Laat Iraniër studeren

Afgaande op het publieke discours over de kwaliteit van het onderwijs in Nederland, is het bijna onvoorstelbaar dat er op de universiteiten nog iets substantieels wordt geleerd. Toch dreigt er kennelijk gevaar als Iraanse studenten in Nederland natuurkunde komen studeren. De ministers Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Plasterk (Onderwijs, PvdA) hebben de universiteiten daarom per brief gevraagd om uit te zoeken of hun Iraanse studenten in aanraking komen met gevoelige nucleaire informatie en aangedrongen op „grote terughoudendheid” bij de toelating van nieuwe studenten uit Iran. De technische universiteiten in Twente en Eindhoven hebben daaraan gehoor gegeven.Deze vorm van uitsluiting van alleen Iraniërs roept talloze vragen op. Zo staat sinds de National Intelligence Estimate, het rapport van de gezamenlijke Amerikaanse inlichtingendiensten dat vorige maand werd gepubliceerd, niet vast of Iran aan een eigen atoombom werkt. Anderzijds zijn de internationale sancties tegen Iran niet opgeheven. Resolutie 1737 van de Veiligheidsraad verplicht alle staten nog steeds te voorkomen dat Iran hulp krijgt bij de ontwikkeling van kernwapens. De resolutie maakt expliciet gewag van „gespecialiseerd onderwijs of training”. Nederland heeft bovendien slechte ervaringen. In de jaren zeventig werkte de Pakistaanse fysicus Abdul Qadeer Khan bij een dochteronderneming van Urenco en kon zo essentiële kennis doorspelen. Pakistan heeft nu een atoombom.

En toch wringt er iets.  Dat begint al met de wijze waarop de bewindslieden hun beleid hebben verpakt. De regering heeft niet zelf maatregelen genomen, maar die doorgeschoven naar de universiteiten. Een klassiek geval van Hollandse dubbelhartigheid: de verantwoordelijkheid delen met zo veel maatschappelijke partijen dat uiteindelijk niemand meer verantwoordelijk is. Als de risico’s met Iraanse studenten echt zo groot zijn, dan is hun studie een kwestie van staatsveiligheid die niet mag worden afgeschoven op een decaan in Enschede of Eindhoven.
Maar ook als de bewindslieden niet wegduiken, maar de moed hebben om zelf een beslissing te nemen, roept een uitsluiting van Iraanse studenten van sommige studies klassieke vragen op. Wat is het doel, wat zijn de middelen en hoeveel onschuldige slachtoffers zijn er?
Dat de regering resolutie 1737 moet uitvoeren, staat buiten kijf. Die verplichting brengt met zich mee dat de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) en de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) een adequate risicoanalyse van de kandidaat-student moeten maken, voordat die een visum krijgt. Wie zo is gescreend en veilig bevonden, moet in Nederland elk vak kunnen studeren.
Het is dan alleen aan de universiteiten om te bepalen of de student voldoende niveau heeft om te worden ingeschreven aan de faculteit voor Friese taal- en letterkunde in Groningen dan wel bij technische natuurkunde in Twente of Eindhoven.


Dit bericht heeft 9 reacties op “Laat Iraniër studeren”

  1. Henk Mommaas zegt:

    Het artikel is genuanceerd, de maatregelen die universiteiten door Verhagen en Plasterk worden aangereikt zijn dat niet. Inmiddels zijn Iraanse studenten uitgesloten. Daarbij geldt ongenuanceerd dat deze maatregel opgaat voor iedere Iraniër, ongeacht de verkozen studierichting. Dus ook een medicijnenstudent kan worden gewijgerd als op diezelfde universiteit fysica gedoceerd wordt.
    Deze maatregel moet een politieke maatregel zijn die in het gareel loopt met het gedicteerde beleid van de US.
    Het zal toch simpel aantoonbaar zijn dat nucleaire kennis overal ter wereld te koop is en bovendien heeft Iran universiteiten waar ze hun eigen mensen kunnen opleiden. Waarom zou een Iraniër dan specaal in Nederland de felbegeerde kennis moeten opdoen?
    Afgezien van deze praktisch volstrekt onzinnige maatregel, vraag ik mij af of hier geen sprake is van discriminatie naar nationaliteit. Het lijkt me voor juristen interessant om hier een proefproces over te voeren. Geen langdurende bodemprocedure, maar een spoedeisend kort geding, immers een student kan geen zeven jaar gaan wachten tot de Hoge Raad uitspraak heeft gedaan, om daarna nog een traject naar het Europese Hof af te leggen
    Ik geef een parallelle benadering van deze staatsopstelling in dezelfde lijn. ADHD-patienten worden niet toegelaten op middelbare scholen, dit omdat hun hyperactief gedrag dermate onberekenbaar is, dat het niet uitgeloten kan worden geacht dat zij op een bepaald moment tot gewelddadig handelen overgaan. Ik verzeker u, als deze maatregel zou worden getroffen en dat zou mij niet verbazen, heel Nederland met de armen over elkaar zal blijven zitten. Een Nova-uitzending en een uitzending van Een Vandaag en we gaan over tot de orde van de dag.
    Deze maatregelen rieken niet enkel verdacht veel, maar sturen aan op een totalitair systeem, waar de oppositie zich met hand en tand tegen moet verzetten. Zo niet, is ons democratisch stelsel naar de knoppen en zitten we midden in een technocratische samenleving waar op basis van ambtelijke willekeur selectie wordt toegepast.

  2. Han Borg zegt:

    De slotzin van het NRC-commentaar over de studerende Iraniërs vind ik vreemd, om niet te zeggen: onbegrijpelijk. Wél ben ik het met de commentator eens dat het de opleidingen, in casu de examencommissies van de opleidingen van HO-instellingen zijn, die mogen en moeten bepalen of iemand al dan niet mag worden toegelaten tot een opleiding, maar als u met uw referentie aan de ,,faculteit voor Friese taal- en letterkunde in Groningen” versus de technische natuurkunde in Twente of Eindhoven suggereert dat er verschil zou zijn in ‘hardheid’ van deze opleidingen, dan slaat u de plank tweemaal mis: ten eerste bestaat er – dat zal u toch wel bekend zijn, veronderstel ik – geen faculteit met die benaming in Groningen, en ten tweede is de opleiding ‘Friese Taal en Cultuur’ binnen de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen net zo serieus te nemen als welke andere wetenschappelijke opleiding aan welke universiteit in Nederland dan ook.

  3. Edwin Elm zegt:

    Men kan het voordeel van de twijfel ook overdrijven. Tot dusver is nergens een rechtstreeks bevel van Hitler tot de massale moord op joden in zijn machtsgebied gevonden, maar wijlen de weduwe Rost van Tonningen stond in haar mening dat een dergelijk bevel ,,dus” nooit had bestaan, tamelijk alleen.
    Door de taalbarrière bestaat er in Europa verregaande onwetendheid over de plannen en ambities van regimes als dat van Iran, maar velen die daardoor niet worden belemmerd, melden dat het streven naar het vervaardigen van kernwapens een zeer waarschijnlijke doelstelling van president Ahmedinejad is. Het is jammer voor de Iraniërs bij ons die door de beslissing van de Nederlandse regering niet de studie van hun eerste keus kunnen doorzetten, maar het risico dat één of meer van hen door hier verworven kennis (beter) in staat zal zijn mee te werken aan het bouwen van kernbommen, rechtvaardigt volgens mij een teleurstelling die ook vele andere studenten te dragen hebben, maar dan als gevolg van ‘uitloten’ voor een bepaalde studierichting.

  4. Co Stuifbergen zegt:

    Ik wist niet dat studenten in Twente en Eindhoven in aanraking komen met ,,gevoelige nucleaire informatie”. Ik leerde vroeger op het vwo al iets over vervaltijden (half-waarde-tijden) die je in een boekje op kunt zoeken. Is dat tegenwoordig ‘gevoelig’? (Voor de AIVD: de titel van het boek is BINAS). Ik denk echter niet dat ik een kerncentrale zou kunnen bouwen, het schijnt dat je daarvoor beton moet kunnen maken en dat heb ik nooit geleerd…

  5. Paul Friedel zegt:

    Ik heb natuurkunde gestudeerd aan de UvA and voor mij is het volslagen nieuw dat je aan de universiteit gevoelige nucleaire informatie zou kunnen leren. Het is vrij naïef om te veronderstellen dat je aan de universiteit een cursus atoombommenbouwen krijgt. Onderzoek doen aan en theoretische kennis vergaren over nucleaire technologie is zeker niet voldoende om daadwerkelijk nuttig te zijn bij het bouwen van een kerncentrale of een bom. Overigens, alle kennis die op een universiteit opgedaan kan worden, is in principe vrij beschikbaar in boeken en artikelen.
    Jammer dat een duidelijk politiek bedoelde maatregel zo’n groot negatief effect zal hebben. Ik ben tijdens mijn natuurkunde in contact gekomen met verschillende Iraanse studenten. Mijn ervaring is dat ze zeer gemotiveerd zijn om de kansen te grijpen die hun hier in het Westen geboden worden. Ook voor het Nederlandse wetenschapelijk onderzoek is de aanwezigheid van zult gemotiveerd talent een voordeel.

  6. Leo Roest zegt:

    NRC meent dat de verantwoordelijkheid ten onrechte wordt gespreid, waardoor er niemand meer verantwoordelijk is – wat typisch Nederlands zou zijn. M.i. is het juist typisch Nederlands om de verantwoordelijkheid naar de staat toe te schuiven. Het is evident dat in eerste instantie de kennisdrager verantwoordelijk is voor (de gevolgen van) ontwikkeling en verspreiding van die kennis, ook als dat via studenten zou gebeuren naar foute regimes. Vandaar het beroep van de overheid op de universiteiten. Als de verantwoordelijkheid volledig bij de staat zou moeten liggen, zoals NRC betoogt, zou die daar alleen maar inhoud aan kunnen geven door in dit geval Iraanse studenten totaal te weren. De door NRC gesuggereerde screening lijkt me onzin; screening waarop en hoe? Bovendien zullen de meeste studenten door achtergebleven familie chantabel zijn voor een regime dat echt fout zou willen.

  7. Jan Muters zegt:

    De Iraniërs zijn niet bezig met bommetjes maken. Dat hebben de Amerikaanse geheime diensten bewezen. Bush wil alleen vanuit zijn christelijke achtergrond en de Israël-lobby in Amerika Iran aanvallen. (Armageddon voor te herboren christen Bush.) Het zou veel beter zijn om geen Amerikanen in Nederland te laten studeren. De kans is groot dat er een CIA-medewerker tussenzit. En dat de CIA de grootste leverancier is geweest van dictaturen in de vorige eeuw, is bekend. En in deze eeuw van vals bewijs om Irak te kunnen aanvallen.
    De Amerikanen zijn zelfs in staat om Den Haag aan te vallen als er Amerikanen voor het Internationale Gerechtshof zouden moeten verschijnen.
    Ken uw vijand!

  8. Veronica Cramer zegt:

    Dat gebeurt dus niet, dat Amerikanen ooit zullen verschijnen voor het Internationale Gerechtshof in Den Haag. Ze hebben daarvoor goede redenen.
    Verder ben ik het helemaal eens met Paul Friedel.
    Het kan nog interessant worden wat nucleaire wetenschap betreft, want er is er een centrale nodig in Alberta. Voor het ontwikkelen van bitumen is er zo schoon mogelijke energie nodig. Godzijdank betrekt Alberta alles uit Petten, Nederland, voor kankeronderzoek.
    In Ontario moest de nucleaire centrale een week of drie geleden worden gesloten. Dat probleem is nog lang niet over.
    Hoe lang duurt het eigenlijk om zo’n hele centrale te moeten afschrijven vanwege achterhaalde wetenschap?

  9. Alexander Hoogenboom zegt:

    Ik vind het helemaal gestoord. Ik stel voor dat een Belg met dubbele nationaliteit (dus ook Iraniër) hier in Nederland komt studeren en vervolgens het recht van vrij verkeer van personen inroept. Dan vechten we dit bij het Hof van Justitie wel uit. Dat wil niet zeggen dat dit ook daadwerkelijk ingrijpt, het heeft al een keer de VN voor laten gaan in de Kadi/Yusuf casus. Maar ik denk dat het hier toch iets anders ligt dan daar, dus de kans dat het Hof hier wat van zegt is toch vrij groot…

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.