Het jaar 2008 was er een van afrekenen, schrijft Hubert Smeets. Openstaande rekeningen werden dit jaar in een razend tempo vereffend. De financiële kermis zakte door de planken. De Nederlandse overheid bleek het gedoogbeleid zat. En de Amerikaanse kiezer rekende af met George Bush.

Nederland stopte, van epo tot paddo, het gedogen te gedogen en ging zijn burgers behoeden voor hun zonden. ,,Maar alle bemoediging kan niet verhullen dat Nederland in 2008 afscheid heeft genomen van een aantal waarden die twee decennia gemeengoed zijn geweest.”

Ook Jan Blokker ziet het somber in: ,,Iedereen weet het intussen zeker: morgen begint een verschrikkelijk jaar.” Want we hebben eigenlijk nog een hoop lol gehad in de onbezorgde maanden vóór de banken vielen. Met de moslimcollage Fitna, de zeevaarderspartij van Rita en het succes van flirtende boeren in ‘BZV’ of boertige flirts als ‘Joran’.

Konden we maar terug!

Of zoals Blokker gezellig stelt: ,,Achteraf zeg je: 2008 voelde aan als 1938, toen ook niemand er bij wilde stilstaan dat volgend jaar de Tweede Wereldoorlog zou uitbreken. In zoverre is het nu nog dramatischer omdat het 31 december is, dat wil zeggen: morgen breekt de Tweede Wereldoorlog uit, of hoe we de recessie, de crisis, de depressie of de tweede Great Depression binnen honderd jaar ook willen noemen.”

Wat denkt u? Hebben we de vette jaren gehad? Zakken we vanaf morgen weg in een slopende economische recessie vol werkeloosheid en voedselbanken, zoals Jan Blokker vreest? Of moeten we niet zo in paniek raken, zoals omdat serieus politiek beleid ineens weer op steun mag rekenen en  ‘Vadertje Staat’ ons volgens Hubert Smeets wel zal redden?

Vertel ons over uw plannen voor 2009: wordt het bezuinigen, gaat u het dit jaar helemaal anders doen of kijkt u komend jaar juist de kat uit de boom?

Houdt u alstublieft in uw reactie rekening met onze zogeheten netiquette.

Elk jaar is het weer raak: brandstichtingen, vernielingen en ongeregeldheden verstoren oudjaar. Vaak zijn het dezelfde raddraaiers die zich uitleven in vernielzucht. In Amsterdam, Rotterdam, Den  Haag en Utrecht zal daarom ‘supersnelrecht’ worden toegepast op de relschoppers, zo kondigde Minister Hirsch Ballin  afgelopen week aan. Oudjaarsrebellen worden dan gelijk op 2 januari berecht.

Strafpleiter Spong merkt op dat de turborecht in strijd kan zijn met elementair strafprocesrecht, maar rechtsgeleerden Brouwer (RuG) en Schilder (UvA) stellen het sterker, vandaag op de Opiniepagina: achteraf straffen heeft in dit geval nauwelijks preventieve werking. En dat is uiteindelijk toch het doel bij de traditionele nieuwjaarspuinhoop.

De juristen  hebben een ander voorstel: leg de (vaak al bij de politie bekende) vandalen van te voren een (civiele!) dwangsom op van 5000 euro. Gaan ze over de schreef, dan treedt de boete in werking. Zo niet, dan is er niets aan de hand.

Voorwaarden zijn dat de politie de identiteit van de raddraaiers kent, dat er een verordening is waarbij de burgemeester kan aanknopen en dat  ‘klaarblijkelijk gevaar dreigt dat op zeer  korte termijn’ een concreet voorschrift wordt overtreden.

Wat vindt u? Is de dwangsom een uitstekend middel om dezelfde klieren nu eens effectief aan te pakken: in hun portemonnee? Of denkt u dat het principieel niet klopt; om delinquenten met een civiele boete te bedreigen? Discussier mee, uiteraard met inachtneming van onze netiquette.

“Lang heb ik gedacht dat de krant in elektronische vorm zich tot de papieren krant verhield zoals het Concertgebouworkest op de radio zich verhoudt tot een concert in de Grote Zaal. De noten zijn er allemaal, maar het haalt het niet bij de echte ervaring van luisterend wegzinken in je eigen gedachten”, schrijft Louise O. Fresco vandaag in NRC Handelsblad. Maar ze is van gedachten veranderd: “Tegenover de tekortkomingen staan immers zo veel voordelen. Als bij een Zwitsers zakmes, ontvouwen zich uit de elektronische krant tal van toepassingen: een multimediaal archief waar allerlei materiaal samenkomt en naar elkaar verwijst. Kaarten, foto’s, filmpjes, geluidsfragmenten en lezersreacties bieden zoveel meer dan een krantenfoto en -tekst.”

Maar dat betekent niet dat ze de elektronische krant inlevert voor de papieren krant: “De papieren krant biedt die bijzondere sensatie van gerichte en ongerichte aandacht, van kriskras over een pagina reizen. Een vorm van lecture automatique, een doezellezend zweven en zwerven langs de letters, tot mijn oog struikelt over een toevallig woord, een kop, een foto die iets oproept, vaak iets wat niet eens onmiddellijk benoemd kan worden, waardoor ik ineens alles wil weten of juist niets. De krant lezen is letterlijk dingen over het hoofd zien, of uit je ooghoeken waarnemen, en dan ineens inzoomen. Meningen en informatie laten bezinken tot een uniek conglomeraat van nieuwe feiten, gedachten en herinneringen. De krant vormt een spoorwegemplacement waar allerlei brokstukken informatie al lezend worden gerangschikt.”

Wat vindt u? Is de papieren krant overbodig en kan de elektronische krant deze vanwege snelheid, archief en het toevoegen van audiobestanden beter vervangen? Of hecht u meer waarde aan een dagelijkse papieren krant, met verschillende lettertypes, beeld en een rangschikking, een krant die je even kunt wegleggen en die knispert als je de pagina omslaat?

Ouderdom wordt in de samenleving te veel als probleem gezien. Die zorg uitte koningin Beatrix vandaag in haar Kersttoespraak. Ze wees erop dat vergrijzing en lossere familiebanden de verhouding tussen generaties onder druk zet.

“Vroeger waren de families groter”, zei Beatrix. “Betrokkenheid was toen meer vanzelfsprekend. Maar tegenwoordig is het gezin kleiner en meer op zichzelf.”

Hierin schuilt volgens haar het gevaar dat de zorg voor ouderen meer en meer als maatschappelijke last wordt ervaren, terwijl het juist een zaak van mensen onderling zou moeten zijn. “In liefde houd je mensen vast”, aldus de vorst die het belangrijk vindt dat “tradities en waarden voortleven”.

De koningin vreest dat de jongere generatie de opgelegde zorg niet meer als vanzelfsprekend ervaart. Dat ze zich niet bewust is van haar verplichtingen tegenover mensen die niet meer voor zichzelf kunnen zorgen. “Verantwoordelijkheid voor elkaar blijft het maatschappelijk fundament”, luidde Beatrix’ pleidooi voor sociale cohesie.

Wat vindt u? Herkent u zich in het beeld dat Beatrix van de samenleving schetst? Is het echt nodig om meer verantwoordelijkheid te nemen voor ouderen? Of doen we dat al genoeg via de belastingen?

Oud-minister Ella Vogelaar wees bij haar aantreden veertig probleemwijken aan. Deze zogenaamde Vogelaarwijken krijgen extra geld en aandacht van het rijk. Maar wat is nu precies de slechtste, minst leefbare wijk?

Dat weten alleen de betrokken ministers en hun staf. Zij hebben een zogenaamde prioriteitenlijst die ze graag geheim willen houden. Daar menen Vogelaar en haar opvolger Van der Laan alle reden toe te hebben: de bewoners in de minst leefbare wijken zouden bij openbaarmaking nog meer gestigmatiseerd worden dan nu al het geval is.

RTL Nieuws vindt dat geen deugdelijk argument. “Wij begrijpen niet waarom burgers niet zouden mogen weten wat volgens de minister de beste en de slechtste wijken zijn, terwijl bestuurders in achterafkamertjes dat allemaal wel weten.” Het actualiteitenprogramma dwong bij de rechter openbaarmaking af, maar werd in hoger beroep door de Raad van State in het ongelijk gesteld.

De Raad vreest dat de media bij openbaarmaking van de lijst hun berichtgeving zullen concentreren rondom de ergste probleemwijken.

Wat vindt u? Is het voorkomen van stigmatisering belangrijker dan het kunnen volgen van de wijken die het minst leefbaar zijn? Wat vindt u überhaupt van deze beleidsaanpak: moet de regering bijvoorbeeld ook veertig probleemscholen en probleemziekenhuizen aanwijzen?

Het is verboden (art. 252, WvS) om bezoekers onder invloed van alcohol een horecagelegenheid binnen te laten. Ook mag barpersoneel volgens de wet niet doorschenken aan dronken klanten.

In de praktijk krijgen mensen die met dubbele tong praten of bijna van hun barkruk vallen gewoon nog een biertje. Ook wankelend aan de deur verschijnen is bij de meeste kroegen geen probleem.

Dat blijkt uit onderzoek van STAP (Stichting Alcoholpreventie) in opdracht van de Universiteit Twente. De onderzoekers schakelden professionele acteurs in die dronkenschap simuleerden in 52 kroegen. Na de mystery visit werd de tapper gevraagd of hij in de gaten had dat de klant dronken was. In driekwart van de gevallen was dat het geval. Het barpersoneel gaf aan het normaal te vinden dat een gast dronken aan de bar staat.

Wat vindt u? Moet de wet beter gehandhaafd worden? Of juist afgeschaft omdat het onzin is dronkenschap in de kroeg tegen te gaan? En heeft u zelf weleens last van dronken medebezoekers? Of bezorgt u zelf weleens overlast in een horecagelegenheid?

“Lijden, dood en opstanding zijn de kern van het christendom”, schrijft redacteur Carola Houtekamer vandaag in nrc.next.

Niet Kerst, maar Pasen is daarom het centrale feest van het christendom. Het gedenkt de kruisiging van Jezus Christus en zijn overwinning op de dood als teken van vergeving van onze zonden.

In het coververhaal stelt Houtekamer vandaag vast dat Kerst nauwelijks meer iets met Jezus te maken heeft. Vanuit historisch perspectief (de vroege kerk vond het heidens om geboortedagen te vieren) en vanuit de ontwikkeling die het heeft doorgemaakt: met een versierde dennenboom en een door Coca Cola geperfectioneerde Kerstman.

Als christen kun je je daarom maar beter richten op het paasfeest, denkt Houtekamer. Dat feest verbeeldt veel meer de bedoeling van Gods Zoon, “die de wereld in miserabele toestand wilde verlossen van zijn schuld en misdaden”.

Wat betekent Kerst voor u? Is het voor u gewoon een feest van cadeautjes, lichtjes en gezelligheid? Of heeft het voor u als gelovige of niet gelovige toch een diepere betekenis?

In de wereld van mensenrechten en ontwikkelingssamenwerking is iets geks aan de hand, schrijft Marcia Luyten vandaag in Opinie & Debat. Ze vervolgt: organisaties die hun bestaansrecht ontlenen aan armoedebestrijding en de bescherming van mensenrechten, nemen het zelf met hun doelstellingen niet altijd even nauw. Zo krijgen bewakers van Amnesty International in Kampala, Oeganda, een salaris waar zij niet van kunnen leven. Een bewaker zou 80 euro nodig hebben, maar ontvangt slechts 36 euro. De gevolgen voor zijn gezin: geen zeep, geen matras, geen pen, geen groente of fruit, geen vlees.

Amnesty zegt in een reactie dat de bewakers niet tot het eigen personeel behoren en dat Amnesty niet bepaalt hoeveel de bewakers verdienen. Maar Marcia Luyten weerspreekt dat: andere organisaties, zoals de Japanse ambassade en de Europese Commissie, die hetzelfde bedrijf inhuren voor de beveiliging, betalen tot wel twee keer zoveel.

Volgens haar moeten organisaties met een morele motivatie zich juist publiek verantwoorden. Nu worden vooral bedrijven als Shell en Nike onderworpen aan kritisch onderzoek. Nike introduceerde daarom, na de beschuldigingen van kinderarbied, Nike Responsibility en stelde een gedragscode op voor onderaannemers.

Wat vindt u?

Is een hulporganisatie geloofwaardig als ze haar beveiligingsmedewerkers te weinig laat betalen? Gelden er andere normen voor Amnesty? Waarom moeten internationale organisaties hun westerse normen tot buiten het Westen blijven hanteren?

Terwijl minister Bos in Nederland de wind in de zeilen heeft, geprezen wordt om zijn krachtdadige optreden in de kredietcrisis, daar wordt de regering in België, met als kopstuk premier Yves Leterme, zwaar onder vuur genomen.

Gisteravond kwam de Belgische regering bijna ten val. Alle oppositiepartijen eisten het ontslag van de premier, omdat zijn staf zich bemoeid zou hebben met de rechtsgang rond de overname van het noodlijdende Fortis door de Franse investeerder BNP Paribas.

Olie op het vuur was de brief van Ghislain Londers. In een brief aan de Kamervoorzitter schreef de voorzitter van het Hof van Cassatie dat de regering “alles in het werk heeft gesteld opdat het Fortis-arrest niet zou worden uitgesproken zoals voorzien”. De overname van Fortis België werd door dat arrest opgeschort.

Later werd de vermeende beïnvloeding min of meer ontkracht door een ander Hof. Er zou slechts sprake zijn van contacten tussen individuele leden van de rechterlijke macht die niet namens het Hof, maar op eigen houtje opereerden. Een parlementaire onderzoekscommissie gaat de zaak nu uitspitten.

Volgens de Belgische krant De Morgen is het ontslag van Leterme voorlopig van de baan. Desalniettemin is het vertrouwen in de premier ernstig geschaad. Op het online televisiekanaal van de krant vraagt Jan Jambon, voorzitter van de Kamerfractie N-VA, zich af wat de minister-president “heeft bezielt”. Jambon: “Op het moment dat er contact is over een gerechtelijke zaak tussen het kabinet van de eerste minister die betrokken partij is, die een motief heeft dat dat op een goede manier zou verlopen, en de gerechtelijke instantie, dan maakt u mij niet wijs dat daar geen sprake is van beïnvloeding.”

Dat is onvermijdelijk, stelt Jambon. “Als er daar telefoongesprekken hebben plaatsgevonden van twintig minuten – neem dan van mij aan: dat is echt niet om de voetbaluitslagen door te geven.”

In krantencommentaren wordt Leterme – die zelf de beschuldigingen van de hand wees – aangewreven dat hij de scheiding der machten niet heeft gerespecteerd. “Dat is schadelijk voor het geloof in de beginselen van onze rechtstaat. Dat dreigt de erfenis van Yves Leterme te worden.”

Wat vindt u? Is het terecht dat Leterme op staatsrechtelijke gronden het vuur aan de schenen wordt gelegd? Of zouden parlement en pers in tijden van crisis wat minder principieel moeten oordelen gezien de uitzonderlijke situatie van de kredietcrisis en het landsbelang om een systeemrelevante bank overeind te houden?

De Amerikaanse president George Bush overweegt een hulpplan voor autofabrikanten. Volgens de sector zou een overbruggingskrediet van circa 14 miljard dollar de eerste nood kunnen lenigen.

Dat de fabrikanten serieus in de problemen zitten blijkt uit de productiestop die Chrysler heeft aangekondigd. Vanaf morgen stopt het bedrijf voor zeker een maand met het maken van auto’s.

Als oorzaak wijst Chrysler de kredietcrisis aan: banken zijn terughoudender geworden met het verstrekken van consumptieve kredieten. Naast Chrysler staat ook General Motors (GM) aan de rand van de afgrond. GM heeft nog net genoeg geld om het einde van het jaar te halen, terwijl Chrysler nog hooguit tot begin volgend jaar kan overleven. Ford, de derde grote speler in de markt, houdt het nog wel wat langer uit. Maar eerder gaf Ford aan te vrezen voor een domino-effect: als een van de concurrenten failliet gaat, zou ze meegezogen worden.

Staatssteun aan de auto-industrie is omstreden in de VS. De bestuursvoorzitters worden van mismanagement beticht. Aan de andere kant is de autosector, waar inclusief toeleveranciers drie miljoen mensen werken, te groot om te laten vallen nu Amerika in een economische crisis verkeert. Dat zou tevens de hele wereldhandel beïnvloeden, verwachten analisten. Onduidelijk over het reddingsplan deed de beursen vorige week al kelderen.

Wat vindt u? Hoe ver moeten overheden gaan om commerciële bedrijven voor een faillissement te behoeden? Na