Anderhalve week is het kabinet nu in crisisberaad, maar het bestuurlijke antwoord op de economische malaise tekent zich nog niet aan de horizon af. Ondertussen verslechteren de cijfers. Een economische krimp van 3,5 procent en een begrotingstekort dat oploopt naar 5,4 procent dit jaar. Vandaag komt het Centraal Planbureau met nieuwe prognoses.

De buitenwereld dringt intussen aan op actie, zo staat in het coververhaal van nrc.next. Werkgeversorganisatie VNO-NCW en de vakbonden wijzen op snel toenemende werkloosheid.

Wat kan het kabinet doen? Simpel gezegd komt het aan op meer geld uitgeven, bezuinigen of niets doen. PvdA en ChristenUnie willen extra overheidsuitgaven om de economie vlot te trekken, terwijl het CDA meer prioriteit geeft aan gezonde overheidsfinanciën. Met investeren loopt het begrotingstekort nog meer uit zijn voegen: er komt immers al minder belasting binnen en de uitgaven voor sociale uitkeringen stijgen hoe dan ook.

Een alternatief dat niet zo voor de hand ligt is niets doen. Het gros van de economen is het er in Nederland wel zo’n beetje over eens dat het misschien het beste is om dit systeem zijn gang te laten gaan, schrijft nrc.next vandaag. “Wie nu stimuleert, moet rekening houden met de traagheid waarmee zulke maatregelen de economie raken. Wie weet komt de grootste prikkel wel als de recessie al goeddeels achter de rug is. Wie nu daarentegen bezuinigt, remt de economie nodeloos af.”

Wat vindt u? Acht u ‘niets doen’ ook de beste strategie?

De roep om dierenrechten wordt luider. Een steeds grotere groep probeert het intuïtieve onderscheid tussen mens en dier op te heffen, de Partij voor de Dieren (PvdD) voorop. Maar wie er even bij stilstaat, begrijpt dat dierenrechten nergens op slaan, schrijft filosoof Coen Simon vandaag in NRC Handelsblad. Het idee is alleen zo aantrekkelijk: rechten voor dieren zouden immers de oplossing moeten zijn voor zoveel zinloos dierenleed.

Er is een emancipatiebeweging nodig voor dieren, menen voorstanders. Van vrouwen en slaven leek het toch ook ondenkbaar dat ze ooit rechten zouden krijgen? En bij de PvdD wordt geredeneerd dat een dier net als mensen bewustzijn en gevoel heeft, een ‘intrinsieke waarde’ heeft en alleen daarom al recht heeft op rechten. “De omgang tussen mens en dier is behoorlijk uit het spoor gelopen,” vindt Simon. Lees verder »

Simpel, kort en bondig is de norm geworden bij de media, aldus filosoof Rob Wijnberg (Opinie & Debat, 7 maart). 76 reacties kwamen binnen. Vandaag reageert Wijnberg.

Eén vraag lijkt in deze discussie in ieder geval ondubbelzinnig beantwoord: ja, er is behoefte aan diepgang en inhoudelijk debat. En die is zeker ook wel te vinden, benadrukt Frank Lenssen: kijk maar naar alle “symposia, discussieavonden en leesclubs” die er in Nederland zijn. Lenssen vraagt zich dan ook af of de media waar het hier om draait – televisie, kranten en radio – nog wel de “geëigende podia” zijn om het debat te voeren.

Dit is een interessante kwestie, die ook door Ton Tinman wordt opgeworpen wanneer hij stelt dat voor een werkelijk diepgaand begrip van een onderwerp boeken lezen de aangewezen methode is: “Daar is de tv niet voor – en de kranten evenmin.”

Lees hier de volledige reactie

‘Stop het gezwel dat Islam heet.’ Een dergelijke spreuk mag je op een spandoek schrijven en uit je raam hangen. Zo besloot de Hoge Raad gisteren in een zaak tegen een actievoerder van de Nationale Aliantie.

De Hoge Raad zegt dat dit criterium straks ook de maatstaf zal zijn bij de vervolging van het Kamerlid Wilders, waar het hof in Amsterdam vorige maand bevel toe gaf, voor zover het om groepsbelediging gaat.

Om een groep strafbaar te kunnen beledigen wegens godsdienst moet de groep ‘collectief’ getroffen worden in dat wat voor die groep kenmerkend is, namelijk hun godsdienst. “Men beledigt hen juist omdat zij van dat geloof zijn”, zei de hoogste rechter. Felle kritiek op opvattingen die in die groep leven of op het gedrag van hen, die tot de groep behoren, is niet strafbaar, aldus de Hoge Raad.

De hoogste rechter is dus van mening dat het verbod op belediging, wetsbepaling 137, beperkt moet worden uitgelegd.

Wat denkt u? Begrijpt u waarom er geen duidelijke grenzen kunnen worden getrokken in dit soort zaken? Is het goed dat hier telkens discussie over is?

‘Blanke politiebaas taboe’, luidde een kop zaterdag in de Telegraaf. Zondag gaf minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken) in Buitenhof uitleg over het uitgelekte bericht dat ze een benoeming van een blanke man tot korpschef had afgewezen. De feestzaal was al gehuurd.
 
Bij gelijke kwalificaties de voorkeur geven aan een vrouw. Dat is de kern van het emancipatiebeleid dat Ter Horst wil voeren. De praktijk is echter weerbarstiger, zeker nu dit nieuws over de vacature voor korpschef in Zuid-Holland-Zuid is uitgelekt. “Dat maakt de eventuele aanwijzing van een vrouw tot korpschef daar op voorhand omstreden”, luidt het hoofdredactioneel commentaar van deze krant. “Ook als de kwalificatie ‘excuus-truus’ geheel misplaatst zou zijn, zij zou altijd met een handicap beginnen.”
 
Maar de minister verdient wel steun voor haar streven naar meer vrouwen (en allochtonen) in de top, schrijft de commentator. “Consequent is het [de afwijzing een mannelijke kandidaat] wel.” In het commentaar wordt echt wel geadviseerd af te stappen van de quota. “Haar doel is praktischer te verwezenlijken via een consequent doorgevoerd personeelsbeleid van onderop dan door het van boven op te leggen.”
 
Wat vindt u? Wat zegt deze rel over de emancipatie van allochtonen en vrouwen? Is het wel verstandig om daar ‘beleid’ op te zetten? Of zijn er betere middelen om de kansen van vrouwen en allochtonen op een topfunctie te vergroten?

De concurrentie tussen media zorgt ervoor dat commerciële belangen belangrijker worden dan inhoud. Het gevolg is dat kort, bondig en simpel de norm lijkt te zijn geworden, schrijft filosoof en columnist Rob Wijnberg vandaag in NRC Handelsblad. “Gesprekken bij Pauw & Witteman, de belangrijkste, serieuze, dagelijkse talkshow van de publieke omroep, duren gemiddeld zo’n twaalf minuten per gast. Wie dat nog te lang vindt, kan het hele programma in ‘vodcasts‘ van vijf minuten terugkijken op internet.”

Omdat snelheid de norm is, wordt het publieke debat sterk bepaald door mensen die in staat zijn in soundbites te redeneren: “Jort Kelder en Jan Mulder komen in één week vaker aan het woord dan de meeste hoogleraren, academici, en wetenschappers in hun hele carrière.”

Maar niet alleen de commerciele belangen liggen ten grondslag aan het verdwijnen van intellectuelen en diepgang: “Desinteresse en cynisme kenmerken immers al jaren het publieke debat in Nederland.” Een voorbeeld hiervan is het gebrek aan inhoudelijk debat over belangrijke maatschappelijke onderwerpen als het elektronisch patientendossier en de nieuwe Europese Grondwet.

Deze desinteresse heeft niet alleen te maken met de kloof tussen burger en politiek, “maar ook met een diep wantrouwen jegens de bemiddelaar: de media”. De consequentie is, schrijft Wijnberg, dat we geen waarde meer hechten aan nieuws, de bron wantrouwen en cynisch zijn over de mogelijkheid tot verandering.

De desinteresse heeft een zelfversterkend effect: aan de ene kant zet ze het journaille ertoe aan om met allerlei niet-inhoudelijke kunstgrepen de aandacht van het snel verveelde publiek vast te houden, maar aan de andere kant veroorzaakt deze infotainmentjournalistiek juist die desinteresse en het cynisme waar ze tegen moet vechten. Geen wonder dat er weinig aandacht is voor serieuze verslaggeving, de burger is het niet meer gewend. Dus houden de media het zo simpel mogelijk.

Ook de politiek bezondigt zich hieraan. Politiek en media hebben er immers beide voordeel bij: “Voor de een betekent het hogere kijkcijfers of een grotere lezerschare; voor de ander meer aandacht en meer stemmen.” Het wordt tijd dat patroon te doorbreken.

Wat vindt u? Zijn de media inderdaad verworden tot een commercieel gedreven hypemachine? Is er een gebrek aan inhoudelijk debat? En hoe kunnen we de zichzelf versterkende desinteresse een halt toeroepen?

Alleen reacties voorzien van de volledige, echte naam van de auteur worden geplaatst.

Lees hier de reactie van Rob Wijnberg op deze discussie (13 maart 2009)

Met veel plezier heb ik de constructieve reacties op de opiniebijdragen (NRC, 28 februari) over de kenniseconomie gelezen. Ik ben zeer verrast door de kwaliteit en de kwantiteit van de reacties; deze tonen aan dat het thema lééft!

Gelukkig zijn er veel lezers die de problematiek herkennen: de hoge kwaliteit van het Nederlandse onderzoek, de grote economische en maatschappelijke belangen, en de opvallende onderinvesteringen. Ook al wordt de vraag of het glas half leeg dan wel half vol is wisselend beantwoord, iedereen geeft eigenlijk aan dat de gevolgen van het beleid op dit onderwerp ingrijpend zijn en de toekomst van Nederland bepalen.

Lees hier het gehele artikel

Reageer op nrc.nl/expert

Een meerderheid van de Tweede Kamer steunt het plan van minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) om werklozen die langer dan een jaar WW ontvangen, vanaf 1 juli te verplichten elke baan die wordt aangeboden te accepteren.

Het liefst zou Kamerlid Eddy van Hijum (CDA) zien dat werklozen al na een half jaar WW een werkaanbod krijgen van het UWV. SP-Kamerlid Paul Ulenbelt is van mening dat de regering kennis vernietigt als ingenieurs verplicht worden tomaten te plukken.

Wat vindt u? Hebben hoogopgeleide werklozen recht op een passende functie? Of is het helemaal niet zo erg om als doctorandus een tijdje de krant te bezorgen?

NB: Reageren met een echte voor- en  achternaam is verplicht.

De Telegraaf heeft in twee weken tijd meer dan 50.000 leden verzameld voor de nieuwe omroep Wakker Nederland. Dat bericht de krant vandaag op de voorpagina onder de kop ‘We Hebben Ze!’

Telegraaf-hoofdredacteur Sjuul Paradijs noemde Nova, Buitenhof en EénVandaag eerder “cynisch en betweterig. Dezelfde meningen, dezelfde gezichten.” Mocht ‘Wakker Nederland’ worden toegelaten dan is Telegraaf Media Nederland (TMG) de eerste grote uitgever met mogelijkheden in het publieke bestel. De mediawet schrijft echter voor dat de omroep onafhankelijk moet worden van De Telegraaf. De komende periode wordt daarom gezocht naar een bestuur voor de stichting Wakker Nederland.

Frank Volmer, tijdelijk voorzitter van Wakker Nederland en directielid van Telegraaf Media Nederland, zegt in zijn krant dat het “karakteristieke geluid” van De Telegraaf nu onvoldoende te horen is in Hilversum. “De komende tijd gaan wij samen met de redactie bepalen hoe we het typische journalistieke dna vertalen naar goede radio- en tv-programma’s.”

Wat vindt u? Bent u al lid of van plan dat te worden? Denkt u ook dat het “karakteristieke geluid” van de Telegraaf in Hilversum niet gehoord wordt? Kunt u dat geluid beschrijven? Begrijpt u de kritiek van Paradijs op het publiek bestel?

NB: Vanaf vandaag is reageren met voor- en achternaam verplicht.