Benedictus de Brutale
Het Vaticaan wordt steeds brutaler. Begin dit jaar heeft paus Benedictus XVI besloten dat Italiaanse wetten niet meer automatisch ook in het pauselijke staatje van kracht zijn. Benedictus, die de kerk wil terugvoeren naar haar universele katholieke pretenties, denkt het Vaticaan zo zuiver te kunnen houden, al is onduidelijk of de Zwitserse garde voldoende is geëquipeerd om de verdediging echt ter hand te nemen. Zoals hij ook de gisteren gekozen, licht oecumenische Russische patriarch Kirill op afstand wil houden.
Dat moet de paus zelf weten, zoals de ruim één miljard gelovigen zelf moeten weten of ze hem volgen. Ook de katholieke kerk mag een zekere soevereiniteit in eigen kring genieten. Maar er zijn grenzen. Een artikel in l’Osservatore Romano, waarin werd beweerd dat de pil milieuvervuilend is, is nog simpelweg potsierlijk. De recente rehabilitatie van de Britse bisschop Richard Williamson gaat verder.
Williamson is een volgeling van bisschop Lefebvre, die zich nooit heeft neergelegd bij de modernisering van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965). Diens Priesterbroederschap Pius X kenmerkt zich door antidemocratische standpunten. De vroegere Portugese dictator Salazar en de Franse politicus Le Pen mogen zich in de sympathie van de broederschap verheugen. Immigratie uit islamitische landen is een gruwel, zeker als moslims zich niet laten kerstenen. En ook Joden doen er verstandig aan zich tot het christendom te bekeren.
Daarbij laat Williamson het echter niet. De man ontkent de Jodenvernietiging. „Ik geloof niet dat er gaskamers waren. Ik denk dat er twee- tot driehonderdduizend Joden in concentratiekampen zijn omgekomen, maar geen van hen in gaskamers”, zei hij op de Zweedse tv.
Het Vaticaan heeft zich van dit „persoonlijke idee” gedistantieerd. Williamson mocht later toch terugkeren in de moederschoot. Dat is voor het Opperrabbinaat in Israël, waar Benedictus XVI dit voorjaar een bezoek wil afleggen, aanleiding de toch al stroeve relaties met het Vaticaan te bevriezen. In Duitsland dreigt hetzelfde.
En Nederland, heeft dat hiermee verder niets te maken? Nee, zo simpel is het niet. Al is het maar omdat Nederland het Vaticaan erkent als soevereine staat. De post van ambassadeur bij het Vaticaan zou eigenlijk niet moeten bestaan. Er viel in 1925 zelfs een kabinet op, het eerste van premier Colijn. Maar omdat de realiteit nu eenmaal anders is, moet het gezantschap bij de Heilige Stoel nu echt eens aan het werk. Een demarche is het minste waartoe minister Verhagen (Buitenlandse Zaken) zou moeten overgaan. Ambassadeur Frank vertegenwoordigt in Vaticaanstad niet alleen de 29 procent van de Nederlanders die zich katholiek noemen, maar alle (on)gelovige burgers. Met de rehabilitatie van Williamson is de paus een grens overgestoken. Hem kan nu te verstaan worden gegeven wat de Nederlandse regering vindt van antisemitische praatjes, zeker als de pauselijke hiërarchie die met de mantel der liefde bedekt. Als de ambassadeur dat niet kan of durft, heeft de post nog minder zin dan ze toch al had.
Reacties op nrc.nl/discussie
