Is er nog behoefte aan diepgang en inhoudelijk debat?
De concurrentie tussen media zorgt ervoor dat commerciële belangen belangrijker worden dan inhoud. Het gevolg is dat kort, bondig en simpel de norm lijkt te zijn geworden, schrijft filosoof en columnist Rob Wijnberg vandaag in NRC Handelsblad. “Gesprekken bij Pauw & Witteman, de belangrijkste, serieuze, dagelijkse talkshow van de publieke omroep, duren gemiddeld zo’n twaalf minuten per gast. Wie dat nog te lang vindt, kan het hele programma in ‘vodcasts‘ van vijf minuten terugkijken op internet.”
Omdat snelheid de norm is, wordt het publieke debat sterk bepaald door mensen die in staat zijn in soundbites te redeneren: “Jort Kelder en Jan Mulder komen in één week vaker aan het woord dan de meeste hoogleraren, academici, en wetenschappers in hun hele carrière.”
Maar niet alleen de commerciele belangen liggen ten grondslag aan het verdwijnen van intellectuelen en diepgang: “Desinteresse en cynisme kenmerken immers al jaren het publieke debat in Nederland.” Een voorbeeld hiervan is het gebrek aan inhoudelijk debat over belangrijke maatschappelijke onderwerpen als het elektronisch patientendossier en de nieuwe Europese Grondwet.
Deze desinteresse heeft niet alleen te maken met de kloof tussen burger en politiek, “maar ook met een diep wantrouwen jegens de bemiddelaar: de media”. De consequentie is, schrijft Wijnberg, dat we geen waarde meer hechten aan nieuws, de bron wantrouwen en cynisch zijn over de mogelijkheid tot verandering.
De desinteresse heeft een zelfversterkend effect: aan de ene kant zet ze het journaille ertoe aan om met allerlei niet-inhoudelijke kunstgrepen de aandacht van het snel verveelde publiek vast te houden, maar aan de andere kant veroorzaakt deze infotainmentjournalistiek juist die desinteresse en het cynisme waar ze tegen moet vechten. Geen wonder dat er weinig aandacht is voor serieuze verslaggeving, de burger is het niet meer gewend. Dus houden de media het zo simpel mogelijk.
Ook de politiek bezondigt zich hieraan. Politiek en media hebben er immers beide voordeel bij: “Voor de een betekent het hogere kijkcijfers of een grotere lezerschare; voor de ander meer aandacht en meer stemmen.” Het wordt tijd dat patroon te doorbreken.
Wat vindt u? Zijn de media inderdaad verworden tot een commercieel gedreven hypemachine? Is er een gebrek aan inhoudelijk debat? En hoe kunnen we de zichzelf versterkende desinteresse een halt toeroepen?
Alleen reacties voorzien van de volledige, echte naam van de auteur worden geplaatst.
Lees hier de reactie van Rob Wijnberg op deze discussie (13 maart 2009)
zaterdag 7 maart 2009, 9:50 uur
Ik ben het helemaal met u eens dat er veel te weinig discussie is, goede discussie.
Niemand heeft nog de tijd.
Mensen willen alleen maar scoren met standpunten. Iedereen zijn eigen waarheid, en zo aanbidden we het ook nog.
De TV zender “Het Gesprek” leidt een armzalig bestaan omdat er te weinig luisteraars/kijkers zijn.
De media blinken uit in snelheid. Het is een Grote Kletsfabriek. Niets beklijfd. Radio 1, niet te geloven, absurd, gekte.
Toen Kees Fens aan bed gekluisterd was luisterde hij veel naar Radio 1, de nieuwszender. Hij formuleerde het zo: “de enige oplossing voor een probleem is een nieuw probleem”. Klets maar raak, de volgende graag.
De TV hanteert al heel lang de sandwich-formule, d.w.z. het serieuze wordt verpakt tussen het amuserende.
Paul de Leeuw links, Paul de Leeuw rechts.
We amuseren ons kapot. De srieuze programma’s worden gepresenteerd door vrolijke mediagenieke dames en heren. En de knoopjes moeten los, want zonder sexepiel gaat het ook niet meer.
Moordend is het.
zaterdag 7 maart 2009, 10:55 uur
Het is niet de bedoeling dat de lezer gaat bepalen wat er in de krant moet komen. Laat de journaslist aub zijn verantwoordelijkheid nemen, en het beste nieuws brengen.
Een dokter laat toch ook niet bepalen door de patient wat er moet gebeuren?!
Door de hoeveelheid ‘media’ en zelf betitelde ‘media’ is moeilijk te onderscheiden wat goed is en wat vermaak is. ANP berichten opdreunen is geen journalistiek; het is papagaaien van andere journalisten. Dit is niet erg, maar dat moet wel duidelijk zijn. Een voorbeeld is de METROkrant.
Nu zegt men dat veel mensen deze krant ‘lezen’, maar uit onderzoek blijkt verder dat veel forenzen deze krant lezen als tijdverdrijf. Ik denk dat dit genoeg zegt.
Ik sta voor een klasering van de media (1-3 sterren ofzoiets). ster 1 is vermaak/nieuws; ster 2 is nieuws; ster 3 is nieuws en diepgang.
Ik geloof niet dat de krant gaat verdwijnen als men zich meer gaat profileren. Wanneer men te veel op elkaar gaat lijken, verdwijnen de kranten wel.
De NRC kan zich profileren als diepgang en zoals ze zelf zeggen: “slijpsteen voor de geest”.
Blijft echter dat de NRCnext meer richting nieuws en vermaak gaat (Zoals de Wereld Draait Door).
Kortom: Het is aan de kunde van de journalist om het nieuws en diepgang op niveau te houden, niet aan de lezer! Neem uw verantwoordelijkheid voor het werk dat door u wordt gedaan!
zaterdag 7 maart 2009, 11:49 uur
Op de eerste plaats: er is zeker behoefte aan diepgang en inhoudelijk debat. Eigenlijk is dit een triviale vraag, want een ontkennend antwoord zou betekenen dat we de samenleving dan maar beter meteen zouden kunnen opdoeken.
De vraag is of de televisie (en een aantal kranten, en de meeste radiostations) nog wel de geëigende podia zijn om dat debat te voeren. Ik denk dat er op symposia, discussie-avonden, en in leesclubs volop gedebatteerd wordt. Voor zover ik weet worden die met graagte bezocht, en tellen mensen liever enkele Euro’s neer om daar aanwezig te zijn dan alwéér een voetbalwedstrijd tussen twee no name-clubjes te bekijken, doorspekt met gekmakende reclameblokken.
Als je het wetenschappelijk bekijkt, en je afvraagt: kan ik een zwarte zwaan vinden om de hypothese te ontkrachten dat de televisie noodzakelijkerwijs geheel verloederd is, dan is het antwoord ondubbelzinnig: ja. Zie: ‘Vrije Geluiden’, zie: ‘Zomergasten’, zie: ‘Wintergasten’, zie: ‘Zembla’, zie: ‘Argos’. Ik ken meerdere mensen die het interview met econoom Jeffrey Sachs in ‘Wintergasten’ tweemaal bekeken hebben.
Het kan dus wél. Maar onze samenleving is aan het verschuiven, met het merkwaardige fenomeen dat ‘moeilijke’ programma’s al snel als ‘links’ betiteld worden, en de komst van ‘Wakker Nederland’ begroet wordt als een mogelijkheid om zulke ‘bevooroordeelde’ uitzendingen de nek om te draaien. Elsbeth Etty noteerde onlangs al dat veel Nederlanders ‘kritisch en doorwrocht’ verwarren met ‘links’. Niet exclusief Nederlands, trouwens, de Amerikaanse radio en televisie zijn al decennia geleden aangepast (of, zo men wil, ‘gelijkgeschakeld’) voor wat betreft deze wijd gedeelde perceptie. En dat betekent dan weer dat gedegen feitelijke analyse plaats maakt voor vluchtige meningen en nare insinuaties (een soort popcultuur waar altijd wel opwinding en pret te beleven valt, de ene adrenalinestoot na de andere).
Het zal inmiddels wel duidelijk zijn waar mijn eigen voorkeuren liggen. Maar er is geen reden om te wanhopen. Zoals een vriend van me zei: ‘het goede bewijst mettertijd zichzelf’; en als dat goede noodgewongen elders en in een afgeslankte vorm door moet gaan: zo zij het.
zaterdag 7 maart 2009, 12:32 uur
Wat de media drijft, commerciële belangen of iets anders, dat weet ik niet. Eerder denk ik dat de anti-autoritaire golf van de jaren zestig nog steeds doorwerkt in een angst van journalisten om ook maar iets dat afkomstig is van de bevoegde autoriteiten te accepteren als bijna zeker goed bedoeld en hoogstwaarschijnlijk ook werkelijk juist en verstandig. Het wantrouwen in alles en iedereen overheerst. Ook in het stuk van Rob Wijnberg klinkt daar iets van door. De Europese Grondwet was een in hoofdzaak technische samenvatting van bestaand recht, aangevuld met kleine maar hoogstnoodzakelijke verbeteringen ter bevordering van een efficiënte besluitvorming. Geen inhoudelijk debat waard en zeker geen referendum, dat onwetende malcontenten de gelegenheid bood hun gram te halen over totaal andere zaken. De invoering van een elektronisch patiëntendossier is een uiterst nuttige en nodige maatregel, die met overdreven veel waarborgen is omgeven. Ook het debat daarover dient geen enkel positief doel.
Dat algemene wantrouwen werkt inmiddels krachtig door in de samenleving. Vele bijdragen in deze rubriek geven daar blijk van. Ook de economische problemen waarmee we op het ogenblik geconfronteerd worden, worden bij voortduring aangejaagd en verergerd door opgewonden scribenten.
Het wordt inderdaad steeds moeilijker het echte nieuws te distilleren uit alle sensationele berichten waarin het wordt verpakt. En kritische commentaren worden, ditmaal terecht, met dezelfde argwaan ontvangen als al het andere.
zaterdag 7 maart 2009, 13:00 uur
Vooropgesteld: Rob Wijnberg is een lichtend voorbeeld hoe het ook kan in de media. Op een plezierige, uiterst leesbare en vaak ook humoristische wijze serieuze vraagstukken aan de orde stellen. Ik smul steeds weer van zijn artikelen – net zoals overigens van beschouwingen van vele anderen in NRC.
De vragen van NRC in volgorde:
1. Zijn de media inderdaad verworden tot een commercieel gedreven hypemachine?
Wie dat nog ontkent, volgt het nieuws niet en/of loopt met oogkleppen op. De nakende omroep Wakker Nederland en de verkoop van PCM zijn recente voorbeelden in Nederland van een stroom die in grote delen van de wereld al jaren aan de gang is. Ik verwijs maar naar Berlusconi, Murdoch en andere kranten- en TVmagnaten.
2.Is er een gebrek aan inhoudelijk debat?
Op zich is er gelukkig nog wel debat. Wijnberg en anderen die de diepgang opzoeken, blijven onvermoeid aan de gang. En ik steun hen van harte – ook – en juist – als ik het niet steeds met hen eens kan zijn.
Maar de voorwaarden waarbinnen die debatten worden gevoerd lijken mij fnuikend. De commercialisering rukt op. En wordt mede gevoed door een lezers- en kijkerspubliek dat alleen maar vermaakt wil worden en die debatten wegzapt of omslaat.
3. En hoe kunnen we de zichzelf versterkende desinteresse een halt toeroepen?
In de eerste plaats op de scholen en in de universiteiten. Daar wordt het toekomstig publiek gevormd en kan dus de toekomstige “vraag” naar nieuws en duiding daarvan worden gecreeerd
Maar ook op korte termijn op de volgende manieren:
a. door een aparte “serieuze zender” te maken met aan het hoofd een raad van bestuur of zoiets dat als taak heeft om die zender serieus te doen zijn en blijven. Mijns inschatting is dat een dergelijke zender voor een schijntje kan draaien in vergelijking met de huidige “lawaai-industrie”;
b. met gerichte subsidiering van kranten. Ik bedoel daarmee dat van regeringszijde stel twee pagina’s in elke krant worden betaald waar serieuze journalisten en dergelijke hun artikelen kwijt kunnen. De beoordeling van het karakter van die pagina’s moet natuurlijk niet geschieden van overheidszijde – want riekt naar welgevallige artikelen. De eerdergenoemde raad van bestuur kan wellicht een rol vervullen bij kwaliteitsbewaking.
zaterdag 7 maart 2009, 14:12 uur
Verbied commerciële omroepen
Ik ben het eens met de analyse van Rob Wijnberg. Commerciële omroepen zijn opium voor het volk. En het Westerse publiek is daardoor afgestompt, cynisch en misleid door het voortdurende informatie-bombardement van misleidende en vaak immorele reclameboodschappen.
En daardoor is het publiek veelal niet meer te bereiken door belangrijke en constructieve overheidsinformatie. Daarbij speelt ook de beperkte opnamecapaciteit van mensen voor nieuwe informatie.
De massamedia functioneren nu als een permanente vergiftigende brainwashing. Dat gaat ongemerkt ten kosten van onze moraal, compassie, wijsheid en structureel welzijn.
OPLOSSINGEN
Alle inkomsten van alle media moeten worden gepubliceerd via internet en moeten daarnaast financieel worden gespecificeerd bij de desbetreffende mediauiting met vermelding van de sponsor.
Vervang alle commerciële omroepen door publieke omroepen, die voor een groot deel opbouwende en leerzame voorlichting en onderwijs verspreiden, die door tachtig procent van de Tweede Kamer wordt onderschreven. Die informatie moet deels verplicht worden verwerkt in alle amusementsprogramma’s.
Commerciële omroepen en commerciële reclame zijn een gevaar voor objectieve en eerlijke berichtgeving en moeten helemaal worden afgeschaft. Ze verheerlijken egoïsme, hebzucht, milieuvervuiling, geweld en politieke desinteresse. En ze leiden tot verwarring en verkeerde beslissingen door consumenten. Daardoor tasten ze ongemerkt het welzijn aan.
De heftig bevochten culturele vrijheden van de jaren zeventig hebben ongemerkt plaatsgemaakt voor de oligarchie van grote ondernemingen en hun overal woekerende media-invloeden en reclameboodschappen.
De media-baronnen en populaire artiesten zijn onze nieuwe hogepriesters. Zij hebben volgens veel onderzoeken ongemerkt een heel grote invloed op onze politieke ideeën en moraal.
De christelijke kerken uit de fifties zijn grotendeels verdwenen. We hebben nu een nieuwe ‘kerk’ zonder God. Die ‘kerk’ legt ons strenge regels op qua consumptie. Die ‘kerk’ heet ‘Hyperconsumptie, Haast en Hufterigheid’.
zaterdag 7 maart 2009, 14:15 uur
Evenals de heer Wijnberg maak ik mij zorgen over het niveau van het publieke debat in ons land. Maar ook Wijnberg zelf heeft in zijn artikel een moordend tempo. Hij schrijft, dat onder invloed van sceptici als Soeren Kierkegaard en Friedrich Nietzsche het streven naar waarheid uit de gratie raakte. Hiermee doet Wijnberg deze twee auteurs enorm tekort, hij verkort naar mijn idee op ontoelaatbare wijze het, vaak tegenstrijdige, gedachtengoed van deze twee mensen. Ik zou willen, dat meer mensen worstelen met fundamentele vragen! Bovendien suggereert Wijnberg, en hij weet echt beter, dat het begrip waarheid eenduidig zou zijn.
Met Wijnberg ben ik van mening, dat het debat in Duitsland op een veel hoger niveau wordt gevoerd. Ik zou willen, dat wij een krant als de ” Frankfurter Allgemeine Zeitung” zouden hebben. Hoe goed de NRC ook is, dit niveau heeft ze toch niet.
zaterdag 7 maart 2009, 14:40 uur
Persvrijheid is een slogan bedacht door de politici om de mensen die zij vertegenwoordigen voor de gek te houden.
Het geeft hen een platform om hun voorkeur en afkeur te spuien in het licht van hun politieke en eigen belangen. Om er voor te zorgen dat er positief over hen wordt geschreven lekken de politici en hun medewerkers geheimen en vertrouwelijkheden naar de media. Zij verschaffen de media daarmee een bedenkelijke vorm van ligitimiteit. Sindsdien hebben politici twee gezichten, één naar het publiek dat hen niet kent, en een gezicht naar de media die hen wel kent. Tot dan toe waren het de heersers en de kerk geweest die samenspanden tegen het volk, maar nu zijn het de regeringen samen met de media.
Met dit convenant met de media in de hand kwamen de politici met een nieuw idee:
het publieke belang. Door te beweren dat hun voorkeur of afkeer in het publieke belang was konden zij vrijelijk en nog beter hun eigen belangen dienen.
Het lijkt er inmiddels op dat alles wat politici beweren en de pers schrijft in het belang van het publiek zou zijn. En als er eens iets niet te bewijzen valt, dan valt het tegendeel ook niet te bewijzen en dat is oké, zolang het publieke belang maar wordt gediend.
Eigenlijk verschilt het niet veel van de oude manier van de heersers en kerk.
Het enige echte nieuws is het nieuws over de oorzaak van het wantrouwen in de wereld en hoe we daar vanaf moeten komen.
Maar hier gaat het nieuws over de effecten van het geschokte vertrouwen en gaat de ontevredenheid over in wereldwijd steriel wantrouwen, na het zien van al die effecten, maar niet de oorzaak…De mannen en vrouwen van de media hebben zelf geen idee, wat die oorzaak is, laat staan dat ze zich medeverantwoordelijk voelen voor de ontevredenheid en wantrouwen dat zich in enkele seconden over de wereld verspreidt. Voor de media is het goede gelegen in wat zij doen: de waarheid dienen en daarmee de mensheid. Zij geloven in zichzelf (net als de wetenschap) en stellen zichzelf daarom nooit ter discussie, ook niet over hoe zij hun macht gebruiken. Het ziet er naar uit dat de media niet alleen het publiek voor de gek houden, maar ook zichzelf.
zaterdag 7 maart 2009, 15:12 uur
Door twee verschillende wetenschappelijke feiten de publiceren,
wordt nieuws van beide kanten belicht.
B.V zure regen was een farce. Ook CO2 is een farce
zaterdag 7 maart 2009, 15:35 uur
Er is hier een debat, als mensen elkaar niet al te persoonlijk onderuit proberen te halen, en er is achterdocht, ja, die is ook te begrijpen, maar heeft een achterliggend patroon en een traditie, en is vaak min of meer onbewust, en komt juist bovendrijven doordat er een debat is, dat zie je al in een gezin. Je kunt niemand dwingen. Veel mensen bouwen hele carrières op uit één enkel misverstand. Als je al in een café komt, en er zitten maar tien mensen, dan hebben die ieder apart zeker tien verschillende strijdige belangen en daaraan gekoppelde groepen waarmee ze dagelijks rekening moeten houden, en die ze om zich heen meedragen. Al deze mentale compartimenten gaan zich vermenigvuldigen in zo’n ruimte, en je krijgt dan de grootste chaos, tenzij je bewust zoekt naar consensus, en dat is soms nog een hele rekensom. Dus om overeenstemming te krijgen, verlaten mensen zich op oppervlakkigheid of op de essentie. Het maatschappelijk debat is hiermee te vergelijken.
zaterdag 7 maart 2009, 16:19 uur
Laat de lezer, kijker, dus consument, kiezen maar bied de keuze. Meer van hetzelfde is wat wordt geboden maar niet wat word gevraagd. Helaas gaat het steeds meer om de vorm dan om de inhoud. De Nederlandse verslaggeving rondom de Amerikaanse verkiezingen is een voorbeeld die geen schoonheidsprijs verdient.
En de krant lees ik zolang diepgang wordt geboden. De diepgang kost moeite, is schaars en daarmee waardevol genoeg om zonder, of met beperkte, reclame te worden aangeboden. Daar wil ik als consument ook best voor betalen en daarom ben ik bereid om lid te zijn van een omroep.
zaterdag 7 maart 2009, 16:20 uur
Leo Lewin (@5),
Dit onderwerp interesseert me zeer en ik beraad me nog over een diepergaande reactie, maar ik kon deze passage van u niet zo lang onweersproken laten:
“ Ook de economische problemen waarmee we op het ogenblik geconfronteerd worden, worden bij voortduring aangejaagd en verergerd door opgewonden scribenten.”
Hiermee bevestigt u in feite dat een heel groot deel van de zogeheten “economie” op egoïstisch gemotiveerde gebakken lucht en fantasie is gebaseerd (immers, een echt degelijke grondslag daarvan laat zich niet zomaar door “opgewonden(!!)scribenten” onderuit halen) en tevens dat DUS de “opwinding” van die kennelijk zeer bezorgde -en vooral geërgerde!- scribenten terecht is
U zou er beter aan doen om deze “opgewonden scribenten” bij te vallen en hun terechte bezorgdheid solidair te delen, maar u vindt zo’n bijval misschien “te links”?…
(Alsof het constateren van deze feiten perse een linkse gezindheid moet vooronderstellen, de waarheid heeft geen richting of kleur, maar wordt waarschijnlijk -zeker NU- eerder door links wat gemakkelijker aanvaardt en verspreid )
Het alles overheersende teugelloze egoïsme heeft nu heel wat te verstouwen en komt er eenvoudigweg niet meer door bijvoorbeeld “links” leugenachtig te verketteren en te brandmerken als zowat de bron van alle kwaad
Harrie V.
zaterdag 7 maart 2009, 16:22 uur
Natuurlijk is er behoefte aan diepgang en debat, niet elk onderwerp, niet op elk moment. Zo bestaat dit fantastische medium, waar ik middels deze reactie gebruik van maak. Want als ik eenmaal door een onderwerp geraakt ben -van mijn part via Jort Kelder- dan zoekmachineer ik de hele beschaafde wereld af. Maar daar moet ik wel wat voor doen met mijn twee vingers en creativiteit aan trefwoorden en zoektermen. Kortom dan schep ik mijn eigen hype op mijn eigen moment en neem de mediale reclame op de koop toe.
Soms zoek ik het debat en schrijf ook wat in het rond; de meeste reacties, die dan terug krijg zijn vaak meer doordacht omdat schrijven tot nadenken noodt (en ik ook niet iedereen benader).
Eerlijk gezegd durf ik het webcam-debat nog niet aan. Maar als ik het debat mis dan reis ik wel af naar wat vroeger de rokerige achteraf-zaaltjes werden genoemd.
zaterdag 7 maart 2009, 16:41 uur
Oppervlakkigheid is een te complimenteuze aanduiding voor grove mentale luiheid en eigenwaan, die men meent te moeten verhullen door bijvoorbeeld af te geven op werklozen en dergelijke. De media vullen die innerlijke leegte doorgaans met verdere vooroordelen op tot en met en voorbij het slagveld.
zaterdag 7 maart 2009, 16:46 uur
Er is wel degelijk behoefte aan diepgang en inhoudelijk debat, ook bij Pauw en Witteman, alleen is de behoefte aan diepgang en inhoudelijkheid van hun portemonnee groter; hetzelfde geldt voor de bevrediging van hun ijdelheid. Ik wil maar zeggen: van de huidige mainstreammedia die het medialandschap geschapen hebben en domineren valt geen verbetering te verwachten. Aan de borreltafel zullen ze best interessante dingen te vertellen hebben maar voor de camera niet. In nog sterkere mate geldt dit voor de 100% vercommercialiseerde media, of het nu omroepen of kranten zijn.
Bij de publieke omroep ontbreekt dus de journalistieke erecode om uit zichzelf informatieve programma’s te maken. Dit gaat men kennelijk alleen doen als men daartoe gedwongen wordt. De overheid kan als enige de te veel op winstbejag gerichte omroepen/programmamakers daartoe dwingen maar ze is te zwak en te zeer met hun vergroeid om deze te hervormen;kijk maar naar de onwettige toelating van BNN, de opdracht om Ned 1 tot de best bekeken zender te maken en de handhaving van het tv-gidsmonopolie.
Zo is het gemakkelijker dan ooit – vooral door Internet – een goed onderbouwde politieke mening te vormen maar door de vercommercialisering van de media moeilijker dan ooit deze aan een groter publiek te slijten.
zaterdag 7 maart 2009, 18:18 uur
Sjonge wat een onderwerp. Niks beters te doen NRC? Want dit onderwerp geeft bepaald geen aanleiding tot een diepgaand debat. De media zijn al eeuwen verkocht aan de reclame. NRC ook.
zaterdag 7 maart 2009, 19:01 uur
De commerciele tv voert de boventoon bij de debielisering van Nederland en mag wat mij betreft worden afgeschaft. Nu probeert Wakker Nederland (de Telegraaf) ook binnen de publieke omroep te komen. Ik heb vier van die figuren bij DWDD gezien, niet 1 kon aangeven wat voor programma’s er moeten worden uitgezonden. Als het ze gaat lukken is er nog minder ruimte voor diepgang en inhoudelijk debat. Waarom beginnen ze geen commerciele omroep daar horen ze thuis.
zaterdag 7 maart 2009, 19:53 uur
Natuurlijk is er altijd behoefte aan diepgang maar het is niet zo dat diepgang en populaire oneliners elkaar bijten. Stel dat de overheid een campagne wil voeren tegen het overgebruik van verzadigde vetten. Dan kan je daar erg ingewikkeld over doen met zware chemische formules doorspekt en ingewikkelde (medische, pedagogische, andragogische, psychosociale) ethiese kwesties aanroeren over de individuele en maatschappelijke verantwoordelijkheid maar een onliner als bijvoorbeeld “vet cool is nog geen cool vet” zal mogelijk meer bereik hebben en daar gaat het om in informatievoorziening: kort en bondig, op de doelgroep toegesneden, actueel en wat humor erbij doen het beter dan zedepreken en wollig taalgebruik waar enkel een clubje ingewijden mee uit de voeten kan.
En dat een oneliner per definitie simpel is? Het is juist een hele kunst om een ingewikkeld onderwerp zo samen te vatten dat het de mensen (even) bijblijft.
zaterdag 7 maart 2009, 19:59 uur
Ik vind dit een gigantisch moeilijk onderwerp. Maar laat ik een gooi doen, zo’n 25 jaar geleden zag ik in Appingedam een tweede hands boekwinkel er mee stoppen, zij gingen verhuizen. Daar mijn interesse altijd in het verleden zat, stapte ik daar naar binnen. Daar stond op de vloer een bananendoos vol met politieke boeken. Moet je eens kijken zei de baas, je raakt ze aan de straatstenen niet niet meer kwijt. Wat moeten ze kosten vroeg ik, geef mij maar f50.- zei hij. Dat was dan geregeld, maar als je zag wat voor prachtige boeken het waren, geschreven door schrijvers van weleer met een politieke diepgang dat vind je niet meer in deze tijd. Dat geldt ook voor de Radio en TV. In de huidige kranten vind nog maar weinig schrijvers, die tot op de bodem van het onderwerp gaan. Ik ben bang dat ze dan voor LINKS uit gemaakt worden.
zaterdag 7 maart 2009, 20:02 uur
Als de publiek omroepen nu eens, net als vroeger, vrij worden van reclame en wat serieuzere zaken gaan uitzenden met diepgang, dan ben ik bereid vaker te kijken. Nu beperk ik mij tot het RTL4 en NOS journaal. Die reclameblokken zijn hinderlijk als er een goeie film of tv serie is, dus die neem ik op op hard disk recorder en kijk ik de volgende dag — fast forward door de reclame.
Om dezelfde reden koop ik geen kranten meer anders dan soms de Wall Street Journal. Teveel papier om advertentie-inkomsten te vangen en de andere kant door redacties te laten vullen met halve waarheden en hele speculaties.
En dat hypen van nieuws (kredietcrisis, vliegtuigcrash, het maakt niet meer uit, alles wordt gehyped) hangt me ook de keel uit.
Dus: ja, er is zeker behoefte aan diepgang en inhoudelijk debat, maar net als vroeger vindt dat denk ik niet meer plaats in de media, maar onder vrienden en bekenden in de huiskamer, de kroeg, o.i.d.
zaterdag 7 maart 2009, 20:38 uur
Er is niet echt veel nieuws onder de zon. Al decennia zijn de media sterk doordrongen van de commercie. Al lange tijd bestaat oppervlakkige, sensationele journalistiek. Denk maar aan de Telegraaf en bladen als Panorama.
Opvallend is dat ernstige, alayserende onderzoeksjournalistiek snel als “links” wordt bestempeld. Dat is niet zo vreemd, want “serieus links” is per definitie kritisch en feitenonderzoekend, terwijl rechts in het algemeen meer baat heeft bij oppervlakkigheid en sensatie, naast commercie. En de “verborgen verleiders” (Vance Packard: The hidden persuaders, 1957) zijn al heel lang geleden gesignaleerd..
Het enig opvallende in de huidige tijd vind ik de opkomst van rechtse media, die meer de toon zijn gaan zetten dan voorheen. En wel meestal een uitermate schreeuwerige, soms buitengewoon grove toon. De een probeert de ander in oppervlakkig populisme te overtreffen. GeenStijl is daar een duidelijk voorbeeld van. Het is nog onduidelijk of dit een blijvend fenomeen is, of dat de samenleving weer meer behoefte krijgt aan serieuze, diepgravende informatievoorziening. Ik hoop op het laatste.
zaterdag 7 maart 2009, 23:23 uur
De taak van de publieke media is behalve plat vermaak, het eerlijk inlichten van de bevolking. Dit kan door het bevordereren van het intellectuele debat met educatieve programma’s en artikelen over technologie, sociologie, financien, geneeskunde, politiek, kunst, kultuur etc. in ‘prime time’.
Het grootste deel van de zendtijd en krantenkolommen moet gebruikt worden om de mensen in Nederland weerbaar te maken waardoor de legitimiteit van de democratie wordt versterkt. Dit mag best een forse hap belasting kosten. Daardoor is er minder of geen plaats en tijd om bijvoorbeeld infantiliserende reclame uit te zenden.
Het resultaat van de zo opgebouwde echte kennismaatschappij kan heel goed zijn dat het niet meer gepikt wordt dat nu al 7 1/2 jaar de grootste publieke leugen, namelijk die van de z.g. 9-11 moslimaanslagen, onder de pet blijft. En dat het ook niet meer gepikt wordt dat de overheid een zwalkende koers vaart als het om milieubeleid gaat. Kortom, er zal dan veel niet meer gepikt worden.
zondag 8 maart 2009, 0:27 uur
@12 Harrie Vrijmans.
Een debat tussen u en mij over de economie en zeker over de meest wenselijke organisatie daarvan, hier overigens buiten de orde, zou vermoedelijk niet veel opleveren. Wij denken daarover te verschillend. Alleen dit. U spreekt over “egoïstisch gemotiveerde …”. Wat denkt u dat de bakker motiveert om brood te bakken, de krantenbezorger om kranten te bezorgen? Louter altruïsme?
Waar het mij om ging zijn de economische gevolgen van een voortdurend bombardement van negatieve commentaren op slecht nieuws. Ik weet niet of u dat met mij eens bent, maar pessimistische verwachtingen hebben een sterke “self-fulfilling” kracht als ze in een gezaghebbende krant steeds maar worden herhaald. Maar u en ik zullen nog beleven dat de economie zich herstelt, wat de regering ook gaat besluiten en wat de media ook beweren.
zondag 8 maart 2009, 3:19 uur
Ik denk dat Rob Wijnberg zeker gelijk heeft: er is een groot probleem, misschien zijn er zelfs wel meerdere grote problemen met de media vandaag de dag.
1) De media (bijna allemaal) worden teveel gedreven door commercie, en dat echt niet allemaal vanuit eigen behoefte, maar gewoon omdat het systeem zo werkt. Wat betreft de commerciële omroepen/zenders is dat logisch, de (kijk/luister) cijfers zijn allesbepalend en daar zullen de mensen die daar werken altijd in min- of meerdere mate rekening mee moeten houden. Dit betekent niet dat er daar nooit iets goeds gebeurt, maar de commercie speelt altijd mee; dus als er nauwelijks iemand luistert of kijkt naar een uitzending of item, dan houdt het snel op. De kranten en andere bladen hebben er ook allemaal mee te maken, al is daar de relatie tussen één enkel item en ‘de cijfers’ wat minder direct. Persoonlijk vind ik dat als er concessies worden gedaan zoals dat bijvoorbeeld bij NRCNext of De Pers gebeurt, er nog behoorlijk wat overblijft. Beide kranten zijn geen (bijvoorbeeld) Groene Amsterdammer, maar best aanvaardbaar. Maar toch, overal spelen economische, en dus commerciële, factoren mee.
Dan de publieke omroep, deze wordt voor een flink deel publiek gefinancierd en dus zouden we kwaliteit en voor een ieder wat wils mogen verwachten. Maar doordat de Ster, en dus de kijk- (luister-)cijfers, een belangrijke rol speelt en daardoor ook de concurrentie met andere media (m.n. de commerciëlen), worden er te vaak concessies gedaan. Nog steeds leveren de publieken veel kwaliteit, dit blijkt wel uit het feit dat als ‘men zich even kwaad maakt’ er programma’s als DWDD en P&W op poten (kunnen) worden gezet. Helaas stijgt het succes de betrokkenen dat al snel (ietwat) naar het hoofd en verandert er iets…
Ik ben het zelden eens met de VVD, maar ik denk met hen dat het goed zou zijn als de publieke zenders echt publiek zouden worden (dus zonder reclame). Dat mag best wat kosten en dus hoeven/moeten er zeker geen kanalen ingeleverd te worden. Het zou misschien goed zijn als er zelfs voor een multimediale aanpak zou worden gekozen en er per doelgroep ook (deels) publiek gefinancierde (delen van) kranten en tijdschriften gebundeld zouden worden met de publieke radio en tv-kanalen. Tenslotte zien we e.e.a. nu al naar elkaar toegroeien als bijvoorbeeld Kassa ook een blad gaat uitgeven, en als kranten eigen internet kanalen met beeld en geluid op poten zetten. Om over alle winkeltjes maar te zwijgen…
2. Hierboven werd in diverse reacties als gerept van ‘Brood en Spelen’, over de tegenstellingen tussen Links en Rechts en zelfs over een verbod op commerciële zenders. Ik denk dat we het dan over twee zaken hebben:
2a) niveau van de consument van de media-uitingen. We kunnen mensen niet dwingen bepaalde uitingen tot zich te nemen, net zomin als we kunnen
verhinderen dat ze andere zaken tot zich nemen.’Het publiek’ is heden ten dage verregaand gefragmenteerd in allerlei kleine en grotere bestanddelen: er zijn jongeren/ouderen, hoog en laag opgeleiden, links/rechts geörienteerden, religieuzen en goddelozen, autochtonen en allochtonen, ambtenaren en ondernemers, zelfstandigen en afhankelijken, conservatieven en progressieven, en zo kunnen we nog heel lang doorgaan…
Al die groepen kiezen hun eigen mix aan media die dan weer wel, en dan weer niet overlapt met die van anderen. Vroeger had iedereen zijn eigen krant en keek iedereen naar Nederland-1 of -2. Nu is er nog slechts een heel groot en gemixt publiek als de Nederlandse Oranjevoetballers het Internationaal ver hebben geschopt, er groots wordt geschaatst, Peter R. de Vries de mediageilheid wekenlang aan kan wakkeren, of er een Koninklijk Huwelijk gaande is (en dan misschien nog enkele andere media-events. Het is dus erg moeilijk geworden om iedereen te bedienen met essentiële onderwerpen; belangrijke onderwerpen moeten eindeloos worden ‘vertaald’ ten behoeve van alle segmenten van ‘het publiek’, en niemand heeft de regie dat dit ook (goed en volledig) gebeurt! Alleen wanneer onderwerpen aan het (niveau van het) publiek aangepast worden gebracht (dus in vele vormen, via vele kanalen) dan krijgt iedereen ‘alles’ gepresenteerd. Waarschijnlijk is dat in het huidige media-landschap praktisch onmogelijk en onbetaalbaar.
2b) de ‘kleur’ van de media. Er gebeurt al geruime tijd iets heel vreemds, wat nu een ‘nieuw hoogtepunt’ beleeft in het opkomen van o.a. Wakker Nederland en de pogingen van Sorensen om tot een Leefbaaromroep te komen; een deel van het politieke landschap (en electoraat) voelt zich miskend en genegeerd, ook (juist) in de media. De schuld daarvan zijn volgens de schreeuwers: de linkse media, dus moeten er ‘eigen’ media komen. In mijn ogen is dit bizar: Pim Fortuyn was niet van de buis, radio en pagina’s te slaan, hetzelfde gold voor Verdonk tot zij zichzelf als futiel ontmaskerde, en nu zijn ook Wilders en consorten overal welkom en worden zij zwaar overbedeeld wat betreft aandacht, zelfs al hebben ze helemaal niets (zinnigs)te melden en zelfs (of juist) bij (bijv.) die verketterde ‘linkse’ media als de Vara. Wellicht is het zo dat in ‘de media’ links geörienteerden relatief dikker gezaaid zijn dan rechts geörienteerden. Maar die ‘linksen’ putten zichzelf uit in pogingen vooral niet ‘partijdig’ (dus fout) te lijken en laten daarom deze rechtse schreeuwers te pas en te onpas aan het woord en zeker meer dan gerechtvaardigd is!
Dit alles gaat zover dat de politiek erdoor wordt beïnvloed en slechter functioneert dan lang het geval is geweest, want: zonder media(aandacht) geen politiek.
Het is natuurlijk utopie om te denken dat we de commerciëlen kunnen verbieden. Maar misschien is het wel mogelijk om ter gelegenheid van zeer belangrijke gelegenheden over te gaan tot een soort ‘nationale programmering’ waarbij de commercie tijdelijk buiten werking wordt gesteld. Als de publieke omroep geen Ster meer zou hebben en volledig publiek zou worden gefinancierd, dan is er in ieder geval geen concurrentie meer om reclamegeld. Blijft dan over de concurrentie om de tijd van de consument, deze zou dan wellicht in beperkte mate kunnen worden stilgelegd in geval van zeer belangrijke onderwerpen.
De materie is erg complex en moeilijk, maar ik ben er van overtuigd dat er iets moet veranderen!
zondag 8 maart 2009, 4:39 uur
Kort is oppervlakkig, kort is dom. In het kort kan je complexe problemen niet uitleggen.
zondag 8 maart 2009, 11:48 uur
De moderne mens lijk weinig tijd over te hebben om zich te informeren. One liners zijn bepalend en Obama is de meester. ‘Change’: schreeuwt hij en heeft er ongelooflijk veel succes mee. En hij hoeft niet eens uit te leggen wat hij wil veranderen. Balkenende c.s. en veel kamerleden kunnen zelfs dat niet. Zij verliezen zich in lange absoluut inhoudloze zinnen. Als een inhoudelijk, lang debat nodig zou zijn, is dat niet eens meer mogelijk en zelfs zinloos want besluitvorming wordt zoveel mogelijk vermeden. En de pers, die arme pers? Die heeft daarom vaak niets te melden en dikt dus volkomen oninteressante zaken keer op keer aan. Als het slecht gaat op de beurs wordt dat op de radio en tv heel dik uitgemeten. Gaat het een dag goed dan wordt dat nauwelijks vermeld. We hebben een slecht weer pers gekregen. En nu het zo slecht gaat met de gedrukte pers, wordt dat alleen maar erger want de goede journalisten en columnisten verdwijnen zo langzamerhand. Youp van ‘t Hek vertelde ooit dat een boek een stapel faxen is. Dat is ook al achterhaald. Korte, onduidelijk, slecht geschreven e-mail. blijven over. We zullen het er mee moeten doen…vrees ik. Onze kinderen lezen slechts nog ondertitels. Dat is niet meer te stoppen. Een paar resterende denkers moeten pogen de beschaving te handhaven.
zondag 8 maart 2009, 11:49 uur
Aan de ontbijttafel heb ik hetzelfde probleem: kort en bondig die soundbites neer te zetten omdat de aandacht binnen vijf seconden verslapt.
Het woord “dood” strekt de aandachtsspanne misschien uit tot tien of twintig seconden, vandaar dat het nieuws vaak over “moord” en dergelijke gaat.
zondag 8 maart 2009, 11:50 uur
Een prettig artikel in de huidige ’140 character limit’ wereld. Kort en krachtig leeft wat mij betreft in evenwicht met langer en meer genuanceerd. In de race naar aandacht (en commercie) doet iedereen mee en zet men alle middelen in.
Was het niet NRC die d.m.v. een ‘twitter fountain’ de afgelopen vliegtuig ramp ‘versloeg’. Hoezo genuanceerd redactiewerk over gecontroleerde waarheden? Is iedereen met een GSM met camera en toegang tot YouTube tegenwoordig ‘deskundig’? Nee, de inflatie van het begrip ‘deskundigheid’ heeft inderdaad toegeslagen. Iedere ‘tweet’ is een mening.
Jammer dat het artikel (en de reacties) deze ontwikkeling van het postmoderne denken zo weinig waarde toedichten en veel kijken naar de commercialisatie.
Want treffend in dit deel van het betoog, staat misschien wel de spannendste omschrijving van de waarheid. Alle meningen bij elkaar opgeteld, de wikipediasering van de waarheid, benaderd vaak een heel aantrekkelijke visie van de werkelijkheid.
Fantastisch verkocht als de ‘wisdom of the crowd’ of collectieve deskundigheid stuurt dit fenomeen de zgn. democratische journalistiek.
De heer Wijnberg omschrijft het als naar nihilisme neigende desinteresse. Persoonlijk denk ik dat er voldoende individuen zijn die behoefte hebben aan en willen bijdragen aan diepgang. Maar vraag je de massa wat ze wil, dan krijg je (heel 2.0) een antwoord waarin nuance en diepgang verstommen: “Brood en Spelen”
En de Romeinen wisten al dat dat commercieel heel interessant kan zijn.
zondag 8 maart 2009, 12:16 uur
Alle media zitten met handen en voeten gebonden aan de ketens van vraag en aanbod. De eis om te blijven groeien, maakt het noodzakelijk om ‘dat te schrijven wat de massa graag wil lezen’. Dat heet dan marketing. Metro en Spits maken daar handig gebruik van. Ze schrijven over de aktualia zoals seks, glamour, sport en vakantie en vullen dat aan met niet al te diep gaande artikeltjes en het laatste ‘nieuws’ vaak 1op1 overgenomen van het persbureau.
Niet alleen de media hebben hier last van, maar ook in de politiek zien we dat terug. Geert Wilders is, zoals Wijnberg omschrijft, helemaal niet geinteresseerd in het moslimvraagstuk. Interviews over dit onderwerp slaat hij af. Hij misbruikt dit onderwerp op een afgrijselijke manier om populariteit en media aandacht te krijgen en de media, die met handen en voeten gebonden zitten aan het grote geld, kunnen niet anders dan hem op de voorpagina zetten, want dat verkoopt weer lekker.
Met Balkenende en Bos is het overigens niet veel anders. Als ze maar in het centrum van de macht staan. Dat dat gevolgen heeft voor het vertrouwen en de integriteit aantast, kan hen kennelijk weinig schelen. Wat dat betreft is de houding van Jan Marijnissen een voorbeeld van hoe het wel moet. Hij is integer en door dik en dun trouw aan zijn beginsel.
Evenals de credietcrisis draait het in de media uiteindelijk ook om vertrouwen. En dat krijg je pas als je uiteindelijk, na velen jaren ploeteren, kunt laten zien, dat de berichtgeving waar je als krant of tv programma altijd voor in de weer bent geweest, uiteindelijk blijkt integer en oprecht te zijn. De VPRO is dit opzicht een sprekendd voorbeeld. Staan voor je wat je vindt. Een aantal kranten in Nederland zijn ontstaan vanuit die gedachte, de waarheid brengen en niets anders. Maar dat was een heel andere tijd, nl. WO2.
De samenleving is sinds WO2 drastisch verandert. Eerst was er de wederopbouw in de jaren 50 en 60, daarna kwam de vrijheidsrevolutie in de jaren 70 en 80 en aan het eind van de jaren 80 begon de geldmachine te draaien. De beursen groeiden uit hun dak en iedereen kreeg dollartekens in zijn ogen.
Aan deze zeepbel komt nu een abrupt einde. Maar dat is niet alleen op financieel gebied. De diepere waarden van het menselijk bestaan worden weer van hun stoflaag ontdaan. Integriteit, waarheid en duurzaamheid zijn de mantra’s voor de toekomst. Het eerste bewijs daarvoor is te zien in de toename van belangstelling bij de yuppen van de Amsterdamse Zuidas voor de “zin van het leven” zoals de FD wist te melden op 2 maart.
De media zullen dus als ze willen overleven, ervoor moeten zorgen dat ze financieel onafhankelijk worden van adverteeerders en abonnees. Idealisme, waarheidsvinding en transparantie, dat is het toekomst perspectief.
zondag 8 maart 2009, 13:38 uur
Wijlen Karel van het Reve zou vast wel plezier hebben gehad om deze discussie. Want de geponeerde stellingen lijken wel een compilatie van beweringen die hijzelf onder de naam van Henk Broekhuis heeft bestreden, en dat nog wel in de NRC.
(Deze stukjes zijn later gebundeld uitgegeven onder de titel Uren met Henk Broekhuis).
Hoelang is het al aan de gang, de ‘vervlakking’, ‘verwording’ van het publieke debat, de ‘erosie’ van deskundigheid etc. (zie boven), vraag je je af.
Tien jaar, vijftig jaar, honderd jaar?
Rob Wijnberg laat een direct antwoord op deze vraag wijselijk in het midden. Het moet volgens hem al vroeg begonnen zijn, want hij geeft Søren Kierkegaard en Friedrich Nietzsche gedeeltelijk de schuld. Of misschien is sprake van een lange incubatietijd en beginnen de opvattingen van deze heren uit de negentiende eeuw nu pas door te dringen tot het publiek.
De voorbeelden in het artikel kunnen mij niet allemaal overtuigen.
Hoe kan iemand echt iets begrijpen van het radicale islamisme in het Midden Oosten, als de discussie na twaalf minuten al wordt onderbroken door de Zapservice, vraagt Rob Wijnberg zich bijvoorbeeld af.
Alsof je dat zou mogen verwachten: dat je op de canapé achter de buis – biertje en chips onder handbereik – echt iets van een lastig onderwerp zou kunnen begrijpen. Daarvoor moet je – toen en nu – toch studeren, boeken lezen en zo. Daar is de TV toch niet voor, evenmin als de krant overigens.
zondag 8 maart 2009, 14:42 uur
Beste Mijnheer Wijnberg;
Laat ik het maar in kromtaal zeggen; Ik ben best wel een beetje teleurgesteld. Kenmerkend is de tendens in vele opinies en collumns, ook weer in de uwe, om eerst Wilders weer eens van stal te halen als de nieuwe boeman in onze “samenleving” De berichtgeving over hem is nogal eenzijdig. Zijn opvatting over de Islam behoeft geen nader betoog. Hoe zo analyse? De Islam als ideologie deugt gewoon niet en dat is al veel eerder omschreven door bijvoorbeeld Salman Rushdie. Dat die daarmee de fatwa over zich afriep heeft geleid tot hevige verontwaardiging en terecht!
De Koran als boek mag je niet verbieden maar je mag de toepassingen die op dat boek zijn gebaseerd ten scherpste veroordelen. Ikzelf vind Wilders nogal eendimensionaal in zijn optreden en zijn uitspraken maar het is schandelijk dat hij daartegen moet worden beschermd omdat hij voor zijn leven moet vrezen. Waar blijft de analyse van de zijde van het journaille op dit soort tendensen en spreekbuizen als Wilders, behalve dat hij als boodschapper vooral niet deugt? Hoe komt het dat waarvan wij ons in geloofskwesties allang hebben bevrijd, opnieuw wordt toegestaan dat kritiek op de Islam in feite levensbedreigend is? Dat geloof en belijdenis niet los van elkaar wordt gezien en dat Hirsch Ballin dat graag in de strafwetgeving tot uitdrukking wil brengen, omdat kritiek, of ook pertinente afwijzing op geloof, God en Allah ook van toepassing is op hen die daarin wensen te geloven?
Het tweede deel van uw artikel gaat over de televisiekijker en het aanbod. In grote lijnen kan ik me hier wel in vinden. Het is naar mijn opvatting toch vooral het aanbod waarover u stevig stelling zou moeten nemen. De kijker heeft niets te zeggen over de uitzendingen, laat staan over de inhoud. Ik wil het over de commerciele TV zenders maar niet hebben want hun doelstelling spreekt voor zich. Veel erger is het gesteld met de zogenaamde “publieke omroep” Tussen de reclame is er beperkt tijd voor het eigenlijke verhaal mocht je daar nog in geinteresseerd zijn. Alles is in blokken gesneden en er is, om het daarover wel met u eens te zijn,nauwelijks sprake van enige diepgang. Jawel, als kijker verveel ik me vaak te pletter maar dat heeft heus te maken met de kwaliteit van het aanbod.
Bij de publieke omroep zouden de kijkcijfers geen invloed mogen hebben op de duur en inhoud van de programma’s maar dat hebben ze, om commerciele redenen nu juist wel. Wie bepaald dat? Niet de kijker dus! Ik kan moeilijk nog waarde hechten aan het nieuws omdat zelfs het beeld niet meer betrouwbaar is. Wat je ziet blijkt vaak niet waar en dus is de nieuwswaarde omgekeerd evenredig.Ik zap me te pletter om nog iets van enige waarde te kunnen vinden. U sluit uw artikel af met de mededeling dat het bestaande patroon moet worden doorbroken. Geheel mee eens, maar ik vrees dat ik daar als kijker/lezer weinig invloed op kan uitoefenen. Het aanbod zou fantastisch kunnen zijn want er is zoveel dat de moeite waard is om het (kijkers)publiek te boeien.
Schaf die hinderlijke reclameblokken nu eens af en laat eens mensen aan het woord, of programma makers die echt wat te bieden hebben. Het is net als bij het onderwijs. Veel informatie maar een ontstellend gebrek aan kennis. Daar is ook beweging geweest door kinderen en studenten die, hoe uniek eigenlijk, eisten dat ze worden onderwezen, dat er sprake is van kennisoverdracht.Ik kan alleen maar hopen dat er iets veranderd.
zondag 8 maart 2009, 15:02 uur
Een uitstekend artikel van Rob Wijnberg, laat ik dat voorop stellen. Opvallend daarbij dat hij ‘Amusing Ourselves to Death’ van Neil Postman niet noemt. Combineer dit boek met ‘Understanding Media’ van Marshall McLuhan en dan wordt duidelijk dat de televisie alleen maar een samenleving kan opleveren waarin geen inhoudelijke en uitgebreide debatten meer mogelijk zijn.
De televisie is het medium dat synoniem is met kort, bondig en simpel. Zelfs in de beste wetenschapsdocumentaires van Horizon van de BBC kan in een uur nog niet alle nuances worden benoemd. En verder is de dwingende chronologie van televisie in strijd met nadenken. Een boek of een uitgebreid artikel in een krant of tijdschrift leent zich ervoor het even neer te leggen en te overpeinzen, nog eens terug te bladeren en passages te herlezen en zo een mening te bepalen. Niemand kijkt op die manier televisie, zelfs niet als het opgenomen is. Wat overblijft is een sfeer, een beeld en een paar feiten en argumenten.
Kortom, zolang de televisie het dominerende medium blijft, ongeacht of het commercieel of publiek is, ongeacht of het afhankelijk is van kijkcijfers of niet, zal het debat kort, bondig en simpel blijven.
De belangrijke vraag is waarom ook krantenartikelen korter en korter worden, zoals Wijnberg terecht constateert. En waarom de behoefte aan goede opiniebladen met uitgebreide reportages, onderzoeksjournalist of polemieken kleiner is geworden? Is het namelijk de schuld van de commercie? Welnee, als er behoefte was geweest, hadden die bladen voldoende adverteerders getrokken. Waarom is de behoefte aan inhoudelijkheid en uitgebreidheid afgenomen?
Ik vermoed, en daarbij baseer ik mij op Postman en McLuhan, dat de invloed van televisie weleens verder reikt dan we denken. Dat veelvuldig televisie kijken
zelfs onze hersenfuncties kunnen veranderen, waardoor we als ‘zware’ kijkers het vermogen om lang geconcentreerd te blijven verliezen. Meer een neurologische dan een morele of commerciële kwestie dus.
Wie zijn standpunten momenteell wil overbrengen, kan zich, zolang de televisie het dominerende medium is, beter aanleren zeer doeltreffend te worden in kortheid, bondigheid en simpelheid. En verder hopen dat internet dit kan corrigeren, zoals Jan Dirk Dorrepaal (13) laat doorschemeren.
zondag 8 maart 2009, 16:03 uur
@Fred Versteeg (#32) -
U schiet raak. Ikzelf had die vermoedens al langer, over de invloed van televisie (en nog meer: de computer) op onze hersenfuncties. Mijn eigen observaties waren onder meer dat kinderen die ‘s ochtends al om half zeven voor de buis hangen (of gezet zijn) nerveuzer overkomen dan hun leeftijdgenootjes die met het gezin, en zonder afleiding, ontbijten. Ik dacht wel eens: is dit een mogelijke oorzaak van het zich uitbreiden van ADHD-gevallen? ADHD heeft hoogstwaarschijnlijk een genetische component (ergens in het spectrum van Tourette’s en obsessief-compulsieve stoornissen).
Recent las ik dat er in mijn gissingen wel eens een kern van waarheid zou kunnen zitten, die ernstiger is dan je zou vermoeden. Prof. dr. Susan Greenfield, een eminente Britse neurologe, heeft met klem gewaarschuwd tegen het blootstellen van kinderen aan snelle televisie en vooral urenlang computergebruik (communiceren, games). Volgens haar lijkt het ‘MSN-en’ op échte menselijke interactie, maar is het dat helemaal niet. Kinderen denken helaas van wel. Maar het gaat meestal in een razend tempo, met meerdere ‘vriendjes’ tegelijk, er wordt volop geroddeld omdat je toch elkaat niet persoonlijk ziet, en zowel het opbouwen als het afbreken van contacten kost geen enkele emotionele inspanning. Dus je leert er als mens niets van. Greenfield oppert dat ontwikkelingsstoornissen, enorme verkorting van de aandachtsspanne, en toenemende vereenzaming en depressie het gevolg zijn.
Met wat googelen op haar naam en de trefwoorden moet haar stuk makkelijk te vinden zijn. Maar kijkt U uit dat U niet al te lang googelt; men wordt er eenzaam van…:)
zondag 8 maart 2009, 16:04 uur
(oeps, vergeten: ADHD heeft hoogstwaarschijnlijk een genetische component, maar in de regel wordt zo een aandoening ‘floride’, dus actief, als er in de omgeving een trigger aanwezig is, een gebeurtenis, of een kwalijke gewoonte)
zondag 8 maart 2009, 18:47 uur
Wijnberg voert twee factoren aan die zouden samenhangen met het verschijnsel dat de kwantiteit en de kwaliteit van het debat in de media zouden afnemen.
1. De kloof tussen burger en politiek
2. Concurrentie en commercialisering van de media.
Momenteel kunnen burgers zich wel inzetten voor de publike zaak en meedoen aan debatten in de media. dit alles blijft vooralsnog vrijblijvend. De politiek hoeft niet op het debat en de uitkomsten daarvan in te gaan. Het zou veel uitmaken als dit wel het geval zou zijn. Indien burgers zouden weten dat hun bijdrage wel invloed heeft, worden de bijdragen beter en neemt de kwaliteit van het debat toe.
Tweede Kamerleden zouden bijvoorbeeld kunnen laten zien dat zij het debat hebben waargenomen, en er op reageren. Maar ook dit is vrijblijvend.
Om e.e.a. minder vrijblijvend te maken heeft de burger een formele stem nodig, anders dan één keer per vier jaar voor de verkiezingen van de Tweede Kamer. Als wij een werkelijk debat willen dat er toe doet, hebben we vormen van directe democratie nodig. Alvorens bepaalde zaken aan de burger voor te leggen, vindt gedurende een bepaalde tijd daaraan voorafgaand een debat plaats. De media zouden ervoor moeten zorgen dat de verschillende standpunten in de media vertegenwoordigd worden. Daarna volgt een (beslissend) referendum.
Op deze wijze wordt zowel gewerkt aan de vermindering van de kloof tussen burger en politiek als aan het toenemende gebrek aan diepgang in het publike debat.
zondag 8 maart 2009, 19:21 uur
Ik proef in deze discussie nogal wat ” anti-TV”.
Hoewel ik deze anti-houding op zich begrijp, vind ik tegelijkertijd dat we niet kind met badwater moeten weggooien.
We moeten oppassen voor TV – dat ben ik met enkele discussianten hier eens. Ik las ergens dat langdurig TV-kijken belangrijke psychologische effecten kan hebben. Het medium als zodanig zendt een bombardement aan beelden uit waar mensen alleen maar passief naar kunnen kijken – en dan nog op puur individuele basis- zonder dat zij ook maar iets aan die beelden kunnen veranderen. Zelf als je met je kamergenoten discussieert over TV gebeurt dat vrijwel steeds niet rechtstreeks maar “via het beeldscherm”. TV brengt daarmee een basishouding van passiviteit en van verlatenheid teweeg. Je zou zelfs de vraag kunnen stellen of mensen vanuit passiviteit etc zich bekennen tot TV of dat – omgekeerd – mensen door TV passief worden gemaakt.
Aan de andere kant: TV is een uitstekend medium om mensen in contact te brengen met gedachten, cultuur etc. De informatieve waarde is ontegenzeggelijk groot.
De kunst is dus om die informatieve waarde van TV zodanig aan te wenden dat TV-gebruik niet leidt tot passiviteit, verlatenheid etc. A hell of a job wellicht – temeer omdat het strijd vergt met de krachten die het nou juist te doen is om die passiviteit. Maar wel de moeite waard vanwege die informatieve waarde!
zondag 8 maart 2009, 19:44 uur
Rob Wijnberg legt de relatie media/burger langs de lat diepgaand/kwaliteit – oppervlakkig/kort/commercie.
Ik vraag mij af of er niet nòg een dimensie is waarlangs media en publiek uit elkaar groeien die het wantrouwen en de desinteresse voedt. De opkomst van Fortuyn en nu weer Wilders lijkt de media te overvallen. Kennelijk heeft men niet door wat er onder de mediaconsumenten leeft. De media zijn gewend een regisserende rol te hebben, te bepalen welke issues diepgaande behandeling verdienen en welke politieke ontwikkelingen fout/ongewenst zijn. Zie de krampachtige reactie op beide genoemde heren. Kan het zijn dat het gat tussen de opvattingen ter redactie en die van een groeiend deel van de bevolking de toenemende desinteresse verklaart?
Na de omslag bij de NRC naar links, voltooid onder Jensma cs, ontbreken in Nederland serieuze liberale/conservatieve kranten/tijdschriften vergelijkbaar met een Economist of Wall Street Journal, twee publicaties die diepgang niet mijden en het qua oplage goed doen. Zolang er in Nederland geen vergelijkbaar kwalitatief hoogwaardig en politiek liberaal medium is lijkt het me moeilijk om te stellen dat er aan diepgang in het algemeen geen behoefte meer is. De huidige situatie bewijst enkel dat er een dalende behoefte is aan conformistische, politiek correcte, progessief getinte diepgang.
zondag 8 maart 2009, 20:58 uur
@Max Molenaar
Ik ben het hier volkomen mee eens. En wil nog iets verder gaan. Ondernemers moeten de reclameinkomsten niet meer kunnen dirigeren naar de hun welgevallige kranten of omroepen. Als ik een pakje margarine koop, kies ik niet voor de Telegraaf. De ondernemer doet dat wel met een deel van het geld dat ik hem betaal.
Het publieke-omroepsysteem is een goed model voor alle media. Het omroepsysteem heeft als probleem dat je van zoveel omroepen lid kunt worden als je wilt, zonder veel geld te hoeven uitgeven. Dat is bij een krantenabonnement wel anders, daardoor is het abonnement een serieuzere maatstaf voor verdeling van opbrengsten van reclame. Er is best wel verdeelsleutel te bedenken die praktische problemen oplost die samenhangen met de aantrekkingskracht voor adverteerders van kranten met een koopkrachtig en uitgebreid lezerspubliek vs. wat kleinere kranten met een specifieke beschouwing. Het huidige systeem wordt ddoor velen niet meer gewaardeerd. Ik kan geen krant vinden in Nederland, die mij over de klimaatkrisis, het milieu, deze en de volgende economische crisis van goede informatie voorziet. Het allemaal erg onkritisch tegenover het bedrijfsleven. Een krant als NRC-Handelsblad is er totaal niet in geslaagd zijn lezers voor de kredietcrisis te waarschuwen.
zondag 8 maart 2009, 21:28 uur
Dit is niet het enige medium waar dezer dagen deze discussie woedt. De kranten begrijpen er nu helemaal niets meer van, waarom lezen mensen onze onzin niet meer? Dhr. Wijnberg noemt een goed voorbeeld: het eu-referendum (jahoor, daar gaan we weer) maar gaat er liever niet te ver op in. Als 68% van de bevolking de adviezen van ALLE instanties, media, politici, instituten en verdere hotemetoten volledig naast zich neer heeft gelegd dan geldt dit natuurlijk ook voor de uitgaven die deze wereldvreemde nep-elite aan hen probeert op te dringen.
Is het dan niet meer dan logisch dat deze mensen hun conclusies trekken en ook de verhalen en interpretatie van deze nep-elite voor flauwekul aanzien? Uiteraard leidt dit tot de wildste speculaties op de mafste sites maar daarvan zegt men: waar de kat van huis is, dansen de muizen op tafel. Maar ook zegt men: de waarheid staat op de muur geschreven.
Deze krant is echt niet meer te redden. Het ledenbestand vergrijst en geen enkele jonge geest laat zch nog vangen door het ouderwetse geneuzel dat hier wordt gebezigd.
maandag 9 maart 2009, 0:03 uur
Ik ben het niet eens met de stelling. Toegegeven: ik herken het mechanisme. Een ongenuanceerde mening scoort beter op leeswaardigheid, en zodra “men” die mening en masse is gaan geloven kan er pakweg een jaar later opnieuw gescoord worden met een artikel dat juist het omgekeerde betoogt. Alweer boeiend dus en nogmaals kassa! Het volk blijft in verwarring achter. (Dit is een beetje mijn bezwaar tegen de oude Volkskrant).
Maar uit voorzichtige standpunten en eindeloze nuancering worden ook weinig creatieve gedachten geboren. Waarom luisteren naar een hoogleraar die dit alles met enerzijds… anderzijds netjes uitlegt? Daar wordt een geest onvruchtbaar van. Wij, eigengereide Hollanders willen niet luisteren naar iemand die de wijsheid in pacht heeft, we willen haar zelf construeren. (En liefst zo dat we er zelf een beetje gunstig uitkomen.) Het wordt in onze cultuur als een kwaliteit gezien een eigen opinie te ventileren. Het is ons op school talloze malen gevraagd: “Maar wat is nu je EIGEN mening?!” De inferieure hobby-variant van de eigen mening is gewoon de prijs die we voor de ontzuiling moeten betalen. De hyperventilatie van het holle vat wordt hier nu eenmaal hoger aangeschreven dan de ‘Belgische’ ootmoedigheid.
Door de toenemende interactiviteit van de massamedia wordt dit hobbygeluid steeds duidelijker. Twee opponenten in een vurig debat met oneliners tegenover elkaar maakt de kijker/lezer actiever dan wanneer hij een doorwrocht college tot zich dient te nemen. Het discussieprogramma is de doe-het-zelf winkel van particuliere opinies.
Tenslotte moeten we, als we de nieuwe Nederlanders echt willen betrekken bij onze samenleving, streven naar eerlijkheid en helderheid in de media. En daarvoor is de klassiek-intellectuele nuance domweg te moeilijk, wanneer taal en cultuur niet met de paplepel zijn ingegoten. Ik vrees dat we daar een veer moeten laten om er straks samen beter uit te komen.
maandag 9 maart 2009, 0:27 uur
Waarom is er geen hele Europa pagina in de papieren NRC ( wel online )?
Wie informeert Nederlanders over Europa zodat Nederlanders beter kunnen oordelen over Europese zaken en referenda?
Zembla had weer een uitstekende kritische tv-documentaire over de destructieve rol van Israel in Gaza, gisteravond 8-3-2009.
Schrikbarend om te vernemen dat haast alle hulp voor Gaza in Israel terecht komt en dat Israel structureel de opbouw van Gaza ondermijnt. ( Nederland steunt Israel door dik en dun ook als Israel Nederlandse mijoenen hulp en investerings projecten plat bombardeerd ( havenproject oa ).
maandag 9 maart 2009, 8:11 uur
Nihilisme? Wie bepaalt dat?
Jan-Willem Westerhof
Geen academische titel,
zelfs geen boek geschreven.
In de NRC van afgelopen zaterdag plaatste Rob Wijnberg een bewerking van de proloog van meneer Wijnberg zijn nieuwe boek. Allereerst wil ik aangeven dat zijn columns en stukken interessant en verfrissend zijn. Maar is Rob in zijn laatste stuk niet bezig met flink voor eigen kerk te preken?
Zijn mening dat de informatie die naar de consument wordt gestuurd met rasse schreden populistischer en meer en meer hapklaar wordt deel ik, zoals waarschijnlijk velen, zeker. Ik heb het de laatste jaren niet opgemeten maar het zou heel goed kunnen dat de artikelen ook daadwerkelijk korter worden. Ook de televisie werkt therapeutisch voor mensen met een korte aandachtsspanne. Goed stuk Rob, maar dat wisten we dus al.
Maar dan wordt er opeens besloten om uit deze punten een zin te extraheren die er toch inhakt: er zijn minder intellectuelen in het publieke debat aanwezig. Had Mies Bouwman soms een academische titel? Jort Kelder in ieder geval wel. En ik vraag me ook hardop af of President Obama niet vaker in het publieke debat aanwezig is geweest dan Johnson. Over Nietzsche en Kierkegaard zal ik je niet aanvallen want daar weet je vast wel meer over als wat ik op Wikipedia kan vinden. Hoewel ik mijn ziel ervoor durf te verwedden dat zij voor grote delen gewoon zagen wat er in de maatschappij veranderde en niet dat zij die aanstuurden. Zoals Marx schreef in 1845: “De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.” (Pracht van een oneliner).
Gelukkig geeft Rob Wijnberg nog wel enkele treffende voorbeelden van het nihilisme van onze maatschappij: Het Europa-debat uit 2005 en de privacykwestie. De privacykwestie werd in Duitsland schijnbaar breed bediscussieerd en voor de Nederlanders was het allemaal lood om oud ijzer. Kan best dat dit inderdaad zo was of is. Maar past het voorbeeld in je betoog? Kijken de Duitsers dan niet de godganse dag Youtube en populistische blogs? Mij ga je niet vertellen dat zij, terwijl wij de Spits lazen, dikke boeken zaten te lezen over de beperkingen van het democratisch systeem bij het maken van indirecte beslissingen. Of dat ze sowieso een boek zaten te lezen.
Wij Nederlanders stemden bij het andere zo treffende voorbeeld eerst tegen de Europese Unie en vervolgens werd het er toch doorheen gedrukt.. Om dan te zeggen dat wij nihilistisch zijn vanwege onze lakse houding is wel erg makkelijk. De regering had ons in eerste instantie al geen stemrecht moeten geven. Ik ga niet stemmen in mei om de vier jaar om vervolgens nog zelf beslissingen te moeten maken. Daar heb ik zo mijn mensen voor en die mensen, die zitten in de tweede kamer. Natuurlijk had ik de straat op kunnen gaan als ik nee had gestemd. Maar het was koud buiten en blijkbaar was ik bezig met zappen.
We leven in een snelle maatschappij waar nieuws snel op ons afkomt. Ik lees over vliegtuigen die neervallen en over polderproblematiek. Ik lees over Wilders en over Ghana. Ik heb een mening over Marco van Basten en ook over het Israel conflict. En ja Rob, ik weet ook wel iets over mensenrechtenschendingen in Tibet. Maar als mijn gesprekspartner op internet zit weet hij of zij er snel meer van. Internet is ons boek en Enten-Eller die van jou.
Beste Rob Wijnberg, je bent een slimme, interessante stukken producerende man, maar je bent nog te jong om terug te willen naar een vroeger wat alleen in je fantasie bestaat. We hebben geen dinosaurussen nodig in wereld 2.0. Als we iets nodig hebben, zoeken we het wel op met Google.
maandag 9 maart 2009, 8:55 uur
De berichtgeving m.b.t. 9/11 heeft mijn geloof in de journalistiek vreselijk aangetast. Daar waar mijn logisch verstand riep om onderzoek naar de ware toedracht, gaven de media blijk van een chronisch gebrek aan interesse in de waarheid en lieten zij zich gebruiken als propagandamachine. Andersdenkenden werden voor gek uitgemaakt en gecriminaliseerd als in de hoogtijdagen van de USSR. Zelfs nu, terwijl de onwaarheid zich toch duidelijk heeft gemanifesteerd, zijn de kranten nog te belazerd om zaken uit te zoeken zoals het spontaan en op wetenschappelijk onverklaarde wijze instorten van WTC7 (ook op 9/11) Als gevolg hiervan kan ik de media gewoon niet meer serieus nemen.
maandag 9 maart 2009, 11:23 uur
Wat mij bij deze discussie, zoals bij vele andere discussies opvalt is dat ‘men’ om de draaikolk heen blijft cirkelen die de kern van alle problemen is.
Eerst en vooral, natúúrlijk is er behoefte aan diepgang en natúúrlijk is er behoefte aan inhoudelijk debat, zoals mensen ook behoefte hebben aan zingeving en antwoorden op hun levensvragen die vroeger of later boven komen borrelen.
Waarom zijn die er dan steeds minder, diepgang en inhoudelijk debat? Het antwoord daarop is zowel voor de hand liggend als simpel. Hebzucht en ontevredenheid.
Om het simpel te houden, de jaarlijkse vraag om koopkrachtverbetering heeft als gevolg dat de prijzen stijgen en dat dat geld op de een of andere manier moet worden binnengehengeld. Dat geschiedt deels door productiviteitsverbetering maar natuurlijk ook (en vooral) door prijssijgingen. En dus worden kranten duurder, tv-minuten duurder en noem maar op. Bedrijven doen hun best om hun producten te slijten en huren reklameruimte en tijd in en doen dat bij het medium dat het meest oplevert. Dus, kranten die gelezen worden en vooral ook TV-stations en programma’s waarnaar gekeken wordt. Presentatoren die kijkers trekken worden ingehuurd en als coryfee behandeld en betaald en, natúúrlijk, moet ook dát weer worden binnengehengeld. Gevolg, een draaikolk van meer en meer en meer die ons allemaal langzaam naar het midden trekt en uiteindelijk zal laten verdrinken. Hij of zij die tegenspartelt kan eigenlijk alleen nog maar doodmoe worden, maar er niet meer uitkomen.
Er is, waar ook in de maatschappij, geen discussie meer die gevoerd kan worden zonder dat het over geld gaat want op de een of andere manier moet er altijd betaald worden. En dus is het vanzelfsprekend dat de diepgang verdwijnt want diepgang levert geen geld op.
Cirkeltje rond.
Geld is allang geen hulp- of betaalmiddel meer. Geld is een wereldwijde afgod maar nog veel meer, een verslaving geworden. Zonder geld kan niets meer.
Geld wordt gezien als de sleutel die op alle deuren past, maar geld is nog veel meer het verdovende middel bij uitstek. Een allesvernietigend fenomeen dat de menselijke waardigheid volkomen aan het uithollen is.
U wil diepgang?
Dat is er maar één weg.
maandag 9 maart 2009, 11:44 uur
Ik ben het er niet mee eens dat er geen inhoud meer te vinden is in de media. Er is vandaag de dag meer inhoudelijk debat dan 20 jaar geleden. Er zijn meer programma’s op televisie op meer kanalen, er zijn meer kranten en ik verwacht ook dat er meer boeken op de markt komen. Het internet is wellicht nog de meest belangrijke schakel. Eenieder heeft er toegang tot Engelse, Duitse, Amerikaanse, Israëlische en Arabische nieuwsbronnen. Feit en fictie zijn er wellicht soms moeilijk van elkaar te onderscheiden, maar voor wie het wil is er op het internet een rijke schat met betrouwbare informatie beschikbaar. Het is een ware vooruitgang en het ontwikkelingsniveau van de gemiddelde burger is hoger dan ooit. We zijn mondiger en zoeken naar antwoorden. De democratisering grijpt om zich heen en dit is geen afvlakking, nee, het is een verrijking.
Ik vind de stelling daarom elitair en conservatief.
Toch ben ik het eens met #3 (Frank Lenssen) als hij stelt dat onze samenleving “aan het verschuiven is” en “dat ‘moeilijke’ programma’s al snel als ‘links’ betiteld worden”. Ook ik hoor mensen vaak over “die linkse media”. Maar is het dan niet een klein beetje waar? Alles is toch een beetje waar? Ik reken dat de “linkse” journalisten niet aan. Eerder is het een gebrek aan alternatieve, zo je wilt, doordachte “rechtse” geluiden (al is die links-rechts tweedeling eigenlijk te simpel uiteraard). Sinds wanneer staat “rechts” overigens gelijk aan “populisme”? Er is ruimte voor een ander geluid. Laat ze maar komen.
Dat de Europese Grondwet en het patiëntendossier niet tot een debat hebben geleid is zeker waar. Maar als deze zaken werkelijk zo belangrijk zijn als de auteurs menen dan staat het hen vrij om mensen hierover te informeren en hen te vragen over die zaken een mening te formuleren.
Ieder tijdperk biedt nieuwe uitdagingen. Beklaag je niet en verstop je niet achter je toetsenbord, maar onderneem iets werkelijks om verandering teweeg te brengen.
Door te zeggen dat anderen het verkeerd doen win je het debat niet. Stel er iets tegenover.
maandag 9 maart 2009, 12:28 uur
Wij zijn een volk van de middelmaat al eeuwen lang. Blijkbaar is het Nederlandse volk tevreden met deze middelmatigheid. Immers uit onderzoek blijkt steeds weer dat wij ons tot een van de gelukkigste volken van Europa rekenen. Als dat zo is hoe kunnen we dan niveau verwachten van ons publieke debat? Hetzelfde geldt voor het niveau van onze politiek. Mijn inziens is de enige manier om aan deze middelmatigheid te ontsnappen het onderwijs zo in te richten dat wij daar extra ruimte geven aan onze begaafde kinderen in plaats van alles te reduceren tot de middelmaat. Dat betekent dat wij in de eerste plaats onze begaafde Nederlanders moeten uitdagen docent(e) te worden. De kwaliteit van onderwijs hangt voornamelijk af van de relatie tussen docent en leerling. De individuele docent bepaalt de kwaliteit van onderwijs en niet het onderwijssysteem. Zet in op de individuele kwaliteit van de docent. Dat is volgens mij een van de weinige manieren om uit de vicieuze cirkel van de middelmatigheid te geraken en zodoende het niveau van het publieke debat te verhogen.
maandag 9 maart 2009, 14:26 uur
1. Dit weekend zag ik in een museum een exemplaar van het Handelsblad uit eind 19-e eeuw. En heb ik enkele artikeltjes daaruit gelezen. Zo las ik dat volgens een “depeche” uit Wenen ene Metternich daar aan de macht was gekomen met enkele regels over wie die Metterneich wel niet was etc. Een verrassend kort artikeltje. En zo stond die voorpagina vol met korte artikeltjes en kreeg ik een aardig beeld van wat toen kennelijk belangrijk werd gevonden – zoals benoemingen van hoge functionarissen in Nederland en zo. Helaas kon ik niet de binnenpagina’s van dat Handelsblad lezen om te zien of er ook diepergravende (dus langere) beschouwingen etc in opgenomen waren.
2. In deze discussie verneem ik hier en daar geklaag over one-liners, sound bytes en dergelijke. 42 Jan-Willem Westerhof zegt:maandag 9 maart 2009, 08:11 uur wijst er terecht op dat oneliners van alle tijden zijn: een beetje beroepsfilosoof heeft er minimaal een op zijn/haar naam staan.
Maar het maakt voor mij toch wel wat verschil of een oneliner of soundbyte het resultaat is van een denkproces of slechts een handige sofistische debatingtruc.
3. Verder zie ik ook het links-rechtssyndroom in deze discussie opduiken. Als iemand mij kan uitleggen wat de actuele inhoud is van die inmiddels afgelebberde containerbegrippen wil ik daar graag over meediscussieren. Om het maar gelijk moeilijk te maken: ik beschouw mijzelf als links/progressief als het gaat om een aantal sociaal-economische vraagstukken. Waar het gaat om meer ideele vraagstukken merk ik evenwel geregeld dat ik van mening verschil met mijn companen. Mijn indruk is dat de discussie ophoudt zo gauw iemand de etiketten links en rechts rondstrooit. Dat klopt ook want de kwalificatie ontbeert de kracht van het argument.
maandag 9 maart 2009, 15:36 uur
Als je een volk wilt laten ‘inslapen’ moet je het vooral via internet, tv, radio en krant zoveel mogelijk kennis ter beschikking stellen. Een ontwaakt volk gaat meepraten en formuleert voortdurend eigen meningen en laat zich expliciet uit over zo’n Europese Grondwet en bv het elektronisch patiëntendossier. Fel tegen was de meerderheid! Nou precies naar die meerderheid en diens kritische stem wordt niet geluisterd. Het kabinet en de Tweede kamer gaan onverstoord door tegen de morrende meerderheid in. Wie zal zich nog druk maken als niets gehonoreerd wordt en de overheidsklaplopers geenszins van plan zijn hun posities af te staan. Gebleken is dat de regering zichzelf het liefst in stand houdt en de dienst naar het volk niet respecteert. Ook huwelijken kan je niet domweg 4 jaar laten draaien op het eens gegeven ‘jawoord’. Over en weer elkaar met regelmaat die liefde in de praktijk bekennen is voeding voor de liefdesmotor.
Vier jaar lang een kabinet op onze kosten haar eigen ‘ding’ autistisch te laten afdraaien is ronduit Ondemocratisch, hoe paradoxaal dat ook klinken moge! Regelmatige afstemming bij zeer belangrijke beslissingen rechtvaardigt referenda. Als een volk als kleuter wordt behandeld door haar intellectuele ‘standaard’ niet regelmatig mee te wegen; gebukt laat gaan onder geboden en verboden; het op laat draaien voor de onverantwoordelijke rijke elite; het als eenheidsworst tot publiekelijk moes stampt in een dossier; haar monddood maakt om het de Europese Grondwet in te ronselen; de recessie misbruikt om te scoren op asociale ‘hervorming’ en het volk hiermee haar laatste zekerheden ontneemt; oorlogen te voeren die niet gevoerd hadden moeten worden; haar diepgang te onderdrukken door haar te laten jakkeren voor de liberaalkapitalistische economie tot zowat aan de dood toe wat dan Rob Wijnberg? Vult u het zelf maar in, maar kom niet aan met desinteresse van het volk! Zij laten op allerlei wijzen hun stem via de media horen en als je dat maar genoeg doet en er komt maar geen genoegdoening is dat de snelste weg om deze nachtmerrie te overleven door vrijtijds op een oor te gaan en je andere oor te verdoven met brood en spelen. Effect van een bedrogen volk.
maandag 9 maart 2009, 16:41 uur
Diepgang en inhoudelijk debat, de behoefte daaraan bestaat wel degelijk, maar e.e.a. overziende kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat dergelijke behoeften vooral het eigen, grote en onaantastbare Gelijk moeten voeden, want het leger aan stokpaarden is niet of nauwelijks te verslaan, sla alle discussiefora er maar op na. Voor diepgang en inhoudelijk debat moet je natuurlijk wel de juiste interviewers aantrekken. Geen vedergewichten als Pauw en Witteman, maar eerder mensen als Rob Trip of Peter van Ingen. De VPRO (wie anders!) had ooit een serie ‘Van de Schoonheid en de Troost’ met o.a. Freeman Dyson, Stephen Gould en Edward Witten. Voor de liefhebbers gastronomie voor de geest, maar ik zou zo even niet weten wie daar in polderland voor in aanmerking komen. Dit is geen land van denkers, maar van krokettenvreters, en die hebben niets met biefstuk. Dankzij die overdaad aan kroketten nemen we genoegen met Pauw en Witteman, als hoogst haalbare. Aldus krijgt een volk wat haar toekomt, te weten snel en voordelig junkfood.
maandag 9 maart 2009, 17:00 uur
Inderdaad heeft heel veel van de vervlakking, zoals Gabriel Aubrey (@44) terecht opmerkte, met geld en geldzucht te maken.
Want, als je de drogreden (jawel!) hanteert dat zeer indringende massamedia en dus uiteindelijk ook de o.a. door hen gebrachte informatievoorziening onderworpen mogen (nee MOETEN!) zijn aan “de spelregels van de markt”, is al BIJ VOORBAAT uitgesloten dat het nog goed komt, zolang deze drogreden zich mag laten gelden
Immers, als je, gebruik makend van “onze democratische, parlementaire besluitvorming”, DWINGEND oplegt (!!) dat massamedia zonder al te veel beperkende voorwaarden “vermarkt” moeten kunnen worden, negeer je bewust het zeer belangrijke feit dat hebzucht en geld verdienen kritische, diepgaande en onafhankelijke informatievoorziening wezenlijk bedreigen en uiteindelijk laten verdwijnen.
Al was het maar omdat zij zich -uiteraard!- ook wel eens moeten uitspreken over de grondslagen van onze sociaaleconomische ordening en dan dus vaak faliekant recht tegenover hun “broodheer” kunnen (zullen!) komen te staan
Het aloude dilemma dus van het belangenconflict tussen eerlijke en grondige informatievoorziening en -kort samengevat- “het recht van de sterkste”, dat als gevolg van het ontbreken van goede waarborgen (zoal nu!) voor deze informatieverschaffing, ALTIJD zal worden beslecht in het voordeel van de laatste.
Voeg bovenstaande bij het feit dat amusement geld in het laatje brengt en dat vooral Amerika heeft laten zien dat ook informatie tot “amusement” kan worden gereduceerd
Samen met de constatering dat veel welvarende mensen, als gevolg van werkelijke informatiediepgang, niet voortdurend eraan herinnerd willen worden dat hun welvaart op nogal bedenkelijke grondslagen is gebouwd
(wat nog rest aan richtinggevende, moreelethische overwegingen, is immers ook verregaand aangetast door het dodelijke virus van leugenachtig waarheidsrelativisme, genaamd: “ieder zijn eigen waarheid” )
Uiteindelijk verschijnt dan, als gevolg van dit alles, een perfect te vermarkten “product”( !), waarvan zelfs voortdurende platvloersheid en oppervlakkigheid niet meer behoeven te worden verontschuldigd.
Het kwalijkst en gevaarlijkst is echter dat de drogreden van “vanzelfsprekende vermarkting” ook gehanteerd wordt om de publieke omroepen te dwingen om minstens gedeeltelijk”commerciële belangen” te eerbiedigen, wat uiteindelijk ook bij hen zal gaan resulteren in leugenachtige en ordinaire vervlakking en platvloersheid die dan .door kritische en goedwillende mensen met ergernis en zorg worden geconstateerd, zoal op dit forum.
Want, zo luidt al heel lang de schijnheilige gevolgtrekking uit die brutale drogreden: “de publieken” doen “de commercielen” oneerlijke concurrentie aan als zij (zoals eigenlijk vanzelfsprekend!) worden gesteund met overheidsgeld (dat overigens door ONS ALLEN is opgebracht !)
Daarbij wordt volslagen voorbijgegaan aan het feit dat het niet “het volk” was, dat om die commerciële omroepen vroeg:
Integendeel, deze hebben zich brutaal en ongevraagd, met behulp van die al enkele malen genoemde drogreden, opgedrongen en hebben als waarlijk duivelse verleiders een -zoals gezegd veelal platvloerse- ”behoefte” gekweekt die zij nu als rechtvaardiging opvoeren om ook nog de publieke omroepen de doodsteek toe te brengen.
Harrie V.
maandag 9 maart 2009, 17:58 uur
@33/34 Frank Lenssen
Dank voor de tip over de neurologe. Vorig jaar was er op de BBC een interessant experiment, waar enkele gezinnen met schoolgaande kinderen gedurende een paar maanden geen televisie en computerspelletjes meer hadden.
Na de korte en hevige cold-turkey (met veel ruzies en ergernissen) bleken zowel kinderen als volwassenen zich snel aan te passen. De kinderen speelden vaker buiten en verder werden er veel spelletjes met het hele gezin gespeeld. Ook het gezamenlijk eten droeg bij aan een betere sfeer in huis. De kinderen zaten vaker dan daarvoor geconcentreerd te tekenen en te knutselen, de ouders lazen vaker boeken en tijdschriften.
De kinderen bleken na een paar maanden rustiger te zijn geworden en presteerden beter op school. De ouders voelden zich eveneens na afloop prettiger, minder gehaast en gestresst.
Of het volledig lag aan het verwijderen van tv en computerspelletjes of ook aan het feit dat men meer met elkaar deed en meer tijd nam voor gezamenlijke dingen, waardoor zeker de kinderen meer (positieve)aandacht kregen, was niet duidelijk.
Ik hoop dat de BBC binnenkort die families nog eens opzoekt om te kijken hoe het ze nu vergaat. de meeste namen zich voor veel minder tv te gaan kijken en minder vaak computerspelletjes te gaan spelen. Benieuwd of ze het gelukt is.
Enfin, wat ik hier en bij (32) probeerde uit te leggen is dat het niet alleen de inhoud, de invloed van de commercie of kijkcijfers bepalen of – in dit geval – debatten korter, bondiger en simpeler worden en er minder behoefte is aan diepgang en onhoudelijk debat, maar dat het medium op zich iets met ons doet, waardoor we ongeduldiger worden en minder tijd nemen om ons te verdiepen of zelfs fysiek gezien minder goed in staat zijn om ons langdurig te concentreren. Dat bedoelde McLuhan overigens met de beroemde kreet ‘The medium is the message’.
Overigens ben ik het wel met Ed Hechthuis (36) eens dat we het kind niet met het badwater moeten weggooien. De tv biedt programma’s die ik zeker niet zou willen missen. Maar de vraag is na hoeveel jaren achter een tv of spelcomputer te hebben doorgebracht, er ook fyiek gezien iets met ons gebeurt dat deels kan verklaren waarom de nadruk zo ligt op soundbites.
maandag 9 maart 2009, 19:44 uur
Ed hechthuis (@47),
Begrippen als “links” en “rechts” en tegenover elkaar plaatsen daarvan, als min of meer “de lading dekkende” etikettering voor bepaalde maatschappijbeschouwingen en politieke overtuigingen, zouden kunnen worden beschouwd als te zijn “geboren” uit de axiomatische waarheid dat mensen niet volmaakt zijn en daarom zowel goede als kwade eigenschappen bezitten.
Mensen hebben zo langzamerhand wel geleerd dat het vooral in deze onvolmaaktheid wortelend egoïsme is, dat o.a. de gedrevenheid veroorzaakt om ten koste van anderen onevenredig veel van de aardse hulpbronnen voor zichzelf te nemen. (Met o.a. dus onvermijdelijke milieuschade.) Daaruit komen dan weer twistgesprekken over al dan niet gelijk hebben en uiteindelijk vaak- zoals de menselijke geschiedenis overvloedig leert- conflicten en regelrechte oorlogen
Omdat “hoe met elkaar om te gaan” in een steeds complexer wordende wereld eigenlijk altijd een dominant discussiethema is geweest en omdat daaruit de onvermijdelijke noodzaak bleek en blijkt van doelmatige, verstandige en eerlijke en zoveel mogelijk aan allen recht doende “spelregels”, zijn overdenkingen, verhandelingen, “complete” maatschappijbeschouwingen en filosofieën ontstaan, die dienstig kunnen zijn bij het scheppen van een moreelethisch fundament als grondslag van onze samenleving.
Zo’n fundament kan dus inmiddels putten uit een ware schatkamer van door schade en schande gevormde wijsheid .
En aldus, juist vanwege de universele overeenkomst in de uitingen van zowel het goede als het kwade in mensen, waar ook ter wereld, een moreelethische code vaststellen, die vervolgens als vanzelfsprekend door de hele mensheid kan worden omarmd.
Als er inmiddels dus hele bibliotheken over bovenstaande zijn volgeschreven is, met inachtneming van de daarin opgeslagen wijsheid, DAN ook de “simpele” gevolgtrekking gerechtvaardigd, dat zowat alles “draait” om door iedereen begrepen tegenstellingen als: egoïsme tegenover altruïsme en individualisme tegenover gemeenschapszin.
“laissez faire .laissez passer…” als motto van 19e-eeuws liberalisme (dat naar de huidige maatstaven “rechts” is te noemen) was in het licht van bovenstaande dus ook toen allang “passé” en zou dus onmiddellijk verontwaardigd naar de prullenbak moeten zijn verwezen, omdat met die ook toen al vergaarde wijsheid vaststond (en later DUS ook bleek!) dat de hier gepropageerde “filosofie” niets meer was dan ordinaire en in verhullende en verbloemende woordenbrij verpakte propaganda voor het “recht” van de sterkste.
“Links geplaatst tegenover rechts” stond altijd -en staat voor hun geschiedenis kennende mensen nog STEEDS!- voor respectievelijk:
Onderdrukt egoïsme, altruïsme, gemeenschapszin en bevordering van het algemeen belang, (=links) geplaatst tegenover: te dominant egoïsme, individualisme en de belangen bevorderend van selecte en bewust bevoorrechte (minderheids)groep(en) (=rechts)
Natuurlijk enigszins zwart-wit, er zijn nuanceringen mogelijk.
Deze tegenstelling impliceert een fundamenteel verschil in opvattingen over de rol van de staat:
Omdat juist het uit egoïsme geboren (en vaak grote) kwaad inmiddels zo’n enorme macht heeft verworven, moet de dienstbaarheid aan het algemeen belang (en met name aan de zwakkeren en weerlozen) een beroep kunnen doen op een sterke staat en regering die de macht van dat kwade kan beteugelen en mogelijk zelfs ongedaan maken.
De voortdurende roep om “vrijheid” van het merendeel van de liberalen en dus “minder staat”, is doorgaans niets meer dan een in verhullende bewoordingen gegoten -en daarom “fatsoenlijk” ogend- pleidooi om het “recht” van de sterkste te vergroten, (of, indien “in de verdediging” gedrongen: minstens onaangetast te laten) hoe mooi ook (neo)liberale partijpolitieke programma’s en discussies daarover gepresenteerd worden
Het zijn daarom vooral van (neo)libearaal kapitalisme gecharmeerde (en dus eigenlijk moreelethisch bezien: NIHILISTISCHE ) lieden die het meest een strikte toepassing en naleving van waarden en normen vrezen, die als een beschavende, verheffende en daarom zeer waardevolle erfenis van eeuwen joods-christelijke inspiratie van onze cultuur zijn te beschouwen en die eigenlijk vanzelfsprekend inspiratiebron zijn van links gedachtegoed, zoals boven omschreven.
Harrie V.
maandag 9 maart 2009, 20:18 uur
Steeds dezelfde treurzang ondanks de mogelijkheden die we ter beschikking hebben. Vaak heb ik al verzucht: “Voor mij komen ontwikkelingen als internet 40 jaar te laat”. Voor wie eenmaal de weg heeft gevonden is het aanbod overstelpend. Idem wat TV betreft. Arte, Theaterkanal, VPRO-themakanalen. Waarom nog gekeken naar al die pulp. Omdat het “leuk” is met het verstand op nul? Waarom de Telegraaf lezen als er de NRC is? Geïnformeerd zijn is de basis van elk debat. Dat kan tegenwoordig beter dan ooit. Al is de leugen nog zo snel de waarheid achterhaalt hem wel.
Toch vind ik dat Rob Wijnberg wijst op een aantal punten die grondig mis zijn. Kort samengevat: “verdomming, het verwisselen van kwaliteit met kwantiteit, snelheid en vluchtigheid”. Wel legt hij m.i. veel te zwaar het accent, en in negatieve zin, op het “postmoderne denken”, hoe we dat verder ook definiëren. Dat dè waarheid is afgeschaft betekent een werkelijke bevrijding. Een sceptische levenshouding biedt dan wel geen absolute zekerheden meer, het vereist wel dat een mening slechts gevormd kan worden door het toetsen van feiten, doen van onderzoek en het wegen van andere opvattingen.
Gisteren was vrouwendag. Waarom wordt het (publieke) debat zo sterk gedomineerd door mannen? In een programma op Arte over menstruatie kwam de Britse antropoloog Chris Knight (“Menstruation and the origins of culture” – 1991) aan het woord.
“Het zou zeer goed zijn uit de menselijke evolutie te leren. Geld en macht is een hersenspinsel, loze kretologie. We moeten alles loslaten. Als we loslaten, winnen we.”
We leven immers onder een politiek en socio-economisch model dat zich vanaf de vijftiger jaren steeds verder uitgekristalliseerd heeft en in zijn oorsprong steunde op twee peilers: de koude oorlog en de consumptiemaatschappij. Dit model heeft geleid tot een depolitisering van de publieke ruimte met als resultaat dat we ons allen amuseren tot de dood er op volgt. Een consumptie-dictatuur dus, met bijbehorend volk, dat het model in stand houdt. Om echt bang van te worden.
Het is deze dictatuur die alles dreigt te vernietigen ondanks de schone schijn van vooruitgang. Vernietiging van de biosfeer, vernietiging van menselijke relaties. Het vreet heel diep door. Een dezer dagen belde ik een stel op waarmee op onduidelijke wijze het contact verloren was gegaan. Het bleek te draaien over irritatie die alles te maken had met het “Het moet vooral leuk en gezellig blijven”. Of anders gezegd “het niet weten en het niet weten willen.” Samenzijn is gedegradeerd tot oppervlakkigheid, modieuze small-talk en vooral het ontwijken van fundamentele zaken. Nog anders, we vinden ons eigen leven en welzijn het belangrijkst, hetgeen hiervoor moet wijken of vernietigd wordt is van geen of hooguit secondair belang.
Die dictatuur beheerst ook onze media, met alle gevaarlijke uitwassen tot gevolg. Het autootje en de PVV. Afhankelijkheid van de reclame. Zulks wordt door Wijnberg perfect geschetst.
Symbolisch voor deze dictatuur is het bezit van geld en het leven volgens de persoonlijke agenda. Materieel welzijn volop, geen tijd. De dood voor elk gesprek en debat. Geen gefundeerde mening, slechts “tegen”. De Tegenpartij van Van Kooten en De Bie zou het buitengewoon ver in onze tijd brengen! De door velen gewenste democratie, ja of neen?
maandag 9 maart 2009, 20:22 uur
Volgens mij bestaat die behoefte nog wel degelijk, maar dan toch vooral onder de intelligentia, “vroeger” was er via kerk en (socialistische) politiek voorkeur denk ik echter wel een grotere, meer massaal gevoelde behoefte aan diepgang, dat lijkt onder de huidige vervlakking van de maatschappij erg in te zakken.
Naar mij persoonlijk kijkend, de programma’s die ik graag kijk zijn Netwerk, Noorderlicht, Pouw en Witteman, rondom tien, het elfde uur, het (NOS) journaal..vooral sinds de vraag tijdens een van de Franse opstanden van een commerciële journaliste aan een politiek actieve of men het niet erg vond wat men de samenleving aandeed ..
Ik vind overigens deze krant wat dat betreft ook een verademing, ik lees wel is The Times, die komt niet in de buurt van de kwaliteit van de NRC, Le Monde komt in de buurt, ik hoop dan ook dat onder nieuw eigendom deze teneur niet zal veranderen.
met vriendelijke groet,
JB
maandag 9 maart 2009, 21:11 uur
#48 – Gloria van der Spek
Net mijn stukje weggestuurd en dan lees ik dit:
“Een ontwaakt volk gaat meepraten en formuleert voortdurend eigen meningen en laat zich expliciet uit over zo’n Europese Grondwet en bv het elektronisch patiëntendossier. Fel tegen was de meerderheid! Nou precies naar die meerderheid en diens kritische stem wordt niet geluisterd.”
Ja, het volk is ingeslapen, dankzij kennis. Deze onzin is werkelijk grotesk. Ik had me voorgenomen niet meer op uw pamfletten te reageren. Echter, dit is toch wel de meest baarlijke èn gevaarlijke nonsens die ik sinds lang heb gelezen. Ooit gehoord van boekverbrandingen? Voor u het vergeet, u verspreidt geen kennis op dit internet. U verspreidt “Hausgemachte” ideologie, waarvan u de consequenties niet overziet. Er zijn inderdaad kritische stemmen tegen “Europa”. U moet er dan wel kennis van willen nemen. In een ander blog heb ik u dit al aangegeven, daar ga ik verder maar niet meer op in. Zelfs het populistische ja of nee over de toekomst van Europa ligt genuanceerder. U kunt dat vandaag nalezen in de Belgische Standaard.
Realiseert u zich wel dat uw gescheld tegen wat dan ook exact zo kan uitgebazuind worden door rechts-extreme lieden. Moet ik soms een opsomming geven van al uw kwalificaties alleen al in dit stuk? Links, laat me niet lachen.
maandag 9 maart 2009, 21:58 uur
Ik kijk al een jaar of 5 bijna geen tv meer: de keren per jaar dat ik kijk, kan ik op de vingers van 1 hand tellen. Dit domweg omdat ik in nieuws en actualiteiten de diepgang mis. Films kijk ik niet omdat het doorlopend wordt onderbroken voor reclame. Als ik een film kijk, huur ik hem.
Ik blijf op de hoogte door langs het nieuws te flitsen op internet en het gratis krantje in de trein te lezen: een kwartier heen en een kwartier terug is genoeg ervoor, inclusief het maken van de puzzels. Ja, ik mis inhoudt.
Gelukkig zijn erop internet ook, door even goed te googlenen, leuke, interessante en uitgebreide achtergrond artikelen te vinden met diepgang. Daarnaast koop ik boeken over onderwerpen die ik interessant vind of gespecialiseerde tijdschriften. Ik kom dus wel aan mijn trekken, maar helaas niet door radio en tv en ook steeds minder door kranten, want ook daar treed vervlakking op en wordt er steeds meer achter de waan van de dag aangerend.
maandag 9 maart 2009, 23:07 uur
A. Stuijt zegt: maar kon ‘t niet meer vinden:
(NB: Deze reactie moet nog worden beoordeeld)
zaterdag 7 maart 2009, 19:57 uur
Ik houd ‘t op slijtage, niet vervangen van versleten delen, geen vervangende innovatieve productiemiddelen en dit – omdat zij zich slaafs zo gedragen – toegepast op de “human resources” van de media. Als ook publieke figuren van de media én de journlaisten zijn gaan geloven in de mythe van de mens als human resource van haar of zijn organisatie is hun meerwwarde gering, of zelfs negatief geworden. Daaruit valt dan voor het publiek, de mensen die soms even mogen zwaaien op de tv, geen hoop of geloof meer te putten. Wat bij de EO gebeurd is toont dit – even als voorbeeld – fraai aan: als de tv-makers en boegbeeld presentators van het geloof afgevallen blijken te zijn hebben zij opeens volledig hun waarde voor die groepering verloren! Nette omroep trouwens, met een menselijk personeelsbeleid, die EO maar dat kost ze hun leden!
En zo proberen soms ook andere programmamakers van hun ‘type-cast’af te komen, falen daarin en berusten omwille van hun broodbeleg. Zij behouden dan hun kijkers, maar hebben enige vormende waarde voor hun publiek verloren. Hiervan zijn er zoveel voorbeelden, dat ik ‘r maar niet aan begin.
Wat politici betreft, begin ik als standpunt aan te hangen dat ik een politicus ga vertrouwen als zij of hij niet kan omgaan met de media.
dinsdag 10 maart 2009, 0:02 uur
De discussie over dit onderwerp is in elk geval niet nihilistisch.
@33 Frank Lenssen legt al een verband met de neurologie nav @Fred Versteeg (#32), die beweert:
“U schiet raak. Ikzelf had die vermoedens al langer, over de invloed van televisie (en nog meer: de computer) op onze hersenfuncties. Mijn eigen observaties waren onder meer dat kinderen die ’s ochtends al om half zeven voor de buis hangen (of gezet zijn) nerveuzer overkomen dan hun leeftijdgenootjes die met het gezin, en zonder afleiding, ontbijten. Ik dacht wel eens: is dit een mogelijke oorzaak van het zich uitbreiden van ADHD-gevallen? ”
Misschien een goede tip:kijk eens op http://www.ebrainmatrix.org/ en/of http://www.theleadersbrain.org/ waar een helder en duidelijk beeld wordt gegeven hoe de hersenen functioneren en wat er o.a. aan ADHD gedaan kan worden op neurologisch niveau.
Elke waarnemeing heeft een impact op de hersenen.
De gigantische toename van informatie, die over ons heenspoelt heeft een enorm effect op de manier waarop de neuronen in de hersenen groeien, veranderen en reageren. Wat van cruciaal belang is, is dat er in het groeiproces van de hersenen voldoende verbindingsmogelijkheden ontstaan. Neurologische verbindingen kunnen alleen beklijven als er regelmatig wordt getraind. B.v. een muziekinstrument leren spelen kost jaren oefening, als je het eenmaal kunt, leer je het niet meer af.
Door heel veel informatie verwerkt te krijgen, jaar in jaar uit, die steeds verschillend is en van korte duur is, zullen de hersenen minder verbindingen maken, waardoor de diverse centra in de hersenen dus niet leren om met elkaar samen te werken. Als de informatie stressvol is, veellawaai en veel beweging, wordt het alleen maar erger.
Wat er moet gebeuren is, dat naast de toevoer van veel verschillende informatie, het brein ook de gelegenheid krijgt om die informatie te verwerken en te integreren in alle delen van de hersenen. Het toverwoord hier is rust en coherentie. Dat is wetenschappelijk bewezen.
Daarop aansluitend ook nog even naar @46 Sieger Westra, die vindt dat; “Zet in op de individuele kwaliteit van de docent. Dat is volgens mij een van de weinige manieren om uit de vicieuze cirkel van de middelmatigheid te geraken en zodoende het niveau van het publieke debat te verhogen. ”
Helemaal mee eens en van het grootse belang. Harmonieus onderwijs is de basis van een harmonieuze samenleving.
De kwaliteit van de docent en van de leerling kunnen geoptimaliseerd worden als ervoor wordt gezorgd dat het brein zich harmonieus kan ontwikkelen.
dinsdag 10 maart 2009, 0:20 uur
Om met het laatste te beginnen: dat kunnen we niet, de ontwikkelingen verhinderen het.
De samenleving wordt alsmaar complexer.
We worden overspoeld met informatie.
Vele boodschappers spreken elkaar tegen, dit nog afgezien van de critici langs de zijlijn en de ‘moralisten’.
De zich ontwikkelende complexiteit maakt velen kopschuw en doet hen vrezen dat de problemen onoplosbaar zijn.
De competitietendens die voortdurend door alles heen schijnt versterkt dit alles.
De verschillen – vooral wat inkomen betreft – worden nog altijd groter.
De vrees, te worden vergeten bij het verdelen van wat er nog te halen valt, maakt dat vele mensen zich steeds meer richten op de vraag ‘hoe kan ik me redden?’ en ‘wat levert het mij op?’
Afgezien van de moeilijkheidsgraad van wat er aan belangwekkends te weten valt – ook in verhouding tot de kwaliteit van veler intellectuele vorming – komt men daar niet (meer) aan toe doordat de zorg om te ‘overleven’ steeds groter wordende groepen volledig bezig houdt.
We moeten er doorheen!
Het wachten – letterlijk – is op het tijdperk waarin de factoren die de samenleving bepalen in evenwicht zijn gekomen, in fysiek, materieel en geestelijk opzicht…
dinsdag 10 maart 2009, 3:19 uur
Misschien is de behoefte aan discussie en diepgang er een van alle tijden van een zekere populatie binnen de samenleving. Een populatie die wellicht zweeft tussen die die geen behoefte hieraan heeft en die populatie deze eenvoudig weg voert of kent en niet noodzakelijk behoefte voelt of zelfs noodzaak van verbreding daarvan voelt en op het vehikel van media wenst mee te rijden of mee te liften, en haar boodschappen verkondigt te zien
En laten we wel zijn een interview dat ingekort wordt voor het nazien op het internet kon dat werkelijk waardig 12 televisieminuten vullen.
Soms afvragend of het te missen is, ach al geruime tijd, en ergens ook afvragend, hoe inhoudelijk waren de media nu werkelijk rond de tijd dat ik tien was (1980) in vergelijk met vandaag de dag.
Zou er op uitzending gemist nog een aflevering van Het Capitool terug te vinden zijn? Misschien iets voor een groep filosofen en logici de inhoudelijkheid van toen te toetsen aan de laatste aflevering van Buitenhof.
Maar ja kern ook voor hen zal zijn, wat zijn of wat zouden de criteria moeten zijn? Misschien eerst maar eens alle wel degelijk spelende invloeden en tendensen negeren?
dinsdag 10 maart 2009, 4:23 uur
De NRC-reactie is er wel snel bij om onbevallige reageerders weg te werken. Maar wat ik wil zeggen, dat in deze maatschappij van vlug, vlugger, vlugst, de analyse geen kans meer krijgt. Het is misschien een slecht voorbeeld, maar de CIA en andere inlichtingenburo’s beslissen niet zoals in TV-series in 30 minuten, of er ergens vreselijke plannen worden gesmeed. En dan direct de aanval inzetten.Iedereen moet vlug en snel omgeschoold worden, het is alsof heel Nederland in een paar maanden een academische studie kan afmaken. De nieuwe werkelozen moeten nog voor er ontslag dreigt worden omgeschoold, op MBO-niveau. Hoe zit het met de hoger opgeleiden. Een MBO-er moet in twee middagen een gekwalificeerd leraar worden. Alles moet snel,sneller, snelst. Iedereen moet zo snel mogelijk worden omgeschoold, maar als je iemand bent met een achtergebleven I.Q, wat dan? Dan komt Donner in actie. Deze kamergeleerde kan minderbedeelden in 7 dagen verheffen tot Grote Intellectuelen, hoe?, dat is geheim. En als de mooie Donneriaanse gedachten niet doorgaan, dan gaat de Minister korten en bezuinigen!
dinsdag 10 maart 2009, 10:34 uur
Ik kan alleen maar voor mezelf spreken en dan vind ik inderdaad dat de media verworden zijn tot commerciele hypemachines. Maar de schuld daarvan ligt volgens mij niet alleen bij de media. Ze zijn onderdeel van hetzelfde dolgedraaide systeem waar we allemaal deel van uitmaken. Ik lees geen kranten maar alleen de korte stukjes in de webkranten van een paar nieuwsbladen. Die hebben weliswaar geen diepgang maar al die hele kleine stukjes geven mij wel een beeld van wat de wereld om mij heen bezig houdt. Waar de aandacht naar uitgaat. Het stuk waar ik nu op reageer intrigeerde mij vandaar deze reactie waar ik eigenlijk geen tijd voor heb om die te schrijven. Ik weet ook dat media gebruikt worden om mensen te manipuleren, daarom heb ik een groot wantrouwen tegen alle media. Nog een reden om daar niet teveel gebruik van te maken. Wanneer een artikel, of de schrijver daarvan, mij interesseert koop ik een boek over dat onderwerp of van die schrijver. Ik ben onderdeel van het hele systeem en zorg er mede voor dat het in stand blijft gehouden. Ik heb ook geen enkel idee wat mij zou doen besluiten een krant te kopen. Misschien wanneer ik mezelf meer tijd en rust zou geven om die krant te lezen. Ook zou ik een krant kopen wanneer er een artikel in zou staan dat ik direct nodig ben voor mijn werk of een artikel waarvan ik zou denken dat het mij op dat moment verder zou helpen. Daar ligt misschien ook een deel van de oplossing. Er is zoveel nieuws dat ik er in verdrink en wat moet ik ermee wanneer ik weet dat het morgen geen nieuws meer is. Dan is het voorbij net als deze discussie. Het gaat allemaal op in het grote geheel waarin we tegelijk alles belangrijk maken maar waardoor het aan de andere kant meteen ook weer nutteloos wordt.
dinsdag 10 maart 2009, 14:00 uur
Wat opvalt in veel zogenaamde praatprogramma’s is dat er blijkbaar hoogstens een paar dozijn “talking heads” in dit land rondlopen. Ze draven voortdurend op bij vrijwel alle zendgemachtigden. De Jort Kelders, de Jan Mulders, de Gerard Spongen, de Bram Moszcowitczen, de Prem Radhadkishunen om er maar een paar te noemen. Het zullen vast allemaal erg aardige mensen zijn maar ze beginnen je behoorlijk de keel uit te hangen. Maar met een beetje zoeken zijn er zeker ook wel betere programma’s in dit genre bij VPRO en IKON bijvoorbeeld. Ook Buitenhof is een goed voorbeeld hoe het ook kan.Maar het klopt wel dat er voor diepgang en inhoudelijk debat een veel geringere belangstelling is dan voor platte lolbroeken als de Paul de Leeuwen, de André van Duinen en de Jörgen Raymannen. Dat is eigenlijk niks nieuws, dat is al eeuwen zo. De macht van het getal (kijkcijfers) is natuurlijk de belangrijkste faktor voor die omroepclubs. Dat geldt eigenlijk voor alles.
dinsdag 10 maart 2009, 14:49 uur
Journalistiek bedreven door de gevestigde media. Bestaat dat nog? De westerse pers is van links tot rechts en van publiek tot commerciëel, gelijkgeschakeld. Elk onderwerp van enig belang: Iran, Afghanistan, Irak, 9/11, Pakistan, China, Tibet, crisis, milieu, Rusland, Georgië, Israël, Gaza, Eu, Soedan, Darfur, enz. wordt overal in het westen met dezelfde teneur behandeld: Israël, Tibet, Zuid-Korea en het westen zijn bijvoorbeeld in wezen goed en de rest bestaat eigenlijk louter uit min of meer gevaarlijke vijanden zoals Rusland, China, het grootste deel van Afrika, enz. Over al die thema’s worden ons dan hier en daar wat intellectuele schijnbewegingen voorgeschoteld (VPRO, NRC e.d.) maar de onderbuik-teneur blijft onveranderd. Op internet valt goede informatie te vinden. Het kost veel moeite om je daar door de brij van hysterische complottheoriën heen te werken en het kaf van het koren te scheiden maar dat ik enigszins begrijp wat er in de wereld gaande is heb ik vooral aan internet te danken.
Hebben we geen behoefte meer aan diepgang? Nou nee. Niet zolang de neuzen van de ‘gevestigde, academisch en slaafs gevormde diepgang’ allemaal min of meer dezelfde kant opwijzen. En voor de rest is het allemaal infotainment waar wij, de verslaafde TV-kijkers, radioluisteraars, weekbkaden-lebberaars en krantenlezers het mee moeten doen om ons te laten verdoven en waar wij ons ook vaak door om de tuin laten leiden.
De gevestigde media zijn corrupt en moreel failliet. Hun oortjes hangen allemaal aan dezelfde lippen van een select groepje officiële woordvoerders, hoogleraren, gepensioneerde politici e.d. En dat is toch ook de bedoeling? Anders hadden ze (bijvoorbeeld het NRC) toch al lang zelf uitgezocht hoe het bijvoorbeeld zit met 9/11? Laatst hoorde ik een niewspresentatrice van de NOS het hebben over de Israëlische stad Jeruzalem…
en zo gaat het maar door. De gevestigde media staan in dienst van de machtselite, ze liegen, houden ons dom (reclame, sport, reclame, lawaai, reclame, fragmentatie, reclame, infotainment, reclame, edu-tainment, reclame. En dat alles, afhankelijk van wie men bedient, van zo plat mogelijk tot overgoten met een gewichtigdoend, semi-intellectueel sausje.
De schrijver van bovenstaand artikel beledigt ons diep. Hij verslijt ons voor dom (wat we ook zijn) en probeert ons te laten zeggen: Ja hoor media, jullie zijn op de goede weg, wees inhoudsloos, maak tempo, geef ons brood en spelen want in waarheid en diepgang zijn wij niet geïnteresseerd, daar hebben we geen tijd meer voor…
dinsdag 10 maart 2009, 15:38 uur
Schrijven heet schrappen te zijn, maar hoe meer er geschrapt hoe minder er begrepen wordt. Schrijven is voorbehouden aan velen, schrappen aan weinigen en begrijpen aan een enkeling. Zo er al begrepen kan worden, want veronderstelde waarheid is nooit absoluut, en altijd inwisselbaar. Desondanks pretenderen sommige scribenten die waarheid in pacht te hebben, dus te begrijpen. Een willekeurige greep uit het verleden moet dat begrijpen doorgaans kracht bijzetten, want aan het heden is het niet of nauwelijks te ontlenen, laat staan aan een toekomst, hoewel wat is of wordt ooit was, want het heeft er alle schijn van dat ons denkraam begrensd is en we veroordeeld zijn tot herhaling, en dus tot vorm.
Reactie 55 is zo’n treffend voorbeeld van fossiele gedachten binnen al even vastgeroeste patronen, waardoor begrijpen bij voorbaat al lijkt uitgesloten. Wat resteert is de betweter, zich angstvallig vastklampend aan de enkele -veelal geleende- strohalm die hem zekerheid verschaft. De zekerheid van windkracht nul, waar zelfs het geringste briesje hem dreigt weg te blazen. Al zal hij dat nooit toegeven, betweters eigen. Hij verwart een geheugen met kennis, en kennis met weten, ondersteund door even willekeurige als gerafelde dwarsverbanden, in praktijk niet meer dan noodverband. In dat noodverband zit een voorbij verleden verpakt. Weliswaar even ondoorzichtig en ongrijpbaar als het heden, maar je moet toch ergens kracht aan ontlenen, als zwakte de norm is.
Geschiedenis is per definitie achterhaald, terwijl een heleboel geschiedenis door de tijd wordt geelimineerd of geen plaats verdient in een huidige context. De parallellen die zich ogenschijnlijk voordoen zijn altijd bedrieglijk, alsof er geen evolutie in denken en dus ook handelen heeft plaatsgevonden, alsof de tijd stilstaat. Geschiedenis staat voor vervalsing, de belijders ervan zijn bedriegers. Graag bereid om in een verleden te winkelen om er een hedendaags gelijk uit te putten, bij gebrek aan argumenten, empathie en visie bijvoorbeeld. Uitgewoonde denkbeelden en rochelende citaten moeten die manco’s verhullen, maar de keizerlijke kleren van toen leggen het altijd af tegen het hedendaags textiel, tot het moment dat ook die kleren weer keizerlijk worden bevonden. De arrogante, hopeloos gefrustreerde betweters kunnen alleen al daarom niet beter weten, en door hun gebrekkige grip op het heden zijn ze zieltogend veroordeeld tot een blik op wat was, en dan resteert as, goed voor beduimelde initialen en afwasbare kruisjes.
Natuurlijk heeft Gloria-48 gelijk, maar het is niet het gelijk van 55, de alwetende, zij het zelfbenoemde godheid. Zijn kennis stamt immers uit het verleden, zijn waarheden zijn absoluut, zijn weten onaantastbaar. Aldus weet hij zeker dat dat spijkerschrift en rooksignalen ook nu toepasbaar zijn, hij beschikt immers niet over meer.
Maar Gloria heeft wel gelijk, want kennis is niet meer dan een momentopname, voorzien van een waardering die per definitie discutabel is. Met een overwaardering daarvan staat de weg vrij tot manipuleren, en die praktijk bewijst zich van dag tot dag. Gloria raakt met haar opmerking de kern van een eeuwenlang verhaal, want het is juist die ‘kennis’ die heeft ontmenselijkt en verstoord, maar dat is iets dat god de betweter nooit zal begrijpen, daarmee aantonend dat zijn eigen ‘kennis’ toch iets tekortschiet.
dinsdag 10 maart 2009, 16:10 uur
Ik heb bij herhaling de KRO gevraagd of ze soms bang zijn dat te veel mensen te diepzinnig worden? WAarom Kruispunt niet naar een vroeger tijdstip? NU moeten hoogbejaarden tot bij middernacht opblijven. En hoe vaak mis je de herhal;ing niet omdat er andere zaken spelen?Laten ze zo’n blabla lawaaistuk dan naar achteren verplaatsen?Er zijn maar heel enkele programma’s die me interesseren (twee of drie kringetjes in het bald) en voor de rest: rust!
Over herrie gesproken: Die verschrikkelijkie gilmachines bij de reclames. Honderden woorden in 2 minuten gestopt en maar denken dat we het leuk vinden!
B.v. die stomme gezichten bij die stomme AH.reclames! Walgelijk!en!
dinsdag 10 maart 2009, 17:37 uur
Hoe diep moeten wij gaan totdat wij de diepgang opnieuw zullen ontdekken. Nederland gaat tengronde aan politieke onverschilligheid. Je bent voor rechts of je bent voor links, daar tussen ligt het niemandsland, waar geen eer te behalen valt. Links is de duidelijke verliezende partij, al jaren. De Partij van de Armoede heeft zijn opdracht verzaakt en koos voor het neo-liberale gedachtengoed. De derde weg uitgezocht door Clinton, Blair en Kok was de weg naar de enige goede toekomst, zoals een goede sociaaldemocraat betaamd, de overige linkse partijtjes werden als onvolwassen gedachtengoed beschouwd. Nederland ging tenonder aan de democratische grondvesting, wat betekent, een land wordt weerloos aan de geldmannen, aan de corruptie en noem maar op. De sociale voorzieningen werden in versneld tempo afgebroken en Nederland werd ziek, doodziek door de politieke onverschilligheid, hieruit komt slechts één overwinnaar en zijn naam is Wilders. Dit komt niet uit mijn duim, dat hebben wij ook in de jaren dertig vorige eeuw meegemaakt met al de resultaten vandien. Ik ga een oude LP opzetten, “Vluchten kan niet meer”. Sterkte met de verloren diepgang.
dinsdag 10 maart 2009, 17:55 uur
@63 Vincent Brunott.
Je sprak o.a over 9/11, dat is een sprekend voorbeeld. In Amsterdam heeft men eens getracht iets van de grond te krijgen maar vele vele mensen dachten dat is een ver van mijn bed show. Hier kun je nog wat lezen:
http://members.home.nl/h.hiensch/ReOpen911.htm
dinsdag 10 maart 2009, 18:09 uur
@55 Alphonse Scaf
Alleen de gekrenkte mens kan met zoveel oogklep op mijn reactie vermalen tot het gedrocht
dat kenmerkend is voor de rancuneuze geest waar het hoogmoedige ‘ik’ zich bedreigd weet en haar niets anders overblijft dan haar capitulatie te overschreeuwen met de u gebruikelijke taalrazernij die blijkbaar pas in het Duits haar hoogtepunt denkt te vinden.
“Hausgemachte ideologie” jawohl? Nein Herr Scaf! Niets van dat alles wat u mij ‘rücksichtslos’ toeschrijft!
Wat u hiermee uzelf toeschrijft is uw tekort aan inlevingsvermogen naar een ontwikkeld volk dat wel degelijk weet waarover het spreekt. Weer probeert u te suggereren dat men geen kennis heeft genomen van het EU-Verdrag dat met een paar vermeende sussers is doorgeduwd tégen de meerderheidszin van het weldenkende volk in! Ook u onderschat uw medeburgers en dát is nou juist de essentie van mijn reactie! U onderscheidt zich hiermee niet van de hautaine politieke ‘farizeeërs’ die zich borstkloppend verheven voelen boven het ‘klootjesvolk’ en op de pleinen hun liederlijke ‘gebeden’ aanhieven als bewijs van het vrome- en Godsvruchtige dienaarschap van het zo begeerde geloofsgoed. God wist beter!
Vandaar dat ik mij eerst terugtrek in mijn ‘binnenkamer’ alvorens ik dit ‘plein’ gebruik om mijn weloverwogen visie te vertalen in woorden woorden
Woorden zorgvuldig gekozen om het op te nemen voor ons volk dat verplicht wordt meegesleept in de halsstarrige schijn van een nimmer te verwezenlijken werkelijkheid die de liberaalkapitalisten voor ogen hebben. Tenslotte eindigt zo’n kapitale perversiteit in een recessie en dat is maar goed ook! Wat niet werkt ( lees: corrupt is) is onderhevig aan verval. Het communisme en het kapitalisme getuigen hiervan.
Diepgang! Nota bene in een land dat het oppervlakkige slijk der aarde als hoogste vervulling wordt ingepeperd door de Balkenende-kabinetten. Daarvoor worden de oudsten en de jongsten op stal gezet en alles daartussen afgewerkt voor de Haagse achterkamers ideologie (Binnenhofsgemachte zo u wilt) die angstvallig vasthoudt aan haar bestaan en niet wil inzien dat zij haar eigen poten onder haar stoel heeft afgezaagd. Het liberaalkapitalisme in staat van ontbinding en van zo’n interend lijk kan geen heropstanding verwacht worden. Nochtans blijven de ‘hervormers’ de zetels bezetten en zijn te laf om hun ideologie te ontpluchen en ruiterlijk op te stappen. Een en al hoop op de goede afloop van de recessie die zij zelf mede in de hand hebben gewerkt en daar nu de verlossers voor willen spelen. Hoe slim kan je zijn!
Desondanks: een niet serieus genomen volk laat zich niet bedriegen! Het zal daarom wegen zoeken om te protesteren en hoe dan ook een uitweg vinden zichzelf te verlossen van de oude politiek die mensen aan de kant zet, uitbuit en de stemverheffingen van het volk consequent negeert! Het is juist DEZE politiek die een nieuwe opstand in de hand werkt, nl: die van de ontheemde burgers naarstig zoekende naar dat ‘thuis’ dat maar niet thuis kan komen. Hun NEE wordt listig omgevormd tot JA en hun overal ter beschikking gestelde- én doorvorste kennis wordt afgedaan met: niet-wetend! Wat dacht u? Gek dat men dan uit begrijpelijke frustratie met Wilders gaat wandelen? Gek dat men met snelle schrede om zich heen gaat slaan en op GeenStijlse wijze gerechtvaardigde je woede laat doorklinken? Wel eens gehoord van kinderen die maar niet gehoord worden door hun ouders ondanks hun redelijke protesten? Zij worden gemakzuchtig en bovenal onkundig ingedeeld bij de ADHD-ers om ze vervolgens nog meer te verwaarlozen. Zó gaat de politiek elite om met het protesterende volk dat van de rede wil getuigen en bij wie diepgang haar uitweg naar buiten zoekt dmv ‘onbenullig’ lijkende oneliners. Hoe anders kan je nog gehoord worden door de tijd=geld cultuurbepalende armoedzaaiers van de politieke Haagse Binnenhofse geest?
U vergist zich mateloos. Ieder mens is uitgerust met vermogen tot diepgang. Maar dat vermogen wordt bewust ondergesneeuwd en in tijdnood gebracht door de planmakers en de meewandelende media om het te anorexiaseren en het ten tenslotte te kneden tot een gewillig volk. Dus hoe creëer je een gewillig volk? Door haar kennis te geven en het tegelijkertijd te ontnemen als zijnde onwaardig. En dat gaat het (resterende) vermogen tot diepgang te ver!
Precies zoals u omgaat met mij, Hr Scaf, zo gaat de politiek om met haar burgers. Beter staaltje van de elitaire werkelijkheid had u met uw reactie niet kunnen geven. Maar zie: het is nu juist mijn ( zorgvuldig bewaakte) vermogen tot diepgang om u in aller rust van repliek te dienen en mij niet laat verleiden tot uw stijl de ander te vermorzelen onder de steen des uwes aanstoots.
Ik verzoek u dan ook voortaan de rede te laten zegevieren en niet uw ‘oude afrekening’ alsnog in te lossen op mijn adres. Het is niet de eerste keer dat uw toorn heil zoekt bij een vrouw die met links enthousiasme blijft geloven in een betere wereld waar ‘het volk’ niet wordt behandeld als voetveeg door de heersende elite, maar haar intelligentie en ontwikkeling kwijt kan bij een regering die oprecht OOR en OOG heeft voor haar redelijke noden- en behoeften.
Maar dan heb ik het uiteraard over een waarlijk gepassioneerd en gekwalificeerd leider. Zie die maar eens te vinden zolang het neoliberale sprookje macht houdt en alle tegengeluiden van tafel veegt. Tot die tijd zal de liberale ‘droom’ een nachtmerrie zijn voor velen. Met alle gevolgen van dien.
dinsdag 10 maart 2009, 19:03 uur
Ja, de vervlakking is zeker een fijt en als er eens een prima documentaire oid is dan wordt er van die afgrijselijke “muziek” doorheen gejast. Dan is het gesproken woord vaak slecht te verstaan, laat staan dat je dan de normale achtergrond geluiden hoort. In het commentaar zegt iemand dat het een “beetje” waar is. Onzin, het is volgens jouw mening waar of niet waar. Een vrouw is toch ook niet een “beetje” zwanger?
woensdag 11 maart 2009, 12:18 uur
Wijnberg legt vinger inderdaad op een zere plek. Blijkbaar is er toch weinig interesse voor diepgang bij/in de media. Nog geen jaar geleden is Opinio gestopt. Misschien was dat tijdschrift te gekleurd (roze en conservatief) maar het gaf wel diepgaande informatie en commentaren. De Groene leidt een moeizaam bestaan. En Het Gesprek (op TV) is ook al geen trekker, al groeien daar de kijkersaantallen, weliswaar heel langzaam.
De behoefte aan reflectie neemt mijns inziens niet af (denk allen maar eens aan de interesse voor filosofie die in de laatste jaren sterk is gegroeid), maar hoe moet het publiek het patroon van snelheid, efficiency, hapklare brokken en commercialiteit doorbreken als aandeelhouders en directies van uitgeverijen (te) hoge rendementseisen stellen waardoor redacties wel verplicht zijn tot deze opstelling.
Wijnberg besluit met de opmerking dat ‘dit patroon doorbroken moet worden’, mee eens; ik weet dat de rol van de filosoof is om maatschappelijke verschijnselen waar te nemen, te analyseren, te beschrijven en te waarschuwen. Jammer dat die rol niet één stap verder gaat, tot en met aanzetten en organiseren van actie. Rob: doe een voorstel hóé dit patroon te doorbreken, anderen kunnen dan de actie verder overnemen en doorzetten. Er zijn genoeg mensen die genoemd patroon graag willen ombuigen naar inhoudelijkheid en reflectie. Dit vind ik iets te vrijblijvend van je, al waardeer ik je artikel zeer.
woensdag 11 maart 2009, 14:31 uur
Voor Volk en Vaderland!
In dit forum zijn Roomsen verlicht door de H.Geest nadrukkelijk aanwezig. Ze zeggen de Kerk achter zich gelaten te hebben, maar de Geest kruipt waar hij niet gaan kan. Ze doen aan introspectie alvorens ze een boodschap verkondigen aan het volk. Voor niet-katholieken mag het bevreemdend klinken, een boek lezen of het vergaren van kennis vervult hen met weerzin. Ideeën ter discussie stellen, voorwaarde voor elk debat, is hen vreemd. Immers zij zijn het die verlicht zijn, alle overigen moeten tot dit licht gebracht worden.
Vorm en ritueel zijn de middelen waarin hun boodschap verpakt wordt, ook al is ze nog zo getekend door het slijk der aarde. Ze voelen zich gekrenkt als ze op hun missers gewezen worden. Zelf kwetsen ze en beledigen als het zo uitkomt bij gebrek aan argumenten. Ze kunnen zelfs zo ver gaan iemand in het diepst van zijn gevoelens te beschadigen. Ze zijn dan tot vergeven bereid, tenminste als je je weer bekeert tot de enige ware kerk. De omgekeerde wereld zullen niet-katholieken roepen. Niets is minder waar. Laat de zondaars tot mij komen, ze weten niet wat ze doen.
Ze weten wat het volk begeert. Geen kapitalisme, geen communisme, maar geloof. Geloof in de consumptie-maatschappij. Niet de rijken zijn de bron van het kwaad, het is hun eigen komaf en die verloochen je niet, maar de armen. Zij moeten verheven worden. Tot wat? Dat is nu juist het grote raadsel. Daar hoor je ze niet over. Onder leiding van wie? Zonder blikken of blozen: een charismatisch, gepassioneerd en gekwalificeerd leider. Je reinste vorm van elitair denken. En dat moet vroeg ingeprent worden. Laat de kinderen tot mij komen. U weet, niets is zo kneedbaar als de kinderziel.
Het is deze alles verstikkende “liefde” of “empathie” die zo kenmerkend is voor de gelovige katholiek of ex-katholiek, die deze gevoelens verinnerlijkt heeft. Ze lopen rechtstreeks in hun eigen val. Kinderen? Slechts objecten. “Bruine kleurtjes”? Ze moeten niet te talrijk worden of te dicht bijkomen. Nederland? Vol, vol met mensen… Europa? Geld en regels. Geloof? Als het dan toch moet, Rooms.
In het verkondigen van sprookjes zijn ze opperbest. De werkelijkheid staat op een ander blad. Die laten doordringen en leren begrijpen kost moeite en die is teveel gevraagd. Ze zijn immers al verlicht door de H.Geest. Einde debat.
woensdag 11 maart 2009, 16:05 uur
Interessant vraagstuk. In algemene zin denk ik dat kwaliteit en diepgang ALTIJD zullen winnen. Het kan even duren, dat wel, en soms kennelijk haaks staan op een bepaalde tijdgeest, maar ooit komt het goed.
Veel aanbod schept – naar mijn bescheiden, misschien wat al te naïeve mening – zijn eigen vraag. Gewoon degelijke journalistiek bedrijven, weg van dat snelle en jachtige, en waarschijnlijk komt het publiek dan wel weer terug, dat echt iets goeds wil lezen en zien.
Men redeneert de laatste jaren teveel vanuit een denkbeeldig publiek naar mijn smaak. Een bepaald segment van de markt zal altijd gaan voor kwaliteit, diepgang, etc, omdat dat nu eenmaal leuker en bevredigender is.
woensdag 11 maart 2009, 23:07 uur
@68
Als mevrouw van der Spek naar haar binnenkamer gaat voordat ze iets beweert, dan vraag ik me wel even af welke binnenkamer dat is, want er zit nog een heleboel agressie in die binnenkamer, lees ik. De binnenkamer hoort vol te zitten met liefde, mededogen en zuivere kennis.
@ 71.
De heer Scaf heeft het over verlichting. En ook daar mis ik de juiste definitie. Verlichting betekent volledig in harmonie zijn met alle wetten van de natuur. Verlichting is een bewustzijnstoestand die ontstaat als zuiver transcendent bewustzijn permanent aanwezig is tijdens waken, slapen of dromen. Het is de toestand waarbij de individuele problemen oplossen in het alles omvattende kosmische bewustzijn. Het is als het schijnen van de innerlijke zon in zijn volle glorie. In die toestand is er volledige kennis over het nu en op basis daarvan over de toekomst.
Helaas ontbreekt het in onze samenleving nog aan het besef hoe zuivere kennis gebruikt kan worden om de binnenkamer werkelijk in al zijn zuiver kwaliteiten te ervaren, want als dat zou gebeuren, zou er veel meer verlichting zijn en als gevolg daarvan zou er veel minder nihilisme zijn.
donderdag 12 maart 2009, 13:57 uur
Vrijdag 13 Maart zal Rob Wijnberg reageren op de reacties van deze stelling. Misschien heeft hij een goed idee, hoe wij de Nederlanden uit de put kunnen krijgen. Er wordt gesproken over diepgang, maar men heeft politiek gezien nog nooit zo diep in de put gezeten. De politieke onverschilligheid staat tot ieders lippen. “EN TOCH” heb ik hoop dat men eens wakker wordt. Probeer dit boekwerkje van Sam de Wolff te pakken krijgen er komen nog genoeg regenachtige dagen om te lezen.
http://members.home.nl/h.hiensch/SDW.tif
http://www.iisg.nl/bwsa/bios/wolff.html
donderdag 12 maart 2009, 16:31 uur
@71 Alphonse Scaf
Tja wat zal ik ervan zeggen na zoveel pathetisch ongenoegen.
U lijkt in uw ‘einde debat’ reactie op een nuttiger van een galgenmaaltijd die een allerlaatste noodkreet oprispt naar ‘volk en vaderland’ in uw afschuw naar die verdomde wereld waar roomsen en ex-roomsen, linksen en linksigen en nog meer van dat onbelezen- en kennisloze bêtegespuis ten ene en laatste male de ransel van uw toornrede niet mogen ontlopen.
Tenslotte is er maar 1 die zich kan beroemen op het lezen van boeken ter kennisvergaring en het inbrengen van ‘nieuwe’ ideeën ter voorwaarde voor elk debat en dat is uwe enige en only excellentie genaamd: Alphonse Scaf.
Op z’n ‘Smalhout’ zal ik dan maar zeggen! Dat typische autoritaire geneuzel van brommerige liberale plussers die betweterig van de hoogste (ivoren) toren blazen over een wereld van onbenul en verdomming en zich angstvallig vastklampen aan het geheugen met boordevol kennis belast in naam van de eruditie! Waar kunst en muziek bewijs moeten leveren voor de volprezen veelzijdigheid enfin, het oude erudieterige liedje!
Want wat is kennis als de toon daarvan een neerbuigende is en kunst als het in rancune abstraheert? Muziek die door teveel dissonanten de zinnelijkheid verstoort?
Eruditie is dood als het weten niet tot leven komt want wat is boekenwijsheid zonder het grillige levenselan van het nooit rustende atoom? De mens als wandelende bibliotheek is als een levend magazijn met tweedehands (gedachte)goederen en daar eerstehands identiteit aan ontleent.
Weet u, Hr. Scaf, ik zal u niet zeggen hoeveel bloedinteressante boeken ik wat jaren geleden heb weggekringloopt en de rest naar de bovenkamer heb gebonjourd! Opzij die kast met ijdelheid waar de op visitekomende goegemeente zo van onder de indruk was
Bevroren kunst verwisselt voor levende ‘natuurkunst’ die rechtstreeks mijn zintuigen streelt en gewillig meewaaiert met de zwoelige levensbries
Muziek op de plank blijft om het sprankelende liefdeslied te genieten van merel voor zijn merelin of dartel roodborstje beluisteren die trouwens écht komt tikken op mijn raam!
Maar zien wat er van mij overblijft sinds ik geen namaak meer wil zijn. Wat zal beklijven of verdwijnen? Zie het als een grote schoonmaak van al die vermeende kennis als een blok aan het been. Vrij zijn van die verzamelde kenniszelven en voort naar de wetenschap van het povere ik. Een spiegel die ik mij graag voor wil houden en niet bang zijn voor de naakte waarheid. Gewoon mens durf te levensweten ipv te kenniswonen.
Een aanrader voor u? In de hoop u toch nog op enigerlei wijze van dienst te zijn geweest?
Groet van domblondje
donderdag 12 maart 2009, 18:12 uur
@ 52 Harrie Vrijmans zegt: maandag 9 maart 2009, 19:44 uur:
Dank voor je uiteenzetting over de begrippen “links/rechts”. Hoewel ik mij een heel eind kan vinden in je beschrijvingen, moet ik in de eerste plaats toch ook vaststellen dat er hier en daar nogal wat elastiek in zit. En daarmee een bron van verwarring kan zijn tijdens diepgaande discussies over ….you name it.
Voorbeeld: is het nou links om te zeggen dat het goed is om ondernemers de ruimte te geven en te subsidieren omdat de ervaring leert dat zij daarmee werkgelegenheid creeren en daarmee inkomen voor anderen? Dat lijkt mij toch behoorlijk altruistisch gedacht door de bedenker van zo’n redenering, lijkt mij. Of levert zo’n altruist zich dan per definitie uit aan de graaimijnheren en – mevrouwen die absoluut geen werkgelegenheid en inkomen willen creeren (behalve voor zichzelf)? Is zo’n altruististsiche bedenker dus eigenlijk een rechts type dat alleen maar mooie verhaaltjes vertelt waar alleen hij nog in gelooft?
Het gaat mij er om dat de begrippen “links” en “rechts” zo langzamerhand alleen nog maar etiketwerking hebben. Ze kwalificeren opvattingen. Zetten mensen vast zonder dat ze iets toevoegen aan discussie. Sterker nog: ze blokkeren discussies en dieper denken.
In het door mij gegeven voorbeeld zou dieper doorvragen er toe hebben kunnen leiden dat men aan subsidies voorwaarden stelt enz. Opdat zij inderdaad bijdragen aan werk en inkomen onder gelijktijdige uitschakeling van de haaien en hyena’s.
vrijdag 13 maart 2009, 17:22 uur
Het heeft m.i. weinig zin om op het strand van Benidorm te luie zonaanbidders de structuur van silicium voor te leggen en te vragen wat dat kwantummechanisch allemaal voor betekenis heeft voor ons bestaan op aarde. Net zoals het zinloos is om de rusteloze zoekers die de bergen van Sartre doorkruisen uit te leggen dat Frans Bauer ook cultuur is zijn Bananasplit onze condition humaine. Ieder zijn meug. Er zijn mensen die antwoorden zoeken en er zijn er die iets met vragen hebben en er zal wel enige overlap zijn, ook binnen elk mens zelf.
Wat ik wel met Rob Wijnberg eens ben is dat er meer gedacht moet worden aan die groep die er nu marginaal van af komt: de mensen die hongerig zijn naar verdieping van welk thema dan ook. Maar waar? Op het strand van de in de wind wegwaaiende patazakken een hoekje voor de debatten van kosmopolitische intellektuelen? En dan tegelijkertijd omwille van de balans onder de klaagmuren van de in de tijd vervagende fresco’s hunner woorden een Edje-kroketloketje?
Betreft het pleidooi een Nederlandse WC-zender (Wetenschap en Cultuur), dan zeg ik van harte ja.
Gaan met die Kanaan!
vrijdag 13 maart 2009, 17:51 uur
Oftewel: de klassieke vragen naar de condition humaine doen er helemaal niks meer toe. De vraag is niet meer of ik ben of wat ik ben maar waar ik ben en hoe laat het daar is. Dat zijn triest genoeg de enige vragen die zijn overgebleven. De vraag van Rob Wijnberg is een authentieke dus begrijpelijke
noodkreet van een jong mens om ruimte voor zijn intellekt, zijn uniciteit, zijn eigenheid. Maar in de loer van de massaworst die gedraaid wordt door de Big Brothers van de aarde is alles één. We zijn nummers, stemvee, doelgroep, onze voorkeuren zijn bekend en geregistreerd bij de god Google, de Grote Zoekmachien bijvoorbeeld. Daar gaan we tegenwoordig heen met onze vragen.
vrijdag 13 maart 2009, 21:34 uur
75—Een waardige afsluiting van een mooie partij, waarmee bevestigd dat zelfs keizerlijke koningen nooit uit de verdediging moeten treden als er nog dames in het spel zijn, want dat leidt onherroepelijk tot mat, q.e.d.
zaterdag 14 maart 2009, 5:13 uur
ed hechthuis(@76),
Men zou ook eens het bijna indoctrinerende effect van bepaalde en dagelijks met veel gewicht gebruikte woorden kunnen analyseren: in plaats van “werkgever” zou je ook kunnen spreken van “winstnemer” en de “werknemer” is juist degene die zijn werk geeft voor een -vaak karige- beloning !
Gezien de zeer slechte reputatie van (liberaal) kapitalisme als het gaat om de toekenning van materiele en immateriële rechten, in de vorm van resp. beloning en arbeidsvoorwaarden, zou ik een willekeurige werkgever zeker geen altruïst willen noemen
Immers, alle goeds voor loontrekkenden moest worden afgedwongen en werd soms pas verkregen na zeer lange strijd, met letterlijk bloed zweet en tranen!
Voordat je dus van (meer altruïstisch) “links” zou kunnen spreken, dient dus eerst die mate van altruïsme betoond aan en solidariteit met de zwakkere partij te worden vastgesteld.
Het zou best kunnen dat dan duidelijk wordt dat subsidiering van bedrijven eigenlijk heel rechts is en precies DAT is wat we in de afgelopen tientallen jaren voortdurend hebben kunnen zien, want:
Steeds meer door ons allen opgebracht belastinggeld vloeide in de zakken van tal van winstnemers (de nieuwe naam bevalt me eigenlijk best!) om daardoor de lonen van voornamelijk laag en slecht betaalde grote groepen hardwerkende mensen (veel te!) laag te kunnen houden: rechtse politiek maakte dit mogelijk en daar waar een meeregerende PvdA toeliet en toejuichte dat dit structureel werd, kun je dan ook zeggen dat deze partij eigenlijk haar beginselen verkwanselde
Het laatste en treurige dieptepunt is nu dat steeds meer mensen “mogen”(!) werken met wat zo verhullend en eufemistisch heet “behoud van uitkering” (meestal bijstand, voor een alleenstaande ca. 850 euro per maand), waardoor het bevochten recht van fatsoenlijke beloning voor noodzakelijk werk volkomen is uitgehold.
Ergerniswekkend, alarmerend en een maat voor het inmiddels alom verspreide individuele egoïsme en de verlammende onverschilligheid van de meeste mensen, is dat dit zonder enig protest werd geslikt (de vakbonden vonden het ook prima!)
En het is -in het licht van de zware strijd die voor een redelijke beloning en sociale rechten moest worden betaald- welhaast misdadig te noemen dat steeds vaker vrijwilligers worden ingezet voor werk dat gewoon normaal betaald dient te worden (voornamelijk in de zorgverlening)
Waardoor tal van potentiële kostverdieners het brood uit de mond wordt gestoten en wederom de portemonnee van deze -vrijwilligers uitbuitende- winstnemers worden gespekt.
Moreelethisch is dit alles zeer verwerpelijk en geen (zelfs gematigd) links voelend persoon zal zulke zaken structureel willen zien worden, of willen bestendigen in die gevallen waar dit kennelijk al een feit is.
Als het dus niet altijd meteen duidelijk is wat als “links”, dan wel “rechts” te karakteriseren valt, “proef” dan a.h.w. de mate van rechtvaardigheid die de loontrekkenden -en eventueel daarmee samenhangend, de zwakkeren in de samenleving- wordt betoond, dan zit je altijd goed.
Overigens, haast niets heeft zo’n sterke en intuïtieve “gevoelslading” als de mate van rechtvaardigheid van veel beslissingen en beleid
En intuïtie, vooral als die heel sterk is, vergist zich hier eigenlijk nooit
Harrie V.
woensdag 18 maart 2009, 9:02 uur
wat te denken van het concept dat ligt onder het zondagse VPRO – progamma ‘boek@cetera’,
als een antwoord op de vraag hoe de desinteresse
kan worden gestopt!
donderdag 26 maart 2009, 15:55 uur
In Frankrijk en Engeland bestaan er alternatieven voor de met politiek en bedrijfsleven verweven journalistiek. Le Canard enchainé kent een hoge oplage en dit satirische blad, dat beheert wordt door de makers, bestaat al sinds 1915. Omdat ze lak hebben aan persconferenties en hun eigen informatiekanalen hebben vertrouwt het Franse publiek Le Canard. Op deze wijze functioneert de vrijheid van pers, c.q. meningsuiting uitstekend. Dat dit in Nederland kennelijk niet mogelijk is vind ik een gotspe. Het wordt hoog tijd voor een satirisch blad. Waar blijft het initiatief?