Dure markt in de zorg
Sinds de invoering van concurrentie in de zorgverzekering, vorig jaar, zijn de kosten van de zorg explosief gestegen. Dat terwijl kostenbeheersing juist het belangrijkste argument was voor marktwerking. Als de kostenstijging zo doorgaat, wordt de zorgverzekering onbetaalbaar. Er is dus reden tot groot alarm.
Verzekeraars die met elkaar concurreren, blijken niet in staat de kosten in de hand te houden. Intussen worden de aanbieders ondernemers die hun omzet in de gaten moeten houden, omdat ze niet meer kunnen rekenen op vaste vergoedingen. Specialistengroepen richten al eigen bv’s op. Daar komt bij dat er een nog onbeproefd, gecompliceerd declaratiestelsel is ingevoerd, de zogeheten diagnose-behandelcombinatie. Volgens een onderzoek van de zorgverzekeraars en Boston Consultancy is het gevolg dat onder andere het aantal behandelingen van amandelen in één jaar met ruim een kwart is gestegen en het aantal behandelingen voor knieslijtage met een zesde.
Ziekenhuizen werken minder samen bij het gebruik van dure apparaten, zoals niersteenvergruizers. Ze kopen nu meer apparaten dan nodig zijn. Om de capaciteit toch zoveel mogelijk te benutten, wordt er nu eerder mee behandeld dan voor de invoering van marktwerking.
Dit kostenverhogende effect van marktwerking is elders allang bekend. In Zwitserland, waar in 1996 een dergelijk stelsel is ingevoerd, vlogen de kosten omhoog. Het vrije-marktstelsel in Amerika is zo duur dat veel mensen zich geen verzekering kunnen veroorloven. Er zit een tegenstrijdigheid in de ‘geleide concurrentie’ van een privaat verzekeringssysteem. Onvrij concurreren lijkt op langzaam racen. Private partijen willen hun winst maximaliseren, terwijl de klant die moet kiezen tussen alternatieven, voor zijn informatie is overgeleverd aan de professionele medische sector. Mensen weten precies welk restaurant het beste is, maar ze kunnen niet beoordelen wat de beste behandeling van nierstenen is. Daar komt bij dat veel onderdelen van de zorg nog niet aan de concurrentie zijn prijsgegeven. Verzekeraars verrekenen veel zorg onderling in een vereveningsfonds.
De klanten hebben nog niet de hele rekening betaald voor de gestegen kosten. Om te kunnen concurreren hebben veel verzekeraars op hun vermogen ingeteerd. Ook een aantal ziekenhuizen kampt met tekorten.
De Nederlandse Zorgautoriteit schittert nog door afwezigheid. Pas deze zomer komt ze met de resultaten van een eigen onderzoek, maar er moet nu al worden nagedacht over beheersing van de kostenexplosie. Nu het stelsel nog in een overgangsfase verkeert, kan er nog worden ingegrepen. Vanaf volgend jaar worden ziekenhuizen alleen per behandeling afgerekend, waardoor het aantal medische verrichtingen verder kan stijgen. Het Nederlandse zorgverzekeringsstelsel heeft altijd goede medische prestaties geleverd tegen kosten die niet bovengemiddeld waren. Er moet in de markt worden ingegrepen om die verworvenheid in stand te houden.
maandag 3 maart 2008, 15:20 uur
Het is een vermoeiende taak om steeds maar weer de marktgelovigen aan de jas te trekken. Deze ideologen zijn wat de Duitsers zo mooi als ‘unbelehrbar’ beschrijven: tegen beter weten, en tegen alle ervaringsfeiten in, spenderen ze al hun energie om hun particuliere obsessies aan de samenleving te slijten, ook al vereist dat, zoals ik al eerder aangaf, het verdonkeremanen van zeer zware nadelen en het excessief benadrukken van miniscule dan wel geheel vermeende voordelen.
En zo kan het gebeuren dat noch het Zwitserse, noch het Amerikaanse voorbeeld hen tot inkeer gebracht heeft.
Kan het nu werkelijk zo zijn dat binnen afzienbare tijd modaal verdienende Nederlanders hun huis verliezen of zelfs failliet gaan in geval van een ernstige ziekte zoals kanker, omdat een kostendekkende verzekering niet mogelijk was, dankzij de ‘zegenende tucht van de markt’?
Ik vrees dat het zo inderdaad zal kunnen zijn.
maandag 3 maart 2008, 15:39 uur
Wil je echt lachen, dan moet je wat achtergrondonderzoek doen naar de automatisering van die DBC’s. Die ICT’ers hebben ‘per ongeluk’ een nieuwe manier gevonden om DSM-IV te falsificeren. Blijkt namelijk dat de diagnose geen enkele voorspellende waarde heeft.
Iedere technische psycholoog kan je vertellen dat de diagnoses van iemand met een BIG-registratie niet valide en betrouwbaar zijn. Dus het is een bijna technische onmogelijkheid dat ze een goede voorspeller van de kosten zouden zijn.
maandag 3 maart 2008, 17:33 uur
Het heeft er alle schijn van dat dit onderzoek van Vektis en de Boston Consulting Group een cruciale fout bevat. Niets wijst erop dat het onderzoek er rekening mee heeft gehouden dat vrije prijzen op 1 februari 2005 zijn ingevoerd (en dus niet op 1 januari 2005). Er was dus in het jaar 2005 een maand minder om DBC’s met onderhandelbare prijzen te produceren. Dit verklaart op zichzelf al een groei van het aantal behandelingen in 2006 van circa 9%. Dit komt daarmee dicht in de buurt van de 10% die het onderzoek noemt. Het is dus maar zeer de vraag of er sprake is van een explosieve stijging van het aantal behandelingen. Dit onderzoek leidt wellicht tot onjuiste conclusies en onnodige commotie.
maandag 3 maart 2008, 18:01 uur
Marktwerking werd ingevoerd om alles efficiënter, klantvriendelijker en goedkoper te maken. Zo werd het in ieder geval voorgesteld in het begin van de jaren ’90 toen Europa losbrak. Ik geloof dat we hier weer eens behoorlijk voor de gek zijn gehouden. Al in 1995 had ik de indruk dat als ‘klantvriendelijk’ en ‘flexibel’ in een managementreclamepraatje werden genoemd in een zin, dat dan de prijzen gingen stijgen en de service werd geminimaliseerd. En dat klopt dus ook nog.
maandag 3 maart 2008, 19:11 uur
@Jan Muters
volledig mee eens. Vermoedelijk heeft Orwell nooit bevroed dat het liberale marktkapitalisme zijn idee van taalverkrachting veel nadrukkelijker en ook weerzinwekkender in de praktijk zou brengen dan welk ander ideologisch systeem dan ook.
Als je hoort: ‘klantvriendelijk’, ‘servicegericht’ of ‘flexibel’, nu, dan is het enige wat je zeker weet dat het ‘produkt’ dat nu juist allemaal niet is. Als je al door tien minuten ‘in de wacht’ tegen een peperduur betaalnummer heengekomen bent, wil ik eraan toevoegen.
Ten slotte wil ik er nog aan toevoegen dat wijlen de zogeheten ‘no-claim’ regeling, die door Hans Hoogervorst ooit ingevoerd werd om onnodig gebruik van medicijnen te voorkomen, óók van toepassing was op essentiële medicatie zoals antidepressiva. En dat is weer zo’n walgelijk voorbeeld van taalmisbruik door een onverbeterlijke marktgelovige.
maandag 3 maart 2008, 21:05 uur
Frank (5), om bij Orwell te blijven: het gaat nog veel verder en het begint zichtbaar te worden. Met name die niet bestaande terroristische dreiging, naast de aangeprate angst voor o.a. ongezondheid (roken, dik zijn etc.. Zie ook Michael Moore’s Sicko)
Orwell (uit artikel NRC 23/24-2-08): ,,De heersende klasse streeft uitsluitend uit eigenbelang naar macht en controle. Daartoe cultiveert zij vijandbeelden en houdt zij het land in een permanente staat van oorlog.” (WOII, Koude Oorlog, War on Terrorism). Angst creëren maakt mensen bang en zij laten zich controleren. bespioneren, moeten zich legitimeren en worden gecriminaliseerd. Met het vrije-marktkapitalisme is de bangmakerij en het angstaanjagen meegeslopen. Angst levert geld op!
maandag 3 maart 2008, 22:17 uur
In 2005 werd bij mijn man voor een eenvoudig oortoilet als gevolg van onjuist gebruik (misbruik) van een DBC-code 1261 euro! in rekening gebracht. Iets wat tot die tijd altijd rond de 70 euro had gekost, een redelijk bedrag voor een behandeling van ongeveer 5, hooguit 10 minuten. Het is een jaarlijkse, eenmalige behandeling die mijn man moet ondergaan a.g.v. een trommelvliesperforatie. Reclameren bij het ziekenhuis en de zorgverzekeraar leverde niets op. Ook niet nadat de Nederlandse Zorgautoriteit ons in het gelijk stelde en een juiste DBC-code voorstelde. De KNO-arts stelde zich op het standpunt dat niet de NZa, maar hij de behandeling bepaalde. Mijn man wist welke behandeling hij had ondergaan. Omdat mijn man een hoog eigen risico had, hebben wij hierop gereageerd.
Het gros van de mensen heeft geen eigen risico, die zal het niet uitmaken wat de medisch specialist of het ziekenhuis berekent, de zorgverzekeraar betaalt toch wel! Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat er de afgelopen jaren misbruik is gemaakt van deze nieuwe DBC-codes en mede daardoor de zorgkosten zo enorm gestegen zijn. De ziekenhuizen en beroepsorganisaties van medisch specialisten ontkennen dit natuurlijk in alle toonaarden. Mij lijkt dit een gedegen onderzoek wel waard.
Mijn man heeft overigens recent zijn oren laten reinigen bij een vrij gevestigde KNO-arts, kosten: 90 euro.
maandag 3 maart 2008, 22:20 uur
Marktwerking betekent dat de markt de prijs bepaalt. Vraag en aanbod zijn leidraad bij de vorming van de prijs. De introductie van marktwerking in de zorg laat fraai zien, ondanks alle restrictieve maatregelen waarmee het systeem is omgeven, dat we te weinig uitgeven aan zorg. De markt corrigeert dit nu duidelijk. Een consequentie waarmee de beleidsmakers blijkbaar vooraf geen rekening hebben gehouden. Naïviteit? Ben benieuwd met welke capriolen Den Haag dit keer komt om weer binnen het budget te geraken. Wie wordt deze keer de zwartepiet toegeschoven? Uiteindelijk blijven we Nederlanders: we weten het allemaal het beste, als er iets fout gaat hebben we het niet gedaan en willen we voor een dubbeltje op de eerste rang zitten.
dinsdag 4 maart 2008, 00:46 uur
Jullie zijn er met z’n allen ingetuind. Uiteindelijk je krijgt de regering die je verdient. Ik ben dan ook zeer blij dat ik in Ontario, Canada, woon.
dinsdag 4 maart 2008, 00:50 uur
Uitstekend artikel. Veel mensen realiseren zich niet dat marktwerking an sich ook in theorie niet leidt tot lage prijzen. Marktwerking leidt juist tot de hoogst haalbare prijs: de evenwichtsprijs. Bij een monopolie ligt het evenwicht meer naar de kant van de verkoper, bij volledige concurrentie meer naar de kant van de koper. De mate van concurrentie bepaalt hoe hoog of laag de evenwichtsprijs is. Een overheid die lagere prijzen wil stimuleren, moet dus concurrentie creëren bij eventuele marktwerking. Anders leidt marktwerking niet tot lagere, maar juist tot hogere prijzen, zoals nu in de zorg.
De zorg heeft twee inherente problemen met concurrentie, het eerste wordt veroorzaakt door beperkte mogelijkheden tot differentiatie op het gebied van kwaliteit. Je kunt je moeilijk voorstellen dat er een (individuele) keuze komt tussen een goedkope hartoperatie met 80% kans op succes en een dure met 95% kans, of een polis die recht geeft op het ene maar niet het andere. Alleen bij ‘luxe’ aspecten in de zorg kun je differentiëren. De zorg zal weliswaar in de praktijk nooit echt egalitair zijn, het bewust bouwen van een klassensysteem is een brug te ver (hoop ik toch).
Het tweede praktische probleem in de zorg is dat de concurrentie gezocht wordt op het niveau van verzekeraars, die zelf geen belang hebben bij lage zorgkosten, hoge zorgkosten betekenen namelijk omzetstijging én winststijging. De premies mogen immers aangepast worden aan gestegen kosten (hoogstens met wat vertraging van overheidswege). Ook relatieve kostenvoordelen op basiszorg door gunstige contracten moeten binnen de perken blijven, omdat ze anders de toegankelijkheid van de zorg kunnen beperken. Verzekeraars zullen zich dus richten op marketing en differentiatie in aanvullende verzekeringen om klanten te werven, en op interne operationele kosten en kosten van aanvullende zorg om hun marges te verhogen. Het waarschijnlijkst is het dan ook dat de kosten voor het basispakket zullen blijven stijgen, en de kosten voor het aanvullende pakket niet of minder.
Marktwerking in de zorg kan dus pas een succes worden als er echte concurrentie wordt gecreëerd tussen zorgaanbieders (uitvoerders, niet de verzekeraars alleen) op een manier die de kwaliteit van en de toegang tot de zorg niet beperkt. Daar zijn wel mogelijkheden voor, maar die vereisen langetermijnvisie, geduld en lef om te implementeren, een zeldzaamheid niet alleen in de politiek dezer dagen.
dinsdag 4 maart 2008, 09:42 uur
Paul Langendijk is duidelijk een marktdenker die de schuld voor eventueel falen dan ook niet bij de ideologie van de vrije markt legt, maar aan een niet nader omschreven ‘ons’, alsmede aan ‘de beleidsmakers’. Dat is voorspelbaar. Marktfan Milton Friedman wilde dan ook eigenlijk helemaal geen beleidsmakers, maar alle betrokken parameters als het ware hun eigen weg en waarde laten zoeken – en dat leidde onder veel andere dingen tot zijn volstrekt idiote voorstel om de FDA (de Food and Drug Administration) af te schaffen, zodat de vrije burger uiteindelijk zelf dan wel zou kunnen bepalen welke geneesmiddelen (en straatdrugs) hij of zij wilde consumeren. Ik citeer Martin Gardner (ex-hoofdredacteur van de Scientific American): ,,Als Friedman niet al bestond, hadden we zoiets als hem uit moeten vinden” (als sarcastisch en afschrikwekkend voorbeeld van hoe het echt niet moet.
De bijdrage van Maurits Bruel is heel wat overwogener. Hij dringt aan op echte concurrentie zonder kwaliteitsbeperking. Helaas is dat in de thuiszorg al een gepasseerd station. Gedegen, ervaren krachten worden ontslagen, en kunnen eventueel voor een fiks lager salaris terugkomen om hetzelfde werk te doen, dan wel vervangen worden door de goedkope alfa-hulpen. Dit is wéér zo’n schandalig voorbeeld van de manier waarop het marktfanatisme fatsoenlijke beroepen devalueert; hetzelfde kunnen we zien als we kijken naar hoe het werk van de postbode devalueert.
Wanneer, o wanneer vallen de schellen nu eens van de ogen bij al die hysterici die ten koste van alles die heilige vrije markt aanbidden? Als agnost noem ik toch maar ‘Het Gouden Kalf’, dat is een tijdloze parabel. Marktgelovigen zijn behept met een hoogst primitieve aanbidding van spiegeltjes en kralen. Tja.
dinsdag 4 maart 2008, 11:40 uur
Een volk dat zwicht voor hardvochtige, emotieloze liberale boekhouders verliest meer dan lijf en goed, dan dooft het licht.
dinsdag 4 maart 2008, 21:15 uur
De diagnose-behandelcombinatie is een godsgeschenk voor degenen die de zorg leveren. Absurde tarieven voor kortstondige ingrepen, die door niemand worden gecontroleerd of begrepen. De patiënt kan in veel gevallen niet overzien wat er aan extra kosten gemoeid is met een ingreep. De verzekeraar mag het medisch dossier niet meer inzien en kan alleen nog maar betalen in de hoop dat het gedeclareerde bedrag juist is voor de verleende zorg. Iedere controle is zoek. Eenvoudige vergissingen blijven onopgemerkt, om nog maar te zwijgen van malafide leveranciers van zorg, die misbruik maken van de situatie door er maar op los te declareren. Alleen door statistische afwijkingen kunnen deze malafide leveranciers opvallen. Blijven ze binnen de toegestane marge, dan is hun gedrag niet aan te pakken.
Invoering van marktwerking is bij voorbaat een mislukking in de gezondheidszorg, zolang een effectieve controle op de uitgaven niet mogelijk is. Jammer genoeg opnieuw een voorbeeld waar een eenvoudige theorie door de politiek als middel werd gezien om de kosten van de gezondheidszorg in de hand te houden. Als die theorie al niet blijkt te werken bij iets eenvoudigs als het taxivervoer, wat zal er binnen een kolos als de gezondheidszorg dan wel niet misgaan? De eerste verschijnselen die zich in het taxivervoer hebben voorgedaan, zijn nu ook al zichtbaar bij de gezondheidszorg: verminderde dienstverlening tegen maximale tarieven. Daarnaast is het idee alleen al dat je als patiënt zelf gaat shoppen waar een behandeling voordelig kan worden uitgevoerd te absurd voor woorden. Je gaat naar de eerste de beste die de zorg snel kan leveren. Alleen een wachtlijst laat een patiënt besluiten zijn heil elders te zoeken.
Als verzekeraars gaan bepalen waar een behandeling dient te worden uitgevoerd, is het voorrecht van de patiënt om te bepalen waar en door wie de zorg geleverd wordt onmogelijk. Waar de directe invloed van verzekeraars al zichtbaar is, zoals bij de verstrekking van geneesmiddelen, moet voor een ramp worden gevreesd. Niet de arts maar een MBO’er zonder enige kennis van medicamenten bepaalt straks op afstand welk middel de patiënt vergoed krijgt.
Na het onderwijs en de Belastingdienst zal straks de gezondheidszorg een pijler van de samenleving zijn, die door de politiek in al haar zelfoverschatting grondig is vernield. Gevreesd mag worden dat het net als bij het onderwijs ook twintig jaar zal duren voor er door een parlementaire enquête aan het licht zal komen wat er allemaal is misgegaan.
De Belastingdienst zal wel iets eerder doorgelicht worden, omdat de overheid de inkomsten te hard nodig heeft. Een massale staking van belastingplichtigen
is niet iets dat de minister van Financiën zich kan veroorloven.
dinsdag 4 maart 2008, 23:15 uur
De conclusie van Frank Lenssen is wat kort door de bocht. Ik constateer slechts wat er gebeurt. Beleidsmakers bedenken iets (dit systeem is bedacht onder Els Borst van D66!!) om aan de stijgende kosten een halt toe te roepen. Budgettering werkte niet. Het leidde tot wachtlijsten en ontevreden kiezers. Dan maar DBC’s. In Engeland werkte het niet en kostte het de samenleving zo’n 10 miljard pound sterling! In Nederland gaat het wel werken???? We hebben er inmiddels al enkele miljarden euro’s ingestoken. Een weg terug is er niet meer. Die miljarden zijn gebruikt om de ICT van de ziekenhuizen klaar te stomen voor de DBC’s.
Dat geld is niet helemaal weggegooid, er was immers wel iets in te halen in de zorg. De doelmatigheid kan verder omhoog als wij een EPD (elektronisch patiëntendossier) invoeren. Maar daar stuiten we weer op de bureaucratie en koudwatervrees van de waakhond voor onze persoonsgegevens.
Budgettering werkt niet. Artsen in loondienst werkt ook niet. Er zal een 9 tot 5 cultuur ontstaan. Het prikkelt niet tot excelleren. Dat laatste zou onze premier nu zo graag zien. Nederland weer in de top 3 van naties met de beste zorg. Dat heeft een prijs. Voor een dubbeltje zal je dit niet bereiken.
Nu kan je een commissie benoemen die uitzoekt wat nu voldoende is. Die hebben we gehad in de vorm van de commissie-Korthals. Zelf rijk geworden in de advocatuur vond hij dat medisch specialisten aan 120 euro/uur voldoende hadden. Wat wij ons als samenleving niet voldoende realiseren, is dat het medisch beroep een zwaar beroep is met een hoge verantwoordelijkheid. Hoewel de media vaak het tegendeel afspiegelen. Als een advocaat een fout advies geeft, dan gaat er niemand dood of raakt invalide. In de medische sector zit er echter een patiënt aan. Fouten of miscalculaties leiden wel tot invaliditeit of zelfs overlijden. Dit staat in schril contrast met de verantwoordelijkheid en de gevolgen voor een advocaat. Zijn teller loopt alleen pas bij 250 euro/uur of meer.
Patiënten eisen tegenwoordig veel meer. Second, third en fourth opinions worden gevraagd. Men houdt niet op voordat men dat heeft waarvoor men komt. Je vindt uiteindelijk altijd wel een dokter (in België) die het wil doen. Of dit de kwaliteit heeft bevorderd, is echter non evidence based. Dat het de kosten opdrijft daarentegen wel. Patiënten aanspreken op hun verantwoordelijkheid werkt alleen door ze te prikkelen in hun portemonnee. Wij willen met zijn allen meer, de medici kunnen meer en dat heeft een prijs.
De politiek zal de keuzes moeten maken. De dokter zal namelijk altijd het beste willen voor de patiënt. Dat heeft hij/zij namelijk gezworen/beloofd met de eed van Hippocrates. Alleen durven politici dit niet omwille van de gunst van de kiezer. Als bepaalde chemokuren enkele duizenden euro’s kosten om 10 of 12 maanden extra overleving te geven, dan zal de dokter dit altijd doen. Economisch bezien is de beste patiënt een dode patiënt. Daar zit hem de essentie van het probleem. Wij hebben een parlement dat geen beslissingen durft te nemen omwille van de kiezersgunst. Spreken zij dit tegen, zorg dan ten minste voor voldoende geld en middelen en laat de patiënt medeverantwoording afleggen.
woensdag 5 maart 2008, 03:58 uur
Alle reeds gedane pogingen om de kosten beheersbaar te maken en vooral de stijging af te remmen waren tot mislukken gedoemd. Kunstmatig gecreëerde wachtlijsten zijn nog het meest schaamteloze middel waar de politiek mee kon komen. Mensen die geen invloedrijke positie bekleden of op enigerlei wijze konden reken op relaties die een toegang tot de zorg mogelijk konden maken, waren gedoemd te wachten tot er door de aanbieders van de zorg even gelegenheid was naar de patiënt te kijken.
Capaciteit voldoende, alleen voor de eenvoudige mens die wel altijd zijn verzekering had betaald, was er geen budget om de behandeling tijdig uit te voeren. De politiek die dit scenario heeft geaccepteerd, is volledig ontdaan van iedere vorm van fatsoen. Het was overigens geen nieuw idee, maar een kopie van de mislukte poging in Engeland om de kostenstijging in de gezondheidszorg af te remmen.
Welke taak ligt er dan wel voor de politiek? Een eenvoudige regulerende taak die voorziet in het vaststellen van passende vergoedingen aan de uitgavenkant en een evenwichtig systeem voor premieheffing dat voldoende middelen oplevert om aan de verplichtingen aan de uitgavenkant te voldoen. Marktwerking met een grote rol voor private ondernemingen als verzekeraars is daarbij geen methode die tot het gewenste resultaat zal leiden.
Alle recente wijzigingen van het bestaande systeem hebben alleen maar geleid tot een aanzienlijke toename van de kosten, waarbij vooral de diagnose-behandelcombinatie heeft geleid tot een weinig transparante verhouding tussen de geleverde prestatie en de gedeclareerde kosten. De betalende partij mag vanwege de privacy niet meer vragen wat er is geleverd; de patiënt krijgt de rekening niet te zien en neemt aan dat de verzekeraar wel controleert dat er juist gedeclareerd wordt. Die constructie moet wel tot excessen leiden. Bedragen van 1000 euro en meer voor een ingreep die geen kwartier in beslag neemt, zijn helaas geen uitzondering.
Als er al sprake is van enige vorm van kostenbeheersing, dan dient die te worden gerealiseerd door een effectieve controle op de uitgaven. Daarbij is een taak weggelegd voor de patiënt die als eerste in staat is na te gaan of het gedeclareerde ook werkelijk is geleverd.
Snel oplopende kosten voor de gezondheidszorg zijn geen typisch Nederlands probleem. Waarom niet eens gekeken hoe onze buurlanden met deze problematiek omgaan. In België kent men remgeld: bij iedere verrichting betaalt de patiënt een deel van de kosten. Niet alleen de artsen, maar ook het verblijf in een ziekenhuis dient gedeeltelijk door de patiënt te worden betaald. De patiënt heeft gegarandeerd toegang tot de zorg en kan ruimschoots kiezen uit het aanbod. Er is voldoende capaciteit van aanbieders die zich verdringen om de gunst van de patiënt. Huisartsen, tandartsen en medisch specialisten zien de patiënt graag komen en zullen alles doen om het hem of haar naar de zin te maken. Vergeleken met de situatie in Nederland lijkt het haast een utopie.
woensdag 5 maart 2008, 10:16 uur
Ik wilde even aansluiten op de reactie van Paul Kirchhoff: in alle bovenstaande commentaren mis ik een zeer essentieel onderdeel, namelijk de capaciteit van de aanbieders. Zelf ben ik zo’n aanbieder en weet uit eigen ervaring hoe de markt werkt. Zolang de Nederlandse politiek niet de ruimte schept om veel meer aanbieders op te leiden, zullen deze misstanden in de gezondheidszorg blijven bestaan.
België is inderdaad een heel goed voorbeeld, 3x zoveel artsen per hoofd van de bevolking, die allen dingen naar de gunsten van de patiënt en voor die patiënt dag/nacht en in het weekeinde klaarstaan. En dat alles voor een prijs die lager ligt dan in Nederland. Toch hoor je over dit voorbeeld in Nederland niemand, zie bovenstaande reacties.
Ik voorspel u dat dit probleem in Nederland slechts groter zal worden in de toekomst en onoplosbaar zal blijken te zijn.
woensdag 5 maart 2008, 11:31 uur
Marco Hoes wil het Belgische systeem in Nederland introduceren. Hij is blijkbaar niet voldoende op de hoogte hoe het Belgische systeem werkt. Alleen getallen leveren niets. Meer medici opleiden kost relatief veel geld. De huidige tendens om parttime te werken maakt deze kosten alleen maar hoger. De Belgische belastingbetaler betaalt de ziekenhuizen in België. De kosten liggen dus gemiddeld zo’n 12% lager dan in Nederland. Dit zijn de kapitaallasten die nu ook in de prijs worden meegenomen. Voorts betaald de patiënt de rekening eerst zelf om het daarna bij de verzekeraar terug te krijgen. Wie meer betaalt vooraf, wordt eerder geholpen!!!! Willen wij dat?
Een ander aspect is dat opleiden van meer medici (of specialisten) onherroepelijk leidt tot verlies in kwaliteit. Immers, hoe meer medici hoe meer (numeriek) matige medici (een Gausse-curve). Dat kan alleen werken als de medici zelf hun tarief mogen bepalen. Zij die een goede naam hebben of hogere geneeskunst bedrijven, kunnen dan meer vragen. Waarom krijgt een neurochirurg die urenlange, gecompliceerde operaties uitvoert hetzelfde uurloon als een dermatoloog die alleen kijkt en voelt?
Een ander aspect dat heden ten dage speelt, is dat de opgeleide specialisten minder verrichtingen hebben gedaan in hun opleiding dan zo’n 20 jaar geleden. Het werktijdenbesluit ligt hieraan ten grondslag. Toch is de opleiding niet langer geworden. Sterker nog, de politiek zou het korter willen. Alweer een argument om de opleidingscapaciteit niet op te voeren. De spoeling wordt namelijk steeds dunner en de specialisten onervarener. De oplossing voor het probleem is niet eenvoudig en mogelijk is het zelfs onoplosbaar. Maar een welvarend land als Nederland mag niet wegglijden naar de middenmaat.
Een oplossing: stel een flat tax in. Een tarief voor de belastingen. Schaf ALLE aftrekposten af. Schaf (bijna) alle subsidies af. Breng de zorg onder bij de overheid. Gevolg is dat het overheidsapparaat met ten minste de helft gereduceerd kan worden. Voor iedereen is duidelijk wat hij/zij betaalt. De verzekeraar wordt buiten spel gezet (overheadkosten!!!) en zorg wordt voor iedereen toegankelijk. Iedereen betaald naar rato belasting. Geen progressieve schalen of hooguit 2 (het systeem moet eenvoudig zijn). De ambtenaren moeten voor behoud van hun baan meer met elkaar concurreren, het surplus kan ingezet worden tegen de vergrijzing (toename zorg o.a.) of (tijdelijk) bij de Belastingdienst aan de slag. Nederland moet zich opmaken voor een ware revolutie. Wij moeten af van het stoffige imago van sociaal-democratie. Beleidsmakers moeten eens verantwoording afleggen.
woensdag 5 maart 2008, 16:19 uur
We hebben samen met zijn allen ervoor gekozen om Hoogervorst zijn droom te laten uitkomen. En dat is dat we de zorg in handen hebben gegeven aan zo’n drie of vier grote verzekeraars/beleggers en daar aan vastgekoppelde luchtbellen met een logo. Zorg is onbelangrijk. Winst telt. Mensen zijn onbelangrijk. Geld wel. Gezondheid is bijzaak. Beursnoteringen de hoofdzaak.
Maar ja, dat komt uit Amerika en wat uit Amerika komt is voor onze christelijke regenten altijd goed.
De film Sicko van Michael Moore geeft een goed beeld van wat ons binnenkort te wachten staat. En de regering zal daar niets aan doen, want dat zijn de mensen met de toekomstige commissariaatjes en adviesfuncties, o.a. bij de zorgverzekeraars.
woensdag 5 maart 2008, 17:53 uur
@ Paul Langendijk,
In België betaalt de patient alleen de eigen bijdrage bij een ziekenhuisopname vooruit. Dat risico is ook nog te verzekeren, indien men dat wenst.
,,Als er meer medici opgeleid worden, komen er meer minder getalenteerde artsen bij.” Een juiste conclusie, die ook inhoudt dat de absolute toptalenten in aantal en in kwaliteit zullen toenemen. Wat is te verkiezen: tijdig in vrijwel alle gevallen onmiddellijk geholpen kunnen worden, mogelijk door een iets minder begaafde arts, of een jaar op de wachtlijst met staar of een heupdefect?
Naast de beschikbaarheid is er nog een belangrijk verschil tussen Nederlandse en Belgische artsen: in Nederland ziet de arts een lichaam waar iets aan mankeert. In België wordt men als mens gezien waar iets aan mankeert. Het blijkt o.a. uit de gemiddelde duur van een consult bij de huisarts. In België krijgt de patiënt 20-30 minuten aandacht, in Nederland staat de patiënt binnen een kwartier weer buiten.
Voor een aantal ingrepen is een minimumvaardigheid noodzakelijk, die alleen verworven en onderhouden kan worden door op jaarbasis voldoende operaties te doen. Het gaat hier om een minimum aan ingrepen die de arts op jaarbasis moet doen. Om die reden heeft de Inspectie Gezondheidszorg bij een aantal kleinere ziekenhuizen in Nederland besloten operaties aan het maag-darmstelsel niet langer toe te staan. Het percentage complicaties was daar door onvoldoende volume onverantwoord hoog en dat heeft tot dit niet alledaagse ingrijpen geleid.
De Belgische gezondheidszorg doet in niets onder voor de Nederlandse. De studie geneeskunde in België staat op een zeer hoog peil. In België opgeleide artsen mogen zelfs in het walhalla van de gezondheidszorg dat Nederland pretendeert te zijn, zonder verdere examens of opleiding aan de slag.
woensdag 5 maart 2008, 22:19 uur
Als Paul Kirchhof denkt dat de kwaliteit verbeterd wordt door meer op te leiden en de medici te laten concurreren, dan heeft hij in ieder geval niet de wetenschap mee. Dat de duur van het consult een graadmeter is voor kwaliteit, is ook een luchtballon. Een deel van de Belgische medisch specialisten staat op hoog niveau, misschien wel aan de top in Europa. Zij lopen, kan ik u verzekeren, niet zo hard. Zij hebben zelfs, weliswaar korte, wachtlijsten! Als je goed bent, komen mensen vanzelf. Goede marketing, daar weten onze zuiderburen ook meer van dan boven de rivieren. Google totale heupprothese en je ziet in de eerste tien hits, acht Belgen staan.
In Nederland is reclame maken een vies woord. Toch gaan we langzaam wel die kant op. Al was het maar door allerlei ranglijsten die gepubliceerd worden. Hoewel de kwaliteit van dergelijke ranglijsten nog omhoog moet, leveren ze ziekenhuizen desondanks al reclame op.
Wachtlijsten worden door de politiek gecreëerd. Toen Borst eind vorige eeuw de zogenaamde wachtlijstgelden in de zorg stak, waren de wachtlijsten in een mum van tijd verdwenen, met de toenmalige 1/3 bezetting van onze zuiderburen. Die dokters doen dus per saldo meer ingrepen dan hun Belgische collegae. Dat moet dus wel betekenen dat de vaardigheden van de Nederlandse collegae hoger liggen. Indirect ben ik geneigd dan de conclusie te trekken dat de kwaliteit dan ook hoger ligt.
Als we de financiële prikkel bij de medisch specialisten weghalen, dan zal de kwaliteit er ook onder leiden. Dat is denk ik geen bewust proces. Betaal je een medisch specialist goed, dan zal de verleiding kleiner worden om creatief te zijn. Elk systeem vraag namelijk om zijn specifieke reactie. Voorbeeld: een vaatchirurg verdient aan het plaatsen van een aorta-buisprothese i.v.m. een geklapte buikslagader 813. Daarvoor is hij 2 à 3 uur aan het opereren onder grote druk. Zit het tegen, dan wordt het 4 à 5 uur. Voorts komt de patiënt op de IC te liggen en kan als hij/zij alles overleeft na 2 à 3 weken het ziekenhuis verlaten. Al die tijd draagt de vaatchirurg verantwoordelijkheid, voert gesprekken met familie en patiënt e.d. Een Poolse schilder die zwart de kamer komt witten à 15 euro per uur, verdient in een week tijd 600. Doet hij het niet goed, gaat er nieuwe laag overheen. Een medisch specialist wordt in Nederland niet overbetaald, zoals de verzekeraars en media de burger graag doen geloven.
donderdag 6 maart 2008, 21:33 uur
Ongeveer vier jaar geleden zat ik aan boord van een vliegtuig en werd geregeld in de nek gehoest door een stel skiërs, op terugweg uit Canada. Het was de Kerst en ja hoor, drie dagen later had ik een heel grote griep met heel hoge koorts, compleet met hallucinaties. Ik, dioot, had geen griepprik gehaald, geen tijd. In mijn brein ben ik nog steeds onverwoestbaar, maar mijn lijf wordt oud. Dat kreeg mijn zus dus op haar bord. Mijn zus, vier jaar jonger, hield mij goed in de gaten.
Op Eerste Kerstdag was er een erg aardige dokter aan mijn bed. Een Arab, de Kerst vliegt hun voorbij. De apotheek was open en mijn zus had alles wat was voorgeschreven binnen twee uur. Binnen vier dagen was ik weer op de been, beetje wiebelig. Ik had frisse lucht nodig. Dit alles speelde zich af in Annecy, Frankrijk.
Verzeker u vooral tegen ziektekosten. Dat was ik en dat is een eerste vereiste. En zorg dat je die griepprik krijgt! Ik schaam me nog steeds.
vrijdag 7 maart 2008, 06:49 uur
Wat was er eigenlijk fout met de wijkverpleegster? Bestaat die nog steeds? Ik denk dat de meeste echtparen zelf de weg wel vinden naar de dokter. Wat de een niet meer bij elkaar kan denken, doet de ander wel. De wijkzuster is er om de meest kwetsbaren in de gaten te houden.
Over wat er allemaal kan worden verbouwd aan ons lijf het volgende. Er moet elk jaar een register komen van ziekenhuizen met hun prijslijsten voor de prijs per bed per dag en voor diverse behandelingen. Omdat het tegenwoordig ook een kwestie van appreciatie van de klant (patiënt) is, moet het ziekenhuis maar sterren krijgen, net als een goed restaurant. Beheer het ziekenhuis maar als een commerciële onderneming (als er nog iemand kan rekenen). De directeur heeft niet het grootste salaris. De nummertjes komen wel uit de computer.
Om een kern van goede doktoren en verplegend personeel te houden, moeten ze goed worden betaald. Zij zijn de eerste vereiste.Niet eenvoudig misschien, maar wel nodig.
zaterdag 8 maart 2008, 09:52 uur
Ik heb nieuws voor u. In Canada is het mogelijk voor een arts om een patiënt een brief te sturen en haar/hem daarin te berichten dat er voor haar/hem geen plaats meer is in haar/zijn praktijk. Ik heb geen flauw idee hoe het selectieproces plaatsvindt. Het schijnt te maken te hebben met het feit dat te veel doktoren te veel te doen hebben. Het lijkt me dus geboden om, als patiënt, de dokter een contract te laten tekenen dat zij/hij je er niet uitgooit als je echt arbeidsintensief wordt.
Dat is in het begin en dat tegen het einde van je leven.
zaterdag 8 maart 2008, 13:27 uur
De heer Langendijk voert goede punten aan in deze discussie. Maar hij zal het met mij eens moeten zijn dat, als je niet voldoende artsen opleidt, er van enige marktwerking, laat staan van vrije tarieven, niets terecht zal komen. Dat opleidingen duur zijn, kan geen argument zijn. Juristen worden er in Nederland ook bij bosjes opgeleid en ik hoor niemand klagen over lage verdiensten en slechte kwaliteit. Waar ik ook niemand over hoor, is dat in het Nederlandse systeem de Staat geld verdient aan opleidingen zoals een studie rechten. Veel studenten die betalen, maar nauwelijks aanwezig zijn. In de geneeskundige opleiding is dat anders.
Maar het uitgangspunt moet zijn: goede gezondheidszorg op menselijke maat. Niet slechts de kosten-batenanalyses die wij vanuit Den Haag kennen. Want dan gebeurt datgene wat nu zichtbaar is geworden: de kwaliteit verdwijnt en de patiënt wordt niet meer als mens gezien maar als rekenkundige factor.
Geef mij België maar!