Beleidskakofonie
De crisis is niet voorbij en we weten niet wanneer dat wel zo is. Met deze inzet verdedigde president Sarkozy van Frankrijk gisteren in een historische toespraak voor beide kamers van het parlement het beleid om voorlopig niets te doen aan het hoge Franse begrotingstekort, dat dit jaar meer dan 7 procent zal bedragen.
Zo’n tekort is dit jaar zeker geen uitzondering in Europa. Maar Sarkozy zei in het paleis van Versailles dat dit niet de tijd is voor zuinigheid. Hetgeen impliceert dat Frankrijk tot nader order het gat niet zal dichten. Hoewel het land moet moderniseren, is het juist in deze tijden goed af met zijn van oudsher grote staatsinvloed, aldus de president.
Het contrast met Duitsland, de belangrijkste partner in de Europese Unie, kan niet groter zijn. Op 12 juni nam de Bondsraad daar, na de Bondsdag, met een meerderheid van tweederde, een voorstel aan dat de begrotingsdiscipline in de grondwet zal verankeren. Vanaf 2016 zal de federale regering een structureel begrotingstekort van slechts 0,35 procent mogen voeren. En vanaf 2020 mogen de deelstaten in het geheel geen tekort meer voeren. Vanaf 2011 worden de maatregelen genomen om die toestand op tijd te bereiken.
Nu kan het zijn dat de recessie sneller eindigt dan nu wordt voorzien, en dat ook Frankrijk vanaf 2011 een begin kan maken met het weer op orde brengen van de overheidsfinanciën. De Nederlandse regering wil daar in dat jaar eveneens mee starten. Maar, zoals Sarkozy al zei, van zo’n snel herstel mag niet uit worden gegaan. Zelfs als het zo zou lopen, dan leert de geschiedenis dat het terugbrengen van een begrotingstekort zowel politiek als economisch een zware en langdurige onderneming kan zijn.
Duitsland heeft zichzelf nu daarentegen constitutioneel aan de mast laten binden om de lokroep van verdere economische stimulering te weerstaan en orde op zaken te stellen.
De waarheid ligt intussen in het midden. De crisis is zo ernstig dat een te vroege begrotingsdiscipline een economisch herstel in de kiem kan smoren. Maar als de overheidsfinanciën te lang uit het lood blijven, zaaien ze wel het zaad voor de volgende crisis. Of dat nu een uit de hand lopende schuldenlast is, een oplopende inflatie of een combinatie van deze twee.
Frankrijk en Duitsland zoeken dat midden niet op. Hun tweespalt in het hart van de eurozone is potentieel riskant voor de gemeenschappelijke munt, de euro. Het voeren van een gezamenlijk monetair beleid door de Europese Centrale Bank wordt er straks zo goed als onmogelijk door.
Bankpresident Trichet verzette zich gisteren nog openlijk tegen extra economische stimulering. En de Europese Commissie presenteerde op dezelfde dag een onderzoek waarin, in tegenstelling tot wat Sarkozy in Versailles zei, juist de stelling werd betrokken dat de relatief grote staatsinvloed de Europeanen niet crisisbestendiger maakt.
De beleidskakofonie, waartegen afgelopen herfst nog werd gewaarschuwd, begint fundamentele vormen aan te nemen.
Nieuwsthema: recessie.
