In een vlaag van overmoed had ik me opgegeven voor One Million Years, een project van de Japanse conceptuele kunstenaar On Kawara in het Stedelijk Museum van Amsterdam. On Kawara heeft een serie boeken gemaakt die bestaan uit een miljoen jaartallen terug in de tijd en een miljoen vooruit in de toekomst. Die jaartallen moeten tijdens de tentoonstelling door vrijwilligers in het Engels worden opgedreund: elk uur een ander duo.

Een unieke gelegenheid, leek mij, om deel te worden van wat je een ‘levend kunstwerk’ kon noemen. Bij het Stedelijk Museum werd ik met open armen ontvangen. Ze hebben elke week 92 mensen voor dit project nodig en vooral de mannen laten het nogal afweten. In de uren dat er geen vrijwilligers voorradig zijn – het duo móét bestaan uit een man en een vrouw – wordt er een cd afgespeeld. Ik maakte me nergens zorgen over, dit varkentje gingen we even voortvarend wassen. „Het valt niet mee, hoor”, zei de gastvrouw van het museum nog, maar ik antwoordde met een zelfverzekerd glimlachje. Samen met de andere vrijwilliger, een vrouw van mijn leeftijd, besteeg ik de imponerende trap naar de eerste verdieping waar onze voorgangers nog achter een tafel zaten te lezen. Het was elf uur in de morgen, er was nog nauwelijks publiek, On Kawara – hij woont in Amerika – kon trots op ons zijn.

Lees verder »

Als je een kunstenaar in zijn bloeitijd op de voet hebt kunnen volgen, zul je altijd een zwak voor hem blijven houden. Ik had als filmliefhebber zo’n band met Claude Chabrol, de zondag overleden Franse filmregisseur. Al moet ik er meteen aan toevoegen dat mijn band met actrice Stéphane Audran, de vrouw met de amandelvormige ogen, nóg sterker was. Chabrol liet haar tot mijn vreugde vaak in zijn films meespelen toen hij nog met haar getrouwd was.

Zijn beste films, schreef André Waardenburg terecht in deze krant, maakte Chabrol omstreeks 1970. Enkele titels: Les Biches, La femme infidèle, Que la bête meure, Le boucher, Juste avant la nuit. Die films maakten destijds zoveel indruk op mij dat ik ze nog altijd associeer met de stad Groningen, waar ik ze zag omdat ik er toen woonde.

Lees verder »

Vroeger had je het als observator van familiebetrekkingen in het dagelijks leven gemakkelijk. Je zag een man en een vrouw met enkele kinderen en eventueel de grootouders erbij – en je wist wat je zag. Nu denk ik vaak: hoe zit het precies?

Zo kostte het groepje dat onlangs een restaurantterras aan de rand van Amsterdam betrad, mij de nodige hoofdbrekens. Een man van achterin de veertig en een minstens tien jaar jongere vrouw vormden de kern. Zij waren in gezelschap van twee puberende meisjes en een jongetje van een jaar of acht. Pa en ma met hun drie kinderen? Nee, wás het maar zo eenvoudig.

Lees verder »

Om de Open Monumentendag nog opener te maken dan hij al was, ontvingen wij thuis jong bezoek dat wij vervolgens meesleurden naar enkele monumenten. Het ging om twee hofjes aan de Rozengracht in Amsterdam die wij ook zelf nog nooit hadden gezien: het Rozenhofje en het Rijpenhofje. Niets verhevigt de nieuwsgierigheid meer dan datgene wat zich afsluit.

We kenden tal van andere hofjes, maar daar mocht je altijd in, en dat is lang zo boeiend niet. Wat bleek nu? Rozenhofje en Rijpenhofje zijn aardige hofjes, maar niet veel aardiger dan die andere hofjes. Misschien moet ik wel oneerbiedig concluderen dat als je één hofje hebt gezien je ze allemaal hebt gezien. Dat geldt voor wel meer typisch Nederlandse verschijnselen: Sinterklaas, erwtensoep, de klomp. Bij het hofje zie je een binnentuin – als je geluk hebt met een pomp in het midden – met oude woningen eromheen waarvoor doorgaans één oudere vrouw in het zonnetje De Telegraaf zit te lezen, daarbij gadegeslagen door een verveelde Italiaanse toerist op lelijke sneakers.

Lees verder »

Twee filmpjes op tv in één etmaal die memorabel zijn – een mooie oogst.

Filmpje een.

EenVandaag laat zien hoe de politieke activiste Pamela Geller Geert Wilders bij het Amerikaanse publiek introduceert. Ze joelt uitzinnig en roept in de camera: „This is the man. The legend Geert Wilders.” Wilders staat ernaast en lacht gevleid.

Kijkend naar deze vrouw komt spontaan vooral deze gedachte bij me op: een krankzinnige. In hetzelfde item in EenVandaag zat David Horowitz, een Amerikaanse miljonair en geldschieter van Wilders, die hem „de nieuwe Winston Churchill” noemde. Potsierlijk natuurlijk, maar toch leek die Horowitz me geen krankzinnige. Maar Pamela Geller, ja, dat kan niet missen.

Lees verder »

Na het zien van de mooie fototentoonstelling van Dolf Toussaint over de Jordaan in het Stadsarchief Amsterdam liep ik snel naar de museumshop. Daar kon ik eindelijk voor 29,90 euro het befaamde fotoboek De Jordaan uit 1965 van Toussaint aanschaffen. Dat fotoboek was een collector’s item geworden waarvoor bedragen van meer dan 150 euro werden gevraagd.

Deze pas uitgekomen herdruk maakte dit fotoboek weer voor alle liefhebbers bereikbaar. Goed nieuws! Eindelijk kon iedereen de inleiding lezen die Simon Carmiggelt destijds voor dit boek geschreven had. De herdruk was zelfs de reden om de tentoonstelling in het Stadsarchief op te zetten. Ik pakte het boek, keek bevreemd naar het formaat (kleiner dan vroeger) en de foto op het omslag (een andere dan van het origineel). Vervolgens zocht ik de inleiding van Carmiggelt op.

Lees verder »

Je zou denken dat een interessante documentaire over een van onze belangrijkste schrijvers moeiteloos het tv-scherm haalt, maar dat valt in de praktijk tegen.

De filmmakers Talitha van der Hoeden en Sanne van der Noort maakten zo’n film over romanschrijver Thomas Rosenboom. Ze boden hem tevergeefs aan de omroepen aan (o.a. NPS en VPRO) en mochten blij zijn dat RTV Noord-Holland afgelopen zondag wel tot uitzending bereid was. En dan te bedenken dat Rosenboom geen vergeten auteur is, maar een schrijver met een grote lezersschare.

Lees verder »

Nog altijd hebben we de WK-finale van dit jaar niet helemaal ‘verwerkt’. Vooral onder onze voetbaljournalisten woedt een heftige strijd over het spel van het Nederlands elftal. Twee kampen tekenen zich af: de journalisten die er in Zuid-Afrika bij waren en degenen die thuis voor de buis zaten. De eerste groep (met o.a. Jack van Gelder en Tom Egbers) is positief over Oranje, de tweede groep (met o.a. Hugo Borst, Henk Spaan, Auke Kok en Jan Mulder) is negatief.

Afgelopen zondag kwam het in Studio Voetbal tot een verbale voetbaloorlog tussen beide kampen. Het kamp van de Afrikagangers kreeg versterking van Kees Jansma, perschef van de KNVB. Uitgangspunt was een mailwisseling in het voetbalmagazine Hard gras tussen de critici Borst en Spaan. Spaan schrijft daarin: „Zou iemand in Zeist beseffen hoe gruwelijk het op 11 juli in Johannesburg eigenlijk is misgegaan en hoe lang het zal duren voordat die schandvlek vergetelheid is?”

Lees verder »

Mark Rutte, misschien nog voor juli van volgend jaar onze nieuwe premier, vertelde vanmorgen op tv dat hij bij Albert Heijn allerlei mensen was tegengekomen die teleurgesteld waren, „omdat het niet gelukt was”.

Zelf had ik niets gemerkt van een bedrukte stemming bij mijn Albert Heijn, er was zelfs enige blijdschap over enkele leuke aanbiedingen, maar misschien heb ik niet goed opgelet.

Wel werd de afgelopen dagen duidelijk dat de top van de VVD in diepe rouw is gedompeld door het mislukken van de formatie. Het bleef daar akelig stil. Arend Jan Boekestijn kwam als enige bekende VVD’er openlijk namokken. Hij vond dat een nieuwe poging tot alliantie met de PVV niet was uitgesloten. Rutte zelf sloot vanmorgen trouwens ook geen enkele optie uit. Wanhoop doet leven.

Lees verder »

Merkwaardig genoeg kun je in Nederland ’s zomers de beste tv-programma’s zien: Zomergasten, documentaires en dramaseries als Mad Men en In therapie. Die laatste twee series beleefden deze week hun einde, althans voorlopig, want Mad Men is in Amerika – en op dvd – al verder gevorderd en voor In therapie bestaan ook vervolgplannen.

Op dinsdagavond kon je op Nederland 2 Mad Men en In therapie achter elkaar bekijken, wat nogal veel van het goede was, maar wat het voordeel had dat een interessante overeenkomst duidelijk in het oog sprong.

Lees verder »