Archief voor: april 2009


Hoe moet Willem-Alexander het koningschap vervullen?

De nieuwe koning moet “statig” zijn, “zich netjes gedragen”, een “gentlemen” zijn, “beleefd” zijn, een “warme uitstraling hebben” en zich “niet te veel met van alles bemoeien”. Dat zijn de meningen van zeven vwo-5-leerlingen op het Adelbert College in Wassenaar die nrc.next heeft gepeild voor de krant van vandaag.

Ook liet nrc.next het bureau Girls&Brands onderzoek doen naar de beleving van het koningshuis bij meisjes in de leeftijd van 14 tot 25 jaar, van vmbo tot universiteit. De dertien respondenten vinden dat Willem-Alexander als koning vooral “normaal” en “menselijk” moet zijn. Daarom hebben ze ook kritiek op zijn luxueuze levensstijl, met personeel, koetsen en extra huizen en vliegtuigen. “Het geld moet eigenlijk naar het volk, als het daar nodig is.”

Over de stijl zijn de meningen dus verdeeld. Maar beide groepen respondenten zijn het over één ding eens: de politieke invloed die Beatrix heeft mag wel wat minder bij haar troonopvolger. “Als Willem-Alexander iets zegt dan denken ze in het buitenland dat dat de mening van het volk is.”

Zelf wil kroonprins Willem-Alexander een inhoudelijk koningschap, daar is hij altijd duidelijk over geweest. In 1993 al zei hij in een televisie-interview met Ed van Westerloo dat het “zonder inhoud” moeilijker zou zijn om zijn functie te aanvaarden. In 2007 zei hij tegen Pieter Jan Hagens van de AVRO dat hij “samenbindend, vertegenwoordigend en aanmoedigend” wil zijn. Op zo’n koningschap is hij zich al jaren aan het voorbereiden. Ook zijn voormalig particulier secretaris Jaap Leeuwenburg is van mening dat Willem-Alexander niet gereduceerd moet worden tot een kermisattractie. Leeuwenburg liet eerder weten dat hij een hekel heeft aan ‘vettig’ vermaak.

D66, de SP, de PVV en GroenLinks zijn al jaren duidelijk over wat ze willen: een ceremonieel koningschap. Deze vier partijen hebben nu samen 44 zetels – lang geen meerderheid. Maar dat kan na de volgende verkiezingen best anders zijn. Geert Wilders, fractievoorzitter van de PVV, vindt nu al dat de koningin “als een haas” moet worden weggestuurd uit de regering.

Bob Elbracht, secretaris van het Nieuw Republikeins Genootschap, gaf gisteren in NRC Handelsblad een ietwat cynisch commentaar: “Hoe paradoxaal het ook moge klinken: de republikein is juist gebaat met meer politieke macht voor de koning. Dan maakt hij vanzelf een fatale uitglijder en is Nederland definitief van de Oranjes en de monarchie af.”

Wat vindt u? Bent u voor een ceremonieel koningschap, dat beperkt wordt tot lintjesknippen. Of voor de huidige constitutionele vorm, met bemoeienis bij de formatie. En welke vrijheid gunt u Willem-Alexander? Mag hij actief zijn op inhoudelijke terreinen, zijn mening geven over maatschappelijke zaken? Hoe moet hij zich gedragen? Lekker zichzelf zijn of altijd in vol ornaat de monarchie representeren?

NB: Alleen reacties voorzien van voor- én achternaam worden geplaatst.

Moet het CDA Wilders uitsluiten als mogelijke coalitiepartner?

Anton Zijderveld heeft zondag op Radio 1 bekend gemaakt dat hij het CDA-lidmaatschap heeft opgezegd. De socioloog gold als een partijprominent. Hij keert zich af van het CDA, omdat de partij Geert Wilders’ PVV niet wil uitsluiten als eventuele coalitiepartner.

Partijvoorzitter Peter van Heeswijk zei onlangs in de Volkskrant: “Ik sluit geen enkele coalitie op voorhand uit. Maar gezien de grote verschillen die er nog zijn met Wilders en onze partij, moet er nog bewogen worden.” Niet alleen Zijderveld is hierdoor geschokt, maar ook andere CDA-coryfeeën als oud-fractieleider Bert de  Vries. “De PVV is voor mij hetzelfde als de Centrumpartij van Janmaat destijds”, zei hij in Trouw. “Daar deden we ook geen zaken mee.”

Ook de stemming tegen de aanstelling van een legerimam, stuitte Zijderveld tegen de borst. “Als er nou één partij open zou moeten staan tegenover welwillende moslims, is dat toch het CDA? Het was pure islamofobie van de CDA-fractie”, aldus de socioloog die vandaag zijn boek Populisme als politiek drijfzand presenteert.

Wat vindt u? Acht u het een goed gebruik om geen enkele partij op voorhand uit te sluiten? Of bent u net als Zijderveld van mening dat het CDA haar principes trouw moet blijven en dus geen zaken moet doen met de PVV.

Vreest u de varkensgriep?

Is er een pandemie in aantocht, of is het vooral de paniek over varkensgriep die als een virus om zich heen grijpt? Die vraag prijkt vandaag op de cover van nrc.next.

De eerste meldingen van het griepvirus zijn al van meer dan een maand geleden. De haard van het virus bevindt zich in Mexico. Daar zijn al rond de duizend besmettingen geconstateerd en mogelijk honderd overlijdensgevallen. In de VS en Canada zijn ook besmettingen constateert met het virus dat een genetische herschikking lijkt van vier influenza’s, waaronder het vogelgriepvirus.

Wel is duidelijk dat dit geen ‘snelle’ epidemie is, schrijft wetenschapsredacteur Wim Köhler vandaag in nrc.next. Aanleiding tot onrust is de verstoring van de openbare orde. “De overheid in Mexico sluit scholen, verbiedt massabijeenkomsten en geeft mondkapjes.” En in veel andere landen worden koortsige passagiers op vliegvelden gedetecteerd met infrarood-apparatuur, maar infectieziekte-epidemiologen betwijfelen het effect daarvan.

Wat denkt u? Zult u het hoofd koel houden als er in Nederland besmettingen gesignaleerd worden? Vreest u voor het tot stilstand komen van goederentransporten, bedrijvigheid en ambulante zorg? Of is het vooral de ziekte zelf die u zorgen baart? Of denkt u dat de varkensgriep – net als de vogelgriep – een stille dood sterft en weinig slachtoffers zal maken?

Versterkt onze aanwezigheid in Afghanistan de instabiliteit van Pakistan?

De Amerikaanse president Barack Obama bestempelde Pakistan onlangs als de meest gevaarlijke plek ter wereld. Elke dag zijn er berichten over aanslagen, stamhoofden die worden vermoord, scholen die in vlammen opgaan. Politie en leger doen niets. En de bevolking? Die haat het leger, meent journaliste Antoinette de Jong vandaag in NRC Handelsblad (lees hier haar opiniestuk).

De belangrijkste oorzaken van deze haat zijn de aanvallen op de stammengebieden en de stille goedkeuring ten aanzien van Amerikaanse raketbeschietingen vanuit onbemande vliegtuigjes. Die haat tegen het leger, maar ook tegen de corrupte staat en tegen de buitenlandse mogendheden die als veroorzakers van de oorlog in buurland Afghanistan worden gezien, heeft niet bij iedereen maar wel in alle sociale klassen van Pakistan voedingsbodem gevonden, meent De Jong.

Pakistaanse studenten spraken vorige zomer al over revolutie: zij verwezen naar Marx, en Frankrijk in 1789. Toch komt er geen revolutie naar westers model, schrijft De Jong. Nee, het platform voor sociale verandering wordt geboden door de Talibaan.

“Dat de Talibaan geschapen zo niet gezoogd werden in Pakistan, was wel vanaf het begin duidelijk”, meent De Jong. En ze rukken op. De grootste terroristische aanslagen van na 9/11, zoals die in Madrid en Londen, hadden links met het land.

Beleidsmakers moeten rekening houden met het ondenkbare, meent De Jong: “Bij een implosie van de staat Pakistan kunnen Amerika en India door de aanwezigheid van kernwapens niet afzijdig blijven. Niemand kan voorspellen hoe dat scenario zich zal ontwikkelen. Een split in het leger? De Balkanisering van Pakistan? We weten het niet.”

Het mag duidelijk zijn dat de opstand in Afghanistan door zal gaan, als er geen einde komt aan de steun voor de Talibaan in Pakistan, aldus De Jong.

Wat vindt u? Versterkt onze aanwezigheid in Afghanistan de instabiliteit van Pakistan? Hoe kunnen we de macht van de Talibaan en daarmee van Al-Qaeda breken?

Wilt u reageren? Vermeld dan altijd uw volledige naam.

Lees hier het vervolgstuk dat Antoinette de Jong op 1 mei schreef na het lezen van onderstaande reacties.

Hypotheken die hoger zijn de marktwaarde verbieden?

Hans Hoogervorst, voorzitter van toezichthouder AFM, is voornemens hypotheken die hoger zijn dan de marktwaarde van de aangekochte woning te verbieden. De AFM ziet er op toe dat banken niet te veel krediet verstrekken en dat burgers niet te veel krediet opnemen.

Uit recente data blijkt dat ruim tweederde van de koopstarters meer leent dan de waarde van het huis om daar voornamelijk de transactiekosten en overdrachtsbelasting – in totaal circa 10 procent van de aankoop – mee te betalen.

Veel Kamerfracties erkennen het probleem, maar vinden de voorgestelde maatregel ongewenst. Het zou voor te veel onzekerheid zorgen op de woningmarkt en starters onnodig hard treffen. Ernst Cramer van de ChristenUnie: “Het idee krijgt van mij een 8, de uitwerking een 5 en de timing een 2.”

Ook heeft de AFM die bevoegdheid helemaal niet, liet waarnemend minister van Financiën Jan Kees de Jager weten. Een dergelijk besluit kan alleen door de minister van Financiën of door het parlement genomen worden.

Wat vindt u? Moet de overheid ingrijpen? Of moeten koopstarters hun eigen afweging kunnen maken, hoe risicovol dan ook?

Is de JSF u een kabinetscrisis waard?

In Den Haag loopt de politieke spanning rond de JSF  op. De PvdA-fractie in de Tweede Kamer heeft gisteren volgehouden geen steun te willen geven aan de aankoop van twee testtoestellen, zoals het kabinet graag wil. Anderzijds heeft staatssecretaris Jack de Vries gisteren gezegd dat de positie van de PvdA  neerkomt op contractbreuk met de Amerikaanse vliegtuigbouwer Lockheed Martin.

Daarmee staan De Vries en een meerderheid van de Tweede Kamer, die de PvdA in haar afwijzing van de JSF-testtoestellen steunt,  lijnrecht tegenover elkaar. Alle drie de coalitiepartijen - CDA, PvdA, en ChristenUnie -hebben echter ook gezegd niet op een kabinetscrisis uit te zijn over dit onderwerp. Alle drie verwijzen ze naar het belang van een voortvarende aanpak van de economische crisis, waarover de coalitie enkele weken geleden overeenstemming heeft bereikt. 

 Op de achtergrond speelt mee dat geen van de partijen electoraal belang heeft bij een breuk op dit moment: de partijen staan er niet zo goed voor in de opiniepeilingen en de vrees is groot dat vooral de PVV, de partij van Gert Wilders, garen zal spinnen bij een voortijdige val van het kabinet.

Wat vindt u? Deelt u de mening van de coalitiepartijen dat de JSF geen kabinetscrisis waard is? Of wilde u toch al van dit kabinet af, en vindt u de huidige botsing over de aankoop van het gevechtsvliegtuig juist een mooie aanleiding?

Alleen reacties met voor- en achternaam worden geaccepteerd. Argumenteren en redeneren is verplicht.

Moet de Kamer instemmen met aankoop JSF-testtoestellen?

Update: Den Haag, 22 april. De PvdA wil nu geen testtoestellen van de JSF aanschaffen. “Op dit moment ligt er onvoldoende informatie. Op dit moment kunnen we niet positief besluiten”, zei PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink. “Je kunt nog niet tegen of voor de JSF zijn.” De PvdA riskeert met deze stellingname een kabinetscrisis.


Vandaag moet de Tweede Kamer beslissen of zij instemt met de aankoop van JSF-testtoestellen. Het CDA en de ChristenUnie zijn voorstander, maar de PvdA is volgens fractievoorzitter Hamer “buitengewoon kritisch”.

De sociaal-democraten menen dat er nog te weinig informatie is over de JSF om dit toestel te verkiezen boven andere mogelijke opvolgers van de F16.

Luchtvaartkenner P.I. Pasveer schreef eind februari in een opiniestuk dat de Saab Gripen bijvoorbeeld een veel betere kandidaat is. “Die is stiller, goedkoper en beter.” Hij wijst erop dat Italië en Groot-Brittannië al zijn afgehaakt. “Waarom zou Nederland nog het braafste jongetje van de ‘Amerikaanse klas’ blijven?” Staatssecretaris De Vries (Defensie, CDA) vindt de Amerikaanse JSF wel de beste vervanger voor de F16, waarmee de luchtmacht nu vliegt.

In het regeerakkoord hebben de drie coalitiepartijen vastgelegd dat het kabinet in 2010 een definitief besluit neemt over de opvolger van de F-16. Bronnen bij het CDA en de ChristenUnie zeggen dat ze bereid zijn om dit definitieve besluit uit te stellen tot 2012, als de PvdA instemt met de aanschaf van de testtoestellen.

Wat vindt u? Begrijpt u dat er zoveel politieke onenigheid is over de aanschaf? Denkt u dat de Kamer in staat is de allerbeste opvolger te kiezen?

VVD wil dat ambtenaren schone auto’s gaan rijden. Goed plan?

De VVD wil dat ambtenaren in schone, elektrisch aangedreven auto’s gaan rijden. Enerzijds om de duurzame industrie te stimuleren, anderzijds om het goede voorbeeld te geven.

Dat zei fractievoorzitter Mark Rutte in een vraaggesprek met Nu.nl. Het initiatief past volgens in het zogeheten Groen Rechts-beleid, een VVD-alternatief voor linkse milieuplannen.

De overheid als klant van schone technologie werkt volgens de liberaal beter dan investeren. Hij hoopt dat door een grote afname van overheidswege de prijs voor schone auto’s voor gewone consumenten zal dalen.

Wat vindt u?

Moeten ouders hun kinderen meer vrij laten?

Veel kinderen worden angstvallig beschermd door hun ouders, schrijft nrc.next vandaag. De markt speelt daarop in: GPS-armbanden, kniebeschermers voor kruipende baby’s, matrassen met ademhalingscontrole.

Ook kinderdagverblijven buigen voor de eisen van ouders. “Hun kind mag alleen gefilterd water drinken. Of het mag niet in de zandbak vanwege de bacteriën. Het mag niet vies worden en liever ook niet vallen”, ontdekte ontwikkelingspsycholoog Steven Pont. Dat is ongezond, stelt hij. “Als een kind niet een keer met een blauwe plek is thuisgekomen, dan is er iets goed mis. Dan heeft in een gewatteerde omgeving geleefd.”

Recent zijn er een aantal boeken verschenen van ouders die een tegenbeweging in gang willen zetten. Ze pleiten voor slow ouderschap: ouders die hun kinderen zoveel mogelijk vrijlaten. Zodat ze lekker kunnen aanrommelen, in zeven sloten tegelijk kunnen lopen of zich eens ouderwets vervelen.

Dat tegengeluid wordt niet in dank afgenomen. Journaliste Lenore Skenazy schreef vorig jaar in The New York Sun dat ze haar zoon van 9 in zijn eentje met de metro had laten gaan. Hij kwam veilig en apetrots thuis, maar Amerika viel over haar heen. Ze kreeg de bijnaam ‘America’s Worst Mom‘. Vandaag verschijnt in de VS haar boek: Freerange Kids. Ofwel: scharrelkinderen. Haar credo is: sluit je kinderen letterlijk buiten, zodat ze wel moeten spelen.

Wat vindt u? Bent u het eens met deze tegenbeweging? Maakt het kinderen echt zelfstandiger als zo af en toe uit een boom vallen, de verkeerde bus nemen of verdwalen in een stad? Of verwijt u deze ouders grove nalatigheid? Wat zijn uw ervaringen met uw stijl van opvoeden, die van anderen en uw eigen jeugd?

Reactie van Ben Knapen op discussie over Europa

De vele reacties op mijn artikel van vorige week over Europa en de daaropvolgende discussie intrigeren vanwege de enorme verschillen in vooronderstelling.

Voor de een is het geïntegreerde Europa al lang een feit en heb je je daar maar bij neer te leggen dan wel er iets moois van te maken. Voor de ander is Europa helemaal geen feit maar hebben we nog volop keuze of we Europa eigenlijk wel willen.

Lees op nrc.nl/opinie het volledige artikel