(Foto's: Bettine Vriesekoop, klik voor vergroting)
Niet fietsen maar snorren. In Chinese steden als Shanghai of Peking maakt de fiets plaats voor hybride snorfietsen, ook wel E-bikes genoemd. Mijn ayi (hulp in de huishouding) Wang Xia komt in de zomer bijna elke dag met de snorfiets vanuit het westen van Peking naar mijn huis in het Chaoyangdistrict in het oosten van de stad. Ze koppelt haar accu dan van de snorfiets en stopt die in de bijkeuken in het stopcontact. De accu kan precies twee uur rijden.
Wang:”Vooral in de ochtenduren zijn de bussen overvol. Je wordt bijna platgedrukt, zo druk is het. Als het mooi weer is, tuf ik liever op mijn snorfiets naar mijn werk.”
China is in de ban van de zonsverduistering die morgen (woensdag 22 juli) te zien zal zijn in Shanghai en zo’n veertig andere steden in de Yangtze-delta. De zonsverduistering begint in India waarna de schaduw van de maan via Bhutan, Tibet, Shanghai en de Japanse Tokara Archipel de Stille Oceaan over trekt.
In steden zoals Hangzhou, Nanjing en Chongqing is de verduistering totaal. De rest van China zal slechts een gedeeltelijke eclips kunnen waarnemen. Met een duur van rond de zes minuten, wordt het de langste zonsverduistering van deze eeuw.
Het stadbestuur van Shanghai heeft al aangekondigd dat de stadsverlichting tijdens de eclips niet aan zal gaan, zodat de verduistering optimaal te zien zal zijn. De staatstelevisie put zich uit in populair wetenschappelijk nieuws met alles wat er valt te weten over de eclips en de politie van de provincie Jiangxi deelt bij stoplichten en langs de tolwegen flyers uit waarin autobestuurders worden gesommeerd de handen aan het stuur en hun ogen op de weg te houden.
Momenteel lees ik ‘Beijing City of Heavenly Tranquillity’ van de Amerikaanse sinoloog Jasper Beck, een boek dat ik iedereen kan aanraden. Beck plaatst Peking in een historisch perspectief, vertelt veel boeiende wetenswaardigheden en beschrijft wat er na de bouwwoede van de laatste decennia nog over is gebleven van het historische stadshart.
Beck schrijft ook over de astronoom en waterbouwkundig ingenieur Guo Shoujing die Peking in opdracht van de Mongoolse veroveraar Kubilai Kahn een waterweg bouwde met aansluiting op het kanaal dat van Hangzhou naar het district Tongxian stroomt.
Vanmorgen ben ik uit Urumqi vertrokken. Vanuit mijn hotel zag ik direct dat de orde weer was hersteld in de straten van Urumqi. Helikopters cirkelden boven de stad en nog altijd bewaakten in blauw geklede soldaten van de mobiele eenheid het Plein van het Volk. Gisteren wemelde het nog van de paramilitaire troepen maar vanochtend waren ze uit het straatbeeld verdwenen. De meeste wegblokkades waren opgeheven en de winkels weer geopend.
Mobiel bellen met het buitenland was weer mogelijk maar het internetverkeer was nog altijd gedeactiveerd. Gezien de ernst van de situatie was het opmerkelijk dat de Chinese overheid buitenlandse journalisten toestemming gaf verslag te doen van de rellen.
Mensen lopen langs uitgebrande auto's. (Foto AP, klik voor vergroting)
Vanmorgen werd ik wakker door het geluid van gillende sirenes en scanderende soldaten. Voor ons hotel staan soldaten gewapend met stokken en schilden in een lint langs de straat. Gisteravond is de avondklok ingesteld: niemand mag na acht uur de straat op. Ook taxi’s rijden bijna niet meer.
Inmiddels is duidelijk dat de opstanden zijn begonnen door studenten van de Xinjiang-universiteit vlakbij de wijk Erdaqiao. Zij eisten in hun protesten opheldering over de dood van twee fabrieksarbeiders in de provincie Guangdong. Drie Oeigoerse migrantenarbeiders werden vorige maand in de fabriek doodgeknuppeld door Chinese collega’s die hen van diefstal betichtten. Toen de politie probeerde de menigte uiteen te drijven, kwam het tot een handgemeen waarna duizenden Oeigoeren in woede ontstaken en al hun frustraties botvierden. Volgens ooggetuigen gingen de gevechten tot diep in de nacht door.
Gisteren was ik op de Pekinguniversiteit om de studente Zhong Yijing te interviewen voor de zomerserie van NRC Handelsblad. Op de campus hangt een bedrijvige maar toch ontspannen sfeer. Het studiejaar is afgesloten en de studenten maken aanstalten om naar huis te vertrekken. Sommigen hebben iets te vieren, maar doen dat niet uitbundig of uitgelaten.
In toga geklede alumni gaan samen het hun zichtbaar trotse ouders giechelend op de foto. De lommerrijke Pekinguniversiteit is een dorp op zich. Vooraanstaande hoogleraren wonen midden in het groen in uit grijze baksteen opgetrokken historische huizen. Ze geven colleges in traditionele gebouwen met Chinese daken en fel beschilderde houten ornamenten.
In de zomer mogen de studenten op de campus boeken en andere spullen verkopen en advertenties plaatsen, niet alleen op het digitale studentenbulletin maar ook op rijdende bussen en zuilen. Op de campus is ook een postkantoortje ingericht zodat alumni hun spullen naar huis kunnen sturen.
Student Zhong Yijing gaat na afloop van ons interview naar een verjaardag in een van de café’s op de campus. Ze deelt met vier studenten een kamer maar omdat haar ouders dichtbij wonen, brengt ze de weekends en de vakanties meestal bij hen door.
Zhong: “Een van mijn kamergenoten woont in de Noordelijke provincie Heilongjiang. Zij blijft het hele jaar op de campus. Over een week komt haar moeder naar Peking. Nu brengt ze haar tijd door met kaarten en boeken verkopen.”
Gisteren was ik in het Olympische dorp. Tot mijn verbazing staan de appartementen leeg. Zou dat iets met de crisis te maken hebben?
Bij een eerder bezoek in mei 2008 was mij namelijk verteld dat een deel van de appartementen waarin de atleten tijdens de Spelen waren ondergebracht al verkocht was voor het begin van de Spelen. Maar toen ik daar gister arriveerde, bleek er nog niemand zijn intrek te hebben genomen in de flatgebouwen.
Bij de receptie maak ik kennis met makelaar Meng Yu die zegt dat alle kopers op het punt staan hun intrek te nemen. “Het heeft even geduurd. Na de Paralympics moesten de huizen worden opgeknapt en worden ingericht naar de wensen van de koper. Maar nu is het eindelijk zover.”
China
Oscar Garschagen is correspondent in Shanghai voor NRC Handelsblad en nrc.next. Tot begin augustus werd het weblog China geschreven door Bettine Vriesekoop, correspondent in Peking.
Abonneer je 