Downloadgeneratie
Op hun langspeelplaat Never mind the bollocks namen The Sex Pistols gevestigde belangen op de korrel. Ook hun voormalige platenmaatschappij EMI. De punkband voelde zich misbruikt door de managers van het Britse muziekconcern. Het oppermachtige label lag er niet wakker van.
Dat was in 1977. Dertig jaar later is EMI de klos.Het concern, dat in zijn studio’s aan Abbey Road muzikanten als Maria Callas en John Lennon liet werken, is vorig jaar gekocht door private equityfonds Terra Firma. De nieuwe eigenaar gaat het ooit zo trotse EMI saneren. Dat kost komend half jaar 25 tot 40 procent van de werknemers hun baan en EMI zijn status als een van de grootste muzieklabels ter wereld.
Daarbij zal het vermoedelijk niet blijven. Twintig jaar na zijn commerciële doorbraak is de disc namelijk geen serieuze muziekdrager meer. The Economist beschreef die toestand vorige week met een treffende anekdote. In 2006 nodigde EMI een groep jongeren uit om te praten over hun muzikale voorkeuren. Als beloning mochten ze grasduinen in een stapel gratis cd’s. De jongeren hoefden die cd’s niet. Cijfers onderstrepen deze trend in kwantitatieve zin. Behalve in Duitsland daalde de cd-verkoop vorig jaar in de hele Westerse wereld, van 21 procent in Canada tot 9 procent in Japan.
Die terugval wordt niet gecompenseerd door de verkoop van betaalde downloadmuziek via internet. De groei van deze markt stagneert zelfs. De Britse groep Radiohead dacht vorig jaar de oplossing te hebben. De groep verliet EMI en bracht het nieuwe album gratis op internet uit. Radiohead vroeg wel een vrijwillige bijdrage van de ‘downloaders’. Het centenbakje bleef akelig leeg. In de klassieke muziek tekent eenzelfde ontwikkeling zich af, zij het in een iets lager tempo. De muziekindustrie is dan ook over de hele linie in verwarring. Het oude model werkt niet meer. Een nieuw model is nog niet voorhanden. In deze overgangstijd tussen de ene varkenscyclus naar de andere proberen de platenmaatschappijen hun concepten in arren moede te kantelen. Was een concert vroeger het middel om de platenverkoop te stimuleren, nu zijn cd’s en websites marketing voor de concerten, die steeds massaler en duurder worden.
Tegelijkertijd is de industrie naarstig op zoek naar nieuwe zakelijke modellen die wel geld opleveren. Ze speculeert erop dat muziek straks via internet kan worden ‘gehuurd’.
Maar niemand weet hoe het op langere termijn verder moet met de muziekindustrie. De commerciële ‘topacts’ zullen vermoedelijk sterker worden. Aan de onderkant gaan de niches floreren. De artiesten daartussen moeten zich voorbereiden op harde klappen. Het is net als in de boekenbranche, die ook steeds meer bloeit waar bestsellers ook steeds belangrijker worden. Er is hoe dan ook één troost. Sinds de uitvinding van de boekdrukkunst zijn er maar twee nieuwere media verdwenen: de telegraaf en de telex. Alle andere communicatievormen hebben steeds een nieuwe plaats gevonden.
Onheilsprofeten hebben het einde van de radio en het boek voorspeld. Het is niet gebeurd. Integendeel. Oude media kunnen opnieuw springlevend worden. Er is geen reden om aan te nemen dat het in de muziek anders zal zijn.
woensdag 16 januari 2008, 17:24 uur
,,Als beloning mochten ze grasduinen in een stapel gratis cd’s. De jongeren hoefden die cd’s niet. Cijfers onderstrepen deze trend in kwantitatieve zin.”
Alleen dit ene zinnetje in het NRC-commentaar zegt het al: de jeugd heeft geen zin meer in cd’s. Dat betekent volgens de platenindustrie (en een paar artiesten die ze voor hun karretje gespannen hebben) dat iedereen alleen nog maar downloadt. Volgens mij zijn de tijden echter zodanig verandert dat het ‘revolutionaire’ elan van de popmuziek uit de jaren ’60-’80 volledig is verdwenen en daarmee het gevoel van vernieuwing, soms rebellie en misschien zelfs hoop op een andere toekomst. Muziek raakt (jonge) mensen niet echt meer in hun hart zoals het ooit deed.
De industrie is echter volledig in de tijd stil blijven staan en denkt dat de bloei van diezelfde jaren 60-80 van de vorige eeuw tot in het oneindige door blijft gaan. Dat de strategie blijft werken. Dat steeds nieuwe generaties met steeds nieuwe muziek aangeboord zouden kunnen worden. Maar ook de platenindustrie moet zich onderwerpen aan keiharde marketingconcepten en dat betekent op tijd veranderen. Zoals Nokia ooit veranderde van een papierfabriek in een fabriek die rubberlaarzen maakte en vervolgens in een fabriek die elektronica maakt. Nee, verandering van muziekstijl is niet voldoende. Er moet een product gemaakt worden dat men met hoofdletters: WIL HEBBEN. De muziekindustrie zou er wellicht voorlopig (om het vege lijf te redden) beter aan doen een grotere doelgroep aan te boren: de ouderen. Zij hebben geld en bovendien zijn zij, wellicht uit nostalgie, of omdat de oude lp stuk is, bereid de toch wel wat hoge prijs van cd’s te betalen.
De schuld bij de downloads leggen, zoals de industrie nu doet is wat al te simpel, immers ook de cassette en de writeable cd zijn overleefd.
De jeugd is inmiddels aan het gamen en heeft geen echte grote helden meer in de muziek. Er zijn geen Beatles, Stones, Who, Deep Purples of Dylans meer. Echte goede games daarentegen worden wel verkocht, want als je daaraan ‘verslaafd’ bent, dan wil je alleen nog het echte product en ook geen kopie. Dat gaat onder andere op voor het al 25! jaar oude, steeds weer vernieuwde Flight Simulator van Microsoft. En product met aanvankelijk een jonge, maar nu steeds oudere doelgroep. Nogmaals, de groep met geld die steeds de nieuwe versie weer koopt en bij het uitkomen van een nieuwe versie deze op dezelfde dag aanschaft. Te zeggen dat de muziekindustrie over de hele linie in verwarring is, is een understatement. Men is volledig de weg kwijt en geeft de consument de schuld.
woensdag 16 januari 2008, 19:00 uur
Het artikel gaat hoofzakelijk over de zakelijke belangen van in het oog springende en bekende formaties, maar het probleem ligt ook hier weer heel ergens anders.
Het gaat om de componist en uitvoerende kunstenaars, want zonder hun geen muziek en zonder hen wordt er geen geld verdiend aan muziek, door niemand.
De Buma is een steenrijke organisatie die over de rug van die kunstenaars kapitalen bij elkaar heeft gegraaid onder de noemer de belangen van die kunstenaar te behartigen en te verdedigen.
De Buma heeft in alle talen gezwegen toen bleek dat muziek eenvoudig zonder kosten was te verzamelen. Deze organisatie heeft zichzelf overbodig gemaakt, want van auteursrechtelijke bescherming van de kunstenaar is natuurlijk nu geen sprake meer. Wat die Buma wel nog kan, is iedere caféhouder een percentage te laten betalen voor de muziek die hij draait. Buma is dus feitelijk een belastingdienst op muziek geworden
Daarbuiten heb ik geen enkel medelijden met de cd-industrie en haar exploitanten. De technische ontwikkelingen gaan razend snel en slimme marketingjongens vinden altijd een nieuwe weg om goudaders aan te boren. Belangrijker is het inkomen van die toonkunstenaar te beschermen, want gebeurt dit niet, dan krijgen we een enorme verschraling van het aanbod.
donderdag 17 januari 2008, 20:59 uur
De commercie heeft de popmuziek de nek omgedraaid en de markt wordt beheerst door in muziek verpakte softporno. Als ik wil genieten, dan trek ik de platenkast open en luister naar die dingen waar ik de auteursrechten allang geleden met plezier voor betaald heb.
vrijdag 18 januari 2008, 09:28 uur
@ Harm Dost
Datzelfde is gebeurd met de jazzcultuur. North Sea, ooit het belangrijkste jazzevent ter wereld in een commerciële centrifuge van geluidproductie geworden.
Echter, na de massahype, is nu vooral in New York een nieuwe generatie meer geënt op oorspronkelijke roots. Soms moeten dingen stomvervelend worden, voordat er werkelijk weer energie vrij komt.
Het voordeel van de afgelopen jaren met de goedkope bereikbaarheid van muziek is wel dat veel meer mensen daarmee in contact zijn gekomen dan voorheen. En de echte blijven altijd overeind, wat er ook gebeurt ,het gaat altijd om de oorsprong.
vrijdag 18 januari 2008, 08:42 uur
Er is hier in Calgary gisteren een jongeman van 20 jaar gepakt die een film, met een camcorder, in het theater zat te kopiëren.
Het schijnt dat Montreal en Calgary het centrum zijn voor het illegaal verspreiden van films. Deze lui kunnen zelfs de hoofden van de mensen die voor hun zitten eruit wissen. Films hebben een soort keurmerk, niet met het blote oog te zien. Verder is het detectivewerk. Proberen te kopen, uitvinden waar die film werd vertoond en speuren. Deze gast werd heterdaad betrapt.
Ik heb geen idee of hij naar Siberië zal worden gestuurd.
Wel juist dat er wordt gewerkt aan het beschermen van het commerciële goed van artiesten.
vrijdag 18 januari 2008, 12:51 uur
Dat het centenbakje van Radiohead angstvallig leeg bleef is op zijn minst overdreven – en volgens Thom Yorke van Radiohead is het zelfs niet waar: dit is te lezen op
http://www.wired.com/entertainment/music/magazine/16-01/ff_yorke?currentPage=all. (Gelezen via http://blog.techdirt.com/articles/20071219/012553.shtml)
vrijdag 18 januari 2008, 18:20 uur
Google ‘Radiohead’s Warm Glow’ (NY Times, 14 oktober 2007). Het centenbakje schijnt niet geheel leeg te zijn gebleven. De gemiddelde betaling (alias ‘fooi’) was zelfs 8 dollar. Economisch gezien een knallend succes voor Radiohead. Uitschakeling van de tussenhandel, hoogst efficiënt.
De NRC vergeet uit The Economist te citeren wat een EMI-executive zei nadat de geïnterviewde jongeren de gratis cd’s links hadden laten liggen: ,,That was the moment we realised the game was completely up”. Het NRC-commentaar verwart ‘uitingen’ (helaas hebben we hier geen goed woord voor; ik bedoel dingen als ‘tekst’, ‘muziek’, ‘beeld’) met de ‘media’ via welke deze worden verspreid. Uitingen zullen ongetwijfeld populair blijven, terwijl media, door nieuwe technisch-economische ontwikkelingen, heel wel op de asvaalt der geschiedenis kunnen belanden. Voor de platenmaatschappijen lijkt ‘the game’ nu wel definitief ‘up’. Voorlopig is de toekomst aan het Net..
Mochten de wetenschappelijke uitgeverijen maar dezelfde weg naar Gehenna volgen als de platenmaatschappijen. Dan zou de kennis die de mensheid vergaard heeft ter beschikking komen van allen; de Goden zouden dit ongetwijfeld toejuichen.