Een zwaar beroep

Een zwaar beroep is een beroep dat bij langjarige uitoefening kan leiden tot blijvende fysieke gezondheidsschade. Deze beperkte definitie is afkomstig van de bewindslieden voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, minister Donner (CDA) en staatssecretaris Klijnsma (PvdA).

Donner zadelt bedrijfsleven op met lastige problemen

Zij stuurden vorige week de voorontwerpen van een wet naar de Tweede Kamer met daarin het ‘flankerend beleid’ bij de aangekondigde verhoging van de AOW-leeftijd.

In hun voorstellen leggen de bewindslieden een zware last op de schouders van werknemers- en werkgeversorganisaties en geven ze de aanzet voor een discussie die waarschijnlijk ook langjarig zal zijn. Want van een verhoging van de AOW-leeftijd is bij de huidige stand van het politieke debat pas sprake in 2020 (van 65 naar 66 jaar), respectievelijk 2025 (van 66 naar 67 jaar). Daarmee is de discussie over de AOW en over de definitie van zware beroepen vooral relevant geworden voor de generatie van pakweg 18 tot 55 jaar.

Donner en Klijnsma laten het aan de sociale partners over om met voordrachten te komen welke zware beroepen voor de speciale regelingen in aanmerking komen die de bewindslieden in hun voorstellen hebben opgenomen. Dat kan tot ingewikkelde discussies leiden, omdat een term als ‘zwaar’ bijna per definitie subjectief is en tijdgebonden, en deze categorisering bovendien voor werkgevers niet aanlokkelijk is. Een aanknopingspunt vormt de mate waarin vanuit bepaalde beroepen nu van arbeidsongeschiktheidsregelingen gebruik moet worden gemaakt.

De regelingen komen erop neer dat een werkgever ervoor moet zorgen dat een werknemer niet langer dan dertig jaar een zwaar beroep uitoefent door hem eerder ander werk aan te bieden en dus ook zonodig tijdig voor omscholing te zorgen.

Is het werk niet in het eigen bedrijf beschikbaar, dan moet de werkgever helpen bij het zoeken naar een baan elders. Deze regelingen gelden niet voor de beroepen die niet fysiek, maar wel psychisch zwaar zijn. Werkgevers moeten tijdig maatregelen nemen, aldus het voorstel, opdat in deze gevallen overbelasting van hun werknemers wordt voorkomen.

De afdelingen Personeel & Organisatie bij bedrijven mogen in de toekomst dus wel zwaar worden opgetuigd om deze klussen te klaren, waarbij voor kleinere bedrijven de vraag geldt of ze daartoe eigenlijk wel in staat zijn. Dus ook de brancheorganisaties kunnen er straks volop tegenaan.

Het beste wat ervan te zeggen valt, is dat de bewindslieden bedrijven stimuleren om op het gebied van arbeidsomstandigheden dusdanige maatregelen te nemen dat van een ‘zwaar beroep’ zo weinig mogelijk sprake is. En dat werknemers worden aangezet om na te denken over een loopbaan die hen in staat stelt tot het 67ste jaar door te werken en de gang naar een arbeidsongeschiktheidsregeling voorkomt.

Maar vooral valt op dat Donner en Klijnsma in hun plannen een zwaar beroep doen op het bedrijfsleven en dat de tot nu toe overzichtelijke volksverzekering AOW een stuk lastiger uitvoerbaar dreigt te worden.