De beurzen reageerden gisteren negatief op het overheidsingrijpen bij bank/verzekeraar Fortis: het aandeel verloor gisteren meer dan twintig procent van zijn waarde. Fortis was vanmorgen bij de opening van de beurs, omgerekend in aandelen, minder waard dan de 11 miljard euro die Nederland, België en Luxemburg erin willen stoppen.

 Ook Wall Street en Azië hadden te maken met scherpe koersdalingen. De aankondiging van de Amerikaanse overheid 700 miljard dollar te willen vrijmaken om niet-solide hypotheekconstructies weg te saneren, levert vooralsnog niet het beoogde resultaat op: het herstel van rust en vertrouwen in de markt.

Wat concludeert u hieruit? Begrijpen overheden de werking van de markt niet, en doen ze er – nog steeds -beter aan zich daar  niet meer te bemoeien, zeker niet als er geld van de belastingbetaler mee is gemoeid? Of kan de overheid domweg niet aan de kant blijven staan, en vormen massale injecties met overheidsgeld de enige weg waarlangs op termijn de rust worden hersteld? En: Wat verwacht u zelf van de overheid de komende weken?

Belgische, Nederlandse en Luxemburgse overheid investeren in totaal 11,2 miljard euro in de bank/verzekeraar Fortis die sinds vorige week in grote moeilijkheden zat. Hiermee worden de overheden eigenaar van de bank. Het reddingsplan voorziet ook in de verkoop van ABN Amro Nederland. De beurswaarde van Fortis was afgelopen vrijdagavond 12 miljard euro.

Fortis kwam de afgelopen week in grote problemen toen het 35 procent van haar beurswaarde verloor. De problemen werden veroorzaakt door de gevolgen van de kredietcrisis en de zeer dure overname van 24 miljard euro voor een deel van ABN Amro eind vorig jaar. Beleggers bleken alle vertrouwen te hebben verloren in Fortis en in de strategie van het management over hoe men snel extra kapitaal wilde binnenhalen.

Volgens het plan zal België 4,7 miljard investeren, Nederland 4 miljard euro en Luxemburg 2,5 miljard. Daarbij zal Fortis ABN Amro Nederland weer moeten verkopen. Tot zondag waren zowel ING als het Franse BNP Paribas geïnteresseerd, maar zij haakten beide af. 

Fortis beloofde vrijdag opnieuw een aantal onderdelen te zullen verkopen, maar beleggers waren niet overtuigd. Nadat de koers vrijdag 21 procent daalde, werd bestuursvoorzitter Herman Verwilst ontslagen en opgevolgd door bestuurslid Filip Dierckx. Daarna begon het crisisberaad over de toekomst van Fortis. 

De Nederlandsche Bank (DNB) kwam vanmorgen met een verklaring waarvan de strekking is dat rekeninghouders zich geen zorgen hoeven te maken. ,,Volgens het ministerie van Financiën en DNB biedt de oplossing een solide waarborg voor de bescherming van de belangen van rekeninghouders bij Fortis en ABN Amro Bank, en voor de financiële stabiliteit”, aldus de verklaring.

Wat vindt u van het reddingsplan? Is het een terechte ingreep om te voorkomen dat de financiële crisis ook Nederland in zijn greep krijgt? Of wordt in uw ogen fout ondernemersgedrag beloond en zijn de overheden helemaal niet in staat om zo’n groot bedrijf te besturen?

Na een dag van zinderende politieke spanning hebben de presidentskandidaten John McCain en Barack Obama hun eerste televisiedebat (bekijk of beluister het debat) gehouden.

Het ging vooral over de kredietcrisis en de oorlog in Irak. In eerste reacties wezen commentatoren erop dat de kandidaten geen grote fouten maakten of het debat met één superieure oneliner naar zijn hand zette.

Wie is volgens u de winnaar van het debat, McCain of Obama? NB: We zijn niet geïnteresseerd in uw mening over de standpunten van de kandidaten, maar naar uw analyse van hun retoriek. Wie had de beste argumenten? Van welke kandidaat verwacht u dat deze in de peilingen zal profiteren van het debat?

Kamerbreed viel gisteren ferme taal te horen in het spoeddebat over Marokkaanse probleemjongeren dat naar aanleiding van incidenten in een Goudse wijk gehouden werd. „De mensen zijn het zat”, zei PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. „We moeten niet pamperen, maar met de vuist op tafel slaan”. SP-leider Agnes Kant pleitte voor een verbod op asociaal gedrag.

VVD’er Laetitia Griffith had genoeg van het gedoogbeleid en „het sinterklaasgedrag”, waarmee zij doelde op geld voor speciale projecten in achterstandswijken. Griffith: „Het land staat in brand en u doet niets”.

Minister Ter Horst wees erop dat ondanks de kwestie met Connexxion, de overlast en het aantal serieuze incidenten in Gouda-Oost sinds 2005 met meer dan een derde zijn afgenomen. Voorstellen voor harder ingrijpen, o.a. door zogenaamde ‘rijdende rechters’ in de wijken direct recht te laten spreken, werden dan ook door haar en door minister van Justitie Hirsch Ballin (CDA) terzijde geschoven.

Burgemeester Cornelis (PvdA) van Gouda sprak eerder al van een „pavlovreactie”. „De combinatie van Marokkanen, geweld en Gouda leverde een storm van camera’s in dat kleine buurtje op. Meer dan tien straten is het niet.”

Wat vindt u? Worden de problemen in de Goudse wijk Oosterwei onterecht uitvergroot? Of zijn strengere maatregelen tegen Marokkaanse probleemjongeren zo hard nodig dat de intensieve aandacht voor deze wijk juist gewenst is?

De fundamenten onder de economie zijn prima, zo opperde Republikeinse presidentskandidaat John McCain nog begin vorige week – en nu moet de gehele campagne op de schop, zodat eerst de crisis kan worden opgelost.

McCain zei terug te keren naar Washington en vroeg zijn Democratische tegenstander Barack Obama hetzelfde te doen. Ook vroeg hij Obama om uitstel van het eerste presidentiële debat dat morgen zou worden gehouden.

Obama zei dat hij het debat gewoon wil laten doorgaan en dat hij doorgaat met zijn campagne. „Volgens mij willen de Amerikaanse kiezers wel weten wat wij denken over het oplossen van de crisis.”

Een slimme zet van McCain, die hiermee laat zien dat hij zich met zaken wil bezighouden die ernstiger zijn dan de beslommeringen van campagnepolitiek. Aan de andere kant kan het juist  een aangewezen moment zijn om een debat te houden over ieders plan van aanpak. Zelfs het conservatieve kamp reageert wat beduusd: The show must go on, immers?

Wat vindt u? Vormt deze financiële crisis een dusdanig grote ramp dat de verkiezingscampagne moet worden opgeschort? Of haalt dat weinig uit en kunnen kandidaten beter met elkaar in debat over hun plan van aanpak, terwijl hun collega-senatoren de echte actie ondernemen?

Wouter Bos wil ook na 2011, na de eerstvolgende parlementsverkiezingen, PvdA-partijleider blijven. Hij zei dat gisteravond tijdens een bijeenkomst over globalisering in Amsterdam. Op vragen of hij partijleider wil blijven, zei Bos dat hij niet van plan is te stoppen.

.article_related_box table { width: 225px; }

De PvdA scoort slecht in peilingen, en komt daarin meestal niet boven de twintig zetels uit. In de huidige Tweede Kamer bezet de partij 33 zetels. Bos’ plannen, die bij de twee vorige verkiezingen al de lijst trok, bleven tot nu toe in het ongewisse.

Vindt u het goed dat Bos zijn belangstelling voor het lijsttrekkerschap nu al kenbaar maakt? En denkt u dat de PvdA met de huidige minister van Financiën  als lijsttrekker een goede kans maakt bij de volgende verkiezingen voor de Tweede Kamer?

Minister Eimert van Middelkoop (Defensie, ChristenUnie) kwam gisteren in het nieuws door opmerkingen over de dienstplicht en hoe blij hij was dat hij uiteindelijk niet in dienst hoefde. Vrij Nederland tekent deze week op dat bij Van Middelkoop het woord gezag niet echt „in mijn vocabulaire” zit: „Tijdens die twee dagen militaire keuring voelde ik: dit is helemaal niets voor mij. Hier ga ik doodongelukkig van worden. Het is een vorm van eigenzinnigheid.”

De VVD wil een brief vragen van de minister van Defensie en premier Balkenende waarin „een antwoord wordt verzocht op de vraag hoe de minister Van Middelkoop denkt verder te kunnen functioneren nu hij wel gezag eist van zijn militairen maar zelf zegt daar weinig mee op te hebben”.

De PVV vindt de uitspraken een „minister van Defensie onwaardig” en noemt het slecht voor het moreel van de militairen in Afghanistan, de SP noemt het „slecht in tijd van personeelstekorten bij Defensie”, de PvdA vindt het „geen gelukkige uitspraak” en het CDA is „verbaasd”.

Op Radio 1 reageerde Van Middelkoop vandaag op de ontstane ophef. „Niemand moet mij zeggen dat ik niets heb met de krijgsmacht”, aldus de minister. „Integendeel. Alleen, ik ben een politicus en draag politieke verantwoordelijkheid. Je moet mij alleen niet vragen met terugwerkende kracht een uniform aan te trekken.”

Wat vindt u? Bewijzen Van Middelkoops opmerkingen over zijn aversie tegen dienstplicht dat hij, zoals de militaire vakbond AFMP verwoordde, ,,de verkeerde man op de verkeerde plaats is.” Moet een minister van Defensie juist iets op hebben met gezag? Of hoeft Van Middelkoop niet van de militairen te zijn om een goede minister voor ze te zijn?

“De nieuwe vervoerspas biedt de reizigers geen voordelen.” Daarom trokken de consumentenorganisaties betrokken bij de ontwikkeling van de ov-chipkaart zich gisteren terug uit het overleg rond de invoering van de omstreden reizigerspas.

De ov-chipkaart is één kaart waarmee reizigers toegang krijgen tot zowel de bus, tram, metro en trein, ter grootte van een bankpasje. Op de chipkaart staat een saldo waarmee betaald kan worden per rit, of een abonnement. Het systeem zou aanvankelijk op 1 januari 2009 landelijk worden ingevoerd, maar Huizinga heeft al eerder dit jaar gezegd dat ze dat niet gaat halen. De invoering van het elektronisch vervoersbewijs is vertraagd omdat de kaart werd gekraakt door onderzoekers. Het systeem bleek onvoldoende te beveiligen tegen misbruik.

Maar de consumentenorganisaties zien meer problemen. Zo wordt het reizen met het openbaar vervoer duurder, omdat een kaart niet kosteloos kan worden aangeschaft en omdat het retourkaartje straks verdwijnt. „De voortdurende stroom nieuwe problemen en het niet oplossen van eerdere problemen hebben ervoor gezorgd dat wij de hoop op een goede afloop hebben verloren”, aldus de organisaties.

Een woordvoerster van de Nederlandse Spoorwegen zegt in de Volkskrant dat de ov-chipkaart een “rijdende trein” is en “niet meer te stoppen”. Maar: “Hij wordt alleen ingevoerd als wij en de reizigers er helemaal klaar voor zijn.”

Wat vindt u? Is het almaar afbrokkelende draagvlak genoeg reden om ten halve te keren? Of is het onverstandig van de consumentenorganisaties om zichzelf buitenspel te zetten in het overleg over de invoering die schijnbaar onafwendbaar is?

Scholieren kunnen nauwelijks meer begrijpend lezen. Bij woorden als “immers” en “beschouwen” halen ze hun schouders op. Ook de hoofdgedachte uit een tekst halen valt hen zwaar.

Sjoukje de Vries, docente Nederlands aan het Reitdiep College in Groningen, legt de schuld deels bij de uitgevers van schoolboeken. “Scholieren lezen snel en vluchtig en uitgevers passen de schoolboeken daarop aan. In de lagere klassen zijn die boeken tegenwoordig heel vaak gestructureerd in kleine brokjes tekst, die ook nog eens opgeleukt over de pagina’s gestrooid zijn. Daar leer je niet begrijpend door lezen.”

De zorgen over het taalniveau worden bevestigd in een onderzoek van de Onderwijsinspectie. In 2006 meldde het instituut dat 15 procent van de leerlingen aan het eind van groep acht niet vlot en met begrip een tekst kan lezen. Ze kunnen technisch vaak prima lezen, maar begrijpen niet genoeg wat ze lezen.

In de recente Week van de Alfabetisering kwam de Nederlandse Taalunie daarom met het rapport Aan het Werk!. Hilde Hacquebord, één van de opstellers, concludeerde in 2004 al dat 25 procent van de middelbare scholieren – in alle jaren op alle schooltypen – niet in staat is hun schoolboeken zelfstandig met begrip te lezen. “Het gaat hier om wat we tegenwoordig ‘functioneel analfabetisme’ noemen”, zegt Hacquebord nu.

Ze vindt dat vakdocenten, ook leraren biologie en wiskunde, meer aandacht moeten hebben voor de context van hun opgaven. “Hoe vaak zeggen leraren niet ‘zoek maar een tekst op internet bij dit onderwerp’ zonder daarna te letten op de toegankelijkheid van zo’n tekst.” Ze wil dat elke school een taalbeleid gaat voeren.

Wat vindt u? Deelt u de zorgen over het taalniveau van scholieren? Kunt u voorbeelden noemen? Heeft u oplossingen? Of moeten we accepteren dat de multitask-generatie andere kwaliteiten heeft ontwikkeld?

Mag anonieme informatie van kliklijnen zoals Meld Misdaad Anoniem gebruikt worden in strafzaken? Advocaat Jan Boone vindt van niet. “Je kunt je niet verweren tegen anonieme beschuldigingen. Ik word ziek van die verraderscultuur.”

Wat vindt u, heiligt in sommige strafzaken het doel de middelen?