nauwelijks Nederlands spreken en daardoor bovengemiddeld vaak werkloos zijn.
Die groepen zullen waarschijnlijk nooit in dat museum komen, want dat vinden ze te ver, te duur en niet interessant genoeg. Bovendien lijkt het me zeer onwaarschijnlijk dat een bezoek aan een Nationaal-Historisch museum criminaliteit zal verminderen of Nederlandse taalvaardigheid aantoonbaar zal stimuleren.
Overheidsbeleid moet zoveel mogelijk evidence-based zijn en specifiek meetbaar resultaatgericht, op basis van Nederlandse of buitenlandse wetenschappelijke experimenten. Overheidsbeleid moet eenduidig gedefinieerde maatschappelijke problemen meetbaar verminderen in een aangegeven periode.
Historici hebben teveel invloed op dat voorgenomen Nationaal Historisch Museum. Wil je gedrag, beleving, opinie, kennis of vaardigheden evidence-based kosteneffectief beïnvloeden? Zet dan succesvolle tv-producenten, artiesten, copy writers en vormgevers in. En gerenommeerde onderwijskundigen, media-experts en reclame-deskundigen. En gebruik aantrekkelijke (internationale) webvideo’s, computergames en tv-amusement.
Overheden moeten leren om meer concreet, specifiek, pragmatisch en doelmatig te werken, met haalbare doelstellingen die gekoppeld zijn aan concrete problemen. En overheidsbeleid moet worden voorafgegaan door kleine, deskundig wetenschappelijk opgezette proefprojecten.
Het is ook dringend nodig dat buurthuizen, welzijnsinstellingen en andere hulpverlenende instellingen veel doelmatiger leren om internet in te zetten, want vaak lukt dat niet.
woensdag 17 juni 2009, 12:52 uur
geschiedenis vertelt hoe we werden wie we zijn, maar lang niet helemaal. Kennis van de geschiedenis levert ons ook inzicht in concreet menselijk handelen in een context. Ook onze inzichten en overtuiging zijn niet uit de lucht komen vallen, maar kregen vorm doorheen de politieke en maatschappelijke evoluties. Het kan geen kwaad hieraan een museum te wijden, om ervoor te zorgen dat die kennis op inzichtelijke manier wordt aangebracht. Mocht men in alle landen van Europa, de Unie, het historische verhaal willen brengen, dan zou men doorheen dat netwerk een groot Europees verhaal kunnen brengen. Bovendien, de verwevenheid van landengeschiedenissen zou die dubbele identiteit kunnen vorm geven: Nederlander en Europeaan, Belg/Vlaming/Waal en Europeaan… Die dubbele inzet lijkt ons heel wat gesteggel waard.
woensdag 17 juni 2009, 13:12 uur
Ben ik nu gek of niet? De tweede kamer heeft gekozen voor een Nationaal Historisch Museum, plus een locatie plus een canontoren. Ja, toch? Vervolgens komt het project in handen van professionals uit de museale sector en die zeggen: wij gaan het volledige anders doen. Wat de gekozen volksvertegenwoordigers willen, interesseert ons geen zier. Alle hotemetoten uit die wereld laten in ingezonden stukken weten dat de politiek met zijn poten af moet blijven van hun werk. En de media gaat volledig in die denkteneur mee. U zocht de elite waarvan de Wilderianen zo’n afkeer hebben: hier ziet u ze aan het werk.
woensdag 17 juni 2009, 16:15 uur
Ik heb weinig verstand van musea, ben wel als gewone burger/leek zeer geïnteresseerd in geschiedenis en vind niets over Arnhem: noch negatief noch positief. Gewoon een uit de krachten gegroeid dorp aan de rivier ?
Kijk daarom anders aan tegen dit “probleem”. In gewone mensen taal zou je zeggen, dat de 2e Kamer (inderdaad geen club van slimme mensen ) op basis van offertes kiest voor laten we zeggen: een DAF YA 314, kleur groen. Daarna levert de garage een Opel Astma, kleur grijs. De elite, de intelligentsia van dit land, noemt dat culturele vrijheid, voortschrijdend inzicht. Ik simpele burger noem dat dus zwendel.
M.a.w. snel wegwezen uit Arnhem en een fatsoenlijke leverancier elders zoeken, die levert wat je bestelt.
woensdag 17 juni 2009, 16:58 uur
als geldverstrekker mag de overheid enige zeggenschap hebben, toch?
en nu is het aardige dat twee bobo’s, NADAT Arnhem was toegewezen als locatie OMDAT het naast het Openluchtmuseum zou kunnen, alles aan de laars lappen en een nieuwe locatie in Arnhem-C kiezen.
Op zich niet zo gek nog, maar het gaat niet om de locatie, maar om de procedure.
Die is niet zo fraai en handig en democratisch.
dus terug naar af? en opnieuw bezinnen welke stad dit Nationaal Museum gaat krijgen?
Met dat ik dit schrijf zal het grote nieuws wel bekend worden.
woensdag 17 juni 2009, 20:09 uur
Ik heb erg gelachen om deze bizarre klucht, die al begon met de Historische Canon. Wat een giller! Alsof de geschiedenis van ons land kan worden samengevat in een aantal hokjes met een plakker. Daarna moest ik erg lachen om de verkiezing van Arnhem en het kinderachtig opgenomen verlies van Den Haag. Heel kleinzielig en kleingeestig. Nog steeds probeert “de stad achter de dûnne” het museum te krijgen op een eveneens kinderachtige manier. De rest gaat op dezelfde toer en zal nog jaaaaaren voortduren op deze manier. Ik lach me een gat in mijn broek, wat een staaltje provinciaals amateurisme. Ik mis Koot en Bie nu ook niet meer. Alle typetjes komen nu in het echt op TV, Hekkink en Bussink voorop!
woensdag 17 juni 2009, 21:24 uur
Het is toch van de gekke dat een paar mensen de hele kar weer onderste boven gooien,waar allang in wezen overeenstemming is.
C.Oskam IJsselstein
woensdag 17 juni 2009, 22:23 uur
Atzo Nicolaï, voorzitter van de raad van bestuur van het nog op te richten Nationaal Historisch Museum, wilde en wil het museum NIET IN ARNHEM maar in Den Haag. Maar helaas, er is gekozen voor Arnhem. Hoe nu te handelen?
Zorg dat het lijkt alsof het Museum i.o. zelf verantwoordelijk is voor het opnieuw aanzwengelen van de discussie. Verander een detail aan het eerder goedgekeurde plan. Schoffeer daarbij de mensen die het ‘winnende’ plan hebben bedacht en ontworpen. Passeer ze en ze zullen een rel beginnen, want zij hadden zich ten slotte een slag in de rondte gewerkt om het om zeep geholpen plan te realiseren. Grijp de rel aan om de keus voor Arnhem opnieuw ter discussie te stellen. En voila, met een beetje mazzel komt het museum toch naar Den Haag. Heb je je zin en je lucratieve bijbaantje is opeens een stuk gemakkelijker te combineren met je kamerlidmaatschap.
woensdag 17 juni 2009, 22:55 uur
Nee, de Tweede Kamer bemoeit zich er niet te veel mee. Parlementariërs vertegenwoordigen het gehele Nederlandse volk. Ik vind dat de mensen die daar namens ons zitten zich overal mee mogen bemoeien zoveel als ze willen. Dat de (beoogde) directie van het museum tegen een uitdrukkelijke wens van de Tweede Kamer ingaat is vragen om een reactie.
donderdag 18 juni 2009, 0:26 uur
Dit museum was expliciet bedoeld om de geschiedenis nu eens in chronologische samenhang te laten zien, omdat de trend in de museumwereld is om “belevingsmusea” te maken rond bepaalde thema’s. En wat gebeurt er: er worden twee directeuren van belevingsmusea aangesteld die er prompt een belevingsmuseum van gaan maken. Weer meer van hetzelfde dus.
Los daarvan: wat moet een museum zonder collectie? Dat worden dus alleen presentaties, geen voorwerpen. Mag dat wel een museum heten?
Over de gekozen locatie heb ik geen mening. Het plaatje van het museum in de bossen zag er uit als een staaltje van landschapsverstoring. Van mij mag het ding bij die brug komen waarop altijd files staan die vergeefs proberen Arnhem binnen te komen. Of in Den Haag. Amsterdam. Lelystad. Soestdijk. Doet er niet toe.
donderdag 18 juni 2009, 0:31 uur
Iets van allure, geen olifant op zolder. Wie verzint het? Hèt nationaal en historisch museum, de naam al. Echt niet om badinerend te doen, het kan gewoon niet. De gedachte aan zulk een project kan alleen opkomen bij mensen met dictatoriale neigingen, met grootheidswaan of andere foute gedachten. Sarkozy bijvoorbeeld, voor eigen eer en glorie. Of Marijnissen. Kan het erger?
We hebben zeker behoefte aan musea. Missen we niet een krijgs- of oorlogsmuseum?
Binnenkort komt de Tapijnkazerne in Maastricht vrij. De gebouwen staan er nog. Het complex is gunstig gelegen. Maastricht is de enige stad in het land met een krijgsgeschiedenis die teruggaat tot de Middeleeuwen. Het zou een enorme aanwinst zijn voor het besef en de studie van dit onderdeel van onze cultuur als er een dergelijk museum komt. Een museum waar het a priori gaat over conflicten en waar ze niet toegedekt kunnen worden. Duidelijk zal dan ook worden hoe onzinnig het denken in ‘naties’ is.
Het is vijf voor twaalf. De universiteit, in haar rol van kolonisator van de stad, heeft er al een begerig oog op geworpen.
donderdag 18 juni 2009, 0:44 uur
Voor wie er oog voor heeft is Nederland — in ieder geval de centra van de oude steden — één groot historisch museum. Veel landen in de wereld zijn niet zo gezegend, door oorlog, natuurrampen, verwaarlozing, roof door buitenlanders, culturele revoluties, historie-verwoestende stadsvernieuwing, of omdat ze gewoon niet zo erg veel geschiedenis hebben. Verder zijn er al veel historische musea in dit land. Mijn persoonlijke favoriet is het Westfries Museum in Hoorn, maar ieder zijn smaak. Er zijn talloze andere, in heel veel Nederlandse steden.
Maar ja, je moet er wel oog voor hebben. Daar kan de geschiedenisles op school aan bijdragen. Het probleem is waarschijnlijk dat-i dat niet doet, omdat chronologie in de ban is gedaan.
Zo’n “nationaal historisch museum” is totaal overbodig. Geef het geld liever uit aan beter geschiedenis-onderwijs (hoeft niet veel te kosten) en aan historische stadswandelingen met museumbezoek voor (kleine groepjes) kinderen.
donderdag 18 juni 2009, 4:17 uur
Waarom moet dat museum een geografische plek hebben? Het kan toch ook driedimensionaal digitaal?
donderdag 18 juni 2009, 11:19 uur
Zoals al velen met mij opmerken zijn de betekenis en doeleinden van het nieuwe NHM zeer curieus. Een museum dat met een impuls vanuit de politiek tot stand komt – het heroveren van een nationaal besef van de historische canon – is volgens mij gedoemd een vlag te worden van een politiek besef van zeer tijdelijke waarde – dus precies het tegenovergestelde wat het pretendeert te gaan representeren.
Ik denk niet dat het mogelijk is een functie onder te brengen in een museum dat door honderen musea en andere culturele instellingen gezamelijk wordt geprobeerd te realiseren, zonder er natuurlijk ooit in te slagen een totaalbeeld van historie en cultuur te kunnen bieden – een proces in ontwikkeling en verandering dat gebaat is bij een constante innovatie van perspectief en besef. Het idee van een instituut dat deze cultuur en historie vastlegd in een overzichtelijk programma gaat geheel in tegen de natuur van het onderwerp.
Interessant is dat met de nieuwe cultuuragenda van Plasterk een tijd lijkt aan te breken waarin de politiek haar verantwoordelijkheid in beslissingen over kunst en cultuur verdergaand wil uitbesteden, en dat tegelijkertijd allerlei signalen vanuit de politiek worden gegeven, zoals nu ook vanuit de tweede kamer over het NHM, waaruit juist blijkt dat politici meer invloed willen in essentiele beslissingen over kunst en cultuur.
Vervolgens ontstaat er de vreemde paradox dat een museum met politieke agenda en bemoeienis wordt gerealiseerd, maar toch zelfstandig moet opereren en ontwikkelen. De directie van het NHM heeft gelijk – laat de politiek het hele project naar zich toe trekken en zelf verantwoordelijkheid nemen voor de realisatie. Dan is het duidelijk wie er aangesproken kunnen worden op weggegooid geld dat veel bestaande musea – die in hun bestaan juist de dragers van de cultuur en historie in Nederland zijn – zeer hard nodig hebben.
donderdag 18 juni 2009, 11:26 uur
Het is een flauwe kul gevecht tussen Plaskerk en de managers aan de ene kant. Deze willen aan de hand van een paar multi interpreteerbare isjoes in de statuten afwijken van de oorsponkelijke plannen voor Arnhem.Dit tegen de zin van de Tweede kamer en de burgers aan de andere kant.
De Tweede Kamer wil vasthouden aan het oorspronkelijke plan. En daar is een meerderheid voor
Plaskerk en de managers zijn een heleboel dwangmatige chantage isjoes aan het verzinnen om hun zin door te drijven.
Dit is een mooi meetpunt. Blijft de Tweede Kamer bij haar standpunt dan leven we inderdaad nog in een democratie. Krijgen de managers en Plaskerk hun zin, dan mogen we aannemen dat democratie zomaar een dooddoener is en dat we dus leven in een staat met een soort “corporatief fascistisch systeem. Alwaar de meerderheid niet meer telt maar slechts de poen die iets of iemand genereert. Een mooi eikpunt dus. Houzee
donderdag 18 juni 2009, 13:41 uur
Typisch Arnhemse politiek. Arnhem heeft veel meer van dit soort zgn “lucratieve projecten” (en mannetjes met carriere-drang) die tot een fiasco leiden. Het Station, De Haven, Het Centrum, Het Paradijs, Vitesse stadion….en wellicht nog een Historische Museum fiasco? Waarom wordt de bevolking nooit geraadpleegd dmv Referendum dat bindend zou zijn? En dan voor wie het niet weet: Het plan betekent dat het Historisch Museum naast de drugsboot komt. midden in het Industrie terrein, aan de voet van een brug waar altijd files staan….ach ik kan uren doorgaan. Weg met die museum. Ik hoef hem al niet meer. Ik betaal al genoeg belastingen…voor foutieve politieke ingrepen in Arnhem.
donderdag 18 juni 2009, 14:17 uur
Ik lees net het bericht van dhr. Molenaar.
Het Leven, Historie, Wiskunde, Natuurkunde, Geschiedenis, etc. waarom moet alles toch zonodig als amusement gepresenteerd worden?
Beleven, de mens als “zintuigelijk wezen”, zien voelen proeven. Alsof dát (alleen) inzicht geeft.
Mijn vraag is: waarom kunnen andere landen WEL exposities samenstellen die inhoudelijk diepgang presenteren mbv technologieën, zonder te vervallen in een Efteling Amusement? Waarom moeten Nederlandse politici en beleidsmaker zich toch altijd richten op dat laagste punt van het menselijke bewustzijn? Slechts een duivelse gedachte komt in me op: zouden ze belang hebben bij een in den zintuig gevangen gehouden bevolking? Een bevolking dat niet mag leren nadenken? Een bevolking dat alleen mag consumeren? Passief absorberen via zintuiglijke amusementen?
Amusement is geen bewustwording. En het NHM was daar toch voor bedoeld?
Nederland kan de beurs niet gul open trekken. Als Ned. Geschiedenis zó belangrijk is, investeer er gewoon in. En ja, bouw het NHM gewoon NAAST het Openlucht Museum. Lekker in de bossen, ook goed voor de bewustwordin…
vrijdag 19 juni 2009, 1:16 uur
Reclametechniek
@ 37 B. Boucher zei: “waarom moet alles toch zonodig als amusement gepresenteerd worden? (…) zouden ze belang hebben bij een in den zintuig gevangen gehouden bevolking? Een bevolking dat niet mag leren nadenken? (…) Amusement is geen bewustwording. En het NHM was daar toch voor bedoeld? (…) bouw het NHM gewoon NAAST het Openlucht Museum.”
……………………………………………….
Nationaal-Historisch Museum kan eventueel gecombineerd worden met Openlucht Museum. Dat geeft financiële voordelen van schaalvergroting. Combineer het met hotel of bungalowpark voor meerdaagse arrangementen. Eventueel met kermis of grote speeltuin.
Als je mijn eerdere berichten op dit weblog leest, merk je dat ik erg voor onderwijs en voorlichting ben. Maar om meerderheid van laagopgeleiden tegen lage kosten te motiveren om open te staan voor kennis, positieve gedragsveranderingen en meer bewustwording, is het nodig om die boodschappen te verwerken in amusement.
Uit onderzoeken is namelijk gebleken dat “entertainment education” oftewel edutainment(*) zeer kosteneffectief is. Reclame-experts weten dat al honderd jaar.
Als je in een museum alleen vitrines neerzet met serieuze tekstbordjes, dan beïnvloed je daarmee niet gedrag en mening van miljoenen. Een serieus museum zonder vermaak zou vooral een selecte geïnteresseerde doelgroep bereiken, plus groepen scholieren die daar weinig geïnteresseerd komen via schoolreisjes.
Maar laaggeschoolde fabrieksarbeiders gaan niet massaal naar Arnhem om daar Romeinse potscherven te bekijken plus bordjes met droge belerende teksten, laat staan criminele jongeren. (Het zou trouwens minder veilig worden in zo’n museum, als zulke jongeren daar in groepen zouden komen.)
WIKIPEDIA OVER EDUTAINMENT
http://en.wikipedia.org/wiki/Edutainment
vrijdag 19 juni 2009, 11:32 uur
De afkorting NHM zou al een leuk historisch item kunnen zijn ( in managementsjamaanse taal: Isjoew). Na het bestuur van Nederland door de Napoleonekkes werd Nederland weer opgescheept met een relict van de “middeleeuwse maffia” in de vorm van Willem den Urste ( alaaf!!) Willem nam de restanten van de VOC over ( en de mentaliteit van dat clubke. Dat werd de NHM ( Nederlandse Handels Maatschappij) Hiermee werd de handel op ‘sNeerlands Indie hervat. Maar als het tijdelijk wat minder liep dan was Den Willem niet te beroerd om enkele schepen naar Turkije te sturen. Daar werden die bootjes volgeladen met opium. Indiervoege hebben de Willempies half Java en omstreken aan de opium verslaafd gemaakt. De echte VOC mentaliteit dus. Later is de NHM via allerlei “kromconstructies opgegaan in de ABN Amro bank. Dus die criminelen hadden we beter falliet kunnen laten gaan. Stom van Bos.
Maar een hoekje in het NHM over de NHM zou wel koddigh zijn
Tada en hop!
vrijdag 19 juni 2009, 15:10 uur
–> 138 louis sartorius
“Missen we niet een krijgs- of oorlogsmuseum?”
Hebben we al. Het Legermuseum in Delft (uitstekend) en het Scheepvaartmuseum in Amsterdam (wereldtop) bijvoorbeeld. Beide in prachtige, toepasselijk-historische behuizingen. Ga er vooral eens kijken!
Die gaan over leger en marine. Wat we geloof ik nog niet hebben is een luchtmachtmuseum. Probleem is natuurlijk dat onze luchtmacht niet zoveel Trotse Wapenfeiten op haar naam heeft, en dat vliegtuigen zo verdomde groot zijn. Je krijgt er zo weinig in één vitrine; met geweren is dat anders. Maar het misschien inderdaad een goed idee om zo’n museum in Maastricht te vestigen.
Voor een echt goed oorlogsmuseum (incl. vliegtuigen) moet je natuurlijk naar Brussel, hoofdstad van het Slagveld van Europa. Zelfs het Imperial War Museum in Londen is niets vergeleken bij het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis.
mvrgr, grimboz@gmail.com
vrijdag 19 juni 2009, 21:39 uur
46 J.Grimbos – Dank voor uw reactie, natuurlijk had ik eerst moeten ‘googlen’. Zijdelings kwam al het begrip ‘natie’ aan de orde i.v.m. het NHM. Nog meer valt te denken aan grenzen (ook de oude stadswallen en fortificaties). Het afperken van de ruimte. Letterlijk in het geval bij de Berlijnse Muur. Moderne technologie (satellieten, echelon), infrastructuur, economie en energie. Alles komt zo’n beetje samen onder het kopje ‘militair’. Een museum, informatiecentrum (denk aan het SIPRI), zou een belangrijke taak kunnen vervullen in het bewust maken van genoemde aspecten en hun ruimtelijke ontwikkeling. Daartoe heb ik een aantal maanden geleden een oproep gedaan om deze benadering onder de aandacht te brengen. Met dank aan de moderator laat ik ze hier, ingekort, nog eens volgen.
Militair Maastricht
Voor geen enkele stad in Nederland is het militaire aspect zo bepalend geweest als Maastricht. Niet zozeer vanwege de vijf eeuwen lang voortdurende soldateske aanwezigheid, echter vooral door haar ingrijpende invloed op de vormgeving van de stad en het leven van haar bewoners. Het militaire belang van Maastricht valt te herleiden tot haar strategische ligging, in het bijzonder in west-oostelijke richting (Antwerpen – Rijnland), tot in onze dagen.
Een coup de théâtre is van node. Maastricht (en de Maastrichtenaar?) krijgt een stukje grondgebied terug. Het moment van teruggave kan aangegrepen worden voor een manifestatie van hoe onze huidige, globale, samenleving doordrongen is van het militaire denken. Kenwoorden: terrorisme en mobiliteit. De uitleg van deze begrippen zal naar gelang ieders standpunt een ander zijn, maar ze zijn onlosmakelijk verbonden met onze westerse consumptiecultuur.
Het unieke aan de Maastrichtse situatie is dat dit denken (deze ideologie) in de ruimtelijke neerslag rechtstreeks zichtbaar is. Er zijn waarschijnlijk weinig steden in de wereld waar historie en heden zo doordrongen zijn van het militaire denken en zijn gevolgen als juist Maastricht. Ter memorie enkele voorbeelden. De omslag van verdediging naar repressie: tegen de wil van de bevolking wordt Maastricht in de 19e eeuw geannexeerd door “Holland”. Gevolgen zijn ondermeer geforceerde industrialisatie, woonmisère, afroming van de culturele en intellectuele elite, isolement, verpaupering. De omslag van een geïntegreerde naar een rigide “tekenbord” stad: verdrijving van de bewoners door de fine-fleur van de samenleving, woonbuurten, die alle kenmerken vertonen van kazerne terreinen, een ruimtelijk verdeel- en heers principe in extremis gesymboliseerd in de, nog steeds voortgaande, privatisering van het Jekerdal gelegen tegenover de kazerne.
De omslag van garnizoensstad naar Afcent: geforceerde herstructurering van industrie naar diensten, aanpassing infrastructuur, met o.a. de aanleg van de Kennedybrug. Vanaf de zestiger jaren geldt n.l. het NATO-concept van “vooruitverdediging”, niet meer een noord-zuid aanleg van de wegenbouw is wenselijk, maar een west-oost gerichte. De enige provinciale autoweg in Nederland (in Zuid-Limburg) hebben we hieraan te danken. De belegering van de stad is niet meer direct fysiek aanwezig, maar is er niet minder om door de aanwezigheid van een contrôle-centrum in de Cannerberg aan het Jekerdal.
De situering in het begin van de vorige eeuw van de Tapijnkazerne kan geen toevallige zijn. Ideaal gelegen om per direct overal in de stad aanwezig te zijn, aan een brede singel, inmiddels omgetoverd tot een autoweg linea recta naar Duitsland.
Als er al een bestemming gegeven moet worden aan de barakken van de Tapijnkazerne, dan mag de historie geen geweld worden aangedaan alleen al niet om iets van het heden duidelijk te maken.
zondag 21 juni 2009, 13:05 uur
Wat zal er in een nationaal historisch museum aantrekkelijk zijn voor buitenlanders? Voor wie onder hen onbekend zijn met ons land is een trip langs historische plekken wellicht interessanter. Zo valt er bijvoorbeeld een Benelux Battlefields Tour uit te stippelen vanaf Amsterdam met zijn stelling, langs het Muiderslot, de vesting Naarden, forten van de Waterlinie, het Vredespaleis, binnenstad Rotterdam, ommuurde Middeleeuwse steden, Waterloo, Ieper, kasteel van Bouillon, vestingstad Luxemburg, Bastogne, (Aken), Margraten, Mookerheide, de brug te ver te Arnhem, Heiligerlee, de kanonnen op de Afsluitdijk en Den Helder.
Naar voorbeeld van de Magic Bus in Nieuw Zeeland eventueel met diverse opstapplaatsen en ‘s avonds een en ander aan hedendaagse cultuur of sport. Zo ware er te reizen langs de unieke hereboerderijen in de provincie Groningen, een borrel te Finsterwolde drinken samen met de communisten, info over de verwantschap tussen het regionaal dialect en engelse woorden, kun je wadlopen naar Schiermonnikoog om met de boot terug te keren over een en al zee, etc.
Het laat zich raden of schooljeugd liever dat museum bezoekt danwel zo’n tocht maakt.
maandag 22 juni 2009, 21:16 uur
Die “borrel met communisten” lijkt me inderdaad een fantastisch idee! De vraag is natuurlijk hoe lang die communisten dit vol zouden houden, na dagelijks met bussen vol toeristen het glas te hebben geheven. Maar in principe ben ik het met u eens. Nederland (en de Lage Landen in het algemeen) zijn één gigantisch historisch museum. Daar kan geen halfduister post-modern museumgebouw met laser-show en computer-spelletjes tegenop.
donderdag 25 juni 2009, 23:31 uur
Dan is er ook nog het Huis te Wedde, waar voorafgaand aan de slag bij Heiligerlee het eerste de wapenen der Tachtigjarige Oorlog schijnen te zijn gebruikt. Dit gebouw staat op een fraaie plek bij het riviertje de Westerwoldse A (met echt beekdal) en kan in aanmerking komen om een nationaal historisch museum te huisvesten.
Immers is er in naburig Drente de oudste continue bewoning van Nederland met soms naast antieke verkaveling plaatsnamen die een taalkundige trek uit de Oudheid weergeven: In het proto-nederlands kon men hoogstwaarschijnlijk nieuwe woorden vormen van drie letters door in het midden een klinker te kiezen die vorm van het object illustreerde, terwijl de beginmedeklinker afbakening probeerde aan te geven en de slotconsonant iets vertelde over de bewegingstoestand. Bijvoorbeeld pel/peel komt herhaaldelijk, soms met klankverschuiving naar v, voor.
Vervolgens trokken mensen uit Drente weg naar de terpen, waarvan verscheidene nog bestaan en het landschap helpen kleden.
Tijdens de volksverhuizingen was er mogelijk immigratie van Friezen (die uit de Romeinse tijd zullen “Groningers” geweest kunnen zijn als men onderscheidt naar dialect).
In de Middeleeuwen was er eerst een Fries koninkrijk en later werd het fries in het Noorden cultuurtaal.
Arnhem heeft wel een nieuwe brug, maar geen fraaie hunebedden, geen vesting Boertange en ook geen gebouw van historische betekenis zoals dat Huis te Wedde.
Om daar te komen kan het best een enkel spoor Emmen-Winschoten voor tram of trein aangelegd worden, zodat de oliesjeiks en de buitenlandse autofabrikanten niet aan het bezoek hoeven te verdienen maar de regionale bevolking er banen met status bij krijgt. Het beschikbare geld hoeft dus niet geheel voor nieuwbouw uitgegeven worden en men kan er andere leuke dingen meedoen zoals het aanbieden van een tocht over rails door mooi Westerwolde.
vrijdag 26 juni 2009, 3:18 uur
Frappant steeds als het over ‘onze’ voorgeschiedenis gaat begint de geschiedvervalsing. Hoort m.n. Zuid-Limburg niet bij Nederland? Waarom dan geen melding gemaakt van de Bandkeramische cultuur, van de Kimbren, van de Kelten, van de Eburonen? Nooit gehoord van Ambiorix? Servatius? Vroeger werd het geschiedenisonderwijs in deze zuidelijke regio nog gecorrigeerd op deze missers. Of dat nog het geval is? Omgekeerd lijkt het in ieder geval van niet.
Fransen plegen Nederlanders als Bataven aan te duiden. Daartoe rekenen zich Zuid-Limburgers zeker niet. Kaninefaten en Batavieren komen bij hen als ongeciviliseerde stammen over, ook al is het 2000 jaar geleden…
Bekijk het eens vanuit zuiden, geeft een heel ander perspectief. Romeins met dank aan Cicero!
Nee, met dat natie-museum komt het nooit goed.