Zondebok
Johan Cruijff blijft ons verbazen, en dat is leuk.
Iedereen kijkt erg op van zijn recente onthulling dat hij het WK Voetbal van 1978 niet oversloeg omdat Danny dat wilde, maar omdat hij een jaar eerder thuis was overvallen. Het is bij mijn weten de eerste overval die ruim dertig jaar na dato nog de voorpagina’s van Nederlandse kranten en álle talkshows bereikt.
Dat kan alleen Johan Cruijff lukken. Het oude dametje dat op driehoog van haar roofovervaller een bijl in haar hoofd krijgt, haalt twee dagen later al niet meer de krant. Oud nieuws.
Maar wat mij in de onthulling van Cruijff meer frappeert, is zijn impliciete bekentenis dat hij de kritiek op zijn persoon nauwgezet volgt en er zich al zijn leven lang wild aan ergert. Zo kenden we Johan nog niet! Hij deed altijd alsof hij boven al die kritiek stond. Artikelen en boeken over hem? Ze deden maar, hij las het allemaal niet, hij had wel wat beters te doen.
Achteraf blijkt dat zijn critici al die jaren toch een zeer gevoelige zenuw hebben geraakt.
Geen man ter wereld vindt het prettig als bekend wordt dat hij thuis onder de pantoffel van zijn vrouw zit. Wij mannen houden liever het imago in stand van harde macho’s die wel eens een boodschapje willen doen, maar verder soeverein hun gang gaan en alleen inspraak dulden als het hun uitkomt.
Er zijn ook mannen die dat nog steeds aardig lukt, maar ze beginnen een curieuze minderheid te worden – en ze zijn in ieder geval niet met Danny Coster getrouwd.
Danny heeft volgens mij wel degelijk de broek aan in huize Cruijff, maar Johan voelt opeens een waanzinnige behoefte om de geschiedschrijving op dit punt te corrigeren. Daarom komt hij dertig jaar later met een overval aanzetten, die roofovervallers van een jonge generatie juist op een ‘goed’ idee kan brengen. Is dat nou wel zo verstandig?
Maar Cruijff is, net als in zijn beste jaren, niet meer te stuiten. Hij gooit er alles uit. Dat Danny, woedend over vermeende damesaffaires, hem aan de vooravond van de WK-finale in 1974 telefonisch onder druk had gezet – het was gewoon niet wáár. Ze zat ergens in de Spaanse bergen, ze kón helemaal niet bellen.
Cruijff moet het zelf weten, maar zulke verklaringen leiden alleen maar tot nieuwe, schadelijke speculaties. Was Danny misschien de bergen ingetrokken en hield ze zich daar incommunicado omdat ze woedend was door al die verhalen over zwemfeestjes met wulpse Dirnen? Want is het niet vreemd dat een echtgenote niet meer met haar man belt als hij kort voor de belangrijkste wedstrijd uit zijn carrière staat?
Vragen, vragen.
De officieuze perschef van Cruijff, een sportjournalist van De Telegraaf, hoorde ik op de tv vol empathie zeggen dat Johan vooral was ontploft toen Danny ook al de schuld kreeg van zijn recente desertie als redder van Ajax. Sprookjes! Hij had zélf die beslissing genomen. Cruijff begrijpt niet dat hij het daarmee voor zichzelf alleen maar erger maakt. Dus hij was zélf verantwoordelijk voor die stupide vertoning?
Cruijff wil niet langer als doetje beschouwd worden, maar de twijfel blijft knagen. Want het kan natuurlijk óók dat hij een echtgenote heeft die niet langer als zondebok de geschiedenis wil ingaan en hem tot zijn onthulling heeft geïnspireerd.
