Monument voor multicultureel Londen
Met een hoogte van 2,8 meter en een lengte van vijf meter is Yinka Shonibare’s Ship in a Bottle waarschijnlijk het grootste scheepsflesje ooit gemaakt. De flessenhals van het kunstwerk is zelfs zo groot dat een mens er doorheen zou kunnen kruipen. Sinds een paar weken is Shonibare’s kunstwerk te bewonderen op Trafalgar Square in Londen, waar het is neergezet op een voetstuk dat beter bekend staat als The Fourth Plinth. Het zeilbootje is een replica – schaal 1:30 – van de Victory, het schip waarmee Lord Nelson in 1805 de slag bij Trafalgar won. Net als de Victory beschikt ook Shonibare’s boot over 37 zeilen en 80 kanonnen. De enorme glazen fles werd in Rome gemaakt, door een aquariumspecialist.
Sinds 1999 worden regelmatig beeldend kunstenaars uitgenodigd om een sculptuur te maken voor The Fourth Plinth, het voetstuk dat ooit bestemd was voor een ruiterstandbeeld van William IV, maar dat wegens geldgebrek leeg bleef. Eerder al zorgde Marc Quinn voor veel ophef toen hij er een beeld van een gehandicapte zwangere vrouw op plaatste, en vorig jaar nog nodigde Anthony Gormley inwoners van Londen uit om zich als levend kunstwerk op het voetstuk tentoon te stellen.
Shonibare’s bijdrage is misschien wel de beste tot nu toe. Omdat het zo mooi inspeelt op de geschiedenis van het plein. Vanaf zijn hoge zuil, elders op Trafalgar Square, kan Lord Nelson nu namelijk perfect neerkijken op zijn beroemde Victory.
De Brits-Nigeriaanse kunstenaar heeft vaker werk gemaakt dat inspeelt op de koloniale geschiedenis van Europa. Kenmerkend zijn de Afrikaanse stoffen waarmee hij zijn sculpturen maakt; kleurrijke doeken die in werkelijkheid geïnspireerd waren op Indonesische batikprints en die fabrieksmatig werden geproduceerd in Nederland om vervolgens te worden afgezet op de Afrikaanse markt. Ook nu weer zijn de zeilen van het schip gemaakt van die vrolijke lappen, die Shonibare kocht op de markt in Brixton.
Dat betekent trouwens niet dat dit kunstwerk bedoeld is als kritisch statement. Zelf zegt Shonibare dat hij met Nelson’s Ship in a Bottle vooral Londens multiculturele samenleving wil vieren. ,,Het is een ode aan de immense etnische weelde van Londen”, zei de kunstenaar in een interview met The Guardian. ,,De overwinning van Nelson maakte de zeeën vrij voor de Britten, en dat leidde weer tot het Londen dat we nu kennen: een dynamische, gevarieerde, multiculturele stad. Misschien is dit wel een monument dat zegt: leven en laten leven.”
Je zou willen dat wij in Nederland ook zo’n monument voor tolerantie konden oprichten. Zijn er nog lege sokkels te vergeven?
