Afgelopen week hield een zichzelf verkopend kunstwerk vele bloggers bezig. A Tool to Deceive and Slaughter betreft een glanzende zwarte doos, ter grootte van een verhuisbox. Het kunstwerk, dat continu verbinding zoekt met internet, zet zichzelf automatisch te koop op eBay. Via een ingebouwde processor kijkt het apparaat elke tien minuten of het verkocht is. Bij de koop is inbegrepen dat de nieuwe eigenaar het ding direct weer online brengt. Zodat het item zichzelf weer te koop zet ad infinitum. Tijdens het vervoer van verkoper naar koper is het object offline.
Wie het finale bod op eBay uitbrengt (dat kan tot zeven dagen na het eerste bod) wordt de tijdelijke nieuwe eigenaar. De zwarte doos staat op dit moment (woensdag 27 januari 2010, 11.26 uur) voor 4250 dollar te koop, met nog maar 1 dag en 12 uur te gaan. Als dit stuk verschijnt, is het werk waarschijnlijk aan het verhuizen of alweer opnieuw op eBay. De maker, kunstenaar Caleb Larsen (Michigan, 1979), heeft recht op 15 procent van alle transacties tussen kopers en verkopers. Wie zouden dat in godsnaam zijn?

Op eBay staan drie foto’s van het werk in een galeriesetting. Op één foto zie ik een hendel uit de doos steken, op de anderen zie je dat niet. Bij navraag blijkt dat wat ik voor hendel heb aangezien een ethernetkabel is, die opzettelijk niet is weggewerkt. De rest van de elektronica is dat wel. Caleb Larsen liet zich voor zijn doos inspireren door Box With the Sound of Its Own Making: een vierkanten houten kist met daarin een taperecorder met geluiden van de vervaardiging van het kistje, in 1961 gemaakt door Robert Morris.

In de verkoopovereenkomst tussen kunstenaar en verzamelaar liggen in achttien punten de spelregels vastgelegd. Op een blog las ik een juridische verhandeling: kunnen deze regels worden omzeild? Ergens anders hoorde ik zeggen dat het kunstwerk verdomd veel weg had van een piramidespel. Een rake opmerking want Larsen verwijst met zijn werk, volgens eigen zeggen, niet alleen naar Robert Morris maar ook naar teksten van de Franse filosoof Jean Baudrillard over het begrip veiling. Botweg luidt de essentie: „Geld bepaalt wat geld waard is.”

Het object wordt in de loop van de tijd niet per se steeds meer waard. Dat hangt af van hoeveel er geboden wordt. Als je dit kunstwerk koopt en gedwongen verkoopt, is onduidelijk of er verlies of winst wordt gemaakt. Het item is zeker geen hebbeding. Het geniale aan dit conceptuele werk is dat niemand het ooit zal bezitten omdat de logistiek van het kunstwerk dit verzekert.

In een videointerview vertelt de kunstenaar dat hij tijdens zijn kunststudie een bijbaantje had als internetmarketeer. Dat bracht hem op het idee om te onderzoeken of je op een speelse manier met kunst geld kan verdienen. Ik denk van wel. A Tool to Deceive and Slaughter past in ons internettijdperk en toont dat kunst de kunstmarkt niet nodig heeft.

http://cgi.ebay.com/ws/eBayISAPI.dll?ViewItem&item=190367275705

Dit verhaal is geplaatst op woensdag 27 januari 2010 om 12:11 uur.