In tegenstelling tot zijn voorganger Ronald Plasterk, is de huidige cultuurstaatssecretaris Halbe Zijlstra (VVD) niet happig op openbare optredens. Premières, uitreikingen en andere cultuurevenementen, Plasterk was er een geziene gast. Zijlstra prefereert de luwte.Sinds hij staatssecretaris is, treedt hij als cultuurfrontman sporadisch naar buiten.

Maar het uitreiken van de Nederlandse Muziekprijs, hoogste staatsonderscheiding voor klassieke muziek, is core business. En dus was Zijlstra wél in het Muziekgebouw aan het IJ om de prijs uit te reiken aan blokfluitist Erik Bosgraaf.

Lees verder »

Soms zou je willen dat je anders, ja: beter, was. En heel goed cello speelde, bijvoorbeeld. Het Muziekgebouw aan het IJ is deze week thuisbasis voor de Amsterdamse  Cellobiënnale, lustoord voor cellisten. Wie geen cello speelt, ontwikkelt onmiddellijk de vurige behoefte dat alsnog te gaan doen.

Lees verder »

Eén aswolk en een regen van annuleringen versomberde deze week het muziekleven. Geen recital van pianist Anna Federova en het ASKO-Schönberg Ensemble strandde in de Verenigde Staten. Afgelast werd ook een prachtconcert door het Gustav Mahler Jugendorchester met Strauss’ Tod und Verkläring en Ein Heldenleben.

Maar denkend aan helden en de dood verbleekten die annuleringen  bij het nieuws dat Mariss Jansons, chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest, weer zeker twee of drie maanden zijn werk moet neerleggen wegens gezondheidsproblemen.  De kracht van Jansons als dirigent is dat hij vrijwel elk concert benadert alsof het een zaak van leven of dood betreft.

Lees verder »

Een culturele paasgedachte: leve de leeftijdloosheid van muziek. Hoe zou het gaan met componist Elliott Carter (101)?
Onlangs, als honderdjarige, componeerde hij een fluitconcert dat in energie, felle percussiepartijen en een springerige solopartij volstrekt losstaat van leeftijd.

Lees verder »

Goede Vrijdag: er komt langzaam weer een einde aan de lange reeks passieuitvoeringen die jaarlijks over Nederland stroomt. Vanavond besluit Frans Brüggen (75) in Leiden een tournee uitvoeringen van Bachs Johannes Passion met zijn eigen Orkest van de Achttiende Eeuw.

Wordt het Brüggens laatste Johannes?

Lees verder »

Een toneel, een orkest, één zanger. Het monodrama is voor componisten een soort ultieme psychologische uitdaging. Beroemde voorbeelden zijn er te over. Arnold Schönbergs Erwartung (1909) toont een verwarde vrouw die een nachtelijke speurtocht naar haar geliefde onderneemt.

De onheilspellend geladen, atonale en extreem veranderlijke muziek verklankt haar hallucinaties, geheugenverlies en innerlijke strijd. In Francis Poulencs La voix humaine (1959), op een libretto van Jean Cocteau, spreekt een vrouw aan de telefoon voor het laatst met haar (onzichtbare) minnaar.

Lees verder »

Voor veel orkesten is dit de week van de seizoenspresentaties. Krakend frisse brochures, veel goud op snee. Het Nederlands Philharmonisch Orkest (NedPhO) bestaat een kwart eeuw, het Brabants Orkest zestig jaar, de ZaterdagMatinee vijftig. Het Matinee-boekje toont een archieffoto van programmeurs uit het verleden, onder wie wijlen Kees Hillen. Anekdote: een van diens memorabele niet-muzikale grieven betrof de normerende adjectieven op menukaarten. Verrukkelijke steak, botermalse  tarbot? Dat bepalen we verdorie zelf wel!

Lees verder »

‘Vrouwen? Die kunnen geen Brahms dirigeren. En Mahler is mannenmuziek.’ Driemaal raden wie er aan het woord is. Een kapelmeester anno 1910? Mis: Helen Thompson, in de progressieve jaren zeventig manager van het New York Philharmonic Orchestra. Inmiddels zou een orkestmanager om zo’n uitspraak worden ontslagen. Mahler voor mannen – hoezo in vredesnaam? Maar of vrouwen Brahms kunnen dirigeren, weten we nog steeds nauwelijks.

Lees verder »