Doemdenken in de VS
Optimisme is een spreekwoordelijke Amerikaanse eigenschap. Nu de economie van de Verenigde Staten zienderogen verslechtert, wordt dit zwaar op de proef gesteld. Gisteren bleek dat de stemming onder Amerikaanse consumenten, bijgehouden door de Universiteit van Michigan, naar het laagste peil is gezakt sinds begin jaren negentig. Een andere vertrouwensindicator, van de Conference Board, wees er donderdag op dat de arbeidsmarkt door de Amerikaanse burger het slechtst beoordeeld wordt in veertig jaar. Ook andere vertrouwensindicatoren duiden erop dat de economische terugval die wordt voorzien, op zijn minst vergelijkbaar wordt met de recessie van begin jaren negentig.
Nu zijn verwachtingen niet altijd een goede maatstaf, maar ook de feiten spreken. De Amerikaanse industriële productie daalt, de arbeidsmarkt krimpt sinds twee maanden en wat vooral belangrijk is: de huizenmarkt maakt ongekende prijsdalingen door. Er zijn al zakenbanken die ervan uitgaan dat Amerika op dit moment reeds in een recessie verkeert.
De autoriteiten stapelen intussen maatregel op maatregel om te voorkomen dat de inzakkende conjunctuur uitmondt in een crisis. Een stimuleringspakket voor de consumentenbestedingen moet in de het derde kwartaal van dit jaar een impuls geven aan de economie. De Amerikaanse centrale banken bewerkstelligden twee weken geleden de overname van de wankelende zakenbank Bear Stearns. De twee grote, door de overheid gegarandeerde hypotheekinstituten mogen meer geld gaan uitlenen, en de centrale banken zelf zijn bereid voor honderden miljarden dollars aan defecte hypotheekleningen op hun balans te nemen en zo de banken te ontlasten.
Toch zullen de Verenigde Staten niet kunnen ontsnappen aan wat te lang is ontkend. Het land heeft boven zijn stand geleefd, de burgers hebben nauwelijks gespaard maar juist geleend en het buitenland heeft het resulterende tekort aangezuiverd. Welvaartsgroei wordt – en dat is ook in Europa het geval – niet langer verdedigd als een dagelijks te bevechten verworvenheid, maar is verheven tot een recht dat de burger van staatswege toekomt. De huidige crisis vindt haar oorsprong dan ook voor een groot deel in de kunstgrepen die zijn toegepast om de vorige recessie, van zes jaar geleden, te ontkennen: een oplopend begrotingstekort onder de regering-Bush en een veel te soepel monetair beleid met ultralage rentes. Het resultaat van al het goedkope geld was een ongekende speculatiegolf in de bankwereld, een opgeblazen woningmarkt die iedereen rijk leek te maken en een uit de hand gelopen tekort met het buitenland.
Die onevenwichtigheden zullen hoe dan ook moeten worden rechtgetrokken. De gestegen woningprijzen moeten dalen naar een houdbaar niveau. Pas als de resulterende verliezen op de hypotheken en aanverwante leningen duidelijk zijn, zal ook de crisis in het financiële systeem een oplossing kunnen vinden. De kredietcrisis, die ook Europa teistert, mag dan een zuiver financieel fenomeen lijken dat is losgezongen van de alledaagse werkelijkheid; de wildgroei heeft zijn wortels wel degelijk in de reële economie. Die staat er slecht voor. In de rest van dit jaar zullen de Amerikanen al hun optimisme nodig hebben.
maandag 31 maart 2008, 11:11 uur
Hoogste tijd dat het flitsgeld en gokkapitalisme beter worden beteugeld. Heeft de bankentoezichthouder in de VS zitten slapen of zijn de financiële producten zo vluchtig en complex dat het managment en de directie ze niet meer begrijpen of kunnen inschatten? Hoe solide zijn banken nog in de VS en in Europa?
De mobiliteit van flits- en gokkapitaal van aandeelhouders vertegenwoordigt geen duurzame economie met echte ethische en verantwoorde ondernemingswaarden, maar speculeert slechts met getallen.
Fusies, reorganisaties en overnames doen een aanval op de loyaliteit en motivatie van werknemers. Wie is er zeker van zijn baan? Bedrijven verkassen voor 1% kostenbesparing naar een ander land. Kortom, de macht van aandeelhouders ten koste van verantwoord ondernemerschap met lokale binding met het land van vestiging en iets terugdoen voor de gemeenschap of de aarde.
Alleen de directies lijken gebaat bij dit gokspel van aandeelhouderflitskapitaal en egoïstisch winstbejag. Kapitalisme is best, maar het moet in het algemene belang wel beteugeld worden, want de miljarden risico’s zijn uit de lucht gegrepen…
Verder spenderen de USA natuurlijk veel te veel geld aan kansloze en niet legitieme oorlogen (Irak en Afghanistan, nu escalerend naar Pakistan). Daarmee trekken de USA op een onverantwoorde manier Europa mee in het financiële en militaire moeras.
Hoe betrouwbaar is deze ons voorliegende (inzake Irak) militaire bondgenoot, de supermacht USA?
maandag 31 maart 2008, 15:09 uur
Als bondgenoot zijn de US een onbetrouwbare partner gebleken. De gemiddelde Amerikaan heeft een creditcardschuld van dertigduizend dollar en daarnaast een onverkoopbaar huis waar hij zijn hypotheek niet meer van kan betalen. Dit valt niet op korte termijn te herstellen.
Het nieuwe Vietnam, lees Irak en Afganistan, slaat dagelijks grote gaten in de staatsbegroting.
Europa begint te voelen in welk klassiek machtsdenken het zich heeft laten meeslepen. Hetzelfde dat zich in Argentinie heeft afgespeeld, kan nu in de US gaan gebeuren, als de middeninkomens worden aangetast slaat dit de bodem onder het vat uit en daar is nu weinig voor nodig, Greenspan gaat gelijk krijgen.
De enige kans dat de spirit kan worden hervonden zijn de komende presidentverkiezingen. Bij een persoonlijkheid als Obama zou dit nieuwe veerkracht kunnen betekenen, hij zou kunnen afrekenen met de grove blunders door met man en paard recht door zee te gaan. Bij Clinton is de ramp compleet en glijden de US verder af. Bush heeft catastrofes veroorzaakt.
maandag 31 maart 2008, 16:01 uur
Welvaartsgroei wordt niet als recht gevoeld, maar als noodzaak; het is overlevingsstrategie in de grote pyramide van de middenklasse.
De lage rente heeft de vorige recessie niet ontkend, de lage rente moest de bestedingen op peil houden om de zaak nog een beetje draaiende te houden en om met draaiende motor bij iedere kans op verbetering een vliegende start te hebben.
Daar is ook de kredietcrisis weer, teister teister.
Je hebt optimistische, realistische en pessimistische verwachtingen. Die zeggen niets over het huishoudboekje en alles over de dikke duim van de marktsociologie, het discours dat alles verklaart en nog niet eens kan bedenken of het brood morgen duurder of goedkoper zal zijn.
maandag 31 maart 2008, 19:04 uur
Er wordt weinig geld uitgegeven in de USA door de gemiddelde burger, mocht deze nog iets in de buidel hebben. Zij weten dat niemand weet wat dat geld eigenlijk waard is. Voorlopig wachten ze met het kopen van een nieuwe afwasmachine en al het andere wat niet te maken heeft met dagelijkse behoeften. Er denkt ook niemand meer over het kopen van een huis dat beter aangepaste ruimte zou bieden aan het gezin. De huizenprijzen zijn helemaal ‘in freefall’. De bodem is eruit. Dan gaat geen enkel weldenkend mens een beslissing nemen.
Het stimuleren van de koopkracht door middel van leningen tegen 1% trekt niemand meer aan. Men begint te ontdekken dat er uiteindelijk toch moet worden betaald, wat een wonder! Dat geldt ook voor de huizenmarkt. Het schijnt dat huizenbezitters die in de problemen denken te raken, omdat ze hun baan verliezen, en willen praten met de bank, gewoon aan de kant worden geschoven. De bank wil pas met ze praten als ze drie maandelijkse betalingen hebben gemist. Pas dan kan de bank de forclosure procedure in werking stellen. Dat is behoorlijk “stupide”.
Bij de bank gaat het over het volgen van de regels en niet over de mensen met wie ze te maken hebben. Dat gaat maar zolang goed en is financieel ook helemaal niet goed voor de bank. Mensen met financiële problemen moeten in hun huis blijven, zodat de waarde van het huis een beetje op peil blijft. Betalen voor het dak boven hun hoofd door middel van het laten zien van het maandelijkse inkomensstrookje van wie er onder dat dak woont. Zelfs als de bank tijdelijk slechts twee derde van de maandelijkse bijdrage binnen krijgt, zijn ze nog steeds beter af vergeleken met straten waar alle huizen te koop staan.
Misschien interesseert dat de banken geen bal. Het wordt gebruikt als een gerieflijk gebruik voor afschrijving.
dinsdag 1 april 2008, 00:22 uur
Iedere economisch welgestelde samenleving bestaat uit een kleine onderlaag, een kleine bovenlaag en een gigantisch grote middenlaag (het grijze middenkader genoemd). Als deze middenlaag in zijn massa wordt aangetast zijn de economische problemen onmiddellijk ontwrichtend groot.
De banken verliezen cashflow, echter verrijken zich aan het onroerend goed dat aan hen terugvalt, wat ze vervolgens weer kunnen verkopen en financieren.
Het is het gebrek aan cashflow dat de federal-reserve heeft doen besluiten geld te drukken en rente te verlagen, er moet geld in de roulatie komen. De consequentie is dat de waarde van dat geld vermindert en producten duurder worden. Een vicieuze cirkel. Trekt de burger zich terug op elementaire levensbehoefte uit overlevingsdrang, is dit het draaiboek voor een langdurige inflatie.
dinsdag 1 april 2008, 04:34 uur
Wie in de lekkende schuit zit, moet hozen. ‘t Vertrouwen dat het ook dit keer zal helpen, lijkt dus in de VS dunnetjes te zijn. Alle voorgestelde oplossingen hebben de fout dat het oplossingen zijn die als een soort balk op een lek van de schuit worden gehecht. Het zijn ‘patches’ die voorhanden zijn die worden toegepast met iets dat kan dienen als gereedschap: ‘t dondert niet, als het water maar wordt gekeerd zodat ‘t pompen gaat helpen!
En de VS hádden al héél andere zaken aan hun hoofd: zoals een gigantische dagelijkse uitgave voor twee oorlogen. Alsof dat niet met deze kredietcrisis te maken heeft!
OK. Geldmarktmensen zijn ook maar mensen, ze denken dat alles aan de systemen ligt die zij menen te kennen. Maar dat kan niet waar zijn. Er zijn GEEN gesloten systemen op aarde. Helaas hangt alles met alles samen. Maar daar hebben we geen politici en geen politiek voor op aarde! En de VS momenteel al zeker niet. En dus deugt de aanpak niet, maar de kritiek en de voorgestelde andere oplossingen evenmin.
Dom getokkel, ook van de weblogschrijver dezes.
dinsdag 1 april 2008, 19:49 uur
Wie gaat mensen eens een keer onderwijzen over het ondertekenen van contracten en wat dat allemaal inhoudt. Omdat er mensen zijn die uitsluitend lagere school hebben en hopelijk kunnen lezen wanneer ze 10 jaar zijn, is het op die leeftijd een eerste vereiste. Misschien komt de kans daarna nooit meer, omdat ze verder niet naar school gaan, of sporadisch.
Voor mijn part gaat het over de verkoop van eieren uit het kippenhok, de verkoop van de fiets of de kano. Als we het over aankoop van een huis en dus meestal aankoop van een hypotheek hebben, is het iets gecompliceerder, maar het mensen wapenen met een aantal vuistregels is het onderwijs toch wel aan hen verplicht.
woensdag 2 april 2008, 00:02 uur
Een overheid die aan te grote financiële verplichtingen ten onder dreigt te gaan, moet precies hetzelfde doen wat een gezin met problemen op dat gebied moet doen: snijden in de uitgaven. Dat betekent onmiddellijk stoppen met de uitzichtloze, geldverslindende oorlog in Irak. Alle niet urgente overheidsuitgaven uitstellen. Banken die te ruime financieringen hebben afgegeven op woningen, dwingen genoegen te nemen met tijdelijk minder aflossing.
Rust is vooral nodig om het vertrouwen in de economie te herstellen, zodat binnen afzienbare tijd het consumentenvertrouwen en de bestedingen weer toenemen. Alle oneigenlijke maatregelen, zoals renteverlaging, geven slechts kort herstel en leiden uiteindelijk tot nog grotere problemen.