Zes jaar na de moord

De erfenis van de politicus Fortuyn, vandaag zes jaar geleden vermoord, is geen rustig bezit. Andere politici hebben zijn ideeën overgenomen. Hiervan zijn de twee meest  opvallende de partijleiders Wilders (PVV) en Verdonk (Trots op NL). Wilders heeft vooral de gedachten die Fortuyn formuleerde in zijn boek Tegen de islamisering van onze cultuur (1997) tot de zijne gemaakt. Verdonk ontleent aan Fortuyn onder meer haar gerichtheid op directe democratie en haar kritiek op het ambtenarenapparaat. Wilders verwierf in één keer negen zetels in het parlement. En ookVerdonk heeft  in potentie een ruime achterban, ervan uitgaande dat de opiniepeilingen een redelijke indicatie geven van electorale trends. Dit duidt erop dat kwesties die Fortuyn aanroerde, nog altijd wachten op een goed antwoord vanuit Den Haag.

Veel kwesties in de politieke actualiteit zijn te herleiden tot Fortuyns optreden. Wat zijn gedachten betreft over de modernisering van het Nederlandse systeem van representatieve parlementaire democratie, hebben de bestaande machten standgehouden. Het huidige kabinet is zelfs druk bezig met restauratie van oude verhoudingen. De meest sprekende voorbeelden zijn het terugdraaien van de initiatieven inzake het kiezen van de burgemeester en andere recente maatregelen, bedoeld om mogelijke directe invloed van burgers op het binnenwerk van de politieke machinerie te blokkeren.
Dit valt vooral te betreuren omdat het kortzichtig is uit te blijven gaan van de eeuwige houdbaarheid van het huidige stelsel. Het gevolg is dat verschillende actoren van het politieke spectrum zich hebben opgesloten in hun eigen gelijk. Dat leidt al gauw tot oververhitting.
Voorbeeld is het idee van staatssecretaris Bussemaker (Welzijn, PvdA) om voor kinderen van immigranten in het onderwijs over de Tweede Wereldoorlog te werken met figuren die hen aanspreken. Dat kan zinvol zijn maar de bijdrage van allochtonen aan het verzet moet niet worden overdreven. Evenmin is het zinvol daarover dan weer een spoeddebat aan te vragen zoals de PVV heeft gedaan. Ook is er stellig sprake van corruptie onder Antilliaanse bestuurders. Maar het gaat niet aan om, zoals Kamerlid Brinkman (PVV) doet, allen over één kam te scheren. Net zoals het contraproductief is Curaçaose politici uit te maken voor „huilende kinderen”, zoals de afgevaardigde vanochtend deed op Radio 1.

Ook het kabinet kan wat meer de deugd van de temperantia, de gematigdheid, nastreven. Een Kamermeerderheid wil het antieke verbod op de smalende godslastering afschaffen. Dan heeft het geen zin om, zoals minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA), het tegenovergestelde na te streven, namelijk een totaal verbieden van alle mogelijk kwetsende uitlatingen over andere godsdiensten en levensovertuigingen. Dat jaagt tegenstellingen aan en brengt alleen meer instabiliteit.
Opgefokte emoties, generaliseringen en misplaatste trots brengen oplossingen niet dichterbij. De les van de episode-Fortuyn moet zijn dat democratie gebaat is bij een koel hoofd, een zakelijke benadering en een warm hart.    


Dit bericht heeft 8 reacties op “Zes jaar na de moord”

  1. Henk Mommaas zegt:

    Het artikel vergeet Balkenende aan de beide populisten toe te voegen. Zijn gevleugelde woorden tijdens de bevrijdingstoespraak in Rotterdam waar hij de VERHUFTERING van onze samenleving meende te moeten typeren, bezorgde hem deze twijfelachtige eer. Let wel, hij plaatst zich op het einde van deze bende van drie. Dit zonder twijfel gesteund door zijn juristen, companen en bewindvoerders Donner en Hirsch Ballin.
    Hier zijn geen enkele verzachtende omstandigheden op van toepassing. Deze heren lijden aan een ernstige vorm van bewustzijnsvernauwing.
    Definitie: toestand waarin zekere voorstellingen niet tot het bewustzijn doordringen. Daaraan toegevoegd: hoogmoed.
    Definitie: trotsheid, opgeblazenheid, laatdunkendheid. Compleet afgerond met een dosis narcisme.
    Definitie: ziekelijke liefde voor zichzelf.

    En het schilderij is in magisch realistische stijl in vol ornaat ter expo gereed

  2. Frank Lenssen zegt:

    Eerlijk gezegd weet ik niet of er een ‘erfenis van Pim Fortuyn’ bestaat. Al tijdens het politieke rampjaar met de LPF in het kabinet was volstrekt onduidelijk wat dat ‘gedachtengoed’ nu inhield, en hoe vaak Mat Herben of Winnie de Jong ook hemelwaarts keken en hun persoonlijke lijntje met Pim in werking stelden, niets werd helderder. Maar ja, toen al lagen de meesterwerken van Fortuyn in grote aantallen bij De Slegte, en recent veldonderzoek door mij heeft uitgewezen dat ze ook daar niet meer te vinden zijn. Vermoedelijk was ten slotte de shredder hun lot.
    Regelmatige navraag bij krantenlezende vrienden en kennissen leverde op zijn best elkaar sterk tegensprekende opvattingen op over de portée van Pims oeuvre, en op zijn slechtst een meewarig hoofdschudden (nu ja, ik heb geen Telegraaf- of AD- of HP/De Tijd-lezers in mijn omgeving, dat zij gezegd).
    Ook kan ik geen chocola maken van wat Wijnschenk, Eerdmans, Heinsbroek, Bomhoff, Varela en ene Michiel Smit in die tijd ten beste gaven.
    Fortuyn, Wilders en Verdonk zijn eerder symptomatisch voor het algemene gevoelen van een groot aantal kiezers dat niet werkelijk weet waar de oorzaak van zijn onvrede gelokaliseerd moet worden. Denkelijk heeft die onvrede te maken met de vaststelling dat immense materiële welstand tot verslaving en verveling leidt, en dat een snelle echtscheiding en zulks meer ook al geen soelaas bieden. En dan rest, na het overleven van alcoholisch of anderszins geïnspireerde katers, alleen nog maar de hang naar oppervlakkige sensatie, die zich vertaalt naar een adoratie voor politici van uiterst twijfelachtig allooi.
    In dit klimaat dan kreeg een jaar of zes geleden een groepje reactionaire CDA-lieden zijn kans, en ditzelfde groepje is superieur in één ding: gewetenloos opportunisme. Dat verklaart dan weer dat Balkenende c.s. maar geen afstand willen nemen van de weerzinwekkende onzin zoals vertoond door Verdonk en Wilders – ze weten maar al te goed dat ze deze komedianten in de nabije toekomst nog nodig kunnen hebben om op het pluche te blijven. En dat is een uiterst somber perspectief voor de toekomst.
    Het enige dat op dit moment nodig is, is werkelijke politieke moed. Moed om, nu het nog kan, iets op te geven, om daar de kiezende burgers hoop mee te bieden.
    Deze laatste alinea is gericht aan de Partij van de Arbeid. Eén stap terug kan nog steeds twee stappen vooruit opleveren.

  3. E. Starink zegt:

    Ook ik heb mij afgevraagd waaruit de erfenis van Fortuyn nou precies bestaat – behalve uit een hoop gekrakeel over van alles en nog wat. Het commentaar van NRC geeft dat ook aan met het noemen van wat actueel gedoe over een wetsartikel en de Antillen – dat zijn dingen die we over een jaar alweer compleet vergeten zijn, is mijn inschatting.
    Fortuyn heeft in ieder geval geen gelukkige hand gehad in het kiezen van zijn vertrouwelingen. Het groepje hadjememaars à la Heinsbroek en andere clowns heeft het vergeetboek al lang en breed gehaald. Ik kan daar geen traan om laten.
    Kijkend naar vandaag is mijn indruk dat ‘de Nederlandse politiek’ nog steeds behoorlijk van streek is. Behalve de moorden op Fortuyn en Van Gogh hebben daar – denk ik – ook aan bijgedragen de uitglijer met het referendum over de Europese Conventie (met dank aan Balkenende II, of was het III?) en de recessie aan het begin van de 21ste eeuw (waar niemand wat aan kon doen). Zoekt men binnen Nederland een soort veiligheid die er nooit is geweest en er ook nooit zal zijn?
    Als ik alle maatregelen op mij laat inwerken die genomen zijn (verbod van flesjes en nagelschaartjes in vliegtuigen), resp. worden voorgesteld (bewaren van internetgegevens), weet ik vrijwel zeker dat daardoor niet één terrorist-in-spe meer zal worden gegrepen dan zonder die maatregelen. Politieke rookgordijnen dus.
    Het wordt hoog tijd dat er een werkelijke staatsman opstaat. Iemand die de signalen, maar ook de (on)mogelijkheden van de tijd verstaat en die helder naar voren kan brengen. In het huidige Nederlandse politieke landschap zie ik een dergelijke staatsman (of -vrouw) niet.

  4. Lion Cachet zegt:

    Fortuyn, Wilders en Verdonk hebben tenminste laten zien dat er andere mogelijkheden zijn dan lijdzaam toezien hoe dit landje stiekem verkwanseld wordt. Of het nu de media zijn die deze personen vanuit het linkse gedachtengoed konstant proberen af te breken of een prinses die met droge ogen verklaart dat de Nederlanders geen eigen identiteit hebben. De Nederlanders zijn het ook zat om verraden te worden door de huidige regerende politici en zullen vroeg of laat in opstand komen…

  5. Hans Meulenbroek zegt:

    Over een jaar of zes wordt Fortuyns moordenaar, Volkert van der G., alweer vervroegd in vrijheid gesteld. Dan zal het tien jaar geleden zijn dat Theo van Gogh werd doodgeschoten. Ik was met een televisieploeg voor RTL-Nieuws aanwezig bij de persconferentie van burgemeester Cohen in de Stopera in Amsterdam, enkele uren na de moordaanslag op Van Gogh. Door de hoofdcommissaris van politie werd de moord op Van Gogh meerdere malen aangeduid als ‘dit incident’. Het trof me daar en toen als een onkiese woordkeuze van de spreker.
    Nu begrijp ik dat je als beroepsprovocateur in de Nederlandse politieke cultuur niet lang meegaat. Vooral niet wanneer je weerklank krijgt en de (elektronische) media met je aan de haal gaan. Het lijkt er daarna op of het politieke bestel in dit land extra hard overhelt naar de andere kant. Om aan te geven dat een ‘incidentele’ provocateur zijn succes duur te staan komt en zeker, heel zeker niet moet denken dat hier tot iets anders wordt overgegaan dan de orde van de dag.

  6. Lisa van Wengen zegt:

    De manier waarop Rita Verdonk de erfenis invult van Pim Fortuyn, heeft meer te maken met de financiering dan met ideeën. Denk aan haar sponsors. Het verleden (LPF) leert wat een zooi dat kan geven, maar ook dat geldverstrekkers hun geld nooit belangeloos verstrekken.
    Wat het goede idee van Bussemaker in dit artikel doet? Wat is er mis mee om bijvoorbeeld de rol en situatie van Marokko (en sowieso Noord-Afrika) in WOII te betrekken bij het onderwijs aan Marokkaanse leerlingen? Wie zegt dat je het alleen over Nederland moet hebben?

    Zoals hierboven ook al aangekaart. Waarom wordt Balkenende buiten beschouwing gelaten? Denk bijvoorbeeld aan zijn huidige kruistocht tegen het blad Opinio.

  7. Jaap den Haan zegt:

    In 2002 werd ik in de maand april, vrijblijvend, uitgenodigd op de radio te komen, op zondag. Ik zei dat ik zou komen als het goed weer was, maar iedere keer was het weer erg slecht op zondag, en had ik last van een wat negatieve energie. Uiteindelijk zou ik op 5 mei komen, maar ik vertelde mijn interviewer dat hij nu zelf maar een verhaal van me moest maken, als ik weer niet zou – kunnen – komen. Hij heeft dat toen gedaan. Ik had er eigenlijk genoeg van.
    De volgende dag werd Pim Fortuyn vermoord door Volkert van der G., het was al na vijven.
    Nog iets later op die dag werd ik door iemand uitgenodigd om mee te gaan naar U.G. Krishnamurti die op bezoek was in Amsterdam.
    Ik ging, en werd geïntroduceerd vanwege een referentie die ik ooit had gemaakt naar Koot Hoomi.
    UG, een soort spirituele anarchist en rebel, die vroeger secretaris was geweest van de Theosofische Vereniging in Madras, India, vertelde me enige anekdotes over KH, en hoe hij die ooit nog had gezocht in Tibet, dat toen al was bezet door China. Bij zijn aanvraag voor een visum had hij als reden voor zijn reis genoemd te willen zien of het boeddhisme al was uitgeroeid in Tibet, zo vertelde hij. UG stond bekend een gruwelijke hekel te hebben aan elke vorm van iedere religie, zelfs boeddhisme. Maar niemand wist hoe sarcastisch hij was. Zijn grootvader had hem ooit aanbevolen: “Als je een schandaal maakt, moet je een groot schandaal maken, en geen klein.”
    Hij vertelde me verder hoe er een verhaal in de theosofie bestaat over hoe KH de doorslag had gegeven voor de invoering van het Engels in Amerika, door een simpele voorkeur.
    “Stel je voor dat ze daar nu allemaal Duits hadden gesproken?!” UG zei ook dat hij zich nooit had kunnen voorstellen dat het Britse Imperium uit elkaar had kunnen vallen, en dat hij ooit tegen Gandhi had gezegd dat die laatste India niet onafhankelijk had gemaakt, maar dat Hitler dat had gedaan, en het grootste imperium ooit heeft gemaakt: de VS.
    Ik heb UG een paar keer ontmoet. Waar hij toen logeerde en wat kleine samenkomsten had voor intimi zag ik die week Jimmy Carter en Fidel Castro nog op televisie, herinner ik me nu, maar dit terzijde.
    UG was hier toen vijftig jaar geleden voor het eerst in Nederland geweest vanwege de sterfdag van Madame Blavatsky op 8 mei.
    UG werd die week al snel door verschillende vrienden de Pim Fortuyn van de theosofie genoemd. Hij viel me trouwens behoorlijk af, maar dat moest ik als compliment opvatten volgens Wim, degene die me daar had geïntroduceerd.
    Ik heb het al verschillende keren over synchroniciteit gehad.
    Op 6 mei werd Pim Fortuyn door Volkert van der G. vermoord, een Zeeuw.
    Op 7 mei, vandaag, is Jan Peter Balkenende jarig, die in Zeeland is opgegroeid, en later, toen hij premier dreigde te worden of dat al was, Harry Potter werd genoemd. Dat was hij niet, ik wel.
    De een zijn dood is de ander zijn brood.
    Daar geloofden ze ook in.

  8. Lion Cachet zegt:

    Lisa van Wengen
    Volgens mij, en de meeste mensen die weleens een boek hebben gelezen, zijn onze bevrijders en de bevrijders van West-Europa de Canadezen, Amerikanen, Engelsen, Polen, Australiërs, Ieren, Schotten, Zuid-Afrikanen, vrije Fransen en anderen behalve de moslims. Die waren de vriendjes van Hitler en zijn vooral bekend geworden als uiterst wrede SS’ers die de Duitse SS overtroffen in hun wreedheden… De paar Afrikanen die aangespoeld zijn bij Walcheren zijn met de Fransen meegekomen en hebben geen schot gelost ter verdediging van wat dan ook…

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.