Hebben we iets geleerd van het boek van Joris Luyendijk?
Het boek Het zijn net mensen van Joris Luyendijk, over zijn ervaringen als Midden Oosten correspondent, heeft veel los gemaakt. Vandaag verschijnt het boek Het Maakbare Nieuws, waarin verschillende journalisten reageren op de problemen die Luyendijk beschrijft.
Binnen de mediaorganisaties die in het boek bekritiseerd werden, heeft het boek een discussie op gang gebracht. „Joris Luyendijk heeft ons journalisten in de spiegel laten kijken”, stelt Pieter Broertjes van de Volkskrant.
Luyendijk benoemt zes journalistieke dilemma’s.
- Veel onderwerpen blijven buiten beeld.
- Wat wel in beeld komt is vaak anders dan het lijkt.
- Berichtgeving is vaak gemanipuleerd.
- Berichtgeving is partijdig omdat sommige partijen beter manipuleren dan andere.
- Berichtgeving moet kort en dus versimpeld worden weergegeven.
- Je kunt weinig achtergrondkennis bij je publiek veronderstellen.
In de verslaggeving vanuit Uruzgan ziet Luyendijk nog steeds veel gebreken. Afrika-correspondent Bram Vermeulen vindt de negatieve stemming die door het boek ontstaan is onterecht. “Buitenlandcorrespondenten proberen, met alle beperkingen die ze hebben, de poorten van Nederland nog op een kier te zetten in een tijd van grote zelfobsessie”.
Wat vindt u? Is Luyendijk te negatief over het correspondentschap? Vindt u dat verslaggeving uit het buitenland veranderd is sinds Luyendijk zijn kritiek naar buiten heeft gebracht?
woensdag 7 mei 2008, 12:59 uur
Eigen nieuwsgaring blijkt ontstellend moeilijk. Trouwens wat is nieuws en wie bepaalt wat nieuws is/moet zijn.
Ik zit nu een halfjaartje in Jeruzalem. Ik volg hier de Engelstalige kranten omdat ik noch Hebreeuws, noch Arabische beheers.
Tevens volg ik dagelijks de Nederlandse pers via internet.
Als er al nieuws over deze regio komt is het herkenbaar “overgeschreven” of “overgenomen”. De journalisten lopen elkaars staart achterna.
Niet alleen hier. Neem de verslaglegging over de primaries in de VS.
Veel geschreeuw en weinig wol. Journalisten interviewen elkaar.
De vraag of dit “nieuws” voor Nederlanders relevant is wordt niet eens gesteld.
De zin ervan is beperkt want:
- Wij kunnen niet stemmen voor een kandidaat
- De marges zijn zo smal dat het nauwelijks uitmaakt of je door de kat of de hond gebeten wordt. (wat conservatief en wat democratisch is, zelf maar invullen).
De hype over een film die nog niet was verschenen, geeft het gebrek aan kritisch vermogen aan van de Nederlandse pers. En gebrek aan kritisch vermogen leidt tot napraten, soms zelfs borrelpraat.
woensdag 7 mei 2008, 13:21 uur
De reactie van Pieter Broertjes is denk ik trefzeker. Het gaat er vooral om dat journalisten, voorzover ze dit al niet wisten, met het boek herinnerd worden aan de voorwaarden van hun werkwijze. Als het goed is weet elke journalist ook voor welke type publiek geschreven wordt. Daardoor zullen de zes voorwaarden m.i. verschillend uitgelegd worden al naar gelang het medium. Eerlijk gezegd verbaas ik me er vaak over hoe goed buitenlandse problemen in kort bestek worden uitgelegd. Wel mis ik soms een enkele zin waarin de achterliggende oorzaak van het probleem wordt aangegeven. Misschien heeft men geen autoriteit kunnen benaderen? Ik heb overigens de neiging om belangwekkend nieuws ook op een aantal buitenlandse bronnen na te lezen. Dan merk ik weleens dat de Nederlandse journalistiek het item vrijwel letterlijk vertaald heeft. Wat overigens geen afbreuk doet aan de kwaliteit. Zelf denk ik wel, dat ik het nieuws al automatisch filter op vooringenomenheid. Eventueel ingebakken eenzijdigheid ervaar ik dus niet meer als zodanig. Het komt slechts zelden voor dat de plank echt mis wordt geslagen, meestal door een niet goed begrepen sleutelwoord. Maar dat is dan weer hilarisch.
woensdag 7 mei 2008, 14:53 uur
De verslaggeving bestemd voor Nederlandse consumptie laat zwaar te wensen over in vergelijking met b.v. Belgie,Frankrijk en Zwitserland.CNN geeft een veelvoud van nieuwsitems die in NL niet of nauwelijks worden verslagen.
Het NOS Journaal wordt volgens daar werkzame verslaggevers zwaar gecensureerd door de hoofd redactie. Alles wat Balkenende IV cs onwelgevallig is komt niet in het nieuws.Dat zal bij RTL wel niet anders zijn.
Uit Uruzgan komt ueberhaupt geen( onafhankelijk) nieuws (embedded?), anders dan het feit dat er Nederlandse soldaten zijn omgekomen of gewond geraakt.Irak heeft kennelijk ook geen nieuwswaarde meergezien het feit dat nieuwsfeiten niet meer in de krant of op de TV verschijnen.
Ik denk dat Luyendijk het volstrekt bij het rechte eind heeft en Broertjes, de Hoofdredacteur van de Volkskrant, heeft er rode oortjes van gekregen.Altijd beter dan het schaamrood op de kaken.
woensdag 7 mei 2008, 15:09 uur
Betrouwbaarheid verschilt. Het ligt aan de informatie, kwaliteit van de schrijver, diepgaande kennis van het betreffende onderwerp en volledigheid. Dit laatste houdt in dat ik vind dat iedere vorm van insinuatie moet worden vermeden (Lessen voor de ‘Telegrof journalist).
woensdag 7 mei 2008, 15:24 uur
Ik heb het stukje van Luyendijk: “Tunnelvisie journalistiek in Uruzgan.” er eerst maar eens op na gelezen en ik kan niet anders zeggen, dan dat het mij uit het hart gegrepen is. Het probleem is meestal niet zozeer het werk van de buitenlandse correspondent. Luyendijk raakt de kern wanneer hij stelt:
“Ondanks geweldig werk van mensen als Arnold Karskens, Antoinette de Jong, Joeri Boom en Harm Ede Botje domineerde het ministerie van Defensie de nieuwsstroom, in onderwerpkeuze (Afghaanse burgerdoden door NAVO-bombardementen zijn geen groot nieuws), invalshoek (dit is een opbouwmissie) en woordgebruik (‘uitschakelen’, ‘operatie’, ‘vijandelijke strijders’).
Het toppunt van irritant is de klakkeloze weergave van ANP berichten. Ik weet, het NRC doet slechts wat de andere media ook doen, maar daarin zit juist het grote kwaad, want overal ter wereld zitten de spin-dokters dit ANP te voeden met de dingen die wij zouden moeten denken. Deze spin-dokters weten al tientallen jaren hoe het werkt, zo revolutionair is het boek van Luyendijk nou ook weer niet. Aan deze spin, dit spel van voorgekauwd “nieuws”, uitgekiende formuleringen, uit hun verband gerukte feitjes en platte leugens hebben we onder andere de oorlog in Irak te danken.
In plaats dat de pers de (economische en politieke) macht controleert, wat haar opgave zou behoren te zijn, maakt de pers zich op deze wijze tot de spreekbuis van de macht.
Wat mij verbaast is, hoelang het geduurd heeft en dat er een boek als dat van Luyendijk voor nodig is om deze discussie aan te zwengelen. Hoe groot is de beroepsblindheid? Zie:
1. http://dandelionsalad.wordpress.com/2007/07/20/the-invisible-government-by-john-pilger/
2. http://video.google.com/videoplay?docid=-4258131083758254736
3. http://video.google.com/videoplay?docid=-4467655342219448521
4. http://video.google.com/videoplay?docid=-4437853756074043715&q=mass+media
Het NRC zou er goed aan doen om zich te realiseren dat Luyendijk de spijker op de kop slaat, wanneer hij stelt:
“Wat kwaliteitsjournalisten in de eenentwintigste eeuw te bieden hebben is niet informatie, want dankzij internet heeft iedereen informatie. Kwaliteitsjournalisten onderscheiden zich, zowel van hun publiek als van hun collega’s bij gratis kranten en onderbezette infotainmentprogramma’s, door hun vermogen informatie te doorgronden, te wegen, in een context te plaatsen. Het nieuwsmedium dat journalistieke methodes ontwikkelt om dat unique selling point te gelde te maken, wacht volgens mij een glorieuze toekomst.
Een van de weinige kranten in Nederland die die glorieuze toekomst onder handbereik heeft, is het NRC
woensdag 7 mei 2008, 15:30 uur
Bij het lezen, horen en zien van nieuws behoor je je m.i. altijd af te vragen door wiens ogen je wat te zien krijgt. Dat journalisten in kwaliteiten verschillen, is vanzelfsprekend. Ook de hoeveelheid moeite die zij (moeten) investeren om aan hun stukje te komen zal verschillen. En ook zij staan onder de druk om “op tijd” te produceren, want ze hebben een contract met een nieuwsuitzaaier en die wil de klanten ook op tijd bedienen.
Tot zover een normaal beeld, vind ik. Maar in onze tijd doen zich steeds meer abnormale situaties voor, waarin ‘t een wonder is dat een journalist nog tot enige “productie” komt. Er blijkt ook een aanmerkelijke sterftekans te zijn voor journalisten in bepaalde gebieden van de wereld.
Zolang als ik – als lezer – mij daarvan bewust ben, mij realiseer dat een journalist ook niet altijd kan instaan voor wat zij/hij mij aanbiedt (omdat allerlei partijen tevens trachten de journalist te manipuleren), dan krijg ik toch elke dag héél wat aangeboden om mijn geest scherp te maken en te houden. Waarvoor steeds, als regel onuitgesproken, mijn hartelijke dank!
woensdag 7 mei 2008, 15:48 uur
Vele tot nu toe blijkbaar stabiele systemen wankelen.
Voor journalisten lijkt mij een uitermate boeiende tijd om verstopte en/of toegedekte gebreken bloot te leggen, bovendien van algemeen belang voor de beeldvorming.
Nu had ieder medium zijn eigen politieke kleur en werd zelfs als breekijzer gebruikt/misbruikt om politieke besluitvormingen door te drukken.
Het welbekende bespelen van de publieke opinie was des media niet vreemd.
Daarin staat bij dat wankelen nu een kentering te wachten.
Betrouwbaarheid van verslaggeving staat nu boven aan de hitlijst.
En daar valt heel wat aan te verbeteren.
Juist in een tijd waar populistische vervlakking even trend is, wordt gezocht naar inhoudelijke waarheidsvinding welke het nieuwe kwaliteitslabel zal bepalen.
Ieder beroepsorganisatie heeft op dit moment te kampen met de noodzaak van deze zelfreflectie.
Dat is een uitstekende ontwikkeling.
Scheiden het kaf van het koren om dreigende afknelling van mentale zuustofdoorstroming te voorkomen is het credo.
woensdag 7 mei 2008, 15:50 uur
Het stellen van deze vraag brengt een heel ander probleem onder de aandacht, namelijk de gebrekkige beheersing van de Nederlandse taal. “Buitenland nieuws”, nee, “buitenlandnieuws”.
woensdag 7 mei 2008, 16:47 uur
Ongetwijfeld zal de verslaggeving uit het buitenland weleens tekortschieten, maar, mijns inziens, kun je niet generaliserend zeggen het nieuws niet/wel te vertrouwen.
Het interessante boek van Luyendijk heeft betrokkenen, zowel aan productie- als consumptiekant, weer meer op scherp gezet.
Verder sluit ik me graag aan bij de reactie van A.Stuyt, die diverse zaken noemt die ik ook te berde wilde brengen.
woensdag 7 mei 2008, 17:51 uur
Typisch dat de journalistiek in antwoord op Luyendijks -volgens mij terechte- kritiek in de verdediging schiet in plaats van hun ingeslepen gewoontes en mores eens aan een kritisch onderzoek te onderwerpen. Ze hollen achter elkaar aan, volgen slaafs de agenda van de grote persbureaus en zaken relativeren of in een bredere context plaatsen gebeurt zelden. Eigen nieuwsgaring is eerder uitzondering dan regel, bovendien. Nee, dan het programma Metropolis, dat sinds kort elke vijdagavond laat op Nederland 3 vanuit de hele wereld ‘gewone’ mensen aan het woord laat. Het is geen echt nieuwsprogramma, het zijn ook niet allemaal echte -lokale- journalisten die er aan meewerken dus gaat een vergelijking met de journaals en actualiteitsrubrieken niet helemaal op. En je kan er op aanmerken dat het allemaal wel erg kort en snel moet, maar toch: je wordt als kijker een stuk wijzer over hoe de wereld in elkaar zit dan van alle echte correspondenten bij elkaar. Juist omdat het zijn eigen agenda volgt en niet bericht via officiële woordvoeders, instituten, regeringen, hulpverleners conferenties of rampen. Het is ook het beste antwoord op xenofobische geluiden van de PVV, Verdonk en ook de VVD. Maar ook tegen de neiging waar van oudsher vooral de Telgraaf en het AD in uitblonken maar waar tegenwoordig helaas ook de Volkskrantsite volop aan mee doet om vooral buitenlandberichten te plaatsen van het soort ‘Man bijt hond en nog gekker”.
Metropolis zou elke dag meteen na De wereld draait door -of in plaats ervan- moeten worden uigezonden: 25 minuten over de rest van de wereld in plaats van dat eeuwige genavelstaar en elkaar in de put praterij van hoe erg het hier toch wel niet is.
woensdag 7 mei 2008, 18:55 uur
Oplagecijfers en kijkcijfers. Daar draait het om. Media kunnen alleen nog bestaan dankzij stevige financiële injecties uit de reclamepot en reclame komt alleen daar waar de meute naar kijkt of waarin de meute pretendeert te lezen.
Dat heeft consequenties voor wat de media brengen en op welke manier. Die invloed is het beste op televisie te merken. Op prime time zenden we ‘kwisjes’ uit waarbij iemand die weet dat Amsterdam in Nederland ligt toch tenminste een leuke auto als hoofdprijs mee naar huis mag nemen. We worden van minuut tot minuut op de hoogte gehouden van ‘de stem’ van Jan Smit en horen zelfs dat Balkenende die knaap een sms-je stuurt omdat hij weer is gaan zingen. Ook dat nog! Dat is NIEUWS.
Eerst de Korea-crisis, toen Vietnam en nu Jan Smit. De wereld moet wel op zijn einde lopen. Zoveel ellende in een periode van drie generaties is gewoon niet te verwerken.
En dan hebben we ook nog het wereldnieuws. Dat moet hard zijn, anders geloven we het niet meer. De massa wil bloed zien, dus een paar lijken moeten er altijd wel in passen. Zeggen dat er ergens vier doden zijn gevallen is nauwelijks nieuws. Je moet het zien! Alleen nog net niet in het jeugdjournaal, maar dat zal vast wel komen.
Met kranten zie je een soortgelijke tendens. De locale en regionale kranten moeten het hebben van de locale en regionale gossip. Feitelijk kent Nederland nog maar drie kwaliteitskranten: Volkskrant, Trouw en NRC. De rest is op sterven na dood, of heeft een zodanig triviaal niveau gekozen dat de massa er toch nog blij mee kan zijn.
Wat verwachten we dan van correspondenten? Stel dat zo’n correspondent een interessant onderwerp heeft uitgediept. Bijvoorbeeld de stelselmatige onderdrukking van Palestijnen door een staat in die buurt. Krijgen wij als kijkers dat te zien? Krijgen wij dat te lezen?
Soms wel, vaker niet. Want het moet wel passen in het geheel. Een item over Holleder doet het veel beter dan een item over een platgewalst dorpje in het Nabij Oosten. Per saldo is dat natuurlijk vreemd, maar zo’n locaal boefje doet het nu eenmaal beter op TV. Bovendien is het onderwerp niet controversieel en alvast een leuke opmaat voor een item dat uitgezonden zal worden als het OM weer eens uitglijdt.
Ik heb het boek van J.L.. met verbijstering gelezen. Natuurlijk had ik net als iedereen wel mijn vragen bij het niveau van nieuwsverstrekking. Maar als een toch redelijk integere correspondent letterlijk zo’n boekje open doet, blijf je zitten met de vraag: ‘Wat gebeurt er werkelijk in de wereld?’ Voor mijzelf heb ik een al evenmin betrouwbare oplossing gevonden. Zwerven over het www en bronnen uit andere landen raadplegen. Ook onbetrouwbaar maar het verruimt je beeld aanzienlijk. Want het is wel duidelijk. De media kunnen niets leren van het boekje van Joris; al zouden ze het willen. De krantenkoper en TV slaaf hebben al lang aangegeven hoe hun nieuws er uit moet zien. Een kruising tussen het journaal uit het publieke bestel, Boulevard (daar heb je Jan Smit dan weer met die juffrouw Karbou van nogwat) en Lingo.
En zo lang we geen Nederlandse variant van de BBC hebben, blijft de informatievoorziening janken. Uiteindelijk houden alleen die paar kwaliteitskranten het nog wat langer vol om echt nieuws te presenteren. De vraag is alleen Hoe lang nog?
woensdag 7 mei 2008, 19:03 uur
Kranten zijn niet meer geinteresseerd in het berichten van feiten die er toe doen, maar slechts in het vergroten van hun oplage. Blijkbaar staan die twee haaks dingen op elkaar. Journalisten zijn gereduceerd tot copy-pasters van propaganda aangeleverd door perbureaus en persvoorlichters. Met het veelvuldig citeren van deskundologen en bobos verwordt het nieuws snel tot hete lucht en achterklap.
De (Westerse) pers heeft massaal een modderfiguur geslagen bij het berichten over Iraakse massavernietigingswapens in aanloop naar de oorlog, maar 5 jaar later is er helemaal niets veranderd. Sterker nog, de journalistiek verkeert nog steeds in een ontkenningsfase, een gebrek aan zelfreflektie die gerust een blinde vlek genoemd kan worden.
Iedereen zou het boek “Flat Earth News” van Nick Davies moeten lezen:
http://www.flatearthnews.net/
woensdag 7 mei 2008, 19:23 uur
Het was voor mij een vreemde gewaarwording, toen ik, na een tiental jaren in een voormalige Nederlandse kolonie gewoond en gewerkt hebbend, weer eens een Nederlandse krant onder ogen kreeg,met een artikel over dat land.
Ik had er moeite mee te geloven, dat de tekst over datzelfde land ging.
De berichtgeving was daarbij sterk bepaald door het Nederlandse belang en-politiek- zeer partijdig.
Objectiviteit bestaat niet.Iedereen, die wat meer dan lagere school als bagage heeft,is daar op den duur achter gekomen.Het zou goed zijn, als dat bij het vak maatschappijleer in het voortgezet onderwijs aan de orde kwam. (goede docenten doen dat weleens)
Men hoeft alleen maar de landelijke dagbladen over hetzelfde onderwerp in te kijken, om daar legio bewijzen voor te vinden. Niet alleen over (wereld)politiek, maar ook bijv. over sport, cultuur,enz.
Het komt niet zelden voor, dat de betreffende journalist je tot zijn deelgenoot wil maken tot betreffend onderwerp.Dan hoeft het nog niet eens propaganda te zijn.
Over bepaalde onderwerpen schijnen er taboes te zijn.
Wie kritisch is t.a.v. de staat Israel en het gruwelijk lot van het Palestijnse volk naar voren brengt en het onrecht hen aangedaan, is “anti-semitisch, althans anti-Israel”. Dat verweet de politieke colomnist G.B.J. Hilterman de Volkskrant in 1967.Als je niet oppast krijg je dan de AIVD op je nek.Of je wordt, bij discussies, zoals deze weggefilterd door de redactie, als je met een analyse komt, die afwijkt van de opinie van de grote meute.De Telegraaf publiceert je mening dan helemaal niet!
Een ander voorbeeld is de erge partijdigheid van correspondenten t.a.v.Amerikaanse presidentsverkiezingen.
Maar toch valt het wat de Nederlandse pers wel mee, als je dat vergelijkt met CNN en bijv. Time Magazine.Als deze laatste een politicus, of een regime ophemelt, krijg ik gelijk het gevoel, dat er met die persoon, of dat regime iets goed fout moet zijn.Ik las in de jaren 60/ 70 zeer lovende artikelen over de laatste shah van Perzie en Midden Amerikaanse dictators, zoals de familie Trujillio.
Van de media, die ik het meest volg, heb ik de meeste respect voor de BBC en BRT de NOS volgt op enige afstand, vooral wat betreft de selectie van nieuwsitems.
woensdag 7 mei 2008, 20:18 uur
Een frappante quote die ik ooit op het internet tegenkwam en die ik groot aan de muur heb gehangen is:
- Data is not information;
- Information is not knowledge;
- Knowledge is not yet wisdom…
We worden inmiddels letterlijk overspoeld door ‘data’, maar nu de rest nog!
woensdag 7 mei 2008, 20:29 uur
Ja ik lees soms ook maar liever Stan van Houcke’s weblog of http://www.deepjournal.com van Daan de Wit (op de laatstgenoemde website een interessant interview tussen die twee over de Nederlandse pers in het algemeen) en trouwens,waarom nooit eens (of heel summier) een persbericht over Amerika’s presidentskandidaat Ron Paul??
woensdag 7 mei 2008, 21:02 uur
Ik vind het boek van Luyendijk zeker niet te negatief. Toen het boek verscheen woonde in zelf al een aantal jaren in een midden-oosten land. Het midden-oosten op zich maakt wel wat cynisch. Waarom dat zo is beschrijft Luyendijk juist op een eerlijke en open manier. Het midden-oosten heeft wel zo zijn eigen ‘mediagenieke’ aard. Dit komt omdat velen in het midden-oosten de media bespelen, wensen te bespelen of denken te bespelen. Deze mensen geloven ook erg in zich zelf en zijn er erg van overtuigd in dit “global game” een rolletje te spelen. Op iedere straathoek in ieder gehucht tref je de eigen spindoctor aan die door middel van webblog’s en e-mail ‘contacten’ de nodige buzz maakt. Het doet soms wat denken aan die mooie tijden van radio Stad Amsterdam ten tijde van de Kroningsrellen op 30 april 1980.
Daar komt bij dat de media er is om geld te verdienen, zoals enkelen voor mij in reacties al betoogden. Dat is niet erg, maar wel iets om rekening mee te houden.
Hoewel Bram Vermeulen zeker een integer journalist is vindt ik hem hier toch een beetje zurig reageren. Ik zou denken dat Luyendijk juist een leuke knuppel in het hoenderhok heeft geflikkerd. Maar ik begrijp Vermeulen wel een beetje, het is frustratie, het nieuws uit Afrika verkoopt namelijk niet of nauwelijks. Maakt niet uit of het nu goed of slecht nieuws is, het interesseert de gemiddelde westerling gewoon geen zier.
Het ANP is het meest betreurenswaardige instituut in het Nederlandse medialandschap. In mijn jonge jaren ipe ik nogwel eens met een arm vol kranten naar huis om het nieuws te verorberen. Wat al snel een deceptie werd omdat het nieuws in de krant voor 90% bestand uit woordelijk overgenomen items van de ANP telex. In alle kranten exact hetzelfde dus. De luie copy paste journalist, zoals er inderdaad helaas te veel zijn. De rest was aangevuld met wijknieuws en containerbrandjes. De landelijke kranten waren wel iets beter, maar meestal beperkte dat kwaliteitsverschil zich enkel tot de politieke arena en de landelijke sport.
Al met al ben ik niet zo negatief over het buitenland nieuws. Buitenlands nieuws op TV is anders. 10 jaar terug waren BBC, RFI en BRT duidelijk nieuwszenders met een hoge kwaliteits standaard. Tegenwoordig ontwikkelen CNN en Al Jazeera zich zeer positief. In Nederland heeft de NOS met name de laatste 5 jaar zich wat aangetrokken van de kritiek op het ‘linksige karakter’. De 6 kernpunten van Luyendijks kritie blijven een punt van aandacht voor iedere buitenland correspondent, maar ook voor binnenlands nieuws.
woensdag 7 mei 2008, 23:11 uur
1. Het probleem van de media in de huidige tijd lijkt mij te zijn dat journalistiek (nieuwsgaring), opinie (columnisten) en krantenjool door elkaar lopen.
2. Mijns inziens dient een journalist maximale objectiviteit na te streven. Toegegeven: 100% objectiviteit bestaat niet. Maar waar een journalist bij zichzelf sympathie of antipathie waarneemt bij een bepaald onderwerp of persoon dient hij tot het uiterste op zijn qui vive te zijn – en dan soms besluiten om een bepaald artikel niet te schrijven.
3. Ik meen dat met name veel columnisten de grens tussen een doordachte en overdachte opinie enerzijds en cabareteske pret uit het oog zijn verloren. Vaak kan het niet geinig genoeg zijn.
donderdag 8 mei 2008, 0:25 uur
Ik ben erg blij met de zaken die Luyendijk opwerpt in zijn boek. Buitenlandcorrespondenten zijn m.i onmisbaar maar het zou een mooie ommekeer zijn als er meer reportages komen als die van bijv. Wittenberg. Een langer verblijf ter plekke zonder al te strakke deadlines, waarbij uit zoveel mogelijk bronnen wordt geput teneinde een realistisch(er) , menselijker beeld te krijgen, dat ook nog es meer impact op de lezer kan hebben. Een apart wekelijks artikel over de palestijns- isrealische kwestie , die dit jaar zijn 41 ste jaar ingaat. Het kan aan mij liggen maar waar kan ik de huidige situatie lezen? ( geschreven door Mohammed Omer, palestijns journalist/fotograaf vanuit Gaza.
http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=42250
donderdag 8 mei 2008, 10:12 uur
Ik zie al veel langer dat journalisten schrijven wat ze moeten schrijven. Zeker in amerika waar slechts een paar poenerige neocons 90% van de media bezitten en waar de regering Bush heeft beslist dat twijfelen aan de officiele versie van 9/11 een vorm van landverraad is.
In het klein zag ik zo iets bewust, voor het eerst, ongeveer vijftien jaar geleden. Groot uitgemeten op de voorpagina’s werden betrapte uitkeringsgerechtigden die bij de buurvrouw een tuintje aan het bestraten waren aan de schandpaal genageld. Heel klein en weggedrukt stond een artikeltje dat een supermartkketen zwaar winst maakte met het verkeerd afronden van kassabonnen. Verder werd hier nooit meer iets over vernomen. Waarom? De supermarktketen adverteerde in vrijwel alle kranten met paginagrote advertenties van 50.000 gulden, waaruit bleek dat men daar op de kleintjes zou letten.
Het wegdrukken en onderschoffelen van een man als Karstjens, die objectieve journalistiek verricht in o.a. Afganinstan is daar een ander uiterste van. Overheids onwelgevallige info wordt weggedrukt en overheidsleugens worden valselijk wetenschappelijk bevestigd door “WC eend Wetenschappers” Een mooi voorbeeld zijn de leugens van de gezondheidsraad over de gevolgen van meeroken. Belangenverstrengeling en valse getallen ondersteunen het overheidsbeleid. Niet de waarheid.
donderdag 8 mei 2008, 17:12 uur
De waarheid schrijf en beleef je met zijn allen uit zoveel mogelijk bronnen met zoveel mogelijk verschillende visies en invalshoeken. De beste correspondent ter plekke kan daar nooit alleen aan voldoen. De individuele correspondent heeft zijn ingesleten voorkeuren, beperkte netwerk en subjectieve bril. Blindvaren op 1 bron schiet dus tekort.
Ik hou er niet van om linkjes in een discussie te gooien, maar bij deze vermeld ik graag de extra bron van Arnold Karskens weblog die zijn visie geeft op Joris Luyendijk en de nederlandse journalistiek in oorlogsgebieden zoals Afghanistan.
‘Is Joris bang?”
http://arnoldkarskens.blogspot.com/
vrijdag 9 mei 2008, 14:03 uur
Ik heb het boek van Joris Luyendijk al vrij snel na zijn ‘uitkomen’ gelezen. Voor mij was het openbaring in de zin, dat hij feilloos laat zien, hoe we hier en elders via het nieuws gemanipuleerd worden. Een schaamteloos goed boek dus en het heeft mijn krantlezen duidelijk beinvloed: korreltje zout bij de ochtendkoffie kan geen kwaad.
zaterdag 10 mei 2008, 2:55 uur
Opvallend dat al dit gedoe vooral draait om nieuws uit het buitenland.
Hoeveel is er in Nederland niet aan het oog onttrokken door partijen die belangen hebben.
Wie heeft zich verbaasd over de geringe bereidheid bij het OM om betrokkenen van de bouwfraude strafrechtelijk te vervolgen?
Hoe lang heeft het niet geduurd voor er belangstelling was voor het lot van Fred Spijkers en andere klokkenluiders?
Onderzoekjournalistiek is geen tak van sport die zich nog mag verheugen in de belangstelling van de media met slechts een paar uitzonderingen: Zembla televisie en Argos radio. De schrijvende pers laat het helemaal afweten.
Vrij Nederland had een uitstekende reputatie op dat gebied maar is niet meer actief. Te duur soms, het levert geen extra lezers op?
Correspondenten kunnen zich er vaak langdurig met minimale inzet vanaf maken.
Niemand die kan controleren of hun bijdragen enige relatie met de realiteit hebben.
Vergeet objectieve verslaggeving die bestaat niet.
Wees blij als er geen sprake is van gemanipuleerde bijdragen. Helaas komen die nog steeds voor al dan niet met opzet door de betrokken correspondent of verslaggever.
Het is geen vrolijk beeld dat ik hier schets.
Jammer genoeg is dit wel het beeld van de hedendaagse journalistiek.
zondag 11 mei 2008, 11:46 uur
Aan de top van de media wordt bepaald wie nieuws mag maken als journalist/columnist/correspondent. En die top wordt sterk beïnvloed door commerciële belangen, door orders van het bedrijfsleven en de overheid. Bovendien bedrijft de overheid zelf op kosten van de belastingbetaler grootschalig propaganda. En onderzoeksjournalistiek is duur, de betrokkenen vaak onvoldoende capabel, kan er minder gemakkelijk met tijdlijnen gewerkt worden en is de beoordeling door het bedrijfsleven en de overheid veelal negatief. Bij grote belangen is er dan ook nog eens voor en achter de schermen druk vanwege commerciele, veiligheids- en politieke belangen. Kortom de waarde van de journalistiek bij de infoverzorging is duidelijk beperkt. Het leidde ertoe dat onderzoek naar 9/11 en de achtergronden daarbij niet voldoende plaatsvond en dat de geopolitiek van de neoocns min of meer een taboeonderwerp bleef en dat dat laatste ook geldt voor de lobbykrachten achter die politiek. Ergo, die vrije pers is een geketende vrije pers.
zondag 11 mei 2008, 17:40 uur
Journalistiek is een moeilijk vak, dat heeft Joris Luyendijk ons duidelijk gemaakt in zijn boek: “Het zijn net mensen”. Ik ben hem daar dankbaar voor als lezer en kijker. Ik lees nu met meer belangstelling de berichten.
Hoe de zich aangesproken voelende journalisten met deze kritiek omgaan is mij inmiddels ook duidelijk geworden. Schaamteloos vegen zij de kritiek van tafel en gaan de boodschapper te lijf.
Als deze journalisten ook zo met andere berichten omgaan, die hen niet aanstaan, dan maken zij de kritiek op hen ter plekke waar.
Leer waardig met kritiek omgaan, geachte journalisten.
maandag 12 mei 2008, 9:23 uur
Joris bedankt – onze lezers, kijkers en luisteraars trekken een conclusie, verslag doen uit probleem gebieden is eigenlijk onmogelijk.
Daar heb ik samen met toch niet de minste collega,s in het boek Het Maakbare Nieuws stelling tegen genomen.
Nodig nou reken maar, discussie prima, maar onze Joris, die ik overigens enorm waardeer, kan niet tot die conclusie komen, in de te korte periode dat hij op verschillende plaatsen in het Midden Oosten heeft doorgebracht.
Het gereedschap van een journalist, zijn de kontakten en de relaties die hij moet opbouwen, dat kost tijd, veel tijd en moeite, maar dan kun je hier net als overal in de wereld je werk doen. En ja Joris geen vaste correspondent in Kabul, en of Baghdad, ja dat klopt, want je hebt weinig aan een correpondent die het niet kan navertellen, en dat speelt nu eenmaal als je als westerling daar gaat zitten en je eigenlijk niets kan doen.
Uiteindelijk nemen we risiko,s genoeg als het erop aankomt, genoeg collega,s die dat doen, maar wel zodanig dat je redelijk kunt inschatten aan het einde van de dag je verhaal door te sturen naar Nederland.
Ik ben er trots op dat ik deel mag uitmaken van een rij NL journalisten, die dag en nacht bezig zijn ervoor te zorgen, dat de bijvoorbeeld midden oosten gekte, met zoveel slachtoffers iedere dag maar weer, onder de aandacht van de mensen blijft. Daar zijn wij voor en dat doen wij allemaal gewoon zoals het hoord en goed, Nederland is goed en verantwoord geinformeerd, daar ben ik en blijf ik van overtuigd.
Conny Mus
RTL Nieuws
maandag 12 mei 2008, 14:41 uur
Een voorbeeld dat de pers massaal met ideologische oogkleppen op opereerde is de zaak Kerwin Duinmeijer. Die werd in 1983 doodgestoken door Nico Bodemeijer waarvan de joodse achtergrond toen angstvallig werd verzwegen omdat de ideologie voorschreef dat joden alleen slachtoffer konden zijn. De rechter achtte toen racisme niet bewezen maar alle media gingen daar voetstoots vanuit en er werd een monument voor het joch opgericht en jaarlijks wordt er een tocht naar dat monument gehouden.
In het programma Profiel van de Humanistische Omroep vorige week woensdag werd aandacht aan de zaak geschonken. Bodemeyer geeft daarin aan dat de daad niet racistisch was gemotiveerd en ook bleek in het programma dat Kerwin Duinmeyer bepaald geen lieverdje was en al helemaal niet de engel die de pers ervan heeft gemaakt. Dat was best bekend en zo heb ik zelf dat ook altijd beweerd maar de media stonden daar niet voor open.
In datzelfde jaar 1983 was er ook nog een ander akkefietje. Een Turk schoot in café Het Koetsiertje in Delft 6 Nederlanders dood. Daar werd geen monument voor op gericht en bij de media bestond de neiging om zo weinig mogelijk aandacht te besteden aan een mogelijke racistische achtergrond. En in 1989 werden op het metrostation in Rotterdam 3 Nederlandse vrouwen door een Antilliaan doodgestoken die later verklaarde dat gedaan te hebben omdat hij blanken haatte. Ook dat leidde niet tot een monument en jaarlijkse tochten.
maandag 12 mei 2008, 16:39 uur
@ Conny Mus,
Geachte heer Mus,
Zeer typerend hoe gevestigde journalisten met kritiek omgaan.
Ik heb de boeken ( pro en contra Joris )nog niet gelezen maar de lange tenen spreken al boekdelen, voor mij in het voordeel van Joris Luyendijk.
Kennelijk heeft hij een scherpere blik en heeft hij geen half leven nodig om tot de meest logische conclusie te komen dat zelfs de beste individuele correspondent, met de beste contacten in het veld niet de hele waarheid in pacht kan hebben. Daar heeft hij heel logische argumenten voor.
Lees ook even de reacties in de discussie over Israel’s 60 jarig bestaan en zie:
de meeste mensen hebben helaas niet zo’n positief oordeel over Israël.
Ik heb veel respect voor verslaggevers als u, die het in het moeilijkste en gevaarlijkste belangen conflict zitten ter wereld. Ik deel uw mening niet dat “Nederland voldoende en verantwoord is geinformeerd”. Ik krijg toch per saldo een te rooskleurig beeld voorgeschoteld van Israël. Dat kan ook niet anders want Nederland had en heeft een Westers belang bij de Westerse kolonie Israël.
Ik snap journalisten niet die gebaat zouden zijn bij eenzijdige beeldvorming
dat is niet in ons algemeen belang.
maandag 12 mei 2008, 18:48 uur
Hugo Freutel 27
Ik wil mensen graag opmerkzaam maken op de cartoon van CHAPPATTE,Hillery 2008, te vinden op je website.
Soms vind je een parel.
maandag 12 mei 2008, 21:30 uur
Als iemand zulke lullige dingen schreef over mijn bijbaantje zou ik ook boos worde
zondag 18 mei 2008, 15:15 uur
Zolang we nog naar Al Jazeera moeten voor behoorlijk nieuws, interviews, en documentaires inzake Israel, hebben we niet veel geleerd van Luyendijk. In die kwestie blijft Nederland een soort derdewereldland in de journalistiek, vol onbeholpenheid, partijdigheid, knulligheid, angstigheid en hete kwesties omzeilend..
Kern van het probleem is, dat de stilzwijgende maar gebruikelijke optiek inzake conflicten tussen volkeren verlaten wordt: die van de VN-beginselen voor de vrede. (Landrechten, Mensenrechten en Oorlogsrecht) Gebruikelijk is, om de schendingen daarvan centraal te stellen, en het daardoor veroorzaakte lijden van mensen te belichten. Inzake Israel is die optiek steeds meer verlaten, en vervangen door een mist van mythen, interessante non-issues, vervaging van prioriteiten, infotainment enz.
Dat ligt vooral aan de hoofdredacties, maar het gaat verder. Het is een cultuurziekte, die de hele Nederlandse meningsvorming beheerst. Zolang die Palestijnen (inclusief Hamas) niet als echte mensen behandeld worden, en de inbreuken op de VN-beginselen niet centraal staan, is onze hele publieke meningsvorming goed voor de prullenbak, en worden we met gemak voorbijgestreefd door allerlei media, die er allang in slagen de werkelijke issues en de echte interessante discussies op de agenda te zetten.
Een van de problemen van Luyendijk was in feite, dat hij niet gesteund werd door een algemene mediacultuur, die waarachtig is in de kwestie. Hij moest het allemaal zelf uitzoeken. Hij werd niet geruggesteund door een gezonde optiek vanuit zijn eigen mediawereld. Hoe ver kom je als journalist, zonder duidelijke criteria voor wie of wat er fout zit, en wie of wat het probleem zoal is? Luyendijk was gewoon een mier in de mediawereld, die vooral zijn eigen problemen in de zaak kent. Geen wonder dat Luyendijk ze ook kreeg.
En wat nou? Intellectualistische debatten over objectieve nieuwsgaring zoals bij Clairy Polak? Ik bedank voor de eer, en ga snel terug naar Al Jazeera en al die journalisten op internet, die inmiddels in de gaten hebben wat de echte problemen zijn, en die echt gaan staan voor die inzichten, en vervolgens uitstekende stukken schrijven.