Gesprekspartner Gaza
Sinds het begin van de inval in Gaza opereert Nederland behoedzaam. Dat is logisch. Want Nederland heeft een ambivalente houding. Enerzijds wil het een Palestijnse staat. Maar traditioneel koerst Nederland op Israël. Met de ChristenUnie zit er nu zelfs een partij in de regering die zich „op bijbelse gronden met het Joodse volk verbonden weet”.
Het kabinet is, wellicht daarom, niet bereid de Israëlische inval in de Gazastrook als disproportioneel antwoord op de raketbeschietingen door Hamas te beoordelen, ook niet na de beschieting van een school waarbij zeker veertig burgers omkwamen. De regering wacht, blijkens de brief die minister Verhagen (CDA, Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer stuurde, op nader onderzoek door de VN in Gaza. Premier Balkenende verwoordde deze positie afgelopen zondag zo. „Veroordeling van Israël heeft geen zin, je moet beide partijen aanspreken”, zei hij in het tv-programma Buitenhof over het tweesporenbeleid van dit kabinet.
In deze ene zin verschool zich precies de dubbelzinnigheid van dit beleid. Los van de vraag of het zin heeft als hij beide partijen toespreekt, Nederland wil dat niet eens. Hamas is voor de regering nog steeds geen gesprekspartner, omdat de beweging als terroristische organisatie te boek staat. Zeker minister Verhagen maakt tot nu toe geen aanstalten de deur voorzichtig op een kier te zetten. Die geprononceerde houding weerhoudt hem er echter niet van de lijn naar Iran open te zetten. Verhagen heeft, verklaarde hij gisteren in deze krant, niet alleen Tsjechië als voorzitter van de Europese Raad gevraagd om Egypte te „bewerken” maar zelf ook „contact gehad met Iran om dit land ertoe te bewegen invloed op Hamas aan te wenden”.
Anders gezegd. Een dialoog met Hamas is voor de Nederlandse regering ondenkbaar. Maar met Iran, onmiskenbaar een invloedrijke leverancier en sponsor van de civiele en militaire vleugels van Hamas, praat Nederland wel. Dat is verstandig. Het is een cliché maar het klopt wel: vrede sluit je niet met vrienden maar met vijanden. Maar die houding zou ook jegens Hamas kunnen worden ontplooid, zoals op officieus diplomatiek niveau soms ook al gebeurt.
De dubbelzinnigheid op het officiële niveau is niet meer vol te houden. Ook niet binnen de kaders van het huidige regeringsbeleid. Nederland en Denemarken hebben eergisteren voorgesteld om Europese waarnemers langs de grenzen van Gaza te stationeren. Die zouden erop moeten toezien dat Hamas niet meer wordt bewapend als het „duurzame bestand”, waarvoor de presidenten Sarkozy van Frankrijk en Mubarak van Egypte bemiddelen, tot stand zou komen.
Die surveillance heeft alleen meer dan symbolische betekenis als er met alle partijen rond Gaza wordt gesproken. Dus ook met Hamas. De ontkenning van het bestaan van deze gewapende islamitische beweging heeft tot nu toe niet geleid tot minder geweld. Een diplomatieke opening moet nu een kans krijgen. Europa zou daarbij het voortouw moeten nemen. Nederland kan daarbij helpen.
Lees hier meer over Israël en Gaza
Reacties op nrc.nl/discussie
