Het Lelijkste Gebouw van Nederland 2010: de shortlist

nederlandRuim 160 reacties kwamen via het Cultuurblog en het Nextblog binnen op een blogpost die stelde dat Nederland naar Brits voorbeeld best een Carbuncle Cup (Puistencup) kan gebruiken voor het lelijkste nieuwbouwproject van het jaar. Veel in onze bebouwde ruimte bleek u somber, boos of ongelukkig te stemmen.

Laten we daarom hier en nu over het Lelijkste Gebouw van 2010 beslissen.  Een vakjury is er niet en een Cup evenmin, maar dat hoeft de democratie niet in de weg te staan. Hier de shortlist van acht actuele lelijke gebouwen op basis van uw nominaties. Ik was streng en beperkte de lijst tot nieuwbouw van de afgelopen twee jaar.  Zonder commentaar: de keus is aan u. Klik op de foto’s om het volledige gebouw te zien.

In de kolom hiernaast kunt u stemmen. En hieronder kunt u uitleggen waarom de genomineerde bouwwerken zo vreselijk zijn, of  eigenlijk juist wonderschoon. 

(Als u ook wil stemmen voor het Lelijkste Gebouw van Nederland aller tijden: roept u maar. Bij voldoende vraag zal  ik, opnieuw  op basis van uw inzendingen, op latere datum een tweede poll maken, met daarin tijdloze creaties als Den Haag Centraal Station, de Neudeflat of het Ibishotel Amsterdam.)

HET LELIJKSTE GEBOUW VAN NEDERLAND 2010.

1)   AGORA THEATER, Lelystad. UN Studio, Ben van Berkel enGerard Loozekoot.

Hier fotopresentatie.

lelijk-agora-lelystad

lelijk-agora

2) STADSHAARD, Enschede. Architekten Cie, architect Branimir Medić  met kunstenaar Hugo Kaagman

Hier meer.

lelijk-stadshaard2

lelijk-stadshaard

3) KPMG-HOOFDKANTOOR,Amstelveen. architectenbureau Marcel van der Schalk B.V.

Hier meer.

LELIJK-kpmg-hoofdkantoor

LELIJK-KPMG-13

4) LOUWMAN AUTOMUSEUM, Den Haag. Michael Graves Associates,

Daar ook bekend van Castalia, in de volksmond ‘De Haagse Tieten’.

Lelijk-Louwman_Automuseum

lelijk-louwman

5) ACHMEA GEBOUW. Leiden, VVKH architecten.

Dit was het idee …

Heempark-308_pt

lelijk-achmea

6) RIJKSDIENST VOOR CULTUREEL ERFGOED, Amersfoort. Juan Navarro Baldeweg (NBA) en Wim Woensdregt (ADP)

Zie hier. En ook hier.

lelijk-rijksdienst

lelijk-rijksdienst-2

7) THE ROCK, Zuidas Amsterdam. Eric van Eegeraat.

Hier meer.

lelijk-the-rock

lelijk-rock2

8 ) RETAIL CENTER EN OUTDOOR CENTER, Roermond. Van Pol Beheer bv.

Zie hier en hier ook.

OUTDOOR 4356

leijk-retail

leijk-retail-park-roermond

lelijk_outdoor-center-roermond


Dit bericht heeft 318 reacties op “Het Lelijkste Gebouw van Nederland 2010: de shortlist”

  1. Folco de Jong zegt:

    Als de Stadshaard een moskee is en geen crematorium of afvalverbranding zoals de naam doet vermoeden lijkt het me juist een mooi voorbeeld van moderne architectuur voor een oude functie.
    Eerlijk gezegd vind ik al deze gebouwen het toppunt van schoonheid vergeleken met de troep die in de jaren tachtig-negentig uit de grond is gestampt. Hoogstens kun je je van een paar gebouwen afvragen of de architect genoeg rekening heeft gehouden met de omgeving waarin het gebouw geplaatst is. We hebben hier niet met echte puisten te maken maar met conservatisme en achterhaalde smaak.
    Als je binnen de komende vijf jaar in Rotterdam gaat kijken zie je veel meer voorbeelden van echte puisten (voornamelijk uit eerder genoemde periode, het dieptepunt van de architectuur), daarna zal het grootste deel daarvan hopelijk al gesloopt zijn en vervangen door mooie(re) nieuwbouw.

  2. wim zegt:

    gek, ik vind de meeste wel mooi, althans op de foto. het agoratheater in ieder geval. het valt dus toch wel mee. grote (lelijke) uitzonderingen: 1) het kpmg gebouw en 2) retailcentrum in roermond.

  3. EMAL Rameckers zegt:

    Op 7 na ( naar de rock kun je in ieder geval wel even kijken!) zijn de gebouwen allemaal foeilelijk. Het allerergste is het delfts-blauwe ding naast de kerk in Enschede.

  4. Wim Krop zegt:

    Hier zitten bijzonder mooie gebouwen tussen!

  5. Apenkoning zegt:

    Het AGORA THEATER en THE ROCK vindt ik enkele van de mooiste gebouwen in Nederland. Het Agora meer van binnen dan van buiten, maar toch. Mooiste moderne theater van Nederland!

  6. Truusje van Tol zegt:

    Voor een echt goede beoordeling zou je alle ‘lelijkerds’ eigenlijk in hun omgeving moeten zien.
    Het retailcentrum in Roermond wint het van mij in afgrijselijkheid; ik kan me geen enkele stedelijke of landschappelijke entourage voorstellen waarin dit gebouw niet als afzichtelijk zou detoneren.

  7. B. Zeilstra zegt:

    eerlijk gezegd vind ik het KPMG gebouw best wel heel erg mooi… net zoals The Rock!
    maar het gebouw van de RIJKSDIENST VOOR CULTUREEL ERFGOED, is zo lelijk als wat, jammer.

  8. kees van der hoeven zegt:

    Zelden zag ik een recent opgeleverd gebouw met een meer gedateerd palet aan toegepaste architectonische middelen als bij die enorme suikertaart voor KPMG (van architect Marcel van der Schalk) aan de A9 bij Amstelveen.

  9. Ettertje Nu zegt:

    Waarom staat er geen gewone blokkendoos bij?
    Dat vind ik het lelijkste. Elke uitzondering daarop is beter verteerbaar.
    Het erge is juist dat er duizenden van die blokkendozen staan.
    Door gebouwen met iets eigens voor lelijkst te nomineren, komt er maaivelddruk om nog meer blokkendozen te tekenen.

    Dus deze verkiezing is de slechtste van het jaar , en dat zegt wat.

  10. elza zegt:

    wat dacht u van het nieuwe stadhuis van Zaanstad!
    Over lelijk en nep gesproken.
    Dit is absoluut niet van deze tijd.
    VRESELIJK.
    Elza S.

  11. Mike zegt:

    Ik vind dat het niet alleen gaat over het gebouw zelf, maar ook zijn relatie tot de omgeving. Zo vind ik The Rock en het KPMG-hoofdkantoor helemaal niet zo lelijk, maar ik zou ze niet bij ons in de wijk willen hebben. De stadshaard in Enschede daarentegen valt volledig uit de toon bij de omgeving.

  12. Diederick zegt:

    Ik vind alleen #8 lelijk. De rest vind ik mooi tot prachtig.

  13. Ad Wempe zegt:

    Valt wel mee in het algemeen, een uitzondering is toch wel het KPMG gebouw. Dit lijkt niet te passen in de omgeving. Beetje vlag op de moderschuit.

  14. Francois Mugie zegt:

    Even een reality check: Mijn woning in een Hoofddorpse Vinexwijk is veruit het lelijkste gebouw van Nederland.

    Mijns inziens is op deze shortlist het Roermondse winkelcentrum het lelijkst. Kan ook niet anders. Winkelwagens en gevelreclame maakt ieder winkelcentrum kansrijk om als onbetwiste winnaar uit een dergelijke enquete te komen.

  15. Maurits van den Toorn zegt:

    Al deze gebouwen zijn dermate uitgesproken van ontwerp dat ze hoe dan ook emoties oproepen, positief of negatief. Dat vind ik al heel wat in vergelijking met veel van de slappe hap die we overal zien.
    En @Folco de Jong: vergeet vooral de jaren zeventig niet, de periode van het gewassen grindbeton. Wat mij betreft dan ook het lelijkste gebouw ooit: station Den Haag Centraal. Jammer dat het plan om hier iets voor te zetten onlangs ten grave is gedragen.

  16. IvanK zegt:

    Serieus… dit is het ’3e bericht’ op de ‘voorpagina’ van de website van een krant die zich serieus neemt??

    De selectie leent zich m.i. ook niet voor de titel van het artikel, het lijken me eerder voorbeelden van ‘gedurfde architectuur’, daar zijn altijd voor- en tegenstanders voor te vinden (getuige de reacties).

    Dit is het niveau blog dat m.i. niet op de voorpagina van het NRC thuishoort.

    Succes ermee.

  17. David zegt:

    Het Achmea gebouw in Leiden is het lelijkste dat ik ooit gezien heb. Daarbij komt dat het in z’n geheel niet past bij de omringende gebouwen.

    Gebouwen als de Rock hebben wel iets, die laat je toch even kijken of je het nu wel of niet mooi vindt. Het KPMG gebouw is wat oudbollig, maar daarvan hebben we er duizenden in Nederland.

  18. Het lelijkste gebouw van Nederland « weblog wvrtaal zegt:

    [...] het Cultuurblog van nrc.nl kun je meebeslissen over het lelijkste gebouw van [...]

  19. D,Heukels zegt:

    De laatste en een na laatste foto zijn de lelijkste ontwerpen.Al de andere doen alleen maar tegen elkaar op in schoonheid.Het mooiste vind ik het Louwman-museum.Sorry,maar ik vind dit dus eigenlijk geen wedstrijd in lelijkheid.

  20. Michiel van Meeteren zegt:

    Ik vind het wel opvallend dat op één nominatie na (het retail center) alle gebouwen bedoeld zijn als ‘prestige architectuur’ (dat wil zeggen, gebouwen waar extra geld is uitgegeven aan bijzondere vormgeving/kleur etcetera). Dit zijn dus allemaal gebouwen die in ieder geval ‘mooi’ bedoeld zijn. Eigenlijk ben ik nu wel nog benieuwder naar welke nieuwe gebouwen het publiek ‘mooi’ zou vinden.

  21. Tom zegt:

    Ik zou graag de MustSee-bioscoop te Tilburg willen voordragen. Dagelijks fiets ik er langs en elke dag weer verfoei ik de welstandscommissie. Tilburg, het nieuwe Detroit. Ik houd m’n hart vast voor het verdict van de volgende generatie.

    OT: het Agora-theater.

  22. Lucas zegt:

    2) STADSHAARD: vind ik absoluut de lelijkste.
    7) THE ROCK: eerlijk gezegd snap ik niet dat deze in de lijst staat. Als deze in de top 8 staat dan is er een hoop moois gebouwd de laatste jaren.
    Verder ben ik het eens met Folco over de bouwstijl uit de jaren 80 (en misschien ook eerder). Bouwwerken uit die tijd zijn vaak veel lelijker.

  23. ROBERT DE VRIES zegt:

    Gebouwen aan het Weena in Rotterdam op straatniveau. In de hoogte ziet het er allemaal indrukwekkend uit, maar als je er loopt op een winderige middag is het vreselijk lelijk en niet op menselijke maat. Nationale Nederlanden op straatniveau is het lelijkst.De architect is vergeten dat de stad bevolt wordt door mensen. Er zit geen leven in.

  24. Jan de Boer zegt:

    Het gebouw van Achmea in Leiden is werkelijk foeilelijk. Voornaamste oorzaak lijkt de absurde kleurkeuze van de in een willekeurig patroon geplaatste panelen; schreeuwende primaire kleuren die de strakke vormgeving uit het originele ontwerp (kijk eens op de link boven de afbeeldingen hier!) totaal teniet doen. Het lijkt wel een gigantische kleuterschool.

    Wat je je afvraagt; wie stemt er in met zo’n drastische wijziging in het ontwerp? En welke malloot draagt het überhaupt aan?

  25. Iljitsch van Beijnum zegt:

    Ik vind 6 zonder meer het ergst. De meeste andere hebben nog wel een zekere lompe sierlijkheid, maar 6 is wel het ultieme voorbeeld van hedendaagse architectuur die volledig de weg kwijt is in een overdaad van overbodig glas.

  26. Rob zegt:

    De Enschedese Stadshaard vind ik foeilelijk. In eerste instantie vroeg ik me af wanneer het inpakpapier eraf mocht. Mijn nummer twee is het Leidse Achmea gebouw, wat door de kleuren rommelig oogt en daardoor een eigen identiteit mist. Op mijn derde plaats van lelijke gebouwen komt het Agora theater, wat juist weer te geel is. Geel vind ik mooi voor accenten, maar niet voor een heel gebouw.

  27. Gerrit zegt:

    Het automuseum en The Rock zijn wel leuk. Moeilijk kiezen is de lelijkste. Toch maar het winkelcentrum (8) al lelijkste, al is het gebouw van de stadsverwarming met de delftsblauwe tegels een sterke concurrent.

  28. Simon Oosterman zegt:

    Geen van de getoonde gebouwen is volgens mij echt lelijk en ik vind sommige zelfs aantrekkelijk. Of ze in de omgeving passen is een andere vraag. De minst aantrekkelijke is volgens mij het retail en outdoor center gevolgd door de rijksdienst voor het cultureel erfgoed. Maar… over smaak valt niet te twisten.

  29. Paul zegt:

    Mijn Top 3 Lelijkste Gebouw van Nederland 2010

    1.RETAIL CENTER EN OUTDOOR CENTER, Roermond. Van Pol Beheer bv.

    2.KPMG-HOOFDKANTOOR,Amstelveen. architectenbureau Marcel van der Schalk B.V.

    3.STADSHAARD, Enschede. Architekten Cie, architect Branimir Medić met kunstenaar Hugo Kaagman

  30. Joost zegt:

    Rare lijst. Waar komen deze nominaties vandaan? Zeker drie van deze gebouwen lijken helemaal niet “op basis van uw nominaties” te zijn opgenomen. Althans, als ik kijk wat er op http://weblogs.nrc.nl/cultuurblog/2010/08/16/het-lelijkste-gebouw-van-nederland/ in de reacties langs komt.

    De Agora is een prachtig gebouw. Van binnen nog net wat meer dan van buiten, maar ook het aangezicht vind ik absoluut aansprekend.
    Het Achmea gebouw wordt hier onrecht aangedaan met een bijzonder slechte foto.
    De Rock vind ik juist een aanwinst voor de Zuidas.

    Persoonlijk zou ik ook Enschede en Roermond nomineren. Een van die twee krijgt mijn stem. Voor de overige gebouwen weet ik nog wel 100 lelijkere aan te wijzen.

  31. Michiel van Meeteren zegt:

    @ Folco de Jong @ Emal Rameckers

    De stadshaard is een warmtecentrale(tje). Dat verklaard het massieve karakter van het gebouw. Elders zou die in Casco betonkleur worden opgeleverd. Ben benieuwd of een gebouw opgeleverd in casco beton ook deze shortlist gehaald zou hebben (terwijl ik weet wat ik mooier vind, casco beton of wit-blauwe tegeltjes).

  32. alex zegt:

    Lijkt allemaal wel mee te vallebn, hoewel ik elke dag naar dat gebouw in leiden moet kijken, en de geel, blauw rood combo in het echt zo passee is, dat ik niet begrijp dat iemand dit heeft goedgekeurd. Lang verhaal kort, op de fotos kan het wel meevallen, in het echt zijn ze waarschijnlijk veel verfoelijker!

  33. Bart K. zegt:

    Dat het retail center in Roermond is genomineerd als lelijkste gebouw is niet helemaal eerlijk.
    Het is namelijk niet echt een gebouw te noemen, maar eerder een lelijk soort omverpakking voor omverpakkingen van nutteloze producten.

  34. Richard zegt:

    Op de stadshaard in Enschede na, snap ik niet waarom deze gebouwen genomineerd zijn. Ik ken echt nog wel een paar die op dit lijstje beter zouden passen.SVB gebouw in Amstelveen wel eens gezien? Het Kpmg gebouw valt nu het klaar is best mee en het Retail Centre Roermond is echt niet lelijker als een Praxis of Gamma. Smaken verschillen laten we maar zeggen

  35. Gerben zegt:

    Ik vind 1 en 7 echt schitterende gebouwen. De rest wat minder maar als dit het lelijkste is wat er in 2 jaar is gebouwd…

  36. Henriëtte zegt:

    Zonde dat alles wat riekt naar enigszins gewaagde architectuur hier zo genadeloos wordt afgebrand. De getoonde gebouwen kan je mooi of lelijk vinden, maar zijn in ieder geval een heel stuk beter dan de standaard betonnen blokken die doorgaans worden geplaatst.
    Ik kan persoonlijk een hoop lelijkers aanwijzen, wat dan vooral gekenmerkt wordt door een gebrek aan inventiviteit. Erg jammer dat uitgerekend in deze krant een houding van ‘alles wat boven/buiten het maaiveld staat is fout’ wordt uitgedragen.

  37. Lili Tab zegt:

    Stuk voor stuk prachtvoorbeelden van architectuur. Het gebouw The Rock spant de kroon (het gebouw in Amsterdam dat ernaast staat is ook al zo mooi). Welke onbenul heeft deze lijst samengesteld?

  38. Fred zegt:

    Die Delftsblauwe Schoorsteen is natuurlijk een lelijke pukkel, maar dat Louwman museum spant echt de kroon. De Koningin moet er naast wonen en heeft het nog geopend ook…vreselijk

  39. David Efde zegt:

    Het KPMG gebouw springt er in negatieve zin uit door de tomeloze burgertruttigheid die er vanaf knalt. En het is zo enorm huge en beeldbepalend, als je midden in het groene hart bent kun je het nog zien liggen. En natuurlijk speelt ook wel mee dat KPMG er inmiddels alweer uit vertrokken is en dat ding dus leeg staat. Tja KPMG, hoe bedoel je maatschappelijk verantwoord ondernemen? Iedereen opzadelen met een muur van visuele vervuiling en zelf op een andere plek weer doekoe’s gaan maken.

  40. Fred zegt:

    Trouwens, de omschrijving bij het Louwman museum klopt niet. “De Haagse Tieten” oftewel Castalia verwijst naar het gebouw van het Ministerie van VWS in het centrum van Den Haag. Dit ding staat op de grens van Den Haag en Wassenaar naast de N44.
    Voor zover ik weet heeft het nog geen bijnaam

  41. Meindert zegt:

    Dieptepunten voor mij zijn 1, erg lelijke kleuren, vooral van binnen om gek van te worden. Vorm is weer wel mooi.
    2 Is een klap in het gezicht van omwonenden. Een uitvergrote sinterklaassurprise die niets maar dan ook helemaal niets bijdraagt in de zin van visuele harmonie, integendeel. Het doet je afvragen op welke dance party dit er door gedrukt is. Heeft mijn stem gekregen. Zo snel mogelijk weer afbreken dit wansmakelijke gedrocht.
    4 Heeft de uitstraling van een crematorium en slaat daardoor de plank volledig mis.
    6 Hema etalagepui-achtige zijkant op begane grond doet wel heel erg afbreuk aan dit verder mooie gebouw. Of is dit een ode aan cultureel erfgoed onderdeel goedkope jaren tachtig nieuwbouw?
    7 Door de associaties die het bij mij oproept aan de momenten waarop de Twin Towers instortten zou ik niet graag van dit gebouw gebruik maken. Daarentegen vind ik het als kunstwerk zeer geslaagd en ook architectonisch gezien een fascinerend gebouw.
    8 Kan me niet voostellen dat iemand hier voor zijn plezier naartoe wil. Wat een deprimerende uitstraling heeft dit gebouw. Het ziet er goedkoop, prefab en fanatasieloos uit. De uitstulpende vensterlijnen zullen wel bedoeld zijn om het visueel aantrekkelijker te maken, maar hebben door het prefab karakter iets belachelijks. Scheelt natuurlijk wel met ramen lappen. Heeft als voordeel dat het laag is en dus niet zo in het oog loopt. Het lijkt ook buiten de stad te liggen en dat scheelt natuurlijk. Dan hoef je het niet te zien als je niet wilt. Met een flinke rij bomen er omheen is dit lelijke hoopje kunststof gelukkig makkelijk aan het oog te onttrekken.

  42. Stephan zegt:

    De ironie van het gebouw van de RCE in Amersfoort is dat het de naastgelegen historische stadspoort volledig verdrukt. An sich is het gebouw niet vreselijk lelijk, de lokatie is vooral zeer ongunstig.

  43. M. Jansen zegt:

    Oei. Eerder noemde ik het KPMG gebouw al het lelijkste gebouw, maar in Roermond en Leiden kunnen ze er ook wat van. Ik zag laatst de BBC documentaire Why beauty matters, waarin Roger Scruton dergelijke architectuur misdadig noemt. Dat is meer dan een provocerende opmerking.

  44. Christiaan van Hasselt zegt:

    Tragisch om te zien, ik kan werkelijk niet kiezen (ze moeten allemaal gesloopt worden (‘shot at dawn, preferably earlier’)), maar dat schiet niet op, vooruit: 8 ) RETAIL CENTER EN OUTDOOR CENTER, Roermond. Van Pol Beheer bv.

  45. harald zegt:

    Ik wilde net verwijzen naar de helaas buiten de selectie vallend verval dat als bewoonbaar verklaard werd aangeboden in die vorige eeuw – vol trots op een te hard van, strak eenkleurig lego, stapel gaande constructie. Binnen is het 18°C buiten is het kil, koud en spiegelglad.

    Maar een paar meter verderop staat een brilliante vertoning van moderne stijl, glas en techniek combineren tot een golvende verwenning van het oog.
    Enigzins afgunstig bedenk ik me een Likewise woningbouw wijk – met allemaal iets afwijkend golvend glas en zonnepannelen – die allemaal heel even schitteren in de zon.. de straten niet te strak, buigend naar links of rechts – zodat men geen kampsyndroom aan het pseudo-modern overhoud.

  46. berend botje zegt:

    2, 5 en 6 (stadshaard, achmea en rijksdienst): in deze volgorde nu al de meest lelijke. En wat moet dat nog gaan worden, nu al respectloze en onmenselijke architectuur, over een paar jaar gereed voor de sloop. Architectuur heeft vaak niets meer te maken met het doel: (gebruiks)ruimte maken voor mensen die er in verblijven en mensen die er langs komen en naar moeten kijken. Blij dat deze rotzooi niet in onze omgeving staat. Verfrissend en boeiend is het werk van van Egeraat, die ondanks dat hij een giga kantoorkolos er neer moet zetten er toch in slaagt het tot een steeds weer boeiend object te maken. Maar ook de omgeving waarin speelt hier duidelijk mee. Wat dat betreft du één van de mooiste gebouwen en gebouwde plekken!

  47. Daniel zegt:

    Achmea gebouw; typisch voorbeeld van inspiratieloos ruimtes in blokken verdelen en dan een grafisch sausje overheen gooien. Daar zijn er helaas veel meer van in Nederland.

  48. Jan zegt:

    Deze gebouwen zijn niet lelijk (op 3 na) mischien zijn ze niet de smaak van de redactie…

  49. Coos zegt:

    Bijzondere gebouwen roepen nu eenmaal ook de meeste reacties op, ook negatieve. Sommige uit de lijst vind ik ook niet mooi. Maar dit zijn wel voorbeelden van opdrachtgevers die kosten en moeite hebben geïnvesteerd om iets bijzonders neer te zetten in plaats van de standaard van bij de buren.

    Volgende keer mag je wel eens de moeite nemen om behoorlijke foto’s te zoeken. De tweede foto van het Achmea gebouw is gewoon een slechte foto en het KPMG pand was nog in aanbouw (er ontbreekt zelfs nog een deel van de gevelbekleding). Op die wijze is ieder pand lelijk natuurlijk.

  50. Marco Berkhout zegt:

    Ik vind bijna alle getoonde gebouwen we fraai. Alleen vloek De Stadshaard zo enorm met zijn omgeving dat ik dat tocht echt een architectonische misser wil noemen.

  51. Jan Pieter zegt:

    Je zou bijna hopen dat er een vuurwerkfabriek staat naast de Stadshaard in Enschede. Wat een vreselijk lelijk gebouw.

  52. Rob Leurs- Kout zegt:

    Eerlijk gezegd vind ik geen van de gebouwen lelijk. Ik ben een liefhebber van moderne architectuur. Als je kijkt naar de veelal lelijke gebouwen die in de 20e eeuw zijn neergezet en je vergelijkt dat met de gebouwen die nu worden gebouwd, dan is er sprake van een behoorlijke verbetering. Nederlandse architecten zijn vermaard en worden waar ook ter wereld geroemd om hun durf. Als er een gebouw is waar ik kritisch op ben dan is het die delfs- blauwe toren die naast die kerk in Enschede is gebouwd. Beide torens staan te dicht op elkaar en dat verstoord het beeld. Hadden beide torens verder van elkaar afgestaan of was er meer openbaar groen geweest tussen beide bouwwerken dan was het visueel rustiger geweest.

  53. Sytse zegt:

    Gefeliciteerd allemaal! Zeer verdiend. En ook een pluim voor de Welstandscommissies.

  54. Hans zegt:

    Bizare keuzes. Getoonde voorbeelden zijn in mijn ogen toonbeeld van inovatief ontwerp. Rijd de gemiddelde woonwijk in, daar treft u puisten. Jammer dat een krant als de uwe deze kunstuitingen zo te kort doet.

  55. Marcel Kolder zegt:

    Ik vind de gebouwen mooi behalve het retailcentrum. Ik denk dat het probleem is dat deze gebouwen meestal in een andere context staan en mensen daarin niet mee kunnen gaan. Zoals dat fantastische Agora in een verder dode vinexbuurt uit de 70-tiger jaren of de de Delftsblauwe toren. Zelf ben ik bezig met de architectuurgids van Almere. Zoveel mooie gebouwen in de Almeerse context van lelijkste stad. Bijna af. Wordt een mooi boekwerkje.

  56. pieter loopuyt zegt:

    Over smaak valt te twisten,maar de stadshaard slaat echt alles!

  57. Remco zegt:

    Dit is weer een goed voorbeeld van de Hollandse maaiveld-cultuur. Alles wat ‘anders’ is wordt met de grond gelijk gemaakt, terwijl er mijns inziens zoveel gebouwen juist ònder het maaiveld-niveau zitten die op dit lijstje zouden moeten staan:

    De Hema en V&D betonblokken op het mooiste plein van Nijmegen, de gemiddelde Nederlandse 13-in-een-dozijn winkelstraten, de jaren ’80 gasbeton-woonwijken-zonder-groen, de golfplaat-opslagloodsen langs zo ongeveer alle Nederlandse snelwegen, en noem maar op.

    Jammer, ik had gehoopt hier een lijst troosteloze sloop-nominaties te zien…

  58. frank.lenssen zegt:

    Ik het op het Achmea-gebouw gestemd. Goedkoop, lelijk, ontsiert de hele omgeving. Ik wil niet eens weten wat het ontwerp van dit gedrocht gekost heeft. En ik ben zo vrij om te zeggen dat ik het zelf beter denk te kunnen.

    Eén aantekening: de andere kandidaat bij mij was het gebouw van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, vanwege een niet te overtreffen discrepantie tussen vorm en functie. Maar ‘Achmea’ is aan de buitenkant nog nét wat lelijker.

    Wat bezielt die architecten toch in ‘s hemelsnaam? Een ziekelijke hang naar ‘originaliteit’ en ‘speelsheid’? Hoogmoed? De wens om onsterfelijk te worden? Ik denk toch al snel aan de Toren van Babel, en de invloed van de baarlijke Duivel zelf…

  59. Wendy zegt:

    Het gebouw van de Rijksdienst voor cultureel erfgoed is wat mij betreft het lelijkste gebouw in uw lijstje. Het lijkt echt nergens op, doet pijn aan de ogen. Met zulke “vrienden van het culturele erfgoed” heeft het culturele erfgoed in Nederland geen vijanden meer nodig. Hoe kunnen mensen die in zo’n gebouw werken nog serieus genomen worden als beschermers van cultureel erfgoed?

    Het Retail Center in Roermond is spuuglelijk, een goede nummer 2. Ik woon in de buurt en ga er wel eens winkelen, maar dat is vooral vanwege het winkelaanbod en vooral niet vanwege de smakeloze bouwstijl, echt afstotelijk.

  60. Svenja Zijm zegt:

    De Stadshaard is geen moskee, crematorium of afvalverbranding, maar een warmtekrachtcentrale aan de rand van de architectonisch vernieuwende wijk Roombeek (zie http://www.enschede.nl/nieuws/00825/). Als zodanig past het (ten minste enigszins) bij de omgeving, alleen zie je dat op de foto’s niet omdat die vanaf de oudere Deurningerstraat zijn genomen.

    Wat mij betreft scheelt het al een stuk als je de inspiratie of achterliggende idee van een ontwerp kent. Zet desnoods bordjes tekst neer, maar het lijkt me beter dat een ontwerp voor zichzelf spreekt en niet te abstract in haar bedoeling blijft. Ruimtelijke invulling gaat iedereen aan die ermee te maken krijgt, niet alleen opdrachtgever en architect (deze verkiezing is daar het levende bewijs van).

  61. Martijn ter Haar zegt:

    De meeste gebouwen zijn vooral saai. Zelfs de Agora, die een slappe imitatie van hippe architectuur is. Enige echt opvallende gebouw is de Stadshaard en dat is, hoewel niet geheel geslaagd, voor een energiecentrale een wonder van schoonheid.

    Ik twijfel tussen The Rock en die shopping mall in Roermond en kies uiteindelijk voor de laatste, omdat architecten na 30 jaar vol dieptepunten toch wel zouden weten dat ze niet dit soort deprimerende malls moeten neerzetten.

  62. Sander Woertman zegt:

    Naast het feit dat een discussie over ‘mooi’ of ‘lelijk’ zeer beperkt is, zal ze nooit bijdragen aan een constructieve discussie over de inrichting van ons land met architectuur die programmatisch, cultureel of visueel bijdraagt aan een leefomgeving waar mensen goed kunnen leven en werken.
    Ruimtelijk ontwerpen is een ingewikkeld proces dat zich van eerste idee tot realisatie uitspreidt over een veelheid aan vraagstukken, variërend van contextuele inpassing en materiaalkeuze tot hemelwaterafvoer en toekomstig onderhoud.
    Daarom richt ik mij persoonlijk liever op de vraag wat met bovengetoonde projecten getracht is te bereiken, of deze doelstellingen zinvol waren en of ze zijn gerealiseerd. In deze kritische analyse mogen zeker tekortkomingen aan bod komen.
    Voor alle nominaties geldt, dat ze omgekeerd ook in aanmerking zouden kunnen komen voor het predicaat ‘mooiste gebouw van 2010′. Nou ja, voor bijna alle dan :-)
    Hoog tijd om weer ruimte te reserveren voor goede architectuurkritiek in de NRC (zowel in print als online)!

  63. hans zegt:

    De Stadshaard is géén moskee maar een warmtekrachtcentrale volgens mij.

  64. Pieter zegt:

    Stadshaard zal wel op 1 komen. Niet omdat het echt zo lelijk is, maar omdat de op internet nogal actieve PVV aanhang dit gebruiken zal om hun afkeer van de islam kenbaar te maken.

  65. d.j. van schellebeek zegt:

    2.Stadshaard.
    Zoveelste Delftsblauw en past niet in de omgeving.

  66. TJG zegt:

    De Stadshaard in Enschede staat met stip op nummer 1, wat een lelijk ding. Voor de rest valt het me wel mee. Het agoratheater en het KPMG-hoofdkantoor durf ik zelfs schitterend te vinden.

    Smaken verschillen blijkt maar weer ;-)

  67. Mart-Jan de Jong zegt:

    Dat is wel een lastige keuze, want ik vind 5 van de getoonde gebouwen heel erg lelijk.
    Op de eerste plaats komt de stadshaard. Welke postmoderne snurkers hebben dit goedgekeurd?.
    Op de gedeelde tweede plaats komen wat mij betreft het KPMG Hoofdkantoor, Louwman Automuseum, Retail en Outdoor Centre en toch ook het gebouw van de bewakers van ons cultureel erfgoed. Zo te zien is het cultureel erfgoed niet in goede handen.

  68. Patrick zegt:

    ik ben het eens met wim.
    twee lelijkerds: KPMG en Achmea.
    the Rock is het mooiste gebouw van de afgelopen jaren.

  69. Sandra zegt:

    Ik vraag me echt af wat de criteria voor ‘lelijk’ gebouw nu eigenlijk zijn. Dat is het meest interessant. Daar kunnen wij architecten pas veel van leren.

    De ‘prijs’vraag zou beter omschreven moeten worden: gaat het om het meest shokerende gebouw (‘nog nooit zoiets geks gezien’), of het meest ‘afwijkend van zijn omgeving’ of het meest onbegrijpelijke gebouw (de relatie tussen buitenkant en binnenkant is onduidelijk)etc. etc. … zo zijn er nog een aantal categorieen te bedenken.

  70. P. lamers zegt:

    Eens; de shortlist is een mooie dwarsdoorsnee van wanstaltige gedrochten waardoor je zou wensen toch die carrière als F-16 piloot gekozen te hebben.
    (om vervolgens door te draaien door zoveel wansmaak en met bommen onder de vleugels in één rondje, Nederland te verlossen van deze horizonvervuiling.

    Oneens, dat alleen de ellende van de laatste twee jaar op de lijst staat, sommige gebouwen heb ik niet kunnen ‘ervaren’ omdat Leeuwarden in mijn geval niet naast de deur ligt, ik neem aan dat voor een Leeuwardenaar het niet anders zal zijn.

    Dus: liever een lijst die wat verder in het verleden teruggaat, per slot van rekening pretendeert architektuur tijdloos te zijn.
    En die ‘short’ mag wel wat langer!

    Als mijn keuze gemaakt moet worden uit bovenstaand beperkt aanbod, dan: [LOUWMAN AUTOMUSEUM, Den Haag. Michael Graves Associates],
    omdat deze architekt ook verantwoordelijk is voor ‘de Haagsche Tieten’ die twee volkomen misplaatste tuinmuurtjes opgetrokken rond het skelet van een voormalig ministerie wat bekend stond als een ‘sick’-building.
    Hier is de kwalificatie; Dat had ik (en niet alleen ik) beter gedaan! op van toepassing.

  71. bo_voor zegt:

    ik vind het wel meevallen. het aller lelijkste gebouw van nederland staat aan het eind van de zeeweg in bloemendaal a/zee. gaat kijken! of juist niet.

  72. Ted zegt:

    Ik denk dat de meeste mensen het Achema gebouw van VVKH van de andere kant aanschouwen, dan hier is afgebeeld en dat ziet er heel lomp, log en kolossaal uit. Waarom zijn ze van de oorspronkelijke kleuren afgestapt? Dit Mondriaan achtige pallet maakt het nog suffer!

  73. Baffo zegt:

    Over smaak valt nou eenmaal moeilijk te twisten. Ik ben het voor een groot deel eens met “Wim”(11.32 uur)
    We zouden het eerder eens over de nijverheid van de firma Her en Verbouw moeten hebben, want er wordt wat afgeprutst in dit land! Zoals daar zijn de wanstaltige dakkapellen, groter dan de woning zelf. Belachelijke Gammaschuren in een tuin waar je de fiets nog niet eens fatsoenlijk kan keren. Uitbouwsels als kankergezwellen, volledig uit de toon met de oorspronkelijke stijl van de woning.
    Verfkleurtjes waarvoor de eerste de beste bij nog op de vlucht slaat.
    Een rommeltje wordt het zo langzamerhand! Nederland slaat op alle fronten een pleefiguur in de wereld!

  74. John Verbruggen zegt:

    Lelijk of mooi zijn zeer subjectieve begrippen.

    Dat outdoorcenter heb ik toevallig gefotografeerd voor een klant. Als je zulke beroerde foto’s gebruikt als deze hier is ieder gebouw lelijk. Het behoort in mijn ogen in ieder geval zeker niet bij de 10 lelijkste gebouwen.

    Ook het gebouw van de RIJKSDIENST VOOR CULTUREEL ERFGOED heb ik gefotografeerd. Het gebouw heeft een prachtige natuurlijke lichtval binnen. Het hoort echt niet thuis op deze lijst.

    Deze lijst doet vermoeden dat de samensteller(s) totaal geen smaak heeft…

  75. Brokkenpiloot zegt:

    Ook ik vind het wel meevallen. Bij gebouw 1 ben ik zelf betrokken geweest, maar ook gebouw 3, 4 en 7 vind ik zelfs wel mooi.

  76. Daniel Leijen zegt:

    achter elk ontwerp zit meestal een gedachte van de architect, deze zou vermeld moeten worden bij elke foto zodat er een beter keuze gemaakt kan worden.

    neem de rock zoals ik het begrepen heb heeft de architect voor ogen gehad dat dit gebouw uit de grond herrijst waarij de boovenste gedeelte de aardkorst is.

    Met deze beschrijving spreekt het gebouw veel meer tot de verbeelding.

  77. Angela zegt:

    ‘The Rock’ van Eric van Eegeraat is niet het lelijkste gebouw dat ik tot nu toe gezien heb, maar de drama rondom de bouw… ‘As the world turns’ was er niks bij!

  78. Sander van Deventer zegt:

    Ik verbaas me een beetje over de keuze die we hier moeten maken. De meeste getoonde gebouwen zijn op zijn minst interessant (The Rock vind ik spectaculair). Het Retail en Outdoor Center is natuurlijk foeilelijk, maar zo ken ik er nog wel een paar. Mijn keuze voor het lelijkste gebouw is daarom de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Die opdracht had wel wat meer mogen opleveren dan deze hoop stenen en glas!

  79. Boelo zegt:

    ook al is het kpmg gebouw geen kandidaat voor het mooiste gebouw van Nederland, echt lelijk vind ik het ook weer niet. De meeste andere gebouwen vind ik zelfs erg mooi, met name de rock en het achmea gebouw. leuk te zien uit de eerste drie reacties dat over smaak duidelijk niet te twisten valt.

  80. mark zegt:

    Tja Smaken verschillen en wansmaak is ook smaak.
    Lekker belangrijk.

  81. ilse zegt:

    Verschillende mensen = verschillende wensen.
    Ik gruwel van al die glazenblokkendozen op iele pootjes die afschuwelijke schaduwen opleveren. En het klimaat binnen is ook niet super. (Vaak kunnen ramen niet eens open! Of mag er geen zonwering aan de buitenkant.)
    Waar zijn de bouwers gebleven die bouwen vanuit de bron… met de functie duidelijk op nummer 1 ? Kijk naar F.L. Wright, Roderick James… of zelfs een eco-in-de-aarde-huis etc. Vorm en functie kunnen elkaar versterken, maar heel wat gedrochten langs de snelweg vragen om een vloedgolf. Architect, kijk eens naar de functionaliteit, want dat beinvloed de beleving voor een onderschat groot deel!

  82. Onno zegt:

    Wonderlijk dat niemand die 2 torens(van Ben van Berkel)in Arnhem heeft genomineerd.

  83. Linda zegt:

    nr 4 LOUWMAN AUTOMUSEUM is de ergste.. onsamenhangend afgekloven bot van een een hond lijkt het wel… zo van bovenaf gezien. Nr 8 RETAIL CENTER EN OUTDOOR CENTER is ook niet mis. Ze zijn daar vergeten de steiger in het midden weg te halen..

  84. Peter Prins zegt:

    Bijna alle naoorlogse nieuwbouw in ons land is niet om aan te zien. De meeste (binnen)steden en dorpen zijn volledig verpest. Ook in deze top 10 is bijna alles verschrikkelijk. (Alleen het automuseum van Graves kan mijn goedkleuring nog enigzins wegdragen.)
    Niettemin kies ik voor de ‘shopping mall’ van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, omdat ik dit het meest verwerpelijk vind. Er gaat namelijk een enorme signaalfunctie van uit. De Rijksdienst geeft er blijk van lak te hebben aan de zichtlijnen van de monumentale binnenstad van Amersfoort en met name die van de middeleeuwse Koppelpoort. Als de hoeders van ons culturele erfgoed al op deze manier met de gebouwde omgeving omgaan, waarom zou de gemiddelde projectontwikkelaar zich dan nog iets aantrekken van de monumentale context van zijn bouwsels.
    Bovendien zegt het gebouw niets over de identiteit van de organisatie dat het gebruikt. Het kan net zo goed het onderkomen zijn van een Arbodienst o.i.d. De Rijksdienst zat in een prachtig gerestaureerd/gereconstrueerd 18e-eeuws complex in Zeist. Daar had men moeten blijven.
    “With friends like that, who needs enemies.”

  85. Jan van Ginneken zegt:

    ) STADSHAARD, Enschede. Architekten Cie, architect Branimir Medić met kunstenaar Hugo Kaagman

    Dit gebouw vind ik veruit het lelijkst. Dr andere zijn in ieder geval uniek van uitvoering.

  86. J. Ouendag zegt:

    De stadshaard is zgn. ´spuuglelijk´, het achmea gebouw slechts verschrikkelijk. Het winkelcentrum is wanstaltig. De rest valt mij erg mee. De Rock vind ik zelf best mooi, maar mijn geliefde niet.

  87. Jules Stoop zegt:

    Heeft Nederland collectief zijn smaak verloren? Het zijn – op twee na – allemaal gebouwen van bovengemiddelde kwaliteit. Raar volkje zijn we…

  88. John Veerman zegt:

    Lelijk is niet het argument.
    Ik heb ze niet allemaal in het wild gezien, maar wat lijkt te gelden, is het oude credo van de net weer eens onderscheiden Koolhaas, Fuck the Context.
    Folco stipt het al aan: er is weinig relatie met de – historisch gegroeide – omgeving, alle referenties aan Ruysdaelluchten (RCE-gebouw) ten spijt. De genomineerde gebouwen zijn vooral autonoom, als beeld of kunstwerk neergezet. En kennelijk stoort dit. Nog steeds. Het publiek zegt, als de gimmickglans eraf is, ‘don’t fuck the context’.

  89. Claire Stevens zegt:

    Heel ernstig: het Retail Center in Roermond, echt spuuglelijk !
    Een goede tweede is het KPMG-hoofdgebouw in Amstelveen, niet om aan te gluren.

  90. Monique zegt:

    Ik ga voor het Theater in Lelystad, wil graag mijn mooie utizicht terug en niet dat knal oranje driehoek ding waarvan regelmatig het alarm ook afgaat in de ancht.
    Ding zorgt alleen voor overlast

  91. Arie zegt:

    Was de auteur zo aangedaan door al het visuele geweld dat hij niet meer de concentratie heeft kunnen opbrengen om commentaar te schrijven?

    Waren de wellustige vormen van UN Studio hem te veel?

    Heeft hij zich door de grillige gevel van Erik van Egeraat op het TROS forum gewaand?

    Betekend een discussie starten dan echt alleen nog maar een paar plaatjes googlen en een poll erbij zetten?

    Het is mij een raadsel, maar meneer Coen van Zwol, mag het de volgende keer ietsje meer zijn misschien?

  92. Laurens zegt:

    Ik vind de meeste ook wel wat hebben, van deze lijst hoeft het KPMG gebouw voor mij niet zo. De lelijkste van Nederland… Ik zou met een ander lijstje komen. Top 5 Den Haag. V&D – Spuimarkt – Bijgebouw ministerie van Defensie – Lucent danstheater/Anton Philipszaal en het ministerie van defensie zelf. Stuk voor stuk betere kandidaten voor de lijst

  93. Dick Jaarsma zegt:

    Rare lijst; de meeste gebouwen vallen mee.
    Nummer 6 is wel erg lelijk natuurlijk. Nummer 8 is ook lelijk, maar met dit soort dingen staat Nederland vol.

  94. Erik zegt:

    Met stip de Stadshaard in Enshede, gruwelijke bekleding, vreemd dat een architect dat uit handen geeft.

  95. MJS Korteweg zegt:

    Retail en Outdoorcentre in Roermond ervaar ik als het ergste. Dan het Louwmnan automuseum vind ik ook een verschrikking. De andere zijn niet alle even lelijk de allerergste. De Rock en KPMG hebben karakter.
    De stadshaard in Enschede is toch ook wel heel erg.

  96. Gisela zegt:

    Goede actie.
    Maandag 6 september begin ik weer met lesgeven aan de opleiding voor architectuur en urban design. Ik weet nu al waar ik de lessen mee ga beginnen.
    Jongeren bewust maken dat liefdeloze nieuwbouw zoals foto 8 geen lange houdbaaheids datum heeft. Dank aan de inzenders voor deze bewustwordingsstrategie.

  97. Willem zegt:

    Lelijk? Origineel juist!
    Alleen het Louwman automuseum en KPMG-hoofdkantoor ademen een beetje veel de oubollige sfeer van de ’80-er- en ’90-er-jaren van de vorige eeuw uit. De rest is gewoon gewaagde, sprankelende architectuur die er durft te zijn en iets nieuws probeert te vertellen. Architecten, ga zo door (en jullie laten je toch niet afleiden door al die mensen die alles lelijk vinden wat niet lijkt op de grachtenpandjes van de prenten van Anton Pieck).

  98. joris zegt:

    Ik vind The Rock niet in dit rijtje thuis horen. Toegegeven ik vond het ook niet meteen een mooi maar hoe vaker je het ziet des te meer je het gaat waarderen. Wat mij betreft krijgt die stadshaart de hoofdprijs omdat die uniek is in zijn lelijkheid. De andere bouwsels zie overal in Nederland.

  99. Rogier zegt:

    De meeste gebouwen zijn niet mijn smaak, maar in ieder geval hebben 1,2,3,4, en 7 wel iets origineels. Nederland staat al vol genoeg met eenvormige bouwsels. Wat ik niet goed kan beoordelen is of het gebouw goed tot zijn recht komt in de omgeving (en de omgeving niet te veel lijdt onder het gebouw). Het KPMG gebouw is niet bepaald mooi, maar staat naast een snelweg en valt daar eigenlijk helemaal niet zo op. Dat retail centrum is natuurlijk overal een gedrocht…

  100. eazy zegt:

    Ik vind geen van de gebouwen echt lelijk. De gebruikte foto van de Stadshaard doet geen recht aan het gebouw. Er zijn er die denken dat het een moskee is en om die reden het gebouw al afwijzen.

  101. MM zegt:

    gekozen voor ‘the rock’ in Amsterdam , al moet ik bekennen dat ‘dstadshaard’ in Enschede een goede kans maakte op die eerste plek.
    ‘Stadshaard’ heb ik niet zelf gezien , ‘the rock’ wel. zelden zo’n onsamenhangend , verward gebouw gezien . een gebouw dat niet kan kiezen , niet eens voor onverschilligheid , moet het winnen van die bonte schreeuwlelijkaard die tenminste het lef heeft
    om lelijk te zijn.

  102. Emily zegt:

    Het is jammer dat er een lijst met 10 gebouwen is. Ik had liever gehad dat je zelf een gebouw zou kunnen kiezen. Dan werd het zonder twijfel: woontoren Wijnhaeve vlakbij station Blaak in Rotterdam. Het is diarree kleurig, ook wel het poepgebouw genoemd. Ik stel voor het direct aan deze lijst toe te voegen. liefst op de 1e plaats

  103. Coen van Zwol zegt:

    Vanuit Venetië: mag ik u zeer hartelijk danken voor uw reacties tot zover? Ter verduidelijking: deze lijst is niet gebaseerd op persoonlijke smaak, noch op die van NRC, maar louter op gebouwen waar lezers die op mijn eerdere blogpost reageerden zich aan ergeren. De bedoeling is de poll een weekje of wat te laten staan, en dan de score op te maken …

  104. Marco Lammers zegt:

    Ah, het is voortaan beperkt tot nieuwbouw, dat zal Hoog Catharijne zijn monopolie op die prijs kosten.

    Ik vind Stadshaard trouwens te gek op eerste gezicht. Van mij mag dit wel.

    Agora en Lauwman (nog niet van dichtbij gezien) zijn gewoon prima gebouwen – Ben van Berkel zal echt wel wat gemaakt hebben van die vorm, en Lauwman is vreselijk postmodern, maar gewoon netjes gedetailleerd.

    Kpmg-Hoofdkantoor is niet mijn stijl. Eric van Eegeraat is pretentieus en pompeus, maar niet slécht.

    Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed is wel heel erg matig, vooral voor die dienst. Retail Center Roermond is natuurlijk totale drama, maar (helaas) nu ook weer niet slechter dan alle andere brol die op grote schaal langs de snelwegen uitgepoept worden.

    Achmea Leiden is wat mij betreft eigenlijk de enige monumentale lelijkerd uit de lijst.

  105. pieter loopuyt zegt:

    Het retail center staat nu op 2 maar ik vindt dit gebouw niets met architectuur te
    maken hebben,met zulk soort mega puisten staat de hele wereld vol en ze dienen alleen de functionaliteit.
    De stadshaard blijft voor mij absoluut nr 1 ,volkomen misplaatst in zijn omgeving en een totaal vormeloos misbaksel opgeleukt met Delfs blauw.
    Je moet als architekt wel een heel melige bui hebben om zo iets te bedenken.

  106. Marco Lammers zegt:

    @Coen van Zwol

    Hoe is de Biënnale? Ik zag de foto’s van het Nederlands pavilioen op Dezeen en dat was erg goed.

  107. Rob zegt:

    De meeste gebouwen vind ik bijzonder maar niet zozeer lelijk. Er is echter één uitzondering en dat is het gebouw in Amstelveen van KPMG. Als bewoner van Amstelveen heb ik maand na maand, jaar na jaar groter en groter zien worden. Met stijgende afgrijzen heb ik het gebouw maar ook het ongevende wegennet aangepast zien worden op deze groteske wan-gebouw.
    Elke gebouw hoort een ´gevoel´ op te wekken – ik neem aan dat de architect daar lang bij heeft stilgestaan. Ik vraag mij oprecht af wel gevoel, welke inspiratie de architect bij dit gebouw wilde uiten.

  108. Mischa zegt:

    Dat winkelgebeuren in Roermond vind ik zo op het uiterlijk, dat uiïge rode mannetje bovenop daargelaten, lang zo mislukt niet. Hoewel geen schoonheid, is het voor wat het is – een achterwand voor reusachtige logo’s – best een aardige variant op het thema. Ze hadden ook de zoveelste doos kunnen neerplempen. Het enige echt verschrikkelijke aan dat centrum is de naam: Je moet gebouwen geen naam geven die de gemiddelde Nederlander niet tien keer achter elkaar uit kan spreken zonder te speekselen.

  109. Lili Tab zegt:

    @98 Coen, vanuit een zinkend schip reacties van overlevenden peilen? De score is louter afhankelijk van mensen die toevallig hier kijken en willen reageren. Hopelijk besef je dat dit geen weergave is van de mening van de doorsnee NRC lezer. Voor je je onderdompelt in de kanalen: alle genoemde gebouwen die hier als lelijk worden aangemerkt zijn in werkelijkheid heel mooi. Blub blub blub….

  110. Laura Stevens zegt:

    Ik erg me elke keer als we langs het Achmea gebouw fietsen…. Dat zo iets in een prachtige stad als Leiden mag komen! Niet van deze tijd, maar eerder uit de jaren 80 ‘shamefull architecture years’.
    Hoe kunnen we deze ooit uit zicht krijgen? Onmogelijk!

  111. Dorothé zegt:

    Vanuit de heilig landstichting een reactie op deze lelijkheidslijst met reacties. Lekker gemakkelijk om zeer opvallende gebouwen op een ranglijst te gaan zetten omdat de hardroepende notoire zeikers in ons land de tijd nemen om te ageren. Laat ons blij zijn dat er nog bijzondere gebouwen komen. Mooi of lelijk als je smaak niet ontwikkeld is dan is al het nieuwe al gauw lelijk. Lelijkste gebouw zoek naar het mooiste gebouw want dat geeft je plezier of anders kijk maar eens naar jezelf in de spiegel vraag wie is het mooiste van het land en lacht ie terug dan ben je blij en anders doe dan maar snel je ogen dicht.
    lieve groet Dorothé

  112. Pim Schaper zegt:

    Leuk z’n wedstrijd. Voor mij zijn het alle 10 architectonische hoogstandjes. Goede architectuur is emotie. Een oordeel geven gebaseerd op 2 foto’s berust op vooroordelen. Laten we er met elkaar maar eens langs fietsen en de schoonheid of afschuw ervaren. Voor mij had de wedstrijd ook “Het mooiste gebouw” mogen heten.

  113. Martin de Haas zegt:

    Goed initiatief

    Helaas kan ik niet stemmen omdat mij gevraagd wordt te kiezen uit een reeks gebouwen die ik geen van allen echt lelijk vind en vaak zelfs heel geslaagd.

  114. Martin de Haas zegt:

    Het mogen kiezen van het lelijkste gebouw van Nederland lijkt me heerlijk. Alleen al de bevrijdende gedachte dat wat lelijk is nu ook gezegd mag worden. Als vervolg kunnen we misschien stikkers op deze gebouwen plaatsen opdat ijverige bestuurders weten dat hier te scoren valt. Overigens is er vaak met verbetering ipv sloop al veel te bereiken, het zogenaamde pimpen (Klimop langs de afzichtelijke muren?)

  115. Martin de Haas zegt:

    Ik wil er op wijzen dat een gebouw op zichzelf nooit de kwalificatie lelijkste kan verdienen. Gevolg zou zijn dat gebouwen op indistrietereinen een onevenredige kans op winst maken terwijl ze daar vaak zo goed passen. Een ware winnaar dient in staat te zijn als gebouw in een keer een hele straat te verpesten. De plaats van het gebouw is minstens zo belangrijker als het gebouw zelf

  116. Arent van Gent zegt:

    Nou om eerlijk te zijn is dat geen van de gebouwen op deze lijst. Ik vind het gebouw van de vrije universiteit ontzettend lelijk.

  117. Ron de Smit zegt:

    Mooi of lelijk bestaat niet volgens mij, zal altijd een kwestie van aanspreken of niet blijven. Feit is wel dat als de gebouwen gefotografeerd worden zoals hier (bij sommigen) gedaan is dat dit het gebouw niet van zijn beste kant laat zien om het maar eens bescheiden te zeggen.
    Vind persoonlijk geen een gebouw lelijk maar als ik dan eentje moet kiezen dan zou het “Stadshaard” in Enschede zijn. Niet omdat ik het gebouw lelijk vind maar omdat die volgens mij op de verkeerde plaats staat.

  118. Duco Vaillant zegt:

    @Coen van Zwol

    Is de basis waarop de nominaties zijn gemaakt niet veels te smal? Er zijn nog veel meer gebouwen de afgelopen 2 jaar gebouwd die minder bekend zijn, maar veel lelijker zijn dan de meeste gebouwen op deze lijst. Wat opvalt van deze lijst, is dat het allemaal gaat om (lokaal) bekende gebouwen.

  119. heb er geen verstand van zegt:

    RIJKSDIENST VOOR CULTUREEL ERFGOED

    Ik wist niet dat we zo’n rijkdsdienst hadden, maar als die ons erfgoed uit zo’n gebouw gaan behouden, belooft dat niet veel goeds.

  120. Barend zegt:

    Bestaan deze gebouwen echt of is het een 1 april-mop? Getverderrie. Ik was al een tijd niet meer in Nederland. Gelukkig verwijnen lelijke gebouwen op den duur. Toch zou ik me er dagelijks over ergeren, als zoiets bij mij in de buurt stond.

  121. Stefan zegt:

    Heerlijk om over smaak te twisten! Ik vind gebouw 4 (Louwman Automuseum in Den Haag)met afstand het meest afzichtelijk; het doet denken aan een goedbedoeld ‘hip’ maar slecht geslaagd crematorium in bijvoorbeeld Arizona of New Mexico. Maar gebouw 5 komt ook in de buurt als winnaar: onwaarschijnlijk niksering, dit Achmeagebouw in Leiden.

  122. John Verbruggen zegt:

    @ coen van Zwol
    Beter fotowerk zou in ieder geval een betere/eerlijkere discussie en meningsvorming bevordert hebben. Het fotowerk (of beter de verschrikkelijke kiekjes) die erbij staan zijn een kwaliteitskrant als het NRC onwaardig en doen ieder gebouw lelijk lijken.

  123. Rob van der Zalm zegt:

    Het wordt zo langzamerhand steeds duidelijker, veel architecten zijn technici die absoluut geen gevoel hebben voor vormgeving.
    En het het wordt nog treuriger, let op hoe het nieuwe centraal station te Rotterdam er uit gaat zien.
    En niet te vergeten het nieuwe station van Delft, om maar enkele voorbeelden te noemen.

  124. Peter van Esseveld zegt:

    Nummer 8, het “retailcentre” in Roermond is, wat mij betreft, het leijkst. Maar de “stadshaard”en de rijksdienst voor cultureel erfgoed zijn ook erg lelijk, laten we zeggen op de tweede en derde plaats.

  125. ilse zegt:

    Het lelijkste: Agora theater. In Rotterdam zou het waarschijnlijk de bijnaam ‘poldercrash’ krijgen.

  126. Rik zegt:

    Automuseum is echt met stip het lelijkst. BAH, grote hallen proberen te vermommen als jaren 30 spul… op de voet gevolgd door het retail center qua lelijkheid: al draag een aap een gouden ring…

    KPMG gebouw, rijksdienst, mwah onopvallende meuk.

    Achmea gebouw… hou wel van dat soort arcitectuur alleen jammer van de detailering

    The ROCK, Stadshaard: GAAAAF, lekker gewaagd.

    Theater… heel mooi strak zuiver ontwerp, prachtgebouw!

  127. MacSchulte zegt:

    Wat een waardeloze shortlist. Er zijn veel lelijker en vooral nietszeggender gebouwsels te vinden alom in den lande. Wat hier getoond wordt is vermoedelijk de afkeer van de doorsnee boerderette-liefhebber.

  128. Ate zegt:

    Met stip het lelijkst is de Stadshaard. Het sluit op geen enkele manier aan op de omringende bebouwing, maar ik kan ook geen omgeving bedenken waarin dit gedrocht zou passen. Afbreken!

  129. e.starink zegt:

    NRC: wilt u bij een volgende gelegenheid wel even melden dat de nu volgende presentatie niet bestemd is voor gevoelige zielen? Mijn PC sloeg onmiddellijk op tilt toen ik dit item aantikte.
    Wat mij betreft is De Stadshaard het afschuwelijkst in het geheel.
    In antwoord op alle posters alhier die een lans pogen te breken voor de architecten van alle getoonde festijnen: soms verdienen bepaalde architecten een pak slaag.
    En tegen al diegenen die mij willen wijs maken dat over smaak niet valt te twisten: daarover valt nu juist uitstekend te twisten.

  130. Michiel zegt:

    Met deze lijst lijkt het er op dat iets dat ook maar een beetje opvalt gelijk als wansmaak wordt gezien. Dat maakt mij nieuwsgierig naar wat de mens die bijvoorbeeld het Agora Theater niet kan aanzien, dan wel een goed gelukt recent bouwwerk vindt.
    Ben zelf zeer gesteld op oude gebouwen, maar de moderne architectuur kan me niet hoog en gek genoeg zijn.

  131. Edmond V.O. Katusz zegt:

    [rant]
    De huidige architectuur is voor mij gemiddeld een ramp, heel weinig vind ik echt mooi, meestal heb ik het gevoel dat het alleen maar een soort egotripuitbarsting is van opdrachtgever(s) en de architect(en).

    In deze tijd is het nog erger omdat we vrijwel iedere vorm die we bedenken ook daadwerkelijk kunnen bouwen. Lang leve Gehry en Koolhaas met zijn Onderbroek in Beijing. Ter meerdere eer en glorie en een Rijksbouwmeester doet daar aan mee hier in Nederland. Maar een fatsoenlijk woning bouwen voor de gemiddelde mens, lukt dat? Mijn God de ophef over dat huis van Koolhaas waarbij zo ongeveer een halve verdieping gelift werd. Ja, als er maar poen tegenaan gegooid wordt.

    Ik vraag me altijd ook af hoe het is om IN een gebouw te moeten werken of leven. Ik herinner mij een presentatie van Delugan Meissl Associated Architects van een huis dat als stalen frame bovenop een ander gebouw gezet werd.

    We kregen een filmpje te zien van het interieur. Zonder dat er een mens in rondliep, zonder dat er ook maar een pannetje* op het vuur stond, zonder dat ook maar een hond een stel kranten van de tafel had gegraaid en die fiks aan het verscheuren was. Dan heb ik het nog niet eens over dat idiote schuinaflopende keukeneiland, en de obligate Lounge Chair van Eames ontbrak ook niet, als ik het mij goed herinner. (Wat zit dat ding toch beroerd, had het kreng nooit moeten kopen!) Nergens kon je zien dat er ook echt gewoond zou kunnen worden. Misschien dat er aan het eind nog iemand even rondliep, maar toen had ik al afgehaakt.

    Overigens mag iedereen van mij bouwen wat hij/of zij wil van eigen geld, maar de ongelofelijke geldsmijterij met belastinggeld vind ik zo ongeveer pervers, om er eens een ouderwetse postmoderne term tegenaan te gooien. Maar vraag mij niet of ik het mooi vind en bewijs me maar de functionaliteit: Is het er prettig toeven, draagt de vormgeving echt bij aan een prettige beleving van de ruimte. Is het soms niet alleen maar een “mooie” huls.

    Wat al die designkul ons niet kost: ik kom langs het museumplein, wat weer eens veranderd is een een uitgeblust trapveldje. Wat we daarmee niet een ontwerp-ellende mee hebben gehad, dat moest een plein van allure worden, wat dat niet gekost heeft aan tijd en geld en geouwhoededoos op microniveau. Nu halfdood gras voor feesten en partijen.

    Overigens ben ik van mening dat Amsterdam eens een paar fatsoenlijke fontijnen nodig heeft. Die slappe pisstraaltjes die her en der opspuiten lijken op niets, kennelijk kunnen we het Van Heutzmonumentniveau** niet ontstijgen.
    Gegroet, Edmond V.O. Katusz
    * excuus dat moet natuurlijk zo’n designwok op zo’n pruts-wokbrandertje zijn.
    **heet tegenwoordig anders, geloof ik, zoek zelf maar op, a.u.b.
    [/rant]

  132. Bart zegt:

    Voor mij is er maar 1 lelijk gebouw bij.

    Het stadshart in Enschede ziet er niet uit.

    En waar is de welstand mee bezig geweest. Struisvogelpolitiek?
    Voor zover ik altijd hoor is de welstandcommissie altijd redelijk moeilijk, zeker als het ontwerp redelijk afwijkt van hetgeen er omheen staat. En dit is wel goedgekeurd?

    Wat mij betreft, sloophamer…. en het liefst vandaag nog.

  133. J. Ouendag zegt:

    Nog even inhakend op #93 – ik woon zelf in Venlo, en daar worden gebouwen afgebroken in het kader van de hippe stadsvernieuwing (soms denk ik dat het een gezelsschapspel is van wethouders, architecten en bouwbedrijven) die er nog prima uitzien en niet ouder dan 30 jaar. Ik vind het een verantwoordelijkheid van de architect om iets te maken (zoals u zegt) dat houdbaarheid heeft door in het ontwerp te raken aan iets gemeenschappelijks in de smaak en ervaring van de mens – en dat is niet perse ‘plat’ of ‘volks’ maar eerder waardevol, want begrippen als ‘mooi’ of ‘harmonieus’ zijn toch intrinsiek? Ook sommige ‘gedurfde’ gebouwen zijn heel houdbaar. Lelijkheid vergoeilijken met moderniteit of moed is gewoon een slap excuus voor falende ontwerpkracht. Verantwoordelijkheid dus, ook vanuit milieu-oogpunt: wat een kapitaalvernietiging, die gebouwen die zijn ontworpen om na 15 jaar weer te worden afgebroken omdat uitstraling tegenstaat, of materiaal te vroeg verweerd.

  134. Enschede heeft een topper! « Stuiterballen zegt:

    [...] het Delfts Blauw bouwsel van Architecten Cie. en Hugo Kaagman wordt niet gewaardeerd volgens het NRC handelsblad. Mijn voorkeur gaat uit naar dit zieke [...]

  135. Andres Barrios zegt:

    ik vind toch lelijk de stadshaard gebow van De Cie, inderdaad een inspirerende stuk van nederlandse architectuur.

  136. Cees zegt:

    Foto gebouw 8…zonder enige twijfel, de rest zou men wel degelijk interessant vinden zouden die in het buitenland staan.. ben ik van overtuigd! Foto gebouw 8 is desatreus en ordinair tot op het bot…

    Cees

  137. Geert Jan Talens zegt:

    Helaas geen poll over lelijkheid maar over uitzonderlijkheid. Daar schijnen we in Nederland maar niet tegen te kunnen met een elitaire poll als resultaat. Alsof we met de Vinex-lelijkheid en de dorpse koopgoten al klaar waren.

  138. Jansje zegt:

    Ik zelf kom uit Lelystad,maar als ik dan de Gordiaan in kom en ik zie dat Agora gebouw al van verre dan vind ik het niet passen in het Stadshart,vreselijke kleur, als de zon erop schijnt doet het pijn aan je ogen, jammer hoor dat het zo is.

  139. P. lamers zegt:

    Goed de meeste stemmen zijn vooralsnog tegen ‘de stadshaard’ te Enschede.
    Mijn stem ligt elders maar dat belet me niet om de stadshaard een welgemeende trap na te moeten geven.
    Het is dus een gebouwtje voor stadsverwarming dat wist ik nog niet, ik was alleen maar zo snel mogelijk langs dit object van porcelein gezapt.
    Maar met deze kennis viel mij op dat het een exacte copie lijkt van het gebouw voor stadsverwarming in Den haag (naast het gebouw van Nationale Nederlanden wat óver de Utrechtse baan is gebouwd), het enige wat er aan veranderd lijkt is de schil.
    Typisch geval van origineel lijken door gek te doen. Maar die indruk had ik toch al, er zijn te veel ‘maniertjes’ in de architektuur.

  140. Leo Klok zegt:

    Een arts begraaft zijn fouten, een architect van een mislukt gebouw plant veel klimop en platanen.
    Op de foto´s van het gebouw van Louwman en van de Rock staat nog wat groen. De andere gebouwen staan op de foto´s in hun blootje.

    Graag wat meer groen en stem de kleuren van het gebouw daar op af.

    Of nog beter een opdrachtgever die niet alleen de architect maar ook een tuinarchitect de plannen laat maken en laat uitvoeren. Een groen aangekleed gebouw heeft veel meer kans op acceptatie van de buren.

    Het winkelcentrum Roermond zal enorm opknappen als er wat bomen uit de ramen gaan groeien, zoals Hundertwasser deed.

  141. s.kessels zegt:

    Ik stem uiteindelijk voor Stadshaard. Niet omdat het een afschuwelijk lelijk ding is, maar vooral vanwege de respectloze lokatie. Het staat tussen oude gebouwen in en had alleen daarom al nooit gebouwd mogen worden, het had misschien wel gepast in een industrieterrein in Almere omdat daar wel meer van die gedrochten staan. Het stedelijk Museum in Amsterdam (een lelijke betonnen badkuip in aanbouw) is zo’n ander voorbeeld van een gebouw dat volstrekt respectloos met zijn omgeving omgaat. Het staat afschuwelijk tussen historische panden zoals het conservatorium maar dient vooral om het ego van een gedateerde modernsitsiche architect te strelen. Ik zou het graag zien dat er meer met ‘huisstijlen’ van steden gekeken zou worden. Oftewel, kijk voor het bouwen of het gebouw wel past in zijn omgeving. Zo niet, niet bouwen.

  142. doet er niet toe zegt:

    Net in Kopenhagen geweest. Zo had Amsterdam of Rotterdam er uit kunnen zien: Een zorgvuldig geheel. Met een visie op ruimtelijke ordening en planning in openbaar vervoer/transport. Nee, dan de Hollanders: concurrentie tussen steden die naaste elkaar liggen is goed en geld laten we prevaleren boven wat nodig is voor de mensen. Middelmatige compromisarchtectuur, wat door een dom gehouden volk wordt gevreten of het gratis is. Iedereen met forse subsidie in een nep-jaren dertig wijkje met een sloot voor het huis. En wie daar niet voor in aanmerking komt, of dat niet wil, is een sukkel. Waarom staat er eigenlijk geen woningbouw op de short-list van lelijke gebouwen? Daar is veel meer lelijks verschenen. Verschil in motto: I Amsterdam en We Copenhagen. Dat is het probleem.
    Terzake: Dat gebouw in Lelystad is een icoon. Voor de stad en niet voor de enkele uitstervende NRC-lezer. Daar wordt over gepraat en daar zijn de mensen trots op. Of juist niet. Dat was precies raak door de architect. Kom maar eens langs als je durft.

  143. Elise zegt:

    Wat is lelijk?
    Tijdens een rondleiding door Brugge vonden we op een prachtig plein met oude monumenten een uiterst modern gebouw nogal uit de toon vallen. De gids was het niet met ons eens. Want alle culturele stromingen waren aanwezig op dat plein: romaans, classicisme, gothiek, barok, renaissance enz. Daar hoorde natuurlijk ook een uiting uit deze tijd bij. Dat zette me wel aan het denken. Wat nu misschien heel lelijk wordt gevonden, vinden onze (achter) kleinkinderen vast weer prachtig.
    De enige kanttekeningen die ik zou willen plaatsen is dat we in oude stadscentra geen extreme hoogbouw moeten toestaan en dat er rekening gehouden moet worden met de omgeving. Als negatief voorbeeld: over 150 jaar blijft de Neudeflat in Utrecht nog steeds een raar en lelijk ding.

  144. Jan Gras zegt:

    Wat een rare competitie. Gelukkig worden steeds meer spraakmakende gebouwen in Nederland gerealiseerd en dan gaat de NRC er een soort smaakwedstrijd van maken. Dat getuigt van slechte smaak.
    Laten we er vooral trots op zijn dat de Nederlande architectuur internationaal in steeds hoger aanzien komt te staan. En ik ben er trots op directeur te mogen zijn van Agora, het mooiste theater van Nederland. Kom zelf maar eens kijken: alle artiesten komen er inmiddels graag en zijn zeer enthousiast.
    Lelystad en het publiek hebben iets om trots op te zijn: hun theater

  145. Stilleven zegt:

    Ik mis in deze lijst het gebouw van ING over de Utrechtse Baan in Den Haag. De turquoise en witte tegels doen me telkens weer denken aan een makkelijk schoon te spuiten werkruimte van een abatoir of slagerij.

  146. Truusje van Tol zegt:

    Ter aanvulling en als reactie op anderen: ik kom nogal eens langs het KPMG-gebouw in Amstelveen, en zoals het daar staat, in die context, vind ik het absoluut niet lelijk. Wel gedurfd, maar dat lijkt me eerder een aanbeveling. Hetzelfde geldt overigens voor The Rock.

  147. Truusje van Tol zegt:

    Redactie: wilt u svp de tikfout in ‘reactgie’ weghalen? Met dank.

  148. M. de Wit zegt:

    Tja, het is en blijft een kwestie van smaak. The rock vind ik persoonlijk een prachtig gebouw, en ik zou er graag eens een kijkje willen nemen.
    Het minste gebouw van deze foto’s vind ik toch wel het retail-center. Maar dat is, zoals eerder al gemeld ook een weerspiegeling van zn tijd..

  149. Aad zegt:

    Ik heb gekozen voor de Rijksdienst voor cultureel erfgoed te Amersfoort van Juan Navarro Baldeweg en Wim Woensdregt omdat het volgens mij in de meeste facetten faalt: een slechte vormentaal, lijkt niet echt duidelijk te kiezen voor 1 bepaald idee waardoor het geheel onsamenhangend overkomt (en ook totaal nietszeggend wordt) en slechte detaillering. Daarnaast heeft het gebouw totaal geen binding met zijn functie, de omgeving (ook niet in bredere zin) en kan het worden gezien als een totale architectural fail. Je zou zelfs wel kunnen afvragen of dit soort architecten hun titel verdienen.

  150. Frans Kok zegt:

    Ik had willen stemmen op het gebouw van de Meetkundige Dienst in Delft. Verschrikkelijk!
    Helaas staat dat niet op de shortlist.

  151. Kees Alderliesten zegt:

    De diepste treurigheid staat in Ridderkerk, Wijk Rijsoord.
    Regelmatig komen er Russen met heimwee kijken naar dit ijzeren gordijn.

  152. Edmond V.O. Katusz zegt:

    “die gebouwen die zijn ontworpen om na 15 jaar weer te worden afgebroken omdat uitstraling tegenstaat, of materiaal te vroeg verweerd.”

    Geachte heer Ouendag (130),
    Dat is wel de natte droom van iedere architect, dan kan er weer iets nieuws gebouwd worden. Kassa!

    Geachte mevrouw Gisela,
    Ik ben zeer benieuwd naar uw favorieten in positieve zin. Welke gebouwen, welke architecten en waarom, (grinnik) liefst door de eeuwen heen.

    Ben trouwens een liefhebber van (oude) houten Russische huizen. Vito Acconci kan sinds zijn videowerk op mijn belangstelling rekenen. Dus het is voor mij niet alleen armoe troef.
    Gegroet, Edmond V.O. Katusz

  153. Ria Luykx zegt:

    Ik mis de optie:”Die ene nieuwebouwwijk in de provincie”.

    En verder wil ik hier nog wel een half-relevant voorstel doen voor regelgeving omtrent lelijke gebouwen met meer dan 10 verdiepingen:
    allemaal verplicht een windmolen op het dak. Vanaf de straat merk je er wat betreft zicht en herrie nauwelijks meer iets van, en dan kunnen we het eindelijk over echte gedrochten hebben.

  154. geer zegt:

    Achmea gebouw… ik dacht dat dit 40 jaar geleden voor het laatst gebeurde, de andere ontwerpen laten nog een soort van de staat van de maatschappij ten aan zien van architectuur zien, maar het Achmea gebouw is wel erg z’n tijd achteruit

  155. Boris zegt:

    Over het algemeen gedurfde ontwerpen en de meeste zijn ook wel mooi. Een beetje een vreemde selectie.

  156. Fons zegt:

    Volgende keer gewoon Almere Centraal Station uitlopen. Neem de Camera wel meteen ter hand.

    Daar is echt iets mis. De een na de ander spuuglelijk gedrocht. Als je aan het weerwater staat dan krijg je al meteen een hart verlamming.

    Dan zijn al deze voorbeelden een schaduw van wat u daar aantreft!

  157. G. Swinkels zegt:

    Op zich veel moois, zelfs 5 Achmea, hoewel het ontwerp er wat vriendelijker uit zag. Nu heeft het veel fellere kleuren gekregen, maar wint desondanks niet.
    Winnaars in lelijkheid zijn 6 RCE en 8 Roermond.

  158. Buurtbewoner zegt:

    Ik vind het KPMG gebouw heel erg mooi en snap niet waarom het in deze lijst staat eigenlijk maar ja, gr, kees

  159. Rinus zegt:

    Get Aechnea gebouw in Leiden is een geslaagd voorbeeld van een product dat een kleuter met Legosteentjes in elkaar flanst. Van een archtect mag je wel wat meer oorspronkelijkheid verwachten. De kleurstelling met al die verschillende willekeurig over de pui verspreide gekleurde panelen doet zeer aan de ogen.

  160. Meindert DIjkstra zegt:

    De Stadshaard wint het van iedereen. Dit gebouw slaat de plank compleet mis met haar omgeving en kan niet het gevoel overdragen dat iets belangrijks is voor de stad, behalve dat het het lelijkste gebouw van Enschede moest worden.
    De Retail/Outdoorcentre heeft nergens een binding met zijn omgeving, maar wekt wel de interesse op om op zijn minst te stoppen en te kijken wat het is en herbergt, maar de Stadshaard zorgt er denk ik voor dat er veel bekeuringen worden geschreven voor snelheidsovertredingen.

  161. Stephan zegt:

    Ik mis de ArenA

  162. Ineke zegt:

    Louwman automuseum wint wat mij betreft! Ernstig lelijk.

  163. P.Nelissen zegt:

    Ik ben in de loop der jaren in België steeds meer woningen gaan waarderen met een eigen karakter. Men mag hier immers naar eigen smaak en inzicht bouwen. Als Nederlander, waar de norm ‘niet opvallen’ is, moet je daar eerst erg aan wennen om het daarna te kunnen waarderen.
    Ik vind nummer 6 en 8 nietszeggende gebouwen die verveling en massa-consumentisme uitstralen. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (!) vind ik het lelijkst. Nummer 8 is de zoveelste shopping mall. Die kunnen nooit wat worden al doe je nog zo je best.

  164. van Dooren zegt:

    Het ING gebouw op de zuidas is denk ik wel het lelijkste gebouw ter wereld.

  165. Herman Wesselink zegt:

    De Stadshaard in Enschede is op zich geen lelijk gebouw, maar het staat volkomen op de verkeerde plaats. Het belemmert het zicht op de toren van de Mariakerk die voorheen fraai in de zichtas van de Deurningerstraat stond. De andere gebouwen zijn naar mijn mening ook heel aardig, behalve het Retail Center in Roermond.

  166. mbub zegt:

    Ik ben bijna beledigd dat er geen enkele Rotterdammer bij zit. Bij deze dus wat voorstellen:
    - De Laurenshof aan de Binnenrotte door Hans Kollhoff
    - Het KPN-gebouw op de Wilhelminapier door Renzo Piano
    - De Wijnhaeve aan de Blaak door KOW
    - Blaak 31 en The Red Apple, in dezelfde buurt, door Kees Christiaanse
    - kleiner maar ook niet mis: het Nieuw Trapezium, wederom door Hans Kollhoff
    - Mag vermoedelijk pas meedoen als het af is, maar maakt wel een goede kans: de nieuwe markthal aan de Binnenrotte door MVRDV.

    Er blijken sowieso een paar kandidaten in ontwikkeling/aanbouw, bijvoorbeeld:
    - De Calypso aan de Mauritskade door SMC Alsop Architects
    - De Postkantoor verbouwing door Ben van Berkel.

  167. hans zegt:

    enige gebouw waar weinig echt aan te zien is, door eentonigheid en weinig verrassende elementen vind ik gebouw 5, het Achema gebouw in Leiden. Als je met de trien daar langs komt is het te weinig uitdagend, niet bijzonder, te groot en te kolossaal om echt een oogtrekker te zijn.

  168. Tim Franken zegt:

    Ik mis de VU, waar ik dagelijks mee geconfronteerd wordt.

  169. Ronald zegt:

    Ik had de stadshaard in enschede genomineerd, gewoon omdat er zoveel gebouwen ui de randstad tussen stonden. Dus maar even laten zien dat er in Enschede ook rare gebouwen zijn. Ik denk dat het gebouw best leuke details heeft (bijv een tegeltje met een grosch beugel fles en een tekening van Jan Cremer). Het had natuurlijk ook een grijs betonnen kolos, of erger een golfplaten doos kunnen worden. Dus wel gewaagt! Maar mooi is het niet.
    Eigenlijk zijn de grootte shopping centra met mediamarkt, praxis en ikea vaak wel de meest ongeïnspireerde gebouwen.

    Maar het ergste zijn de gebouwen die ruzie zoeken met de omgeving, die er niet passen.

  170. Wouter zegt:

    Het is zo jammer dat een groot deel van de discussies gaat over mooi of lelijk, terwijl dat gaat over een gevoel, dat morgen weer anders kan zijn. Architectuur beoordelen op haar waarde zou een waardevollere discussie kunnen brengen, erg jammer. Het vak van de architect wordt werkelijk beledigt door het te vertalen naar iets dat bestaat uit ”mooie dingetjes en kleurtjes uitkiezen”, laat staan het tijdsbeeld waarin we een werk beoordelen, totaal buiten beschouwing te laten,

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Architectuur

  171. Floris le Conge Kleyn zegt:

    Wat een rare poll. Dit is het NRC onwaardig. Alsjeblieft NRC stel eens een goede architectuur criticus aan die een zinnige bijdrage levert aan het discour!

  172. Michiel zegt:

    Koekje: het NAI in Rotterdam is zo moeilijk lelijk en past daarbij ook nog eens totaal niet op de plek waar het staat dat het met gemak deze verkiezing gaat winnen!

  173. Gé Tol zegt:

    NL stond ooit voor Nederland. Nu zijn het de initialen van een verknoeid land, ofwel: Nieuwe Lelijkheid.

  174. intern zegt:

    Roermond is ontworpen door NIO architecten, Rotterdam. -zucht-

    De meeste van deze ontwerpen kunnen net zo goed in het rijtje beste gebouwen. Wat een nutteloos bericht. Kom op NRC…..DENK NA!!!

  175. Cor zegt:

    Het KPMG gebouw is een duidelijk voorbeeld van achterhaalde architectuur en ligt nu als een vesting langs de snelweg. Smaakloos groen marmer op de voorfronten. Een ongeinspireerde geluidswal

  176. Ferry zegt:

    Het werkt natuurlijk niet om die echt lelijke gebouwen op zo’n lijst te zetten, dan was ik niet reactie 171 geweest. Ik ben het eens met de meerderheid, deze gebouwen zijn zo erg nog niet, misschien is het KPMG gebouw niet moderner dan zijn voorganger, en elk retailcentrum is lelijk, maar oh zo nuttig. De echte lelijkheid zit niet in deze gevallen van soms doorgeschoten architectuur. De lelijkheid begint waar er geen architectuur is. Ik heb jaren op de Coolsingel gezeten in een van de mooiste kantoorgebouwen, het MeesPierson kantoor. Toen ik daar werkte waren ze pal naast dit gebouw een ongelooflijk nodeloos geval aan het bouwen. De buitenkant is namaak tegeltjes, nog lelijker en veel goedkoper dan die van het ABN-AMRO kantoor in de Bijlmer. Het werd met een noodgang opgetrokken en aangezien niet alle pre-fab platen goed pastten werd het geheel in stijl met pur en kit vastgezet. Gelukkig heb ik niet mee hoeven maken hoe mensen daar binnen gingen werken, ik hoop dat het nog steeds leeg is, zodat het snel weer met een zelfde snelheid weggehaald kan worden.

  177. Hajo Dekhuizjen zegt:

    Het probleem met deze selectie is dat het allemaal *bijzondere* gebouwen zijn. Ik vind bijvoorbeeld dat Agora theater in Lelystad vreslijk en het Achmea gebouw in Leiden zou het beste morgen gesloopt kunnen worden wat mij betreft, anderen lopen er mee weg, zie ik in de reakties hieronder.

    Andere creaties zoals Stadshaard en Louwman Automuseum vind ik subliem. Wees niet bang voor contrast of iets aparts, de Statements!

    En waarom nu ‘De Rock’ gekozen? Die Bouwfraudetorens aan de Zuidas zijn bijna allemaal net niet en daardoor mislukt, missen elke imposantheid en grootsheid wat je wellicht op die locatie zou verwachten.

    Het echte probleem van lelijke gebouwen, naast de eerder genoemde grotendeels nog te slopen jaren 80-90 vreselijkheid, staat verscholen op die talloze ‘bedrijventerreinen’ en ‘Kantoorwijken’. In de totale treuniswekkende troosteloosheid die daar tussen staat, zijn juist de voorbeelden van ‘lelijkste gebouw van Nderland’ te vinden. Die aanstootgevende lelijkheid en droevigheid, zo’n gebouw waarin je echt niet wil werken.
    Het zijn ook van die annonieme gebouwen aan de randen van woonkernen.
    Voorbeelden daarvan mis ik totaal hierboven.

  178. Rick zegt:

    “The Rock” is wel een eyecatcher, hier lijkt de ontwerper te zijn geinspireerd door de beelden van 9/11! Mischien een leuk idee voor een moskee op Ground Zero?
    Een absolute topper en foeilelijk is natuurlijk het winkelcentrum in Roermond.. hoe kom je op het idee!

  179. Rick zegt:

    Am:

    Hoe komt een onderneming als KPMG toch op het idee zo’n gebouw in opdracht te geven? Je zou toch denken dat de directie regelmatig in goenoeg suffe kantoor- en bankgebouwen komt adviseren en denkt “dat doen wij anders”! Helaas stond bovenaan het verlanglijstje – graag opzichtig en nul ergonomie!

    Verder mag architectuur best wel wat controvers zijn in mijn opinie. Mensen kijken toch liever (of kijken ueberhaupt) naar delfs blauw betegelde gebouwen als naar kaal beton.
    Wat afwisseling in het landschap is toch wel prettig!

  180. e.starink zegt:

    @ 168 Floris le Conge Kleyn zegt:woensdag 1 september 2010, 22:40 uur:
    Nee: er moet in dit stadium juist geen inside-criticus komen betuttelen en vertellen wat architectuur-consumenten moeten vinden.
    Later kan een panel van architectuur-insiders komen vertellen welke conclusies zij trekken uit de poll. Hun zienswijzen kunnen dan vervolgens worden beoordeeld op betuttel-en brabbelgehalte.

  181. J. van der Scheer zegt:

    Het zijn allemaal uitgesproken ontwerpen die vragen om een reactie. Het meerendeel van de nieuwbouw in Nederland roept echter weinig of geen emoties op. Daar is opzich niks mis mee, het bijzondere is er ook maar bij gratie van het gewone.
    Bij mij roept het retailcentum in Roermond de meest negatieve reactie op. Vooral omdat het bij mij overkomt als een buitenaardse winkelpuist die zich werkelijk helemaal niets aan lijkt te trekken van de plek waar het ooit toevalligerwijs terecht is gekomen.

  182. S. de Weerd zegt:

    Het Agora theater lelijk? Heeft u weleens gezien wat er allemaal omheen staat?

  183. E. Smeets zegt:

    The Rock!
    Ik sta veel op station Amsterdam-Zuid te wachten en kijk noodgedwongen naar dit gebouw. Het is afschuwelijk, afgrijselijk en deprimerend. Het is als een kankergezwel op een mooie vrouwenborst.
    Weg ermee!

  184. lucas bouwman zegt:

    Van architectuur weet ik weinig en mis er ook het gevoel voor om goed gemotiveerd te kunnen zeggen wat ik het lelijkste gebouw van Nederland vind, maar misplaatster dan het Groninger Museum ken ik geen enkel bouwwerk in het land. Een soort aaneengefröbeld pannenkoekenhuis met navelstreng verbonden aan een cyclotron verkracht sinds 1994 de 19de-eeuwse harmonie van de meest prominente groninger singel waar direct na het verlaten van het prachtige station de blik van de arriverende reiziger op valt : afschuwlijk, stuitend, erger kan het niet.

  185. Topper #2 « Stuiterballen zegt:

    [...] Op het blog van de NRC, op zoek naar het lelijkste gebouw van Nederland, de Stadshaard op 2, zag ik een reactie van Stuiterballen ( reactie 131 ) die ik niet zelf heb [...]

  186. johan de haan zegt:

    Goed bezig, een warmtekrachtcentrale voor hergebruik restwarmte. Alleen jammer genoeg tenkost van de omgeving. Hoe lang zullen die tegels wit blijven…

    Wat heeft warmtekrachtcentral met Delft blauw/enschede te maken. Hmm, ze gaan vanaf nu tegeltjes bakken met restwarmte in enschede.

  187. de Jong zegt:

    Nummer 2, de Stadshaard, is zondedr twijfel een monster. Wie bedenkt zoiets en erger nog: wie laat dit bouwen?

  188. jan zegt:

    Als het mogelijk is iets te maken wat mooi is, waarom wordt al dat lelijks dan neergezet? Kijk naar deze gebouwen (en zovele andere) en vraag u af of u daar vrijwillig in zou willen werken/naar kijken/naast wonen/… . Tenzij je jezelf opsluit ontkom je niet aan deze wanstaltigheid en dus is dit architecturaal fascisme(ik heb nog nooit een architect sorry horen zeggen).
    Dat hedendaags en mooi en menselijk ook kan bewijst het nieuwe station in Luik van Santiago Calatrava.(niet zeuren over waar die Walen het geld vandaan halen of wie de glazen zal gaan wassen – zoals in dit cultuurblog te lezen was). Ga er heen en zie en voel hoe een gebouw de wereld beter kan maken.
    Voorstel : elke architect die wat lelijks neerzet wordt met pek en veren ingesmeerd en op een treinrail het dorp/de stad/het land uitgezet.

  189. Ronald zegt:

    In de krant TC Tubantia
    “Stadshaard staat lelijk te kijk”

    http://www.tctubantia.nl/regio/enschede-haaksbergen/7215720/Stadshaard-staat-lelijk-te-kijk.ece

  190. M.W. Hartog zegt:

    Geachte redactie,

    Geheel buiten mededinging heb ik er behoefte aan u mede te delen dat de hal van Schiphol-Plaza het lelijkste interieur van Nederland is. Het is geen hal, maar een hel aan chaotische informatieverschaffing. TV-schermen, timetables van de NS, kaartjesautomaten, electronische mededelingen, richtingaanwijzers,waarschuwingsborden, klokken, geëxposeerde auto’s, het hangt en staat kris kras door elkaar.Het is voor een vriend, die slechts met één oog kijken kan, een reden om Schiphol te mijden uit angst voor claustrofobie. Deze middag moet ik uit Amstelveen naar het vliegveld reizen om hem van de trein te halen en door deze onverzichtelijke potpourri te leiden. De Schiphol-directie gaat prat op de Plaza-formule, maar wat het overzichtelijk aanbieden van informatie betreft haalt zij nog niet het niveau van een stationshal in Siberië of donker Afrika.

    Met vriendelijke groeten.

  191. M.W. Hartog zegt:

    Geachte redactie,

    Een zeer lelijke gebouw is ook ‘La Balize.’Een tirannieke torenflat langs de snelweg tussen knooppunt Baarn en knooppunt Hoevelaken. Dit monster in bruin-oranje is door de gemeente Amersfoort daar neergezet als provocatie teneinde haar aanspraken op de Eemvallei kracht bij te zetten. Dit uit zijn krachten gegroeide uitroepteken verpest het vlakke en weidse polderland. Onbegrijpelijk dat de provincie Utrecht deze barbaarse agressie heeft goegekeurd.Wat de overheid met de ene hand geeft, neemt zij met de ander hand terug. Tiengemeten moet kunstmatig terug naar de oernatuur, het eeuwenoude natuurgebied van de Eemvallei wordt ‘gecultiveerd’.

    Met vriendelijke groet.

  192. Bennie zegt:

    De stadshaard, au, au, au.

    Ik wacht op de poll waarin wij op de Neudeflat kunnen stemmen.

  193. guusta van gent zegt:

    Ik vind de meeste gebouwen hierboven helemaal OK, sommige zelfs prachtig (Rock) Kennelijk gaat het helemaal niet zo slecht met de moderne nederlandse architectuur.

  194. Dijkstra zegt:

    nou toch mis ik gevangenis overschie (rotterdam) in deze lijst.
    vooral omdat die juist zo afsteekt tegen de (mooie) van Nelle fabriek aan de overkant.

  195. Ubroaks zegt:

    Leuke wedstrijd, allen erg jammer dat enkel gebouwen nog in de bouwpunt staan en een enkel foto gewoon kwalitatief slecht is. Dat geen een vertekend beeld over deze prijsvraag.

  196. Aad van Rooijen zegt:

    1. Agoratheater: een 7. Mooi van vorm
    2. Stadshaard: een 4. In vorm en kleur erg lelijk.
    3. KPMG: een 5. Wanstaltig groot, daardoor lelijk.
    4. Louwman: een 5. Onhelder allegaartje van oude en nieuwe vormen.
    5. Achmea: een 7. Spannend met die pootjes en de gebruikte kleuren.
    6. Rijksdienst: een 5. Pompeus.
    7. The Rock: een 7. Mooi van afstand en door het glas ook van dichtbij.
    8. Retail Center: een 6. Van afstand heeft het wel wat, van dichtbij is het gewoon lelijk.

  197. Anton zegt:

    … en alle verzamelde IKEA-winkels dan …

  198. Frederik zegt:

    Jammer dat het Essent hoofdkantoor in Arnhem niet in de lijst is opgenomen. Vermoedelijk is dit gedaan zodat andere lelijke gebouwen ook een keer een kans hebben om te winnen. Dit gebouw is lelijk in de buitencategorie. Bij het zien van dit gebouw zie je argeloze voorbijgangers het hoofd afwenden. Onvoorbereid zoveel lelijkheid aanschouwen zonder onpasselijk te worden of in de lach te schieten is niet veel mensen gegeven. Uit de bovenstaande lijst is de Stadshaard een goede winnaar.

  199. Ab zegt:

    Wat een lelijkheid: STADSHAARD

  200. r.w.wiersma zegt:

    De Stadshaard kwalificeert volledig. Bij veel van de rest is een goed idee nog te vermoeden of is hooguit sprake van helemaal geen idee. Bij de Stadshaard daarentegen heeft men resoluut en welbewust iets vreselijk lelijks willen en mogen neerzetten. Als het Essent-kantoor in Arnhem dat klopt is het de reis waard, onder meenemen van vomeergevoeg.

  201. sander zegt:

    de Stadshaard(#2) vind ik het lelijkste.

    het Agora theater(#1) is echt een prachtig gebouw, die zou ik graag eens in het echt zien.

  202. Jos zegt:

    Het zijn allemaal opvallende gebouwen. De meeste heb ik wel eens gezien terwijl ik niet buitengewoon veel door Nederland reis. Geen idee hoe de Rock hier terecht gekomen is; in haar omgeving misschien wel de mooiste kantoorkolos. Het Amersfoortse gebouw is in het echt veel mooier en spannender dan op deze foto’s.
    Het KPMG gebouw is afschuwelijk. Eén kilometer verderop ligt het oude KPMG groot, lelijk en leeg te wezen. Net als het nieuwe gebouw weggooi- imponeerarchitectuur.

  203. hoitjes zegt:

    ik weet een hele boel nog veel lelijkere gebouwen, dit is echt totale onzin

  204. J.G. van Grieken zegt:

    “Er wordt wat afgeprutst in dit land” zei Sonneveld ooit. In deze serie wint het Louwman Museum met glans een eerste prijs. Maar voor mij blijft het toppunt van lelijkheid het (voormalig?) hoofdkantoor van ING op de Zuidas in Amsterdam, de zg ‘kruimeldief’

  205. Evert Wesker zegt:

    Beste mensen,

    Ik heb nog een suggestie (naast die “Stadshaard” – echt foeilelijk):

    Ik doel op het IBIS hotel naast het Centraal Station in Amsterdam. Dat gebouw links (vanuit de stad gezien) van het station met die “oogstrelende” pleeraamtegeltjesgevel. Ernaast staat ook nog eens die foeilelijke parkeergarage – een uit de hand gelopen peper & zout vat.

    Als het aan mij zou liggen: Laat “Sammy Semtex & Piet Pentriet controlled demolition services” maar aanrukken, alsmede ICOVA (voor het puinruimen achteraf).

    Vervolgens: Spullen eruit, mensen op veilige afstand en dan: Hoppaaahh!! Plat die zooi

    Mazzel & broge, Evert Wesker

  206. Lili Tab zegt:

    En de titel Puistenkop (Carbuncle Cup) vind ik ook al heel erg fout gekozen.

    Dus: Volkomen Verkeerde Titel Voor Mooie Gebouwen In Nederland.

  207. Bernhard zegt:

    Het lelijkste gebouw is het Agora theater in Lelystad. Naast dat het afschuwelijk lelijk is staat het ook nog omgekeerd. ( met de ingang aan de verkeerde kant ) Hoe is het mogelijk dat een Gemeenteraad van lelystad hier mee accoord is gegaan. De Oranje kleur slaat nergens op. Een Theater in de polder ( droog gelegd land ) zou op z’n minst in blauw tonen geverfd moeten zijn.
    Lelijk….Le(het) LIJK zou ik het willen noemen!

  208. Willem Vermeer zegt:

    Dit is een shortlist van de lelijkste gebouwen?!? Goh, het zal wel aan mijn lenzen liggen, want ik vind ze helemaal niet zo lelijk. Apart, zeker, en misschien niet iets waar ik verlekkerd naar zou kijken, maar echt lelijk? Ik heb nog wel ergere gezien.

  209. Bram Vlaanderen zegt:

    Jammer dat bij voorbaat het label ‘lelijk’ op deze gebouwen wordt geplakt. Veel interessanter zou zijn foto’s van verschillende jonge gebouwen te tonen en te bediscussiëren welke richting architectuur in Nederland op moet. Om die discussie interessant te maken lijkt het me ook nuttig om gebouwen alleen met elkaar te vergelijken als ze in dezelfde categorie wat betreft omgeving en functie vallen.

  210. Johan zegt:

    Ha ha, wie heeft deze selectie gemaakt? Iemand uit Roermond die zeker wilde weten dat hij zou winnen en dat “zijn” gebouw zou worden uitgeroepen als lelijkste gebouw?!? De andere gebouwen zijn best aardig. In Enschede met wat humor, de rest wat glazig of met een voorliefde voor baksteen. Nee, er kan maar één winnaar zijn en die staat in Roermond. En dan nog, over lelijkheid kan men twisten, ik kan in elk dorp een lelijker gebouw aanwijzen.

  211. jan zegt:

    KPMG-HOOFDKANTOOR,Amstelveen. architectenbureau Marcel van der Schalk B.V.

    Het lijk wel een Moskee “afbreken”

    Jan

  212. Menno Nijkerk zegt:

    KPMG genouw staat op nummer één. Het enige wat hier heeft geteld us “GROOT” en “BRUTAAL”. Esthetiek en passend in de omgving heeft geen rol gespeeld, alleen maar “m’as-tu vu”. En een gemeente die alles goed vindt als het maar groot en meeslepend is.

  213. Jan zegt:

    Als dit het lelijkste is wat Nederland te bieden heeft op architectuur dan mogen we ons flink op de borst kloppen als ik zo naar het buitenland kijk.

  214. Douglas zegt:

    Dit zijn nog gebouwen met een “echt” ontwerp, waar een architect tenminste nog z’n best heeft gedaan. Sommige van de geselecteerde gebouwen zijn best mooi naar mijn mening.

    Vanaf de snelweg zie ik echter allerlei industrieterreinen waar gebouwen staan die helemaal geen karakter hebben, die alleen maar goedkoop en zonder aandacht neergezet zijn. Dát zijn de echte lelijkerds. Trouwens waar zijn de kneuterige woonerfwijkjes en flats uit de 70-er jaren. Vallen zeker in een speciale categorie “über-lelijk”

  215. k ter berg zegt:

    Met aardige mensen is het in elk van deze “lelijke” gebouwen goed uit te houden.

  216. Geert Lovink zegt:

    Het ‘center’ in Roermond (waarom de Amerikaanse spelling voor iets dat ook gewoon winkelcentrum kan heten) is mijn nummer 1 omdat het staat voor alle zgn. normale gebouwen. Dat sommigen iets proberen en het niet zo uitpakt als gewild is alleen maar toe te juichen. Architectuur is nu eenmaal een project dat uit de ruimte valt en de zogenaamde natuurlijke architectuur die zich aanpast aan de omgeving is voor mij niet om aan te zien. Het miste de vreemdheid en oneigentijdse mogelijkheden die het in toekomst kan krijgen.

    Trouwens, waarom kunnen we niet gewoon stemmen op deze site?

  217. Arris zegt:

    Eigenlijk zou je bij reacties moeten vermelden of je de gebouwen wel eens in het echt hebt gezien. Diegenen die beweren dat de Stadshaard in Enschede detoneert in zijn omgeving kennen de omgeving niet.

    Ik weet nog de eerste keer dat ik het gebouw zag, en het raakte me diep in mijn ziel. De schoonheid, gedurfdheid en originaliteit zijn wat mij betreft zelden geëvenaard en het past uitstekend op die plek, naast de moderne nieuwbouwwijk Roombeek en in een straat met zeer diverse bouwvormen.

    En inderdaad vind ik het lijstje nogal populistisch aandoen. Niks voor een krant als het NRC. Vermoedelijk komt minstens de helft van deze gebouwen ook naar boven als je architectuurliefhebbers zou vragen naar de top 10 van de afgelopen twee jaar. Gemiste kans dus.

  218. Jorn Mineur zegt:

    In Christopher Alexander’s serie “The nature of order”, m.n. deel 1 “The phenomenon of Life”, kun je lezen waarom al deze gebouwen niet alleen lelijk zijn, maar ook slecht ontworpen.
    http://www.natureoforder.com/overview.htm

  219. armand zegt:

    lelijk of mooi?

    gelukkig is architectuur veel diepgaander.

    boeken, documentaires, andere culturen, kunst, mensen, familie, vrienden, je man of je vrouw, waardeer je hopelijk ook niet alleen om uiterlijke schoonheid.

  220. Frans M. Hoynck van Papendrecht zegt:

    De shortlist deugt niet; daarom heb ik niet gestemd. Alle getoonde gebouwen zijn opvallend en onderscheidend, iets wat klaarblijkelijk niet deugt in het oordeel van de samenstellers. Het heeft er nog het meest van weg dat wansmakelijkheid hun eigen geest kenmerkt, niet de getoonde architectuur. Of men is naijverig, hatelijk of wraakzuchtig in de selectie geweest. Ook dat zou sneu zijn. Echt slechte en lelijke gebouwen van de afgelopen twee jaar vinden is helemaal niet zo moeilijk.

  221. mlej zegt:

    meestal ben ik wel kritisch, maar hier staan een paar mooie gebouwen tussen! The Rock en De Stadshaard zijn wel vreselijk!

  222. Gerard zegt:

    De Stadshaard in Enschede is PORNO in deze mooie (na expolie ) vernieuwde buurt. Kapitaalvernietiging.
    De Rock in Amsterdam- Zuid. valt eigenlijk onder de categorie Ro(ck)tzooi. Maar ja, zoals gebruikelijk geldt : “Amsterdam heeft het”
    Overigens wordt er op zovele andere plaatsen in Nederland door architecten aan schoonheid geweld aangedaan dat een selectie van 8 objecten wel heel erg mager is.De bouwers maakt het niet uit, die zien hun (order)portefeuilles toch weer goed gevuld in magere tijden. De werknemers houd je zo langer van de straat en dat is mooi meegenomen !!!

  223. E.Staal zegt:

    Dat winkelcentrum in Roermond (nr.8) wint wat mij betreft met stip (kan het niet gelanceerd worden?). Overigens zeggen foto’s niet alles.

  224. Joris zegt:

    The Rock is zonder twijfel het lelijkste gebouw van Nederland. Deze “creatie” is een toonbeeld van aanstellerig macho gedrag dat tot kunst wordt verheven. Het resultaat is echter bijzonder onwelriekend.
    Het Agora theater daarentegen ziet op het eerste gezicht best aantrekkelijk uit.

  225. Rudy Stroink zegt:

    Ik vind het wel een idee om af te spreken dat het lelijkste gebouw verplicht wordt afgebroken. De selectie moet dan wel breder worden. Ik vind het gebouw voor ons cultureel erfgoed het lelijkst en vooral heel cynisch, hoe kan je in zo’n gebouw fatsoenlijk over ons mooie cultureel erfgoed oordelen. Ik ben mede verantwoordelijk voor het outdoor- en leisure complex in Roermond, moeten we het in ons bedrijf maar even over hebben…..

  226. mlej zegt:

    ps. lekker handig die titels zo boven/onder de foto. denk dat veel mensen die KPMG stemmen eigenlijk de Stadshaard bedoelen!

  227. Jan Wolters zegt:

    Over smaak valt niet te twisten. Misschien een flauwe binnenkomer, maar het relatieve begrip ‘lelijk’ valt nog het beste te begrijpen door er ‘niet lekker’ van te maken. En ‘lekker’ of ‘niet lekker’ is een kwestie van smaak.
    Van heel andere orde is het begrip schoonheid. Over ‘schoonheid’ valt wel te praten. Schoonheid is een filosofisch idee met handen en voeten. Schoonheid kan onderwerp zijn van iedere gesprek. Niet om er over te twisten, maar om er gezamenlijk beter van te worden.
    Als ik bovenstaande gebouwen zie kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat het klassieke schoonheidsideaal op geen enkel moment aan de orde is geweest. Dat merk je ook aan de reacties.
    Het zou wat wezen als op de architectenopleidingen weer ruimte werd ingeroosterd voor de filosofische idee achter ‘schoonheid’. En dat dan wel vier jaar lang!

  228. Thijs Janssen zegt:

    Ik begrijp niets van dat lijstje, want er is in dit land maar één gebouw dat ECHT lelijk is: die bruine zerk boven het Centraal Station te Den Haag.
    Wat te doen?
    Alstublieft bevoegde autoriteiten: ontruim dat gebouw en iedereen er omheen een gratis dagje strand en dan … KABOEM opblazen die handel. Mag ook per
    F 16. Als target practice.

  229. Peter ter Horst zegt:

    Ja inderdaad, ik begon ook al aan mezelf te twijfelen: “moet ik dat lelijk vinden?”.
    Als ik toch moet kiezen, doe dan dat winkelcentrum in Roermond maar. Dat is het meest fantasieloze gebouw. Verder is het een kwestie van smaak.
    Ik woon aan de andere kant van Enschede (dus niet in de wijk van de vuurwerkramp, waar die kachelketel staat). Ik heb dat ketelgebouw zelfs nog nooit gezien.
    Wel heb ik persoonlijk een hekel aan souvenirwinkels met klompen en delftsblauw-kitch.
    Echt moedig zou het zijn geweest, als het gebouw de vorm van twee elkaar kussende boerenzoontjes met klompen aan zou hebben gehad.
    Maar zouden we ook niet allemaal de eerste souvernirwinkelier loven om zijn moed als hij delftsblauwe verwarmingsketels zou gaan verkopen?

  230. pauline van Rijn zegt:

    Het aller- aller lelijkste gebouw vind ik het Inntel hotel bij het station van Zaandam. Van een ongelooflijke kneuterigheid en lelijk, zo lelijk van kleur en tierelantijnen. Een nachtmerrie, waaruit ik helaas nog niet ontwaakt ben

  231. c. Elferink zegt:

    De lelijkheid van een gebouw wordt medebepaald door de context waarin het staat. In Enschede heeft men de context volledig genegeerd door er het foeilijke gebouw neer te zetten. Negeren getuigt van een geweldige arrogantie. Moge de hoogmoed ten val komen.

    C.Elferink

  232. Arjan Agema zegt:

    Wat is dit voor rare wedstrijd, waarom wordt niet het mooiste gebouw gekozen? Sommige gebouwen op deze shortlist zouden ook daarop moeten prijken. Wat een negativisme, zal wel ‘rechts’ zijn.

  233. pieter loopuyt zegt:

    “Ik vind het wel een idee om af te spreken dat het lelijkste gebouw verplicht wordt afgebroken”. Ja en dan stemmen we met zijn allen op het binnenhof.

  234. Hoijer zegt:

    Wij wonen in Enschede en komen dagelijks meerdere malen langs “de Stadshaard”. Prominent geplaatst op een van de hoeken van een vijfsprong.
    Over schoonheid valt niet te twisten, maar dit gebouw is op deze plek volkomen misplaatst.
    Niet te geloven dat schoonheidscommissies hier wel hun goedkeuring aan geven en soms bij het kinderachtige af negatief reageren op verbouwingswensen.

  235. Ruud Mertens zegt:

    Tjonge, jonge, is dit nou ‘mijn’ NRC? Vind dit een hoog Telegraaf-gehalte, lekker afgeven op moderne architectuur: willen we alleen dakgoten, dakkapelletjes en baksteentjes zien? Lekker traditioneel? Nederland op z’n smalst, ‘doet de gordijnen toe’, laten we niet verder kijken dan onze neus lang is… bah!

  236. Pieter Alexande zegt:

    In deze lijst valt op dat de meeste gebouwen een opvallende verschijningsvorm hebben en het is dus typisch Nederlands om louter zulke gebouwen te selecteren, want hier mag niemand boven het maaiveld uitsteken. Waarom staat er niet één saaie blokkendoos tussen van het type waar al die miserabele bedrijven- en kantoorterreinen mee volgebouwd worden? Maar goed, mij beperkend tot deze lijst:
    Nr.1 het theater in Leliestad heeft natuurlijk een erg schreeuwerige kleur, maar wel een interessante vorm.
    Nr.2 de Stadshaard detoneert op de foto’s met zijn omgeving (misschien went dat) maar met zijn uiterlijk van een betegelde kachel dekt de vorm wel de inhoud.
    Nr.3 het KPMG-kantoor vind ik pretentieuze nep en vooral afstotelijk omdat het zo groot is, wat de toch al öde omgeving ervan nog öder maakt.
    Nr.4 het Auto Museum is natuurlijk ook nogal nep (neo-jaren ’30) en ook erg groot maar dat laatste kan gezien de functie ook moeilijk anders; het is anderzijds zo te zien wel mooi in zijn omgeving ingepast.
    Nr.5 het Achmea kantoor is vooral zielig, omdat het zulke povere middelen gebruikt om zijn saaiheid te verbloemen.
    Nr.6 het RCE-gebouw detoneert nogal met zijn omgeving en ziet er op de foto’s ellendig en kneuterig uit, maar ik ben er onlangs in geweest en het is van binnen met een enorme atriumachtige ruimte best spectaculair.
    Nr.7 het kantoor van Egeraat is zowel van buiten als van binnen bijzonder spectaculair en vind ik bepaald niet in dit lijstje thuishoren.
    Nr.8 het winkelcentrum in Roermond spant daarentegen wat mij betreft in dit lijstje de kroon in lelijkheid.
    Maar als ik de tijdsperiode wat mag oprekken, vind ik toch echt het lelijkste moderne gebouw het appartementencomplex Byzantium van (hoe kan het anders) Rem Koolhaas in Amsterdam (tegenover het Leidse Plein en naast het Vondelpark) met zijn stupide gouden bonbondoosje als verwijzing naar Mart Stams Van Nelle fabriek. Slopen die handel of zoals Christiaan van Hasselt in reactie 44 zo mooi stelt: Shoot at dawn, preferably earlier!

  237. c. Elferink zegt:

    Beste Arris (217)

    Ik ben onder de rook (en de lucht) van de Grolsch geboren en heb jaren op minder dan 200 meter afstand gewoond. Beetje boute vooronderstelling dus.Het past voor geen meter in Roombeek (vind ik) dat ik zowel goed (en dan bedoel ik goed) van voor als van na de vuurwerkramp ken. Ooit een verkrachtte kerktoren gezien?

    231

  238. PeterR zegt:

    Het zijn allemaal goede kandidaten, op twee na. Het KPMG gebouw kan ik niet bijzonder lelijk vinden. Het is monsterlijk groot, maar dat is niet de schuld van de architect, en binnen die randvoorwaarde zie ik niet hoe je het veel beter kunt doen. Het andere gebouw dat niet in de lijst past is het Retail Center en Outdoor Center in Roermond. Niet dat het niet afstotend is, maar dit lijkt me lelijkheid uit desinteresse, en dat stoort me minder dan lelijkheid als statement, zoals de resterende zes. Het wezen van moderne architectuur is toch te zuigen, te treiteren, de argeloze passant een klap in het gezicht te geven. Dat geeft al de beperking aan van zo’n selektie. Er zijn nog duizenden gebouwen die op deze lijst hadden gekund, en omdat doorsnee lelijkheid te arbitrair is als kriterium, ontkom je er niet aan om met je keuze een tegen-statement af te geven, een mentaliteit aan de kaak te stellen. Bij moderne architectuur is esthetiek geen issue meer, de ronkende retoriek en de sterallures van de hedendaagse architect zijn alleen nog te duiden als schermutselingen op de apenrots.

    Tegen die achtergrond blijven er twee kandidaten over. De Stadshaard in Enschede is niet alleen de overtreffende trap van lelijkheid, het staat ook ergens voor. Het laat zien dat je wethouders van provinciesteden alles kunt wijsmaken zolang je maar een beroep doet op hun behoefte hun stad, maar vooral zichzelf, ‘op de kaart te zetten’. Toch is dit niet mijn keus. Het is te onnozel om er woorden aan vuil te maken, te ver off topic om de betrokken wethouder te geven waar hij om vraagt: AANDACHT!
    Dus ik kom uit bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Een overheidsinstantie die pretendeert erfgoed te beschermen door het langs de openbare weg in de versnipperaar te gaan staan duwen – het is.., het is.., wel, .. typisch Nederlands.

    Grote vraag is dan ook: bereiken we iets met dit soort verkiezingen? Het is een regelmatig terugkerende folklore, en de teneur is altijd ongeveer dezelfde, maar dat lijkt de politiek alleen maar aan te moedigen om er nog een schepje bovenop te doen. In bepaalde (PvdA-)kringen is het zo bon ton om tegen populisme te ageren, dat je er alleen overleeft als je de allerkleinste artistieke incrowd als de maat der dingen neemt. Hoe meer je de democratie verkracht, hoe meer je laat zien dat je je onderscheidt van het plebs, dat jij in de Tweede Wereldoorlog wél aan goede kant stond. Het zijn niet de minste kringen waar je letterlijk voor fascist wordt uitgemaakt als je zegt dat je niet van moderne architectuur houdt.

    Men kan natuurlijk tegenwerpen dat smaken verschillen, en dat is zo. Maar dan zou je toch verwachten dat beleidsmakers proberen een evenwicht te vinden, zodat iedereen een beetje aan zijn trekken komt. Het tegenovergestelde is het geval. In de praktijk is er bijna geen dorp of stad meer in Nederland waar je ontkomt aan glazen dozen of relnichtenarchitectuur. De meeste wethouders lijken alleen in de politiek te zitten om kultuurtempels en bestuurspaleizen te kunnen neerzetten. Prestigeprojekten hebben alle bezuinigingsronden overleefd en ze zullen ook de komende ronde wel weer overleven.

    Er is natuurlijk best een democratische oplossing voor dit alles. Verdeel Nederland in partjes – regio’s, steden, wijken – waar mensen met verschillende voorkeuren ongestoord onder elkaar kunnen zijn.
    Rotterdam, Almere en Den Haag, in die volgorde, zijn architectuursteden bij uitstek, en als ze de bevolking meekrijgen heb ik er geen enkel probleem mee als ze de betonnen jungle kultiveren tot het bloed van de gevels druipt. Maar ik zal mijn woonplaats met hand en tand verdedigen tegen bestuurders en kunstenaars die in Rotterdam willen wonen en dat in Arnhem proberen te realiseren.

    Zitten we alleen nog met de kwestie van de evenredigheid. Nederlanders worden van de wieg tot het graf verzorgd door statistieken en kostenplaatjes, maar het gekke is dat enquètes als deze altijd door de media moeten worden georganiseerd, en daar zit dan altijd nog een ondertoon van entertainment in. Terwijl het toch geen onbelangrijk issue is, want mijn indruk is dat problemen in naoorlogse wijken veel verder uit de hand lopen dan in vooroorlogse.

    Wat we nodig hebben is een hoogleraar Openbare Lelijkheid, of laten we het anders noemen, een vakgroep Esthetiek van de Openbare Ruimte. Dan bedoel ik niet zo’n door de incrowd betaalde propagandist of artistieke navelstaarder, maar een onderzoeksgroep die objektief en wetenschappelijk onderzoekt wat mensen mooi of lelijk vinden, en vooral waarom. Wat gebeurt er in de hersenen bij het zien van dat ding in Enschede, en waarin wijkt die enkeling die het ‘mooi’ zegt te vinden af van de rest. Erft het over, is het aangeleerd of aangepraat, besmettelijk wellicht? Wat zijn de effekten van architectuur op het individu en op de samenleving?
    En ik wil doortimmerde bevolkingsonderzoeken zien, frekwentieverdelingen van de voorkeuren van het grote publiek, uitgesplitst naar woonplaats, politieke voorkeur, enzovoort.

  239. Regina zegt:

    Ik begrijp niet wat het probleem is. Het zijn stuk voor stuk prachtige moderne gebouwen vol kleur en fantasie.

    Zelfs het grote winkelcenrum lijkt me in Roermond heel passend.

  240. janpieter janse zegt:

    Ik heb mijn keuze gemaakt door te stemmen op de uitnodiging.Het is jammer dat er geen overzicht van door lezers geleverde foto,s is.In Gouda staat al het lelijkste gebouw, een Trafostation op een historische plaats met Retrobebouwing er omheen.Daarnaast gaat het Nieuwe Goudse Stadhuis,Stadskantoor en zelfs Huis van de Stad genoemd in moderne marketingstaal behoren tot het tweede lelijkste gebouw van deze stad.Het moet nog gebouwd worden, maar het kan nooit meer iets worden.
    Het is goed dat nu niet de deskundigen aan het woord kunnen zijn, maar mensen,bewoners,gebruikers van gebouwen.Essentieel is echter wel, dat hoe lelijk een gebouw ook kan zijn in de ogen van omwonenden,gebruikers,deskundigen, altijd is van belang op welke plek staat het en wat voegt het gebouw,het complex toe.Of beter wat vernielt het gebouw op die plek.Wat dat betreft scoort het RCE gebouw hoog.

  241. Celt d'Key zegt:

    Wat jammer dat heel Nederland weer op de proppen komt met ‘hoofd boven het maaiveld’ in plaats van op een volwassen manier met welgemeende kritiek om te gaan.

    En jammer ook dat uitgerekend de hoeders van ons cultureel erfgoed hun werk moeten doen in zo’n foeilelijk en ongeïnspireerd gebouw. Ik benijd hen niet.

  242. Lucie Zuiderwijk zegt:

    Ik stem voor het “Retail center en outdoor center” in Roermond, wat wat mij betreft voor alle, naar Amerikaans voorbeeld, gecreëerde grote winkelcentra in Nederland staat, alleen gebeurt het hier met alle buitenreclames erop nog net een graatje smakelozer dan daar. Het feit dat we het ook al niet gewoon “winkel- en sportcentrum” kunnen noemen draagt bij aan de afschuw.

  243. xandra zegt:

    Laten we in de eerste instantie blij zijn dat welstandscommissies groen licht geven aan ‘leijke’ gebouwen. Over smaak valt zoveel te twisten, dat geen gebouw meer neergezet zou worden, wanneer iedereen het eerst eens moet zijn over het ontwerp.

    Ik ben het met een aantal mensen eens dat er vooral in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw veel lelijker gebouwen neergezet zijn. Toch kan men er nu soms ook nog wat van. Het winkelcentrum in Roermond is zo fantasieloos en ‘dertien in een dozijn’, dat dit mijn stem krijgt. Een goede tweede is het KPMG-kantoor. Een en al chaos en dat ligt niet allen aan de bouwplaats die nog zichtbaar is.
    Jammer dat de Stadshaard detoneert met de omgeveing, want het ontwerp is tien keer beter dan menig ander stadsverwarmingsgebouw. Het heeft ook humor.
    Het automuseum past dan weer wel in de omgeving, maar is naar mijn smaak truttigheid ten top.
    Het Aechmeagebouw mag dan architectonish geen wonder zijn, wanneer je op een regenachtige dag door Leiden rijdt is het een zeer vrolijke noot in een verder maar sombere omgeving.

    Komt er binnenkort een verkiezing ‘mooiste gebouw’ van Nederland? Krijgen we vast weer interessante discussies.

  244. Filip zegt:

    Dat KPMG gebouw in Amstelveen is, van deze selectie, vereweg het lelijkst. Het is al gedateerd nog voor de oplevering en de architect zou op grond van dit werkstuk uit zijn van moeten worden ontheven.

  245. Roza v. N. zegt:

    Het is maar hoe je het bekijkt in Enschede…
    Detoneert de stadshaard met de kerk of detoneert de kerk met de stadshaard…..?
    Wat mij betreft het laatste, maar zoals ze hier in Twente zeggen: “wat de boer nig kent, vrêt hee nig”.
    De meeste mensen hier, zullen dus wel op de stadshaard gestemd hebben, maar dat deze uitdrukking ook voor de rest van het land geldt, verbaasd mij.

  246. Hulpsinterklaas Leo zegt:

    Echt van die gebouwen die over tien jaar meer waardering krijgen en in hun ‘lelijkheid’ nog altijd meer een herkenningspunt (zie Neudeflat) in de stad zullen blijven dan 25-in-een-dozijn ringwegkantoorpanden, woonerven en andere vinexmeuk. Tuurlijk worden dit soort gebouwen nu genomineerd, de Nederlander is veelal schrale lelijkheid gewend met de periode 1975-1995 als absoluut dieptepunt.

  247. Liset zegt:

    Er zijn zoveel lelijkere gebouwen te vinden in Nederland dan de gebouwen die in deze lijst te vinden zijn. Kunnen jullie geen artikel maken over het mooiste gebouw van Nederland? Dat spreekt meer aan.

  248. Barbara zegt:

    Ik stem op
    ACHMEA GEBOUW. Leiden, VVKH architecten

    Wat er is neergehaald was lomp betonwerk, dus toen de stalen constructie onhoogkwam, was ik wel nieuwschierig naar de verdere bouw. En zeker blij dat die grauwigheid was weggehaald.
    Helaas helaas werd de verdere bouw een teleurstelling. Het is niet een orgineel ontwerp en heeft een kleurstelling welke al vaak eerder gezien is (en in sommige gevallen worden nu /of zijn al de kleurige panelen hoogglans grijs geverfd en daar kan je ook je mening over hebben)

  249. kees Weggelaar zegt:

    Eigenlijk is het dwaasheid, het publiek te laten oordelen, of zij een gebouw mooi of lelijk vindt;”Men”(Wie/wat is dat???) lijkt immer de anonieme kracht te zijn voor zulk soort loze beoordelingen, de betere en meer deskundig onderbouwde argumenten graag daargelaten. Hoe vaak heeft de geschiedenis, en zeker die van de 20ste eeuw niet uitgewezen, dat “lelijke”gebouwen een ongelooflijke artistieke zeggingskracht kunnen uitstralen, en “mooie”gebouwen een totaal anonieme nietszeggendheid hebben. De Gotische stijl (De Gothen vormden een barbarenvolk) en de Barokke stijl (“Barocco”betekent zo-iets als “Ruwe parel”)waren ook “lelijke”stijlen. Is het niet “schandelijk”(?!?) dat de Amsterdamse Laat-Gothische Nieuwe Kerk een rijke Barokke preekstoel herbergt?
    Waarom dan dit soort beoordelingen oproepen over gebouwen, die met grote inzet, mankracht en durf zijn
    gerealiseerd. “Centre Pompidou”en St. Mairie le haut”(de laatste van Le Corbusier zijn ook “foeilelijk”maat wat een artistieke en innovatieve zeggingskracht stralen die gebouwen uit. De keuzen van “de lelijkste gebouwen”worden niet direct ingegeven door artistieke durf en avontuur;’waar avontuurlijk gehakt wordt vallen de avotuurlijk bekende spaanders. Wanneer zullen we eens beseffen dat, zoals eens een rasmusicus zei: “Schoonheid en veiligheid zelden samengaan…..??

  250. Roza v. N. zegt:

    sorry ik ben een beetje dyslectisch, het moet zijn : verbaasT mij.

  251. Wade 'The Nexus' Barett zegt:

    Foto 2 ‘wint’ (precies iets arabisch), foto 8 lekker vintage en de rest ziet er modern uit.

  252. W vd Velden zegt:

    @ Roza v. N.: Verbazing over dat de rest van Nederland Twente volgt is niet nodig. Twente, Volendam, Urk, Zoetermeer en Venlo worden steeds meer de maatstaf in Nederland.

    De shortlist is waardeloos, maar dat is heel goed verklaarbaar. Alle objecten op de shortlist hebben stijl.
    De lelijkste gebouwen, zoals de anthraciet betegelde dozen die her en der in flinke aantallen worden opgetrokken, als kantoor of om in te wonen, hebben dat niet. Er worden momenteel behoorlijke aantallen onaanzienlijke gebouwen opgetrokken, rechthoekige blokken die er uitzien als het goedkoopste van het goedkoopste en waaraan blijkbaar door de bedrijvers van deze wedstrijd geen aanstoot wordt genomen.
    Veel van deze onaanzienlijke nieuwbouw is veel lelijker dan zelfs het meest wansmakelijke gebouw uit deze shortlist, die allemaal uitgesproken zijn, maar dan vaak uitgesproken lelijk.

    Neem het KPMG-gebouw in Amstelveen. Op de achtergrond zie je de meest fantasieloze huizen die er in de 20e eeuw werden opgetrokken en een neo-romaans-truttige kerk van de lelijkste soort die er in de confessionele heropbloei in Nederland zijn neergezet. Tegen moskeeën van hetzelfde soort lopen we nu te hoop. Het KPMG-hoofdkantoor is, in het meest burgertruttige deel van Amstelveen, een oogverblindende explosie die de esthetisch vernietigende kaalslag van het moderne neo-liberale kapitalisme perfect symboliseerd. De VVD-ers kunnen precies zien waarheen de gedroomde toekomst van Rutte c.s. hen voert. Het gebouw heeft trouwens wel iets van moskee, waarschijnlijk om de opdachtgevers uit de olielanden te plezieren.

    Wat ‘the Rock’ uit Amsterdam er tussen doet ontgaat mij volledig. De architecten kunnen er toch ook niets aan doen dat een deel van het gebouw wordt overwoekerd door een buitenaardse zwarte schimmel, waarvoor men nog geen bestrijdingsmiddel heeft gevonden. De rest van het gebouw ziet er heel aardig uit met panelen van warenhuis-pakpapier in pastelkleuren en reclamebelettering.

    Evident is de Roermondse koopgoot de akeligste environment en verdient daarmee de hoofdprijs van lelijkste gebouw. Het is een separate reality, die ik ook wel in de omgeving van het Scheveningse Kurhaus tegenkwam en in 2nd life. Hier kunnen we getuige zijn van een dynamische dialectiek, waarin de stijlfiguren van de virtual reality, de nachtmerrie van onze werkelijkheid worden. Dit is wel HET alternatief voor een door in neo-kitch-traditionele stijl gebouwde moskeeën overspoeld Nederland.

  253. Marinus Jansen zegt:

    Het ziet er allemaal een beetje uit alsof de architect het gebouw in een nachtmerrie heeft bedacht.
    Het Achmea gebouw en The Rock spannen voor mij wel de kroon!

  254. pris zegt:

    “Veel in onze bebouwde ruimte bleek u somber, boos of ongelukkig te stemmen.” (zie inleiding)
    De Stadshaard in Enschede waar zoveel op gestemd wordt stemt me niet somber, gedurfd ontwerp maar wel misplaatst op die plek voor mijn gevoel.
    Het Retail-gebouw bij Roermond stemt me pas echt somber. Het doet me denken aan troosteloos reizen met de trein of auto door Nederland, met een uitzicht op de conservenblikken-achtige bouwsels van industrieterreinen en bedrijventerreinen. Welke ontwerper maakt hier nou eens een einde aan? Wie weet de opmars van de/het voor mij kille koude blik te stoppen?

  255. Peter zegt:

    Architecten hebben, in mijn ogen, vaak een enorm ego. Het is zo groot dat ze alleen nog maar aandacht hebben om te scoren in hun eigen elitaire wereld. Dit heeft tot gevolg dat ze totaal geen interesse en inlevingsvermogen hebben in de mensen die gebruik maken van hun werk en de mensen die er naar moeten kijken. Kunst en modern design voor alles in hun devies. Ik realiseer mezelf dat ook mijn mening subjectief is. Toch durf ik te schrijven dat ook de bedenker van dit concept, gezien zijn nominaties, zelf ook met een soortgelijk ego-probleem rondloopt. Het past niet in de laatste nieuwe internationale trend dus is het meteen slecht en lelijk. Naar mijn mening zijn er slechts twee criteria. Voor mij is de belangrijkste of het gebouw enigszins past bij zijn omgeving. Hierbij accepteer ik dat niet iedereen het dan meteen prachtig vind. De Rock, het KPMG-gebouw en het automuseum passen naar mijn mening meer dan goed in hun omgeving. De twee eerste staan om in een omgeving waar allemaal gebouwen staan die moeten imponeren. In zo’n omgeving vind ik dat een architect los mag gaan en iets bijzonders mag maken: mooi of niet mooi. De opdrachtgevers corrigeren wel als het fout gaat. Het automuseum heb ik zelf gezien en je zou willen dat er meer architecten van dit soort werk maken. Het is voor heel veel mensen, getuige ook de reacties hierboven, een heel prettig gebouw om naar te kijken. De andere gebouwen heb ik nog niet gezien en kan daar dus niet over oordelen.

    Bij het project de stadshaard is het volledig uit de hand gelopen. Hier is een architect aan het werk geweest met een enorm ego die ook absoluut maling heeft aan zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid om ook iets voor de mensen te maken die moeten wonen en leven met zo’n gebouw. Hij heeft alleen willen shockeren en zichzelf een positie willen doen verwerven in zijn eigen elitaire wereld. Wat mij betreft zou zo’n architect nooit meer een opdracht mogen krijgen dat met geld van ons allemaal betaald is. Ook zouden de betrokken ambtenaren die dit hebben goedgekeurd direct ontslagen moeten worden zonder gouden handdruk en zonder wachtgeld.
    Hopelijk komt er een tijd waarin architecten niet meer worden beoordeeld door hun eigen soortgenoten maar door de mensen waaraan ze eigenlijk dienstbaar zouden moeten zijn.

    Peter

  256. tante sjaan zegt:

    Ze zijn allemaal niet om aan te zien.
    Maar die Delfts blauwe moskee is de afgang van de eeuw. Is dat om de integratie goed te laten verlopen en als moskee niet op te vallen. Waarom moest dat ding precies naast een kerk gezet worden. En zo gefotografeerd dat de kerk heel klein lijkt. O mijn hemel het is helemaal GEEN moskee en is de Gemeente Enschede zelf die zoiets wanstaltigs heeft geoorloofd. Zij die voor zoiets een vergunning afgeven die zijn echt van God los. En hebben totaal geen rekening gehouden met gebouwen in de omgeving.
    Dit soort van architecten hebben trouwens ook geen verstand. Dat je je laat lenen voor zoiets. Kan je naam en faam alleen maar beschadigen. Zou ik eens moeten proberen om in een straat een totaal niet passend huis neer te willen zetten. Niet dus, geen bouwvergunning want het past niet in het straatbeeld.

  257. Maria zegt:

    #8 Hier gaat niemand voor zijn plezier lekker winkelen.

  258. Henk zegt:

    Lelijkste: STADSHAARD; ziet eruit als hele slechte graffiti.

    Op 1 na lelijkste: LOUWMAN AUTOMUSEUM; Graves kan beter in de VS blijven, zijn ontwerpen zijn volkomen ongepast hier in Europa.

    Er staan overigens ook erg mooie gebouwen in deze lijst. Wordt een modern gebouw dan persé erg mooi of erg lelijk gevonden? Er overigens zijn nog genoeg andere lelijke gebouwen aan te wijzen…

  259. Ed Taverne zegt:

    Zoals al eerder en door anderen is gezegd: dit is een hoogst tendentieuze lijst van grotendeels interessante gebouwen. De selectie past helemaal in de door NRC architectuurrecensent gevoerde, onvermoeibare strijd tegen iedere vorm van eigentijdse c.q. moderne architectuur. Mijn lelijkste gebouw staat niet op de lijst maar wel in Zaandam.

  260. Capasíto BV zegt:

    De Stadshaard van Enschede!

    Dit is een van de lelijkste gebouwen die ik ooit heb gezien. Echt een mislukt ontwerp met een redelijk idee!

    Er zijn nog lelijkere gebouwen in Nederland, maar uit deze selectie is het zeker weten de STADSHAARD.

    Groet,

    Ol

  261. LBakker zegt:

    De stadshaard in Enschede stuit de mensen die hebben gestudeerd op de iconen die van goede smaak getuigen tegen de borst. Echter, het aloude gezegde over smaak valt niet te twisten, zou men beter in acht kunnen nemen. De stadshaard gaat in tegen de dominante zogenaamd in de historie vastgelegde iconen. Hiermee wordt een statement afgegeven dat er nog wel degelijk beweging in bouwen zit, en dat het bouwen niet door een bovenlaag wordt vastgesteld noch bevroren. Mooi om architectuur de wijk in te durven gooien, ze iets bijzonders te geven, in plaats van de wijk op te zadelen met “wat goed voor ze is”. Honderd keer interessanter dan de modernistische gebouwen overgewaaid uit Amerika (Roermond, Zuidas). Iets mogelijk vernieuwends veroordelen zonder er te gaan kijken, en zonder met de bewoners in conclaaf te gaan, draagt niets bij aan een levende cultuur maar is slechts een herhaling van verouderde zetten.

  262. hans straat zegt:

    Met afstand mijn winnaar: het Retail- en Outdoor Center in Roermond. Waarom? Kijk maar, spreekt voor zich.

  263. Emil Havas zegt:

    Er zitten juist zeer fraaie gebouwen tussen deze lijst van lelijkste gebouwen, waarmee ik niet heb gezegd dat ze ook passen binnen hun locatie. Juist al die andere anonieme gebouwen die eindeloze klonen van elkaar zijn komen in aanmerking voor de prijs van lelijkste gebouw.
    Het lelijkst, want volstrekt nietszeggend uit deze reeks is dat retail centrum in Roermond.

  264. Jos Pahlplatz zegt:

    Stadshaard in Enschede met stip het lelijkst

  265. Klaas zegt:

    Het idee om een “haard” met delftsblauwe tegeltjes te bekleden vind ik niet eens onaardig. Maar wat de Stadshaard in Enschede tot een weerzinwekkend gebouw maakt is dat het volstrekt niet in de omgeving past. Niet alleen detoneert het met de kerk – of andersom, zoals Roza opmerkt – maar ook met de wijk Roombeek rechts ernaast (niet op de foto te zien).
    Stadshaard mooi en Roombeek lelijk? Het staat iedereen vrij om dat te vinden. Maar moet je dan het vorige architectonische paradepaardje van Enschede ontluisteren (of opluisteren) door er een gebouw naast te zetten dat provocerend uit de toon valt? Ik vraag het me af.

  266. Thomas Gaugenot zegt:

    Tja, ik ga ook voor 8 ) RETAIL CENTER EN OUTDOOR CENTER, Roermond. Van Pol Beheer bv. Zielloos, emotieloos, een onherroepelijk ordinair schuur van de commercie .

    Maar ik moet wel protest aantekenen, wat betreft de overige gebouwen, want de meeste zijn juist prachtige voorbeelden van kunstzinnigheid in de moderne architectuur. Die horen bij een lijst van mooiste gebouwen van het jaar!

    Nederland is toch bezaaid met puistjes van de jaren 50 tot en met 80, die wel op zulk een lijst zouden moeten staan. Ok, het gaat nu om de oogst van 2010; maar toch! Laten we een lijst samenstellen, een soort top 20 of zelfs 100 van puistbouwsels dat spoedig met de grond gelijk zouden moeten gemaakt worden! Om te beginnen met die torens van Wellink te Amsterdam…

  267. Harpert Michielsen zegt:

    Dit zijn allemaal mooie, markante gebouwen, met een uitgesproken smoel.
    Er wordt zoveel nietszeggends gebouwd. Waarom dan uitgerekend deze gebouwen nomineren?
    Is dit een pleidooi voor middelmaat en grijze massa? Geloof het wel.

  268. David zegt:

    Kwestie van smaak: NIET OVER DISCUSSIEREN!

  269. jos kaatee zegt:

    Ik ben het eens met iedereen die dit wel een erg rare shortlist vindt voor de lelijkste gebouwen.
    Het lijkt meer op een shortlist voor wie maakt de lelijkste foto’s

  270. robin van den akker zegt:

    The rock, zoals schijnbaar de (bij)naam luidt, is zelfs zeer prachtig, vernieuwend en dergelijke… punt!

  271. Hein van Leeuwen zegt:

    Ik heb inderdaad niet het gevoel dat we kunnen kiezen uit de lelijkste gebouwen, if anything, dan zal het retailcenter het wel worden.

    Mooi of lelijk: opvallend zijn bijna alle gebouwen uit deze serie vaak wel en bepalen functie en locatie meer onze smaak dan het gebouw zelf.

  272. B.O. Zeman zegt:

    Al die gebouwen zijn verdomde lelijk!

  273. Richard Jansen zegt:

    Ik mis het halve centrum van Rotterdam.

  274. PJ de Boer zegt:

    @David (268): Jawel, want je hebt goede smaak en slechte smaak.

    On topic: ik had meer grijze betonblokken verwacht, dit is nog niet eens zo heel erg lelijk allemaal.

  275. WFdV zegt:

    Dat is gek. In de oorspronkelijke blogpost zei de organisator van deze verkiezing:

    “Zo’n verkiezing kan Nederland ook gebruiken, en wel jaarlijks. En dan niet, zoals eerder vertoond, alleen het publiek aan het woord laten: maak er net zo’n mix van vox populi en experts van. In het Verenigd Koninkrijk vervalt de Carbuncle Cup niet in Wilderiaans cultuurpopulisme of benepen conservatisme.”

    En nou doet u het toch!

  276. Michiel Beers zegt:

    Ik zie vooral opvallende gebouwen. op het KPMG-kantoor na. Die is gewoon wanstaltig-zonder-meer.

  277. Myra zegt:

    Nou moe, had toch wel verwacht dat Hoog Catharijne op zijn minst een eervolle vermelding zou krijgen!

    Prachtige lijst hoor. Architecten – tuig is het! Allemaal!

  278. Tom zegt:

    Haha, wat een onzin onderwerp. Dit soort lijstjes is altijd zo onnozel :) . Maar wel populair en daarom worden ze gemaakt. Gelukkig staat het prachtige Agora theater bovenaan. Ik overweeg zelfs om voor het eerst in mijn leven Lelystad te bezoeken.
    In een lijst van mooiste gebouwen zou dit gebouw ook genomineerd worden.

  279. Ed zegt:

    Mijn genomineerde: het (voormalig) KPN hoofdgebouw naast het NS station Groningen. Fantasieloos en opgetrokken in de geestdodende gele steen van alle sociale woningbouw uit de jaren 80 en 90.

  280. Alie zegt:

    Allerlelijkste gebouw van Nederland: het Centraal Station van Den Haag. Terecht dat daar niks voor komt te staan, het valt niet te camoufleren. Er is maar één remedie: een (gecontroleerd) bommetje eronder en dan opnieuw beginnen…

  281. Jessica zegt:

    De stemprocedure is niet eerlijk aangezien 1 persoon onbeperkt vaak kan stemmen. Daarnaast is het niet duidelijk waarom de shortlist (al) bij 160 stemmen opgemaakt is, zeker als ook daar men onbeperkt vaak zijn stem kon uitbrengen. De negatieve gevolgen voor alle betrokkenen kunnen in deze tijd groot zijn, iets wat extra pijnlijk is als een stemprocedure op een dergelijke manier tot stand komt.

  282. Coen van Zwol zegt:

    Beste Jessica, verklapt een geheimpje! Inderdaad kan je onbeperkt stemmen, maar dan moet je wel handig zijn.

  283. martijn van berkum zegt:

    ik snap deze verkiezingen totaal niet. krijg de indruk dat ‘uitgesproken’ gelijk wordt gesteld aan ‘lelijk’. het zijn noujuist de duizenden niet uitgesproken gebouwen in nederland die zouden moeten worden genomineerd: dertien in een dozijn vinex wijken, kantoorparken met generieke blokkendozen, bouwmarkten, betonnen woonflats, platvloerse winkelcentra, prachtige oude woonwijken die plaats moeten maken voor fantasieloze yuppenwoningen enz enz.

    lelijkste gebouw van nederland is wat mij betreft de druiloor die deze selectie heeft gemaakt.

  284. Robert Gabriel zegt:

    Oops, de welstandscommissie in Amstelveen is een beetje in slaap gevallen ben ik bang….
    Hoe kon het gebeuren dat het hoofdkantoor van de KPMG groen licht heeft gekregen.
    Zelfs in de USA zou dit gedateerde, pas ogeleverde gebouw, genomineerd worden voor een regelrechte “Rotten Tomato”!

  285. Jaap Rinzema zegt:

    Ik vind de gebouwen op de korte lijst wel meevallen
    als ik de Kunsthal in Rotterdam als ijkpunt neem.

  286. pieter loopuyt zegt:

    Nederland blijkt vol petrolieümzeikers te zitten die zelfs een onschuldige verkiezing om zeep menen te moeten brengen,laat anderen aub rustig spelen en als je zonodig moet zieken doe dat dan in de politiek.

  287. Peter van der Els zegt:

    Een gebouw dat ik erg mis in deze korte lijst is het huidige stadskantoor van Delft. Dat steekt qua lelijkheid alle genomineerden met gemak naar de kroon, getuige de bijnaam: Het Zwembad. Verschil is hooguit dat het al wat ouder is dan de genomineerde gebouwen (ontwerp: Jo Coenen, 1986).

  288. Martijn zegt:

    Het geeft te denken dat een journalist van een vermeend kwaliteitsmedium als het NRC een onderzoek doet op basis van onduidelijke criteria en een flinterdunne selectieprocedure, met mogelijkerwijs verstrekkende gevolgen voor de (ongewenst) betrokken partijen.
    Bovendien blijkt uit jouw reactie dat eventuele manipulatie van de het onderzoek en dientengevolge de mogelijkerwijs (zeer) vertekende uitkomst jou Siberisch laat.
    Mijns inziens zou je je moeten schamen voor je morele onverschilligheid en ben je een volstrekt incapabele journalist.

  289. Edgar zegt:

    Dus als ik het goed begrijp maakt het het NRC niets uit dat de in Coen z’n optiek ‘handige personen’ deze pol naar eigen smaak kunnen beïnvloeden, en dat het het NRC ook niets uitmaakt dat alle (onvrijwillige) betrokkenen met de schade moeten leven (of eigenlijk sterven). Echt schandalig voor een dergelijk medium, een onzorgvuldige pol als deze zou alleen door amateurs mogen worden uitgevoerd, men zou denken dat het NRC zich verantwoordelijk zou opstellen. Walgelijk om over lijken te gaan om wat sensatie nieuws te kunnen MAKEN.

  290. Ilse zegt:

    Zag ik nou goed dat de site gisteravond gekraakt was met het bericht dat deze pol vanaf het begin af aan gemanipuleerd is???? Nu is het er weer af, maar ik zie dat jullie ook geen reacties meer plaatsen, dus die van mij zal ook wel niet meer verschijnen. Misschien zou een excuses op z’n plek zijn naar iedereen die dit serieus heeft genomen (inclusief de Volkskrant)?

  291. Geert zegt:

    Dat Coen van Zwol als journalist van het NRC zo laconiek reageert op het feit dat deze pol gemanipuleerd kan worden vind ik verwerpelijk. Is hij zo overmoedig dat hij ook op gebied van ICT zichzelf geschoold genoeg vindt om namens de NRC een publieke mening te hebben? Het was me al niet duidelijk waarop deze shortlist gebaseerd is, waarom de foto’s van zeer wisselende kwaliteit zijn, alleen de architect wordt aangesproken op het resultaat (zeer naïeve houding), maar nu blijkt dat ook nog eens dat de stempol hoogstwaarschijnlijk de persoonlijke voorkeur van iedere willekeurige ICTer is. Wat amateuristisch, jammer, treurig dat een grote naam als de NRC zich hieraan verbindt….

  292. Janneke zegt:

    Zou de heer Van Zwol niet diep in zijn journalistiek-hart moeten worden geraakt als zijn bron niets blijkt voor te stellen? En ook de Volkskrant, die wel kan schrijven dat het een informele verkiezing is, maar als Piepo de Clown de verkiezing had gehouden hadden ze er vast niets mee gedaan (zeker niet als het van een amateuristische niveau is als deze pol)…. Maar goed, de heer Van Zwol is natuurlijk zo vol van zichzelf dat hij de illusie heeft dat deze verkiezing toch heus wel een beetje representatief is.

  293. Henk zegt:

    Ik heb met interesse naar deze korte lijst van gebouwen gekeken maar snap niks meer van het stemmen.
    Nu blijkt dat de initiator dhr Coen van Zwol al van af het begin wist dat het stemgedrag door een persoon onbeperkt kan worden bepaald, hij noemt dit een geheimpje. Dat doet mij denken dat hij zelf hier sturend in kan hebben gehandeld. Hier spreekt dus niet het volk maar iemand die graag ons wil terug brengen in de tijd van de drie molens zoals hij op de voor pagina illustratief heeft gezet. Bouwend Nederland en zijn opdrachtgevers kunnen hierdoor worden bang gemaakt, het is ten slotte een initiatief van het gerenommeerde NRC. Moe gestreden innovatieve architecten en adviesbureaus kunnen dan beter in verre landen werk gaan zoeken.
    Verder valt mij op dat de Volkskrant afgelopen donderdag meteen een kandidaat publiceert zonder even te checken of het NRC wel goed geïnformeerd is.
    Hoe weten de mensen nu of dhr Coen van Zwol of anderen met wrok niet alles hebben gemanipuleerd en velen er als makke schapen er achteraan huppelen.

  294. Edgar zegt:

    Proberen jullie nu de eigen lezers te misleiden door te doen alsof de laatste reactie afkomstig is van ene ‘Ron Rijghart’ die doorverwijst naar een ander deel van jullie site?! Schandalig dat jullie als klap op de vuurpijl zo omgaan met mensen die geïnteresseerd zijn in jullie onderwerpen… Hieruit blijkt dat jullie in het geheel niet objectief omgaan met zogenaamd neutraal discussieforum, mijn commentaar van zo even was misschien niet aardig, maar netjes en publiceerbaar zoals de andere berichten. Wat een teleurstelling om er achter te komen dat het NRC zich hieraan bezondigd!

  295. Coen van Zwol zegt:

    Dames, heren,
    Laat ik hierbij zeggen: er is een mogelijkheid om de zaak te manipuleren. Maar u kunt niet zomaar meerdere malen op hetzelfde gebouw stemmen. Voorts wil ik u graag vragen: haal diep adem, tel tot tien en denk aan mooie dingen. Deze verkiezing is een aardigheidje. De uitslag volgt later deze week.

  296. de Ruijter zegt:

    Ik heb net 20 keer gestemd op een gebouw, niet omdat ik het lelijk vindt, maar om even te kijken of het inderdaad niet ‘zomaar’ kan… Het is best te doen ondanks mijn zeer beperkte kennis van computers en websites, krijg ik nu straf? De uitkomst hangt dus eigenlijk af van diegenen die niet veel te doen hebben, of van de in Coen z’n optiek handige jongens. Maar dat zal vast niet worden vermeld als de uitslag bekend wordt gemaakt!

  297. Coen van Zwol zegt:

    @De Ruijter: ja, je krijgt straf. Mag ik je adres? (-;

  298. de Ruijter zegt:

    @Coen: later misschien, ik heb vandaag niet zo veel te doen dus ik ga nog even fijn door stemmen…

  299. Emil Havas zegt:

    De Stadshaard is een mooi gebouw, misschien past het niet bij zijn omgeving. Wat een zotte uitslag.

  300. de Ruijter zegt:

    Ik heb niet de site gekraakt, maar wel vandaag met veel geduld 200 stemmen op diverse gebouwen uitgebracht. Ik vind het dan ook zeer naief van het NRC te denken dat alleen gisteravond iemand een poging heeft gedaan de poll te manipuleren…

  301. Coen van Zwol zegt:

    @De Ruijter: Yep, het is mij bekend, zo doe je dat. Maar ik heb de indruk dat iemand toch echt nog een andere manier had gevonden, want het aantal stemmen ging opeens omhoog van vier- naar zevenduizend …

  302. Janneke zegt:

    Een dergelijke discussie of verkiezingen is natuurlijk alleen van waarde als er niet zo gemakkelijk mee gerommeld kan worden. Ook ik heb proef op de som genomen en na ongeveer 50 keer stemmen (nog voor ‘de avond’ en niet op The Rock) werd ik het moe.
    Waar blijkbaar iedereen inclusief het NRC aan voorbij gaat is de verstrekkende gevolgen voor, in dit geval, de architecten, opdrachtgevers etc. etc. Of men nu sympathie voor deze partijen heeft of niet, het heeft wel degelijk gevolgen. Dit is extra pijnlijk als de pol ook nog eens niet representatief is, dus niet echt een afspiegeling is van de mensen die de gebouwen lelijk vinden. Niemand schiet er dan iets mee op, behalve diegenen die hun stem letterlijk heel vaak hebben laten gelden.
    Maar goed, het NRC vindt het kennelijk belangrijker wat sensatie nieuws te publiceren, dus deze verkiezing zal toch in het NRC Handelsblad verschijnen als ware het redelijk representatief ongeacht de gevolgen voor alle (onvrijwillige) betrokkenen. Dit met het argument dat ‘toen alles nog ok was’, waarom dat wordt aangenomen wordt niet verder onderbouwd, noch wordt aangegeven welke stemmen wel en welke stemmen niet worden meegerekend.
    Ik ben benieuwd wanneer het moment aanbreekt dat zij (of iemand anders die meer te zeggen heeft dan wij nu) beseffen dat het heel amateuristisch en onverantwoordelijk is om je te beroepen op een dergelijke pol om bijvoorbeeld het lelijkste gebouw van Nederland uit te roepen, zeker als je een medium vertegenwoordigd als het NRC.

  303. Bob zegt:

    Veel is hierboven al geschreven.
    Lelijk is vooral de politieke keuze die de RCE heeft gemaakt: een nieuw gebouw plaatsen voor henzelf, terwijl er enorm veel historische complexen leeg staan en wachten op herbestemming. U moet weten dat de RCE herbestemming van oude gebouwen tot een van haar beleidsmatige speerpunten heeft verheven. Maar er zelf naar handelen…
    Bovendien, er staat 1,5 miljoen vierkante meter kantoorruimte leeg in Nederland. Waarom moet het Rijk dan zelf nog meer kantoren bijbouwen? Slechte voorbeeldfunctie!
    Voorts detoneert het gebouw met de omgeving. Gaat u eens kijken, vanaf de Eem richting de stad. Het bouwwerk – met haar zeer hoge, blinde muur aan spoorzijde – verstikt de Middeleeuwse binnenstad met haar mooie, bescheiden skyline van kerktorentjes. Het gesuggereerde versterkende effect van het RCE gebouw op de naastgelegen historische stadskern, is er een van gezochte argumenten die architecten en megalomane stadsbesturen steeds hanteren om maar te kunnen blijven bouwen. Feit is dat dit gebouw net zo goed in Den Haag had kunnen staan, of in een polder in Zeeland (ook daar heb je luchten die weerkaatst worden in het glas). Het harde contrast tussen de oude stad en het nieuwe gebouw doet afbreuk aan de zo gewaardeerde kleinschalige karakter van de binnenstad.
    Vanaf de stadskant bekeken lijkt het gebouw meer op een glasbak. Kortom, Amersfoort had dit gebouw niet nodig om mooi gevonden te worden.

    Ik zie het als een gebrek aan talent van het Rijk haar eigen beleid ten aanzien van stedelijk schoon, historische binnensteden en herbestemmen van monumenten in de praktijk te brengen.

  304. Michiel zegt:

    Dit is zelfs mij te dol: Is er de laatste tijd nog iemand in Zaandam geweest?
    http://www.dowkimbrell.com/2010/07/07/i-just-like-it-cause-it-sucks/

  305. christiane jean zegt:

    de blauwe toren die naast die kerk in Enschede is gebouwd. Beide torens staan te dicht op elkaar en dat verstoord het beeld. dus niet genoeg nagedachten over over de plek?

  306. mr. V. Wosten zegt:

    Geachte heer van Zwol, geachte redactie,

    Het genoemde onderwerp is zeer goed gekozen, en houdt ook velen bezig (100-en reacties op dit blog!). Uw aanpak vind ik echter treurig, en is hierboven ook al meermaals gesteld.

    U toont vooral een 8-tal uitgesproken bouwwerken. Hoewel die aanleiding kunnen geven tot de door u gewenste discussie, raakt deze lijst van 8 op deze manier niet de kern. De 8 gebouwen lijken vooral een teveel aan karakter te hebben, waardoor die mogelijk hun omgeving kan wegdrukken. Om dat goed te beoordelen is zicht op de omgeving essentieel. Dat zicht biedt u niet (en is ook moeilijk te bieden), en daarmee is de lijst volgens mij ondeugdelijk.

    Een m.i. gelijklopend probleem is de stortvloed aan karakterloos bouwen, met als adembenemende voorbeeld de flatbouwmuur langs veel Belgische kusten (Middelkerke, Oostende: gaat dat zien en huiver!). In bijvoorbeeld Scheveningen hebben ze op dat punt ook flink hun best gedaan, en misschien zelfs beter. Door het Kurhuis te laten staan, komt de karakterloze lelijkheid van omliggende gebouwen extra goed tot zijn recht. Het karakterloos bouwen blijft in uw lijst buiten beeld, wellicht nog met uitzondering van de kooploods.

    Verder, ik snap dat u graag de actualiteit verslaat, en u zich daarom tot recente bouwwerken beperkt.
    Daarmee maakt u een goede bespreking van dit onderwerp wel erg smal. We hebben immers ook te beslissen wat zo lelijk is dat het liefst vlot weg moet. Bij karakterloos bouwen is dat doorgaans ook makkelijker te realiseren dan bij de gebouwen die u toont.

    Afsluitend een tip voor wie wil. Het (dis)functioneren van welstandscommissie houdt weinigen bezig, terwijl daar de grootste schade wordt aangericht (althans, daar zou dit onderwerp als nergens anders moeten spelen). Het functioneren van de welstandscommissies (vroeger zo fraai ‘schoonheidscommissie’ genoemd, maar die term werd onhoudbaar gevonden…) zou zo veel transparanter moeten. Daar zit m.i. de ingang om dit onderwerp beter aan de oppervlakte te krijgen.

    Ik hoop stellig op een beter gerichte voortzetting.

  307. rob mos zegt:

    Wat leuk dat dit onderwerp zo leeft. Meer reacties zelfs dan wanneer de Telegraaf uitnodigt te reageren op een bericht over Geert Wilders. Je ziet dat over smaak niet valt te twisten. Wat ik lelijk vind blijkt door anderen juist mooi gevonden te worden. Maar goed: mijn smaak dan. Je plakt een gebouw niet vol met badkamertegels. Dus dat onding in Enschede had verboden moeten worden, om maar eens een polulaire uitdrukking van dit tijdsgewricht te gebruiken. Ook ben ik allergisch voor een gebouw dat vol zit met gekleurde vlakken, waarmee het Achmea gebouw voor mij afvalt. Winkelcentra zijn nooit mooi. Kijk naar een willekeurige Ikea vestiging etc. Voor de rest valt iets te zeggen voor de architecten die iets origineels uitproberen. Zoals gezegd: ieder zijn smaak.

  308. evA zegt:

    ik vind de meeste best oke. stoor me er niet aan. dat oranje geval is gesponserd door de staatsloterij geloof ik.

    de ergste als ik moet kiezen is nr 6. ook gezien de functie.

  309. Elmer Hartkamp zegt:

    Het enige echt lelijke gebouw van de lijst vind ik nummer 8, maar ja, van dat soort 13-in-een-dozijn winkelbunkers staan er natuurlijk veel meer in Nederland.

    De rest vind ik reuze meevallen, en zullen over 50 jaar als iconen worden beschermd.

    Verder vind ik Eindhoven het lelijkste gebouw van Nederland. Snel afbreken en opnieuw beginnen.

  310. Rob zegt:

    3. KPMG

  311. Marcus zegt:

    Het kpmg gebouw is naar verluid door de partners zelf ontwikkeld. Ontwikkel- en beleggingsresultaat komt de partners direct ten goede. Bezuinigen op ontwerp en materiaalgebruik is dan verleidelijk. Bovendien zal zo’n belangrijke werkgever in gemeentelijke overleggen flink door kunnen drukken. Waar is het onafhankelijke oog dan nog?? Schokkend is het gegeven dat even verderop het niet bepaald krappe voormalig onderkomen vooralsnog leeg staat….

  312. julia koelewijn zegt:

    RCE wint wat mij betreft: door de bouw van deze mammoet is de prachtige middeleeuwse Koppelpoort gereduceerd tot een iel muisje.
    Verder zijn de bakstenen niet goed gemixt tijdens de bouw, zodat de blinde muren nog lelijker zijn geworden.
    Voor het overige ben ik het helemaal eens met het commentaar van Bob.

  313. Arjan zegt:

    Stuk voor stuk lelijke gebouwen.
    Behalve het automuseum.

    Het is goed te zien hoe ver we van onze natuurlijke omgeving afstaan… Waar we veel gezonder in zijn.

    Gek he ? Zoveel depressies in de stad.

  314. Wessel Franken zegt:

    Kan ik alvast een kandidaat aandragen voor 2015? Dat zou dan zijn de geplande nieuwbouw voor het Internationaal Strafhof op het terrein van de Alexanderkazerne in Den Haag.

  315. Frank zegt:

    Zijn we als nederlanders niet bij uitstek een handelsnatie? Is Dutch Design niet het afgelopen decennium hét exportproduct bij uitstek geweest waarmee we ons als land kunnen profileren?
    Een groot deel van deze shortlist getuigt weer van een bijzonder bekrompen poldermentaliteit waarmee we alle hoge bomen die de boer niet vreet weer met de grond gelijk maken. Alsof architecten het nog niet moelijk genoeg hebben met deze crisis. Het spreekt voor zich dat de interpretatie van deze controversiële architectuur subjectief is. Laat uw lezers a.u.b. haar waardering uitspreken voor architectuur die zij positief vinden opvallen. Dan ontstaan er ook geen discussies als deze die vervallen tot het niveau waarop men aan Jackson Pollock vraagt om binnen de lijntjes van Mondriaan te kleuren.
    Overigens laat dat niet weg dat het KPMG gebouw een stedenbouwkundige misdaad is die in schaal geen enkele relatie meer kan hebben met zijn context. Dat de gevel een architectuurhutspot is maakt dan ook niet meer uit.

  316. Stijn zegt:

    Als dit soort gebouwen genomineerd worden dan kan kun je alles betwisten. Dan is kan alles lelijk zijn en alles mooi. Echt lelijk zijn de goedkoop geproceerde dertien in een dozijn gebouwen die afbreuk doen aan de hoogwaardige omgeving waarin ze zijn gezet. Bijvoorbeeld een zielloze betonnen kolos op de Herengracht.
    Deze lijst heeft geen enkele toegevoegde waarde. Ik vind hem persoonlijk meer kwetsend en een speeltje voor mensen die niks van architectuur begrijpen.

  317. Maarten VS zegt:

    Dit zijn willekeurige gebouwen en ik mis argumentatie en achtergrond. Wat zijn bijvoorbeeld de voorwaarden om een gebouw voor zo’n wedstrijd te nomineren? En waarom geen jury? Ik las net in NRX next een artikel dat 1/3 van de architecten werkeloos thuis zit, geef hun de opdracht enkele gebouwen te selecteren (met argumentatie) en deze aan het publiek voor te leggen om te stemmen. Lijkt me beter dan willekeur.

  318. Jules Vismale zegt:

    Er zijn in Nederland nog genoeg lelijke gebouwen te vinden waaronder een aantal moderne stations in grote steden als
    ‘s-Hertogenbosch, Leiden, Nijmegen, Tilburg, Eindhoven, Helmond, Venlo, Sittard, Heerlen, Den Haag Centraal enz. maar ook Arnhem, Utrecht, Rotterdam en Breda lopen in de toekomst het risico om oerlelijke “stations” te krijgen! In steden als Groningen, Leeuwarden, Amsterdam, Haarlem en Maastricht bouwen ze lelijke hoogbouw om de oude stations heen die weer gedeeltelijk van een afschuwelijk interieur worden voorzien! Nou kwam ik in 2011 te weten dat er ook een soort witte olifanten ontstaan in Nederland en dat zijn nutteloze en ongebruikte bouwwerken zoals tunnels, bruggen, viaducten en kantoren die nergens voor schijnen te dienen. Toch zouden bijvoorbeeld ongebruikte viaducten en spoorbruggen bij Zeist, Apeldoorn etc. (die over snelwegen lopen) wél omgebouwd kunnen worden tot ecoviaduct of een fiets- en voetgangersbrug zoals men tussen ‘s-Hertogenbosch en Waalwijk oude spoorbruggen deze nieuwe functies gaf en dat werkt uitstekend!

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.