Het heeft lang geduurd voordat prins Willem-Alexander van zijn bijnaam Prins Pils af was. Het moment dat hij noodgedwongen afscheid moest nemen van zijn imago als feestbeest was in 1996 op de Olympische Spelen van Atlanta.

Vanaf de tribune zong hij uit volle borst ‘Wat zijn die Yanken stil’ om vervolgens in korte broek het hockeyveld op te rennen voor een vreugdedansje met het Nederlandse dameshockeyteam. “Een kroonprins onwaardig”, zo luidde het commentaar van NRC Handelsblad destijds. Maar in een opiniepeiling gaf 80 procent van de Nederlanders aan de spontaniteit van de ‘hossende Alex’ wél te kunnen waarderen.

Het incident heeft hij ongetwijfeld met Jaap Leeuwenburg besproken, zijn particulier secretaris. Een man die formeel verantwoordelijk is voor de zakelijke contacten, maar op de achtergrond ook en vooral het imago van de kroonprins vormgeeft, beheert en bijstuurt.

Leeuwenburg wordt gezien als de spindocter die de ‘dommige losbol’ heeft veranderd in ‘prins water’. De waardige troonopvolger die op internationale conferenties op niveau kan praten met hoogwaardigheidsbekleders over watermanagement en klimaatverandering.

Tegelijkertijd, zo schreven de redacteuren Jannetje Koelewijn en Merel Thie maandag in nrc.next, presenteert Leeuwenburg een “man van deze tijd, een family man”. De mannetjesmaker, zo beweren ingewijden, wil de prins kneden tot ‘bindende factor’, tot het ‘hoofd der natie’. Peter Rehwinkel, burgemeester van Naarden, spreekt al van een Willem de Vierde, hoewel het onduidelijk is of Willem-Alexander zich ook zo zal laten noemen wanneer hij gekroond is.

Wat vindt u? Is Willem-Alexander klaar om de troon te bestijgen? Wat voor staatshoofd zal hij zijn? Een moderne family man, een echte Willem IV, een gezellig feestbeest? Waar zal hij voor op moeten passen, en hoe belangrijk is het imago van het hoofd der natie?

De uitval in het eerste studiejaar van het hoger onderwijs is verontrustend groot, schreef hoogleraar ontwikkelingspsychologie Michiel Westenberg gisteren in NRC Handelsblad. Dit kan volgens hem bestreden worden door een ‘flexibel eerste studiejaar’ in te stellen. “In het eerste jaar moet de student meerdere studies kunnen volgen om op basis daarvan een weloverwogen keuze te maken.”

Westenberg meent dat nadenken over het soort beroep dat ze willen uitoefenen de identiteitsontwikkeling stimuleert. “Het dwingt ze tot nadenken over wie ze zijn en wat ze willen in het leven. Wat past het beste bij mij? Waar wil ik me echt voor inzetten?” Het antwoord op die vragen zouden jongeren niet kunnen vinden in glimmende folders en vlotte voordrachten bij open dagen van elkaar beconcurrerende instellingen. “Het antwoord is de uitkomst van een persoonlijke zoektocht op basis van de nodige ervaring”, aldus Westenberg.

Volgens de professor lijkt de studiekeuze nu meer op een ‘blind date’. “Stel dat jongeren op de jaarbeurs in Utrecht een partner moeten uitkiezen?” Het plan van Westenberg staat haaks op de huidige praktijk. Een jaartje oriënteren kost de student nu een jaar studiefinanciering.

Wat vindt u? Zal zo’n oriëntatiejaar echt helpen? Of bent u van mening dat jongeren op de middelbare school genoeg tijd hebben gehad om een weloverwogen keuze te maken? De redactie is benieuwd naar uw ervaringen met studiekeuzes.

Sinds haar aantreden krijgt minister Vogelaar kritiek op haar publieke optredens. Op het bordes zou ze er bijgestaan hebben als iemand die op de tram staat te wachten (met handtas), in Pauw en Witteman liet ze zich door Jort Kelder vernederen en eerder deze maand tuurde ze een halve minuut lang zwijgend de camera van Geenstijl.nl in. Naar eigen zeggen omdat ze geen antwoord wilde geven op “onbeschofte vragen” over haar vermeende spindoctor, maar de kijkers – inmiddels meer dan een miljoen – zagen een minister die zich geen houding wist te geven.

Die houding, ‘het beeld naar buiten’, neemt de regering steeds serieuzer. Campagnes als ‘Europa, best belangrijk’, de 100-dagen tour, een premier die optreedt in amusementsprogramma’s, topmensen van Defensie die aanschuiven in praatprogramma’s: het lijkt alsof de overheid voortdurend op campagne is. Het communicatieapparaat dijt uit en de Rijksvoorlichtingsdienst deinst er niet voor terug om bladen aan te klagen (Opinio) en foto’s (Maxima met bril) tegen te houden.

Beleid wordt dus steeds meer ‘verkocht’ door personen. Volgens columnist Elsbeth Etty is deze “personalisering van de politiek naar het voorbeeld van Fortuyn waarschijnlijk niet meer te stuiten”. De keerzijde is dat de media ministers niet alleen maar beoordelen op hun beleidsaanpak, maar ook en vooral op hun presentatie. Vorige week besteedden De Wereld Draait Door, Pauw en Witteman en NOVA een hele uitzending aan het ongelukkige optreden van Vogelaar. Niet de inhoud, maar de verpakking van haar beleid lag onder vuur.

Afgelopen vrijdag, na de ministerraad, merkte Vogelaar op dat het feitelijk niets meer uitmaakt, want “het beeld is ontstaan”. Een filmpje, dat volgens Coen van Zwol, “do-de-lijk!” voor haar is. “Zo geen aangeschoten, dan toch zeker opgejaagd wild, oordeelden ook mainstream-media”, analyseert hij vandaag in NRC Handelsblad.

Wat denkt u? Zijn overheid en media teveel bezig met de presentatie, met de poppetjes? Is er nog wel genoeg oog voor hoe bewindslieden echt functioneren? Of vindt u dat de presentatie van beleid niet los gezien mag worden van het beleid zelf. Is een minister die beleid niet kan ‘verkopen’ ongeschikt?

Er wordt vaak beweerd dat politieke partijen achterhaald zijn, een overblijfsel van de ‘oude’ politiek. Het zou nu vooral gaan om de personen, de lijsttrekkers – is de populariteit van politici als Marijnissen, Verdonk en Wilders daar niet het bewijs voor?

Twee befaamde politicologen uit Leiden, Rudy Andeweg en Joop van Holsteyn, hebben onderzocht waarom mensen op een bepaalde manier stemmen. Voor meer dan de helft van de kiezers spelen personen geen rol, zo luidt hun conclusie. En daarom, schrijven zij in Opinie & Debat, is het hele idee van de personalisering van de politiek een mythe (hier een veel langere versie van hun artikel). Daarom steunen zij de suggestie van het Burgerforum om Tweede Kamerleden hun zetel te ontnemen als zij tussentijds uit hun partij stappen om voor zichzelf te beginnen.

In zijn reactie gaat het kabinet in hun ogen voorbij aan de manier waarop mensen stemmen, vinden Andeweg en Van Holsteyn.  

 Wat vindt u? Wordt de rol van personen in de politiek inderdaad overschat? Stemt u bij verkiezingen inderdaad vooral op een partij en pas in tweede instantie op een persoon?

Vandaag krijgen 3548 mensen een Koninklijke onderscheiding. De onderscheidingen in de Orde van Oranje-Nassau worden veelal aan ‘gewone mensen’ uitgedeeld: bij deze Orde gaat het om “de persoonlijke bijzondere verdiensten voor de samenleving” en worden vooral vrijwilligers gedecoreerd.

“Het gaat om mensen die de samenleving een beetje draaiende houden”, zegt Jan van Ingen, secretaris van het Kapittel voor de Civiele Orden, vandaag in NRC Handelsblad. “Ze verrichten hand- en spandiensten voor verenigingen, maken het dorpshuis schoon, of besturen een sportclub.”

Van Ingen beoordeelt samen met vier collega’s iedere aanvraag en brengt onafhankelijk advies uit aan de regering. Dit jaar gaf het Kapittel 333 keer een negatief advies. “Je moet nu eenmaal van onbesproken gedrag zijn”, zegt Van Ingen. Iemand die is veroordeeld wegens rijden onder invloed kan dus afvallen.

Procentueel gezien heb je volgens Van Ingen in de zuidelijke provincies de meeste kans op een lintje. “Dit jaar krijgt een op de 3.317 Limburgers een lintje, net als een op de 3.457 Brabanders.” De cultuur (“een onderscheiding heeft daar een grotere betekenis”) en het actievere verenigingsleven spelen daarin een rol. “We zijn afhankelijk van wat de samenleving ons aanreikt.”

Mensen die van zichzelf vinden dat ze heel verdienstelijk zijn geweest voor de samenleving, maar door niemand voorgedragen worden zijn er ook. In een interview op Radio 1 werd vanochtend gemeld dat iemand een werkstraf kreeg wegens valsheid in geschrifte omdat hij zichzelf onder een valse naam had opgegeven.

Wat vindt u? Is het decoratiebestel van voordrachten wel eerlijk genoeg? Of zou er een soort ‘Idols’ voor lintjes moeten komen? Een verkiezing waarin mensen campagne voeren voor zichzelf en de samenleving moeten overtuigen van hun maatschappelijke verdiensten? Vallen mensen die buiten het verenigingsleven heel nuttig werk doen, en daardoor onzichtbaar blijven, nu niet buiten de boot? En is het echt nodig dat mensen die in aanraking zijn geweest met justitie buiten de lintjesregen worden gehouden?

De NS wil bij wijze van experiment conducteurs gaan uitrusten met handboeien en een wapenstok. Ook moeten ze de bevoegdheid krijgen om zwartrijders te fouilleren.

Niet alle 3.200 conducteurs krijgen straks de nieuwe wapenuitrusting. Het gaat om maximaal duizend conducteurs van het nieuwe ‘elitekorps’ van de Nederlandse Spoorwegen, de zogenaamde ‘service- en veiligheidsteams’. Deze mobiele teams, die bestaan uit speciaal getrainde medewerkers, worden sinds begin dit jaar vooral ingezet op risicolijnen.

Het komt regelmatig voor dat zwartrijders amok maken, waartegen conducteurs onvoldoende kunnen optreden. Ook kan de politie lang niet altijd tijdig ingrijpen.

Hoe beoordeelt u dit experiment? Is het een goede maatregel tegen geweld in de trein, of draagt deze onnodig bij aan een verharding van het maatschappelijk klimaat? En heeft u zelf wel eens met geweld in de trein te maken gehad?

“Ik zit hier in de dubbelrol als vader en als commandant der strijdkrachten”, zei Peter van Uhm, de nieuwe leider van de krijgsmacht, gisteren op een persconferentie. De bevelhebber stond journalisten te woord vanwege de dood van twee Nederlandse militairen, waaronder zijn drieëntwintigjarige zoon.

Oorlogsverslaggever Arnold Karskens vindt dat Van Uhm afstand moet nemen van zijn positie. “Je mag nooit de verdenking op je laten dat – bijvoorbeeld bij een groot bombardement waar heel veel Afghaanse burgers bij omkomen – dat het een wraakactie is van de commandant der strijdkrachten”, lichtte Karskens toe in het discussieprogramma Pauw & Witteman. “Hij kan nooit meer vrij opereren.”

Van Uhm, daarentegen, is niet van plan te stoppen als leider van de krijgsmacht. Getwijfeld heeft hij wel. “In dit soort dagen schiet alles door je heen. En dan denk je wel eens: laat de boel de boel (..) Maar we moeten verder met ons leven. En een deel van het leven, zowel van mij als van mijn zoon, is dat uniform.”

Zoals hij er nu tegenaan kijkt, verduidelijkte hij op de persconferentie, kan hij zijn persoonlijk verdriet scheiden met zijn professie. “Ik denk dat ik dat kan. Ik ben een professional, en als ik dat niet zo was dan zou ik mijn zoon teleurstellen en al die andere militairen en dan was het een verkeerd besluit om mij op deze functie te plaatsen.” Van Uhm benadrukte ook dat er geen enkele indicatie is dat hier sprake was van een gerichte actie van de Talibaan op zijn zoon. De bermbom, waardoor hij omkwam, lag er waarschijnlijk al maanden, meldde Van Uhm.

Wat denkt u? Gelooft u dat de bevelhebber nog professioneel kan opereren na getroffen te zijn door dit verlies? Is het erg dat hij wellicht de schijn van wraakneming tegen zich zal hebben? Of vindt u dit een onzinnige, of zelfs ongepaste discussie? Een afweging die alleen de bevelhebber zelf moet maken.

NB: In deze discussie worden alleen reacties geplaatst die een argumentatie bevatten en van toegevoegde waarde zijn op het bericht en eerdere bijdragen van deelnemers. Wij behouden ons het recht voor reacties te redigeren of in te korten.

NB2: Alleen als u uw woonplaats noemt en met voor- en achternaam ondertekent, maakt u kans op vermelding in de krant.

Vandaag is Mariëtte Hamer (49) tot nieuwe fractievoorzitter voor de PvdA gekozen. De grootste uitdaging voor de nummer twee in de PvdA-hiërarchie is het slechten van de richtingenstrijd binnen de partij. Het risico bestaat dat de PvdA als een ‘links D66’ zijn bestaansrecht verliest, merkt redacteur Coen van Zwol vandaag in NRC Handelsblad op. Veel kiezers lopen daarom over naar de SP van Jan Marijnissen, die zich de laatste jaren met groeiend succes als de ware sociaal-democratische partij presenteert.

Gezocht, zo schetst Van Zwol, is een politicus die de PvdA bindt door in de juiste toonsoort te suggereren dat de partij nog altijd staat voor de bestaanszekerheid en de gewone man. “Maar op het gebied van normen en waarden enige strengheid uitstraalt.” De vraag is of Hamer aan dat profiel voldoet.

Dat is precies waar het nu aan ontbreekt, vinden de oud-bewindslieden Jan Pronk (68) en Marcel van Dam (70). De richtingenstrijd lijkt daarom ook en vooral een generatiestrijd te zijn. De ambitieuze ‘babyboomers’ met hun veranderingsdrift, grote woorden en idealen kijken neer op de relativerende, inschikkelijke en pragmatische veertigers van ‘generatie X’ die nu de lakens uitdelen. Van Zwol denkt dat de tijdelijke opmars van de charismatische Wouter Bos de afkalving slechts maskeerde.

Wat adviseert u Mariëtte Hamer? Terug naar de idealen of opschuiven naar het redelijke midden?

Het integriteitsbeleid is in het algemeen op orde bij de overheid, schreven de hoogleraren Van den Heuvel en Huberts zaterdag in NRC Handelsblad. “Aan goede bedoelingen en mooie woorden geen gebrek, maar als het er op aan komt gaat het vaak mis.”

Deze werkelijkheid baart ook Mr. Pieter van Vollenhoven zorgen. Als een misstand wordt geconstateerd, meldt de overheid doorgaans dat alles in orde is, zei hij zondagavond in het tv-programma Zembla. “Of erger nog, strooit de overheid zand in de ogen.” Hij pleit daarom voor een instituut dat geheel los staat van de overheid omdat de overheid belang heeft bij de uitkomst van het onderzoek.

In Amerika wordt er heel anders met klokkenluiders omgegaan, meldt Zembla. Daar krijgt een klokkenluider 15 tot 30 procent van de boete uitgekeerd. Ad Bos, de Nederlander die de bouwfraude aan het licht bracht, leeft nu van een bijstandsuitkering en woont noodgedwongen in een camper. “Het is zeer betreurenswaardig”, zegt Van Vollenhoven. “Ik vind dat als iemand je gewaarschuwd heeft en je ontdekt met parlementaire enquêtes dat de informatie juist is geweest, dan mag het niet zo zijn dat, omdat je die berichten hebt gegeven, dat je dan zo aan lager wal raakt.”

Van den Heuvel en Huberts vinden het de hoogste tijd dat er eens stevig gepraat wordt over de integriteit binnen het openbaar bestuur. “Maar de politieke en bestuurlijke elite blijft veel te stil.” Ze is bij een misstand te weinig transparant en hult zich in stilzwijgen.

Theoretisch is alles op orde beamen de hoogleraren. “Er is een hele reeks voorschriften en procedures die de beleidsvoorbereiding, de besluitvorming en de beleidsuitvoering reguleren.” Maar in de praktijk, zo constateren zij, kan het zomaar gebeuren dat de directeur van de Belastingdienst er een financiële nevenfunctie op na hield bij een ziekenhuis. “Terwijl het zelfs een belastinginspecteur verboden is penningmeester van een duivensportvereniging te worden.” De reactie van de ambtelijke top vinden de hoogleraren nog dubieuzer. De top meende dat de feiten de twijfel over de persoonlijke integriteit “in het geheel niet rechtvaardigen”.

Van den Heuvel en Huberts geven drie tips aan het kabinet om de integriteit van ons bestuur te verbeteren. Ten eerste het tonen van moreel leiderschap. Niet in stilzwijgen vervallen, maar met een standpunt komen. Ten derde reflectie: precies nagaan waarom, bijvoorbeeld, de gedragscode bij de Belastingdienst niet werkte. Dus niet de situatie meteen relativeren. Ten derde: pas op voor integritisme, niet alles wat onwelvallig is (roken joint) bestempelen tot een kwestie van integriteit. De hoogleraren willen dat bestuurders het algemeen belang niet alleen voorop stellen, maar aanwijzen als “het enige belang dat telt”.

Bent u het eens met de hoogleraren? Heeft u ook het idee dat zodra er een misstand is de politieke en bestuurlijke elite vooral bezig is met het redden van carrières en niet met het algemeen belang? Dat als het echt misgaat de eigen gedragscodes plotseling gerelativeerd worden? Moet er, zoals Van Vollenhoven bepleit, een onafhankelijk instituut voor de bescherming van klokkenluiders komen?

NB: In deze discussie worden alleen reacties geplaatst die een argumentatie bevatten en van toegevoegde waarde zijn op het bericht en eerdere bijdragen van deelnemers. Wij behouden ons het recht voor reacties te redigeren of in te korten.

NB2: Alleen als u uw woonplaats noemt en met voor- en achternaam ondertekent, maakt u kans op vermelding in de krant.

Er worden miljarden uitgegeven aan terreurbestrijding. Maar als het om de strijd tegen de georganiseerde misdaad gaat, moeten politiekorpsen bedelen om extra geld. Toch is de Britse journalist Misha Glenny er van overtuigd dat de internationale criminaliteit een grotere bedreiging is voor de stabiliteit van de wereld dan terrorisme.

Hij schreef hierover het boek McMafia; Crime without Frontiers. Daarin zegt hij dat alle delen van de wereld tegenwoordig een relatie met de internationale misdaad hebben. En dat het onderscheid tussen onderwereld en bovenwereld eigenlijk niet meer goed te maken is, omdat de nieuwe criminele netwerken vaak nauw verbonden zijn met de staten waarin ze actief zijn.

Wat denkt u: is de georganiseerde misdaad een groter gevaar voor de stabiliteit van de wereld dan terrorisme?

NB: In deze discussie worden alleen reacties geplaatst die een argumentatie bevatten en van toegevoegde waarde zijn op het bericht en eerdere bijdragen van deelnemers. Wij behouden ons het recht voor reacties te redigeren of in te korten.

NB2: Alleen als u uw woonplaats noemt en met voor- en achternaam ondertekent, maakt u kans op vermelding in de krant.