De SGP en de vrouw
De Nederlandse rechter weet blijkbaar niet goed raad met de SGP en heeft zo de staat voor een dilemma geplaatst. Het gerechtshof in Den Haag heeft gisteren geoordeeld dat de staat tegen deze politieke partij moet optreden, omdat zij vrouwen discrimineert. Vrouwen mogen bij de SGP geen bestuursfuncties vervullen en de partij niet in gekozen organen vertegenwoordigen (het passief kiesrecht). Als de staat hiertegen niet in het geweer komt, handelt hij „onrechtmatig”, aldus het hof.Nu had de staat al eerder opgetreden tegen de SGP door de subsidie in te trekken die deze partij ontving voor haar activiteiten buiten het parlement en andere volksvertegenwoordigende organen. Dat gebeurde op last van de Haagse rechtbank, die hiermee een verzoek van onder meer de Stichting Processenfonds Clara Wichmann had gehonoreerd. Tegen dit vonnis was de SGP in beroep gegaan bij de Raad van State. De hoogste bestuursrechter in Nederland oordeelde eerder deze maand dat de SGP wél recht heeft op de subsidie. Daaraan heeft minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) inmiddels gehoor gegeven.
Alsof het hof voelde aankomen dat zijn vonnis op zijn minst ogenschijnlijk tegengesteld is aan de uitspraak van de Raad van State, brengt het daarin ook de subsidiekwestie ter sprake. Na de vaststelling van het hof dat het niet over de subsidie mag oordelen, omdat de bestuursrechter, in casus de Raad van State, hierover gaat, geeft het er toch een opvatting over. De subsidiestop is „geen passende maatregel”, omdat het hof het „niet aannemelijk acht dat de SGP door stopzetting van de subsidie het passief kiesrecht voor vrouwen aanvaardt”. Een zinsnede die impliceert dat stopzetting van de subsidie kennelijk voor het hof wel een passende maatregel was geweest als de SGP als gevolg daarvan vrouwen in eigen kring het passief kiesrecht had geschonken. De overheid moet dus wel in actie komen tegen de SGP, maar mag subsidie daarbij niet inzetten.
De verzuchting van SGP-leider Bas van der Vlies, dat het de duidelijkheid zou hebben gediend als de rechter zijn partij had verboden, is daarom niet onbegrijpelijk. Al is zo’n verbod ongewenst. De SGP heeft recht op haar archaïsche opvattingen. Vrouwen die er lid van worden, weten waaraan ze beginnen. Wat weer niet wil zeggen dat de overheid zo’n partij, die handelt in strijd met de grondrechten van de burgers, hoort te subsidiëren. De rechterlijke uitspraken laten de minister overigens geen keus.
Wel moet zij anderszins optreden tegen de SGP. ‘Verzin een list’, daar komt het vonnis van het hof op neer. Die list moet de vorm van een wet krijgen, en daarom kan het hof een maatregel tegen de partij niet opleggen. Intussen is de SGP bij de Hoge Raad in beroep gegaan. Tegen het vonnis van het hof is dat mogelijk; tegen de uitspraak van de Raad van State niet. Het illustreert het juridische doolhof waarin deze kwestie is terechtgekomen.
Lees hier het vonnis van het Haagse gerechtshof.
Lees hier de uitspraak van de Raad van State.
Nieuws over deze kwestie op www.nrc.nl/binnenland

AEX: 310,03 



vrijdag 21 december 2007, 15:38 uur
Het eenvoudigste in dit geval is: de subsidie van ELKE partij afschaffen.
vrijdag 21 december 2007, 16:39 uur
Juist door de uitspraak van de Raad van State over de subsidie voor de SGP, en vooral de abominabele argumentatie daarbij die werkelijk kant noch wal raakte, is het duidelijk dat er een eind moet komen aan de discriminatie van vrouwen, zeker door politieke partijen. Deze zijn niet te vergelijken met een gewone vereniging, waar alleen mannen of vrouwen lid van kunnen zijn. Een politieke partij wil invloed uitoefenen en, als kan even kan, macht hebben. Een paar jaar geleden had het weinig gescheeld of de SGP had deel uitgemaakt van een kabinet. Dan hadden we een regering gehad met daarin een partij die op religieuze gronden de helft van de Nederlandse bevolking onbekwaam acht verantwoordelijk te dragen. Zelfs al zou de SGP door de Hoge Raad in het gelijk worden gesteld, dan nog behoort de huidige regering een wetsvoorstel in te dienen waarmee discriminatie door politieke partijen onmogelijk wordt gemaakt. En als de regering het niet doet, dan moet onze volksvertegenwoordiging het doen.
vrijdag 21 december 2007, 22:31 uur
Leuk deze strijd, deze strijd over botsende grondrechten. De Linkse Kerk had bij voorbaat al positie ingenomen: non-discriminatie is belangrijker dan de vrijheid van godsdienst en vrijheid van vergadering. Vanuit het oogpunt van de Linkse Kerk is dat een logisch standpunt. Non-discriminatie is daar tot dogma verheven en wie tegen dit dogma ingaat, dient verbannen te worden. Art. 1 van onze Grondwet zegt toch ook dat je niet mag discrimineren? Zo begint die Linkse Kerk toch wat trekjes te vertonen van die goeie ouwe rooms-katholieke kerk van een paar eeuwen terug. Als je toen zei dat je niet geloofde wat de kerk geloofde, dat die kerk het helemaal mis had, dan werd je in Spanje naar de galeien gestuurd. Zou de Linkse Kerk zulke praktijken ook toejuichen? Iedereen die haar geloofsleer niet omarmt, wordt verbannen uit het publieke domein, wordt gemarginaliseerd en uiteindelijk geliquideerd, net als die in goeie ouwe rooms-katholieke kerk? Ronald Plasterk in de rol groot-inquisiteur, ketterjager, brandstapelbouwer? Ik zie het helemaal voor me. In Amsterdam wordt op de Dam de eerste brandstapel van de 21ste eeuw gebouwd door de bewoners van de grachtengordel, uiteraard, want die zijn toch allemaal belijdend lid van de Linkse Kerk, de kerk van Weldenkend Nederland? De SGP wordt aan de paal vastgebonden, waarna Job Cohen het vuur mag aansteken.
Uiteraard is het allemaal voor het goede, verdraagzame doel, het niet-discrimineren van de medemens, ter handhaving onze Grondwet!
Of zijn ze in de Linkse Kerk gewoon het slachtoffer van Haagse bezuinigingswoede, van verkeerde zuinigheid op onderwijs, waardoor ze het woord verdraagzaamheid niet goed hebben leren spellen? Laat staan dat ze echt begrijpen wat dit woord betekent.
Of zouden ze echt vinden dat hun non-discriminatie-dogma belangrijker is dan verdraagzaamheid, vrijheid van godsdienst, vrijheid van vereniging?
vrijdag 21 december 2007, 23:49 uur
Naar aanleiding van een zaak als deze wordt het tijd om de Raad van State het recht van een finaal oordeel te ontnemen. Het zou het democratisch gehalte van Nederland sieren als in controversiële zaken zoals de SGP heeft geprovoceerd, de eindbeslissing te nemen op basis van een beslissend referendum. Het besluit daartoe zou moeten worden genomen door ons hoogste rechtsorgaan, de Hoge Raad der Nederlanden, op grond van een nader te bepalen verzoek, bijvoorbeeld door een voldoende aantal handtekeningen van burgers of een meerderheid van de Tweede Kamer.
zaterdag 22 december 2007, 03:08 uur
Persoonlijk vind ik het standpunt van de SGP tegenover ‘de vrouw’ fundamentalistisch en verwerpelijk. Toch ben ik hartgrondig van mening dat de SGP bestaansrecht heeft en ook subsidie behoort te krijgen:
1.Er zijn in Nederland klaarblijkelijk personen, mannen én vrouwen, die het standpunt van de SGP delen. Hoewel ik dat persoonlijk, vooral wat betreft de vrouwen, niet begrijp, hebben zij het recht een politieke partij te hebben met standpunten waar zij achter kunnen staan.
2. Discrimineert de SGP ? Ja en nee. Ja, in de zin dat zij onderscheid maakt tussen de rechten van mannen en vrouwen. Nee, omdat deze discriminatie feitelijk niemand hoeft te schaden: Niemand is verplicht achter de standpunten van de SGP te staan. Er zijn verschillende andere partijen om op te stemmen, lid van te worden of in bestuursfuncties te gaan. En voor wie dan nog nergens anders terecht kan met zijn/haar standpunten, bestaat de mogelijkheid zelf een politieke partij op te richten. Door het standpunt van de SGP worden zodoende niemands grondrechten geschaad.
3. Moeten wij ons opwerpen als ‘redders van de arme onderdrukte SGP vrouwen’ door de SGP af te schaffen? Nee. Volwassen vrouwen (en mannen), SGP of niet, moeten in staat worden geacht hun eigen keuzes te maken. De keuze vóór hen maken is een vorm van paternalisme, niet minder afkeurenswaardig dan het paternalisme van de SGP.
4. De enige juiste wijze om tegen de SGP (of een andere politieke partij) te zijn, is er niet op te stemmen.
5. Deze discussie kenmerkt de richting waarin Nederland helaas gaat: angst voor andere meningen, angst voor ander gedrag, angst voor andere culturen. Angst voor ‘anders’. Wanneer leren we eindelijk eens blij te zijn met ‘anders’. ‘Anders’ scherpt de geest. Het feit dat de SGP bestaat, zet weer eens de discussie over grondrechten op de kaart. Mooi toch !
zaterdag 22 december 2007, 10:16 uur
De mogelijkheid bestaat natuurlijk dat er zich een nieuwe partij aandient met dezelde houding ten aanzien van vrouwen als de SGP. Als dat een islam-gerelateerde partij zou zijn en de regering wil dan maatregelen nemen, komen ze in een moeilijk parket.
zaterdag 22 december 2007, 10:49 uur
In de Verenigde Staten laat een kleine groep gereformeerde Amerikanen het land steeds verder afglijden naar een op geloof gebaseerde samenleving. Alle in de loop van de tijd verworven vrijheden van de mens worden onder de loep genomen en steeds verder beperkt. Onder het huidige kabinet-Balkenende (met veel gereformeerde staatslieden) gebeurt precies hetzelfde. Op basis van gerefomeerde Veluwse uitgangspunten mogen vrouwen en homofielen gediscrimineerd worden. Op grond van de politieke macht van een kleine groep gereformeerden moeten alle Nederlanders zich steeds meer gedragen binnen bekrompen gereformeerde maatstaven.
Wellicht zouden we moeten gaan overwegen om een strikte scheiding tussen geloof en politiek aan te brengen.
zaterdag 22 december 2007, 12:21 uur
Toch hebben zowel de Amerikanen (Bush) als wij (Balkenende) in de laatste verkiezingen er zelf voor gezorgd dat een dergelijke regering mogelijk is geworden. Gelukkig hebben we na vier jaar de kans om de fout weer goed te maken. Het werkelijke probleem is volgens mij niet de regering, maar de burger die, angstig voor alles wat anders is, zich richt op ‘vaste waarden’ als nationaal bewustzijn (denk aan de allergische reacties op uitspraken van Máxima) en religie. Die angst maakt het voor een regering gemakkelijk om grondrechten uit naam van ‘veiligheid’ aan te tasten. Maar eerlijk is eerlijk, het kan veel erger. Ik heb veel veel liever Balkenende dan Wilders.
zaterdag 22 december 2007, 13:51 uur
Als Marokkanen een dansschool niet in mogen, wordt de eigenaar publiekelijk aan het kruis genageld, terwijl hij weet dat het toelaten het einde betekent van zijn zaak. Als zweminstructeurs van een zwembad ook bij moslima’s de regel willen handhaven dat er geen haren worden gewassen onder de douches bij het zwembad, net als dat geldt voor autochtonen, worden ze beschuldigd van pesten van die moslima’s en ontslagen. Zo kunnen we wel een boek schrijven.
Maar nu is elke discriminatie geen discriminatie meer en gelegaliseerd door de Raad van State. ‘Er zijn genoeg alternatieven waar ze naar toe kunnen’,
is een slogan waar nog heel veel aan zal worden opgehangen.
zondag 23 december 2007, 13:57 uur
Het (hoofd)redactionele commentaar van vrijdag begreep ik in eerste instantie niet. Ik heb daarom net de moeite genomen de uitspraken van de Afdeling Bestuursrecht en het Hof te lezen. De rechtbank (sector civiel) is in eerste instantie gevraagd te oordelen over het onderscheid tussen mannen en vrouwen bij de SGP. De sector civiel is daarbij tot het oordeel gekomen dat een onrechtmatig onderscheid werd gemaakt door de SGP doordat zij vrouwen niet toestaat gekozen te worden. Verder is de sector civiel ver buiten zijn boekje gegaan door de staat te verplichten de subsidie aan de SGP stop te zetten.
De Afdeling bestuursrecht had enkel te oordelen over de rechtmatigheid van het besluit van de staat om het bevel van de sector civiel om de subsidie aan de SGP te stoppen op te volgen. De Afdeling oordeelde dat de staat geen andere keuze had dan de subsidie stop te zetten omdat de rechter (sector civiel) een dergelijk bevel had gegeven. De Afdeling kon wel zelf een oordeel vellen. De Afdeling oordeelde dat de relevante wetgeving niet strijdig is met het vrouwenverdrag of een ander internationaalrechtelijk verdrag. Verder biedt de wetgeving zelf ook geen mogelijkheid om de SGP uit te sluiten van subsidie. De subsidie moest dus alsnog verstrekt worden.
Het Hof heeft nu het eerdere oordeel van de sector civiel grotendeels onderschreven. Het heeft echter wel de uitspraak over de intrekking van de subsidie onderuit gehaald. Het Hof stelt verder (evenals de sector civiel) dat het niet aan de rechter is om maatregelen te bedenken om de SGP te dwingen vrouwen ook verkiesbaar te laten zijn. Het stelt dat het aan de staat (de politiek) is om dergelijke (algemeen geldende) maatregelen te verzinnen. Gelet op de beginselen van onze rechtstaat is het ook juist aan de politiek om algemene regels te verzinnen. Het is aan de rechter om te toetsen of burger en staat zich aan die algemene regels houden.
Termen als een ‘,,juridisch doolhof” en dergelijke vind ik daarom onjuist. Ook de gesuggereerde tegenspaak tussen de uitspraken van het Hof en de Afdeling ligt niet zo scherp als u aangeeft, voor zover deze al bestaat. Het is aan de redactie van een krant om het nieuws te selecteren en inzichtelijk te maken. In dit geval lijkt u echter het inzicht te hebben ontbeerd. Naar mijn mening had u het commentaar beter niet kunnen schrijven.
zondag 23 december 2007, 14:25 uur
Ik word er langzamerhand doodmoe van hoe iedere weigering wordt opgehangen aan de discriminatiekapstok. Als jazzpurist bezoek en bezocht ik bijna alle podia die ook maar enige muzikale kwaliteit brachten. Dus word je deel van de sceen. Nu ben ik gewend mijn kritiek niet onder stoelen of banken te steken als me ondermaatse prestaties door de strot worden gewrongen. Welnu, een veel verwacht optreden van een zwarte saxafonist leidde tot een catastrofe. De man kwam voor een serie concerten uit NewYork. Zoals gebruikelijk was niemand bereid werkelijk zijn mening te uiten over deze vermoeiende sessie. Dus in de pauze was ik het slachtoffer bij wie hij zijn bevestiging wilde halen over deze briljante uitspatting en ik deelde hem mede beter het podium te verlaten en het eerste beste vliegtuig terug naar New York te nemen. Hij was duidelijk op het welbekende orgaan getrapt en deelde mij ongezouten mede dat ik discrimineerde en mijn mening was gevormd door het feit dat hij zwart was. Ik rekende af en wenste hem veel succes.
Wat mij betreft mag zo’n partij zonder vrouwen bestaan, je hoeft daar immers niet op te stemmen. Afgezien daarvan lijkt het erop dat de magistratuur
eveneens het politieke morele goed gaat bepalen en dit onder het mom van gelijkwaardigheid. Nivelleren noem ik dit, de trend van de tijd. Pak dan een blaaskaak als Wilders aan, want dit vergiftigt werkelijk simpele breinen.
zondag 23 december 2007, 15:05 uur
@ Peter de Pagter
Ik vind je inbreng interessant, duidelijk is dat staat en godsdienst niet gescheiden zijn en zo is ons politieke systeem gebouwd. Geloof echter is geen objectieve norm om mee te besturen, wel een politiek instrument om mee te manipuleren en dit gebeurt op grote schaal. We leven momenteel in een tijdsgewricht waarbij zakenlijkheid in bestuur het over gaat nemen van ideologische, op godsdienstige overtuigingen gebouwde bestuursnormen. Deze spagaat of schijnbare paradox overheerst in een pijnlijk onthechtingsproces en bepaalt de discussie.
Een kundig zakenkabinet met visie zou een verademing zijn.
maandag 24 december 2007, 19:22 uur
Discriminatie is in strijd met de Grondwet, dus mag een politieke partij zeker niet discrimineren, en mag zeker nooit een regeringspartij worden omdat de partij handelt in strijd met de Grondwet. Wat kun je verwachten van een partij die zich niet kan vinden in onze Grondwet. Je moet ergens een grens stellen, hard en duidelijk. Zo’n partij kan verder bestaan in een vereniging e.d. maar mag nooit in een regering zitten. Maar mag ook niet in de Tweede Kamer. Moeten wij de Grondwet veranderen omdat er een partij is die hem niet erkent? Uiteraard komen de moslims dan ook met zo’n partij, en de ChristenUnie is al bezig homo’s te discrimineren.
Waar hebben wij dan voor gestreden, willen wij dat Nederland weer mag discrimineren? Dat is absoluut onmenselijk en in strijd met onze Grondwet. En daar mogen we echt trots op zijn. Zo’n grondwet is niet zomaar ontstaan. Is dan alles voor niets geweest, hebben zoveel mensen gestreden, en geleden, zich opgeofferd voor niets? Wat moeten wij onze kinderen dan nalaten?
dinsdag 25 december 2007, 01:33 uur
Laten we wel wezen, de SGP streeft nu eenmaal niet naar een democratische, maar naar een theocratische staatsvorm. Dat zij haar gegund, maar dat brengt nu eenmaal een aantal anomalieën met zich mee. De SGP zal daarmee nooit kunnen passen binnen ons Grondwettelijk kader. Daarmee is de SGP ook volstrekt vergelijkbaar met fundamentalistische moslimgroeperingen. En ja, dat doet pijn: als de meerderheid van de Rotterdamse bevolking het moslimgeloof aanhangt, zal dat van de minaretten klinken!
Democratie is stemmen tellen, en elkaars mening door discussie beïnvloeden. Iets anders zit er niet op.
donderdag 3 januari 2008, 16:10 uur
Discrimineert de SGP?
Staatsrechtgeleerde Elzinga stelt in het Brabants Dagblad van 24 december dat de SGP weliswaar discrimineert, maar dat niemand verplicht is lid te worden. Het is dus een vrijwillige keuze en kennelijk accepteren deze vrouwen de regels die de partij stelt. Hij vergelijkt de SGP met een mannelijke sociëteit. Het is een toelaatbare vorm van ongelijke behandeling, aldus Elzinga.
De vraag is of die vergelijking opgaat, immers die mannen- of vrouwenclubs worden gezien als ‘private social clubs’. Bij het sluiten van het internationaal vrouwenverdrag, waarin is aangegeven dat vrouwen ,,op gelijke voet met mannen” verkiesbaar zullen zijn, is met zulke clubs rekening gehouden; die mogen onderscheid maken. Daartegen hoeft de staat niet op te treden.
Een vrouw die op basis van haar geloofsovertuiging lid wordt van de SGP, omdat ze alleen door die partij haar gedachtegoed vertolkt ziet, is niet op gelijke voet met mannen van dezelfde geloofsovertuiging verkiesbaar. Dat is discriminatie in de kern. En het gaat daarbij wel om een grondrecht.
De Raad van State heeft ook gezegd dat de SGP vrouwen discrimineert. Maar volgens de Raad heeft de wetgever bij het opstellen van de Subsidiewet rekening gehouden met het vrouwenverdrag en aan de pluriforme democratische samenleving meer belang gehecht. Met andere woorden: volgens de Raad van State heeft de wetgever zo’n club geen subsidie willen onthouden.
,,Het lijkt erop dat wij de SGP moeten verbieden”, zei minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken na het arrest van het Hof. Het Hof stelt volgens Ter Horst het grondrecht dat er niet mag worden gediscrimineerd boven de vrijheid van godsdienst. De staat moet volgens het Hof wettelijke maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de SGP vrouwen toelaat op haar kieslijst. Dat lijkt mij niet zo moeilijk als je bijvoorbeeld de Kieswet zo inricht dat je als verplichting opneemt dat op de kieslijsten zowel mannen als vrouwen worden geplaatst. Als er geen SGP-vrouw is die erop wil, doet de SGP het toch goed en als er toch een vrouw op komt, hoeven de SGP’ers haar niet te kiezen. Het gaat er alleen maar om dat vrouwen niet op voorhand worden uitgesloten. Opheffen van de partij is dus niet aan de orde.