Een dierbaar familielid overlijdt en bij al het verdriet duikt er opeens een triviale, maar niet te onderschatten praktische kwestie op: moet er een rouwadvertentie komen en, zo ja, wat moet daar dan instaan?
Mijn ervaring is dat je er naar verhouding langer over doet dan over alles wat je tot dan toe hebt geschreven. Want je wilt origineel zijn, zonder tot geforceerde vondsten te vervallen, en je bent bang voor vals sentiment, hoewel je ook weer niet een indruk van gevoelloosheid wilt wekken. Bovendien kijken de andere familieleden kritisch over je schouder mee, want je schrijft ook namens hen.
Ga er maar aanstaan. Nou ja, je kunt niet anders – íemand moet het doen.
Onder zulke omstandigheden is het raadzaam in ieder geval voor een bondige oplossing te kiezen. Zo vond ik de regel „Mijn man is dood” van Connie Palmen boven de rouwadvertentie van haar geliefde Ischa Meijer meteen een indrukwekkende vondst. Ik vermoed dat die regel nooit eerder in zo’n advertentie was gebruikt.
Wie minder origineel is, kan beter voor traditionele zinnen kiezen dan voor allerlei modieuze flauwiteiten. Gelukkig overheerst de traditie nog steeds met grote regelmaat. Op een willekeurige rouwpagina prijken veel zinnen als: „Met verslagenheid ontvingen wij*”, „Met leedwezen hebben wij kennisgenomen van*” en „Tot ons verdriet is, sneller dan verwacht*”
Daar is niets op tegen. De dood is ook niet origineel, dus waarom moeten wij het dan wél zijn?
Maar de tijden veranderen, en er is inmiddels een hang naar informaliteit ontstaan die ook tot de rouwadvertenties doordringt.
Welke gevaren dat met zich mee brengt, wordt duidelijk in het boekje Einde oefening van Barend Weegink, predikant in Katwijk aan Zee. Hij heeft de afgelopen zestien jaar tweeduizend rouwadvertenties geknipt uit NRC Handelsblad, Trouw en allerlei plaatselijke kranten. In zijn boekje citeert hij de opmerkelijkste – en daar word je niet altijd vrolijk van (wat, dat is waar, meestal ook niet de bedoeling van de opstellers was).
Het is goed dat de gedragenheid van weleer vrijwel is verdwenen: „Heden heeft het de Heere behaagd, in de Hope des Eeuwigen Levens, tot Zich te nemen*” Helaas is er maar al te vaak een vorm van aanstellerij voor in de plaats gekomen waar je je plaatsvervangend voor schaamt.
„De sluipschutter heeft weer een slachtoffer gemaakt.”
„Klaar is Kees.” (voornaam Kees).
„Dan nu bevrijd de schoorsteen uit.”
Of er is het poëtische proza dat het net niet haalt: „En de regen klettert binnen door de wanden van mijn hart.” „Hoor, de wind waait door de bomen.” „Een schip kan geen diepgang hebben zonder ballast.” Lees verder »

De een spaart postzegels, de ander lijken in de kelder, en ik heb een zwak voor afbeeldingen van katten. Ieder z’n hobby. Op mijn nooit eindigende speurtocht naar bijzondere afbeeldingen met katten kwam ik bij Alex Colville terecht. Van hem is de zeefdruk Black Cat uit 1996 die hieronder staat afgedrukt.
Alex Colville? Nooit eerder van gehoord. Hoe kwam ik bij hém terecht?
Ik had al jarenlang de verhalenbundel Vanwege de oorlog van de Canadese schrijver Norman Levine in mijn bezit. Voor het omslag van dit boek is een intrigerend schilderij van Colville gebruikt, Family and Rainstorm. Je ziet een moeder die het portier van een auto openhoudt om haar twee kinderen te laten instappen. Op de achtergrond kondigen donkere luchten zwaar weer aan. Een intrigerend beeld: de sereniteit van dat gezin contra het natuurgeweld. Lees verder »

„Weet jij wat couperose is?” vroeg een oudere vriend mij.
Hij keek er lichtelijk bezorgd bij.
„Geen idee. Een nieuwe haardracht misschien?”
Hij schudde het hoofd. „Kun je niks aan mij zien?” Lees verder »

Op het grasveld van het Museumplein in Amsterdam maakte ik gistermiddag omstreeks half een kennis met Joeri van der Hoff, voorzitter van Dwars, de jongeren van GroenLinks. Joeri, een nette jongeman, wist niet meer hoe hij het had. Hij stond erbij als een veldheer die machteloos moest toezien hoe zijn troepen aan het muiten sloegen. Lees verder »

Mijn zondag stond opeens in het teken van Ischa Meijer en zijn vader Jaap.
In De Burcht – Vakbondsmuseum in Amsterdam gaf historica Evelien Gans een lezing naar aanleiding van het verschijnen van het eerste deel van haar biografie Jaap en Ischa Meijer – Een joodse geschiedenis. Dit eerste deel gaat vooral over Jaap. Dat gold ook voor haar lezing, maar toch kwam Ischa af en toe al indringend om de hoek kijken. Lees verder »

De taxichauffeur kwam uit het buitenland, maar welk buitenland wist ik nog niet toen hij mij met een stevige dot gas het stadscentrum in voerde. Lees verder »

Het krijgen van een kind gaat me minder vlot af dan vroeger. Toen ging ik nog rustig beneden een sigaretje roken – mag ook al niet meer – terwijl boven mijn hoofd de barensweeën elkaar steeds sneller opvolgden.
Na afloop begroef ik, naar interessant plaatselijk gebruik, de moederkoek in de achtertuin, terwijl ik neuriënd over de weilanden keek waar de koeien stonden te hoesten. Het leven was goed, en het werd nog veel beter.
Allemaal geweest. Lees verder »

Vandaag moeten we het even over slechte huwelijken hebben. Hoezo, zal de cynicus vragen, goede huwelijken bestaan toch niet? Maar dat laten we geheel voor zijn rekening, want wij hebben natuurlijk allemaal een uitstekend huwelijk. Lees verder »

Voor het imago van de rijksambtenaar waren er onlangs enkele ongelukkige incidenten. Op het ministerie van Sociale Zaken zaten voorlichters te loeren in het elektronische systeem van de GPD, en op het ministerie van Justitie belaagden ambtenaren Wikipedia met obscene grappen die ze stiekem invoerden. Lees verder »

In Den Haag stapte een jong echtpaar met twee kinderen het compartiment van de trein binnen waar ik zat. Misschien dachten ze er mij een plezier mee te doen. Lees verder »