Ontdaan wankelde de kleine, oudere dame naar een van de laatste lege plaatsen van het treincompartiment.

„Gosje, wat me nou toch is overkomen”, zei ze tegen een ongeveer even oude man die op de stoel tegenover haar zat. Hij had geen krant om zich achter te verschuilen – met die tabloids wordt dat trouwens steeds lastiger, lees ook daarom NRC Handelsblad!

De dame hield uiterst voorzichtig een koffiebeker vast, alsof het een handgranaat was die elk moment kon ontploffen. Ze zette de beker op het tafeltje bij het raam. Daarna pelde ze zichzelf met trage gebaren uit haar grijze lange jas, die aan de voorkant vreemde, grote vochtplekken vertoonde.

Lees verder »

Mythes grijpen razendsnel om zich heen in het moderne mediatijdperk en de nieuwste mythe is dat Job Cohen niet zo’n goed debater zou zijn. Vreemd.

Als nou iemand de afgelopen jaren met name in het integratiedebat, zoals dat op de televisie gevoerd werd, zijn mannetje stond, dan was het Cohen wel.

Op hoffelijke, maar besliste wijze zette hij iedereen op zijn plaats, of het nou Paul Cliteur of Ayaan Hirsi Ali was. Dat was juist het eerste dat mij aan hem opviel: de alerte onverstoorbaarheid waarmee hij zich de tegenstanders van het lijf hield.

Lees verder »

‘Mis je ’m al?” Ik vroeg het zo achteloos mogelijk, omdat ik weet dat je met deze vraag bij sommige trouwe PvdA-leden dezer dagen een uiterst gevoelige zenuw kunt raken.

„Wie bedoel je?” vroeg mijn vrouw.

„Wie denk je? We hebben jarenlang regelmatig over hem gepraat.”

Ze glimlachte. Ze had mijn vraag heus wel begrepen, maar ze wilde tijd winnen voor het antwoord. „Missen is het woord niet”, zei ze. „Ik vond het altijd een nette, sympathieke man, maar ook iemand die als leider iets te weinig ruggegraat had. In dat opzicht heb ik in Cohen meer vertrouwen.”

Lees verder »

Vroeger verdedigde ik in politieke discussies met mijn vader altijd Hans van Mierlo. Ik moet eraan denken nu in de necrologieën over Van Mierlo steeds aanduidingen als ‘woordkunstenaar’ en ‘meester van de paradox’ opduiken.

Mijn vader had wel sympathie voor Van Mierlo als persoon – wie eigenlijk niet – maar van de politicus Van Mierlo moest hij weinig hebben. Hij vond hem in zijn uitlatingen veel te vaag. Als Van Mierlo weer eens door een tv-interviewer langdurig welwillend was ondervraagd, zei mijn vader: „Wat heeft-ie nou eigenlijk gezégd? Hij is drie kwartier aan het woord geweest, maar ik heb nog steeds geen flauw idee wat hij met Nederland wil.”

Lees verder »

Opeens duikt op internet overal het Amerikaanse filmpje Pink Glove Dance op. Mensen, nu ook in Nederland, sturen het elkaar enthousiast en ontroerd toe, alsof ze willen zeggen: „De wereld één grote familie – het kan!”

Een beetje het Obamagevoel van een jaar geleden.

Ik zat er eerst met een mengeling van verbazing en onwetendheid naar te kijken. Waar ging dit precies over? Het had met borstkanker te maken, begreep ik, maar waarom dansten al die mensen dan zo opgetogen met hun handen, gevat in roze, medische handschoentjes, in de lucht? Zó leuk was borstkanker nou ook weer niet.

Lees verder »

De lezer staat aan het begin van de Boekenweek een cascade van nieuwe boeken te wachten. Wat te kiezen? Daarom kan het misschien geen kwaad te herinneren aan een idee van de Engelse schrijvercriticus Ford Madox Ford (1873-1939): „Open het boek op pagina 99 en lees, en de kwaliteit van het geheel zal u getoond worden.”

Zelf breng ik het in de winkel doorgaans niet verder dan de eerste pagina’s. Die lees ik vluchtig door en als ik dan niet geboeid ben door stijl of thematiek leg ik het boek terug.

Lees verder »

Annejet van der Zijl vermoedt dat haar biografie van prins Bernhard geen zware slag is voor zijn dochter, koningin Beatrix. „Ze zal denken: ik weet nu hoe het zo gekomen is.”

De biografe neemt aan dat de prins „thuis ook niet alles zal hebben gezegd”.

Dat denk ik ook. Als ik de prins was geweest, zou ik thuis zelfs helemaal niets hebben gezegd. Vijf vrouwen op je nek en jij maar al je buitenechtelijke affaires, gefinancierd met dubieus verkregen gelden, opbiechten? Ook van een held mag je niet te veel verwachten.

Lees verder »

Van J.J. Voskuil verscheen vorige week Jeugdherinneringen, een combinatie van twee al eerder verschenen verhalen: Alleen op de wereld en Mijn socialistische jeugd.

Het is een aardig boekje met onbekend fotomateriaal, maar verder durf ik er nauwelijks iets over te zeggen, want ik kreeg onlangs een brandmail van een van Voskuils collega-schrijvers. Ik moest nou eindelijk eens ophouden over die Voskuil.

„In de column van woensdag 18 november zag ik dat je weer eens Voskuil aanhaalde”, schreef hij. „Jammer genoeg weer met een door Voskuil gefantaseerd verhaal. Ik heb Voskuil goed gekend. Het was een lul van een vent. Hij zoog veel uit zijn duim. (…) Het was hem er alleen om te doen om mensen te kleineren of als achterlijken voor te stellen. Uit rancune. Uit zelfhaat, omdat hij een verkeerd beroep had gekozen.”

Lees verder »

Ryszard Kapuscinski, de meest bewonderde reporter van de vorige eeuw, ontmaskerd als bedrieger – dat was even schrikken voor de liefhebbers van zijn boeken, onder wie ik.

Maar was het wel zo erg?

Zijn ‘ontmaskeraar’ en biograaf, de Poolse journalist Artur Domoslawski, blijft het werk van Kapuscinski prachtig vinden, maar het hoort volgens hem thuis in het domein van de fictie, niet van de feiten. Hij schijnt in zijn biografie aan te tonen dat Kapuscinski, ook in zijn als meesterwerk bejubelde De Keizer, veel aandikt en verzint.

Lees verder »

Het is nooit prettig om feestjes van anderen te bederven en dus deed ik er maar het zwijgen toe, toen Wouter Bos gisteravond op tv opgelucht tegen zijn aanhang riep: „De PvdA is weer terug!”

Ook mijn vrouw, doorgaans slapend lid van deze partij maar nu klaarwakker, glom van triomf. Toch een beetje merkwaardig, vond ik, want intussen vlogen de door de PvdA verloren raadszetels bij honderden door de ramen van de Nederlandse stadhuizen – wég met al die versleten stoelen.

Lees verder »