In een restaurant in Brussel probeerde Hansjörg Haber, hoofd van de EU-missie in Georgië, aandacht te krijgen voor de Kaukasus. Acht journalisten – uit Polen, Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk en Nederland - zaten om hem heen, ze kregen pasta, een toetje, koffie. Maar waren ze wel echt voor de Duitse diplomaat Hansjörg Haber gekomen?

Hij wilde graag vertellen over de Russen, die verbaasd waren omdat de missie van de Europese Unie tot nu toe zo goed werkte: er waren veel minder incidenten geweest tussen Georgiërs en Russen dan iedereen had verwacht. ,,Dat is goed nieuws”, zei Haber. En hij zei dat de Russen het liever anders hadden gezien. Het was de bedoeling, zei Haber, dat de Russen konden zeggen: alleen wíj kunnen de orde bewaren in de gebieden die grenzen aan Abchazië en Zuid-Ossetië (die door Rusland en Nicaragua zijn erkend als zelfstandige landen, maar die voor de rest van de wereld nog gewoon bij Georgië horen).

Goed nieuws? Had Hansjörg Haber iets saaiers kunnen bedenken? Hoe zat het met de gasruzie tussen Oekraïne en Rusland: had die invloed op zijn werk? En hoe lagen de verhoudingen als het ging over de oorlog in Gaza?

Haber had het er moeilijk mee. De Georgiërs, zei hij, waren pro-Israël. Maar kom nou toch, Gaza hoorde niet bij zijn mandaat. En Oekraïne, daar wist hij niks van, sorry. Was trouwens ook niet zijn mandaat.

Er vielen stiltes, maar de tijd was nog niet om, dat voelde iedereen. Dus was een Duitse journalist zo vriendelijk om nog maar eens te vragen hoe groot de missie nu precies was en wie de landen waren die de meeste EU-waarnemers naar Georgië hadden gestuurd – waarbij het moeilijk voorstelbaar was dat hij zelf niet wist welk land het was: Duitsland.

Nog voordat de koffie op was, maakte de medewerker van Hansjörg Haber er een eind aan. ,,Wanneer vliegt u terug?” vroeg de correspondent van The Guardian nog. Ook Haber zelf zag er opgelucht uit. ,,Morgen.”

Dit is het laatste stuk op dit weblog. Correspondenten Petra de Koning en Jeroen van der Kris bloggen voortaan op nrc.nl/europablog, samen met de Europaredactie van NRC Handelsblad en nrc.next.

De Russische ambassadeur bij de NAVO, Dmitri Rogozin, had gisteravond acht Brusselse journalisten uitgenodigd voor een kopje thee bij hem thuis. Er waren blini’s (Russische pannekoekjes met kaviaar), augurken, stukjes haring op brood, en achter de bar schonk de Russische hulp-in-de-huishouding glazen wodka en rode wijn in. Eén journalist dronk thee.

We zaten in een kring, op beige leren banken. Rogozin – in een felrood vest – sprak ,,een paar inleidende woorden” die ruim een halfuur duurden. Het ging over Somalië, waar ook een Russisch fregat op piraten gaat jagen, over Afghanistan, Pakistan en natuurlijk ook over Georgië en de Verenigde Staten.

De VS en Rusland, zei Rogozin, gedragen zich als een stel dat ruzie heeft. De partners weigeren om het goed te maken, maar ze kijken wel steeds naar elkaar en soms zijn er ,,bemoedigende signalen” – zo spraken Russische en Amerikaanse generaals begin deze week met elkaar in Helsinki. Maar eerst moeten de verkiezingen in de VS voorbij zijn, dan moet er nog een nieuwe Amerikaanse regering komen – Rogozin verwacht niet dat er vóór volgend voorjaar verbetering komt in hun relatie.

Sinds half augustus, toen Georgië en Rusland een paar dagen tegen elkaar vochten, heeft de NAVO-ambassadeur het niet meer zo erg druk met zijn werk in Brussel. De NAVO wil niet meer op ambassadeursniveau met Rusland vergaderen. Sinds die tijd organiseert de Russische vertegenwoordiging bij de NAVO bijna elke week wel een persconferentie in Brussel. Rogozin, die bekend staat om zijn extreme uitspraken, maakt steeds de indruk dat hij dat reuze gezellig vindt – hij noemt ons ‘collega’s’ - maar op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel worden ze er gek van: bijna elke keer komt Rogozin met iets, een nieuwtje of een ernstige beschuldiging, waar de NAVO dan weer op moet reageren.

Rogozin moet vooral NAVO-secretaris generaal Jaap de Hoop Scheffer hebben: als het even kan, begint hij over hem. ,,Hij beledigt de sg aan één stuk door”, zegt een NAVO-functionaris.

Gisteren, bij de wodka, vertelde Rogozin over vijftig reservisten uit NAVO-lidstaat Estland die volgens Rusland in augustus hebben meegevochten aan Georgische kant. Rogozin zei dat hij er vorige week een brief over heeft geschreven aan Jaap de Hoop Scheffer: wat vindt de NAVO ervan dat een lidstaat zomaar meevecht in zo’n conflict?

Antwoord heeft hij nog niet. Maar antwoord krijgt hij eigenlijk nooit. Sinds de zomer wil De Hoop Scheffer niet meer met Rogozin praten, zegt Rogozin. Dus schrijft hij soms brieven over belangrijke kwesties. Maar een brief terug zit er niet in.

Begin oktober, zei Rogozin ook, was er een bijeenkomst in Brussel waar hijzelf én De Hoop Scheffer bij waren. Ze zaten tegenover elkaar. ,,De Hoop Scheffer zei: ‘Misschien is het goed voor mijnheer Rogozin om te weten dat ik in een heel goeie stemming ben’.” Daarna had ik twee keer opmerkingen over iets dat hij had gezegd, en opeens ging hij weg. Misschien had hij dringend iets anders te doen. Maar ik denk eigenlijk dat zijn stemming niet meer zo geweldig was.”

De 27 regeringsleiders van de Europese landen waren vandaag aan het eind van de middag weg uit Brussel. Twee dagen lang hadden ze vergaderd – vooral over de financiële crisis. Van de honderden journalisten die er verslag van hadden gedaan, waren er nog een paar aan het werk in het gebouw waar de bijeenkomst was geweest.

Aan de overkant, in het kantoor van de Europese Commissie (het dagelijks bestuur van de EU), stond de Finse eurocommissaris voor uitbreiding, Olli Rehn, naast de vice-premier van Servië, Mladjan Dinkic. Ze gaven samen een persconferentie, waar alleen een paar Servische en Kosovaarse journalisten naartoe waren gekomen.

Rehn en Dinkic hadden het ook over de financiële crisis gehad, zei Rehn. En natuurlijk over Servië, dat zo graag kandidaat-lid wil worden van de EU. Rehn zei wat hij het afgelopen jaar steeds zegt over Servië: dat land wacht een mooie, Europese toekomst.

De Servische journalisten hoefden niet per se te weten of Rehn en Dinkic misschien ook een oplossing hadden bedacht voor de financiële crisis, zoals de regeringsleiders in dat andere Europese kantoor. Ze vroegen wat ze altijd vragen als een Europese bestuurder of politicus Serviërs ontvangt in Brussel: hoe lang moest Servië nu nog wachten op die mooie toekomst in Europa?

Nederland, dat van Servië de uitlevering van Ratko Mladic eist, houdt die toekomst tegen – tot ergernis van de meeste andere EU-landen en zeker ook tot ergernis van Olli Rehn zelf.

Rehn kon er geen echt antwoord op geven. Nederland noemde hij niet.

Een Kosovaarse televisiejournalist vroeg of Servië nog wel in aanmerking zou kunnen komen voor dat kandidaat-lidmaatschap nu het land de ambassadeurs van Montenegro en Macedonië had uitgewezen, omdat die twee landen Kosovo hadden erkend als onafhankelijk land.

Rehn zei dat de Europese Commissie niet over de erkenning van landen ging. Maar natuurlijk was de ‘regionale stabiliteit’ belangrijk, en Servië wist dat het goed met zijn buren hoorde om te gaan – dat eist de EU ook van aankomende lidstaten. Net zoals Kosovo goed met zijn buren moest omgaan.

De televisiejournalist was na afloop heel tevreden. Ze was in Brussel bij elke bijeenkomst over Servië en Kosovo, ze kende elke zin die er dan werd gezegd en ze wist hoe belangrijk een paar woorden kunnen zijn. Rehns woorden waren belangrijk. Hij had Servië gewaarschuwd dat het zich goed moest gedragen tegen zijn buren. Maar er was nog iets: Rehn had het ook gehad over de buren van Kosovo. ,,Als je dat zegt”, zei ze, ,,erken je dus dat Kosovo zelf ook een land is.”

Zo schrapen de Kosovaren ook in Brussel hun erkenningen bij elkaar.

Meer over de uitbreiding van de Europese Unie op het nieuwsthema.

Even een update over België. Afgelopen week maakte ik een interview met Bart De Wever van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA), een van de hoofdpersonen in de politieke crisis van de voorbije zestien maanden. Het verhaal, dat vooral gaat over de relatie Nederland-België, is hier te lezen.

Over België zegt De Wever: „De Franstaligen zullen binnen acht maanden – als er regionale verkiezingen zijn – zien welk monster ze hebben gecreëerd. Willen ze liever onderhandelen met Dewinter en Dedecker? Het zou kunnen dat het populisme in Vlaanderen ver voorbij de 30 procent gaat, een pak hoger dan het ooit geweest is. Ik heb tegen hen gezegd: jullie gaan me nog missen.”

Toevallig waren er vrijdag nieuwe peilingen. Het Vlaams Belang van Filip Dewinter doet het daarin niet goed. Maar Dedecker wel. De partij van de oud-judocoach zou nu de derde van Vlaanderen worden. En het einde van de groei lijkt nog niet inzicht.

Ondertussen werd vorige week een begin gemaakt met de ‘dialoog van gemeenschap tot gemeenschap’. Die moet ertoe leiden dat er eindelijk een akkoord wordt bereikt over een ’staatshervorming’, waardoor de regio’s meer bevoegdheden zouden krijgen. Vlaamse deelnemers spraken van  de ‘onderhandelingen van de laatste kans’. Een Franstalige deelnemer, die werd gevraagd of hij het met die stelling eens was, zou daarop hebben geantwoord: ‘pfffffffff.’

Jaap de Hoop Scheffer, secretaris-generaal van de NAVO, vindt het vervelend om het te moeten toegeven als er verdeeldheid is in zijn bondgenootschap. Het is zijn taak om een oplossing te bedenken en als hij begint met te zeggen dat het probleem er ís, lijkt zo’n oplossing meteen nog verder weg.

De Hoop Scheffer wil ook geen enkele bondgenoot de schuld geven van problemen, dus praat hij er liever een beetje omheen – ook als hij een zin begint met: ,,I”l be frank..”

Gisteren, op de eerste dag van een NAVO-bijeenkomst met ministers van Defensie in Boedapest, was de verdeeldheid zo duidelijk, dat zelfs De Hoop Scheffer er niet omheen kon: de Verenigde Staten wilden dat de NAVO meer zou mogen doen om drugsproductie en drugshandel in Afghanistan te bestrijden, Duitsland was daartegen.

Er was uren over vergaderd. Aan het eind van de eerste dag zei De Hoop Scheffer tijdens zijn persconferentie dat het probleem nog niet was opgelost. Dat zei hij zo: ,,I cannot say that all noses are pointed in the same direction.”

Nooit eerder van gehoord, zeiden Engelssprekende collega’s. Al snapten ze wel wat de secretaris-generaal ermee had willen zeggen. Het leek op: all signs point in the right direction.

Een dag later was het toch zover. De Hoop Scheffer had, na een nacht lang onderhandelen, een akkoord bereikt: de NAVO gaat tijdelijk drugslaboratoria vernietigen en drugsnetwerken oprollen. Maar elk land mag beslissen of het daaraan gaat meedoen of niet, en begin volgend jaar zal de NAVO de uitbreiding van bevoegdheden evalueren.

De Hoop Scheffer was tevreden. Hij had de neuzen rechtgezet.

Maandenlang hadden ze samen op een zaal gelegen, met flessen water naast zich – maar zonder eten. Negen illegalen die van de Belgische regering een verblijfsvergunning eisen, waren in hongerstaking in het Latijns-Amerika Huis in Brussel.

In het voorjaar had een grote groep hongerstakers nog een verblijfsvergunning gekregen van negen maanden. Deze keer wilde de minister van asiel en migratie, de liberale Annemie Turtelboom, niet toegeven – de politieke crisis is ernstig in België en als er nieuwe verkiezingen komen, is een vriendelijk asielbeleid niet een onderwerp waar haar partij, Open VLD, veel stemmen mee zal winnen.

Een spoeddebat in het federale parlement leidde eergisteren tot niks: de oppositie diende een motie van wantrouwen in tegen de minister, maar daar wordt pas in oktober over gestemd en de coalitiepartijen steunen haar. De minister zei nog eens heel duidelijk dat de hongerstakers hun zin niet zouden krijgen – hard zijn, dat was de enige manier om de rest van de wereld duidelijk te maken dat België niet het paradijs op aarde was voor asielzoekers.

Na dat debat besloten twee hongerstakers, een Braziliaan en een Iraniër, dat ze met hun actie ophielden. Dat kwam hard aan bij de anderen. Had het nog wel zin als zíj wel doorgingen?

Gistermiddag stond de Braziliaan, die zijn spullen had ingepakt, bij een open raam in het Latijns-Amerika Huis. Hij keek naar buiten, hij zag er moe, maar niet ontevreden uit. Het was voorbij. Hij had een vrouw en kinderen, hij ging weg.

Een man uit Guinee liep langs, of eigenlijk slofte hij. Hij kon zijn voeten nauwelijks nog optillen, hij had zijn handen nodig om zijn spijkerbroek omhoog te houden – hij had, net als de meeste anderen, ongeveer een derde van zijn oorspronkelijke gewicht verloren. In een zijzaaltje had hij lang zitten praten met twee andere hongerstakers uit Afrika. Ze waren de enigen, zo leek het, die per se niet wilden stoppen met hun actie.

Hij keek boos naar de man bij het raam, hij liep naar de hoek van de zaal waar zijn matras lag en trok een deken over zich heen. Toen riep hij de Vlaamse oud-vakbondsman die elke dag bij de actievoerders is om hen te helpen, Pol Van Camp.

Het raam moet dicht, ik heb het koud.

De Vlaming zei het tegen de Braziliaan. Die schrok, keek naar de man in de hoek en sloot snel het raam. Maandenlang had hij in een ruimte gelegen waar het muf rook. Het was nog niet helemaal voorbij.

Al wekenlang is Frankrijk als voorzitter van de Europese Unie heel tevreden over zichzelf. Het akkoord over een staakt-het-vuren tussen Georgië en Rusland, van half augustus, kwam er door Franse bemiddeling, namens de EU.  Dat de zes punten uit het plan nog lang niet allemaal zijn uitgevoerd – er zijn nog steeds Russische troepen en Russische controleposten in Georgië – maakt die Franse tevredenheid niet minder. Steeds maar weer zijn er Franse ministers die zeggen hoe belangrijk de Franse bemoeienis is geweest in dit conflict.

De Fransen zijn vast van plan om van hun EU-voorzitterschap, dat nog tot het eind van het jaar duurt, een succes te maken. En als het dat niet wordt, zullen ze in elk geval heel vaak hebben gezegd dat het een succes was. Je zult zien dat dan toch veel mensen het geloven.

Lees verder »

Gisteren een ingelaste Europese top over Georgië. Landen die toppen organiseren zorgen meestal voor wat ’spiegeltjes en kralen’ voor de journalisten: pennen, schrijfblokjes, soms zelfs een paraplu of een stropdas. Goedkope troep doorgaans, al is mijn zoontje van zes altijd heel blij met de pennen. 

Maar Frankrijk is natuurlijk anders. Frankrijk heeft stijl. En dus kregen we gisteren bij onze badge, die toegang gaf tot het gebouw waar de bijeenkomst plaatsvond, een mooi klein doosje. Daarin niet zo maar een koord om het pasje mee om je nek te doen, maar heus Frans design. Een ontwerp van de beroemde ontwerper Philippe Starck zo blijkt bij nadere bestudering van het doosje. Starck is namelijk ,,artistiek directeur van het Franse voorzitterschap van de Europese Unie”.

De ambassade van Rusland bij de Europese Unie heeft twee telefoonlijnen. Als je belt voor de woordvoerder, om een interviewafspraak te maken met de ambassadeur, kan de telefoniste je niet doorverbinden. Je kunt de woordvoerder, Anastasia, ook niet op haar mobiele telefoon bellen, want die zijn in de ambassade verboden. En nee, Anastasia belt ook nooit zelf terug, zegt de telefoniste. Stuur maar een e-mail.

Een half uur later belt Anastasia toch terug. Ik sta voor de Russische ambassade, waar woedende Georgiërs demonstreren tegen Rusland. Er zou een wapenstilstand moeten zijn tussen de Georgische en Russische troepen, maar de gevechten gaan nog door. ,,Poetin moordenaar”, schreeuwen ze – bijna in mijn oor, en dus ook in de telefoon.

,,Waar ben je?” vraagt Anastasia. Ze had van de telefoniste gehoord dat ik de ambassadeur wil spreken. Bij jullie in de buurt, zeg ik. Bij de demonstratie van de Georgiërs.

Heel even is het stil. ,,Wil je allebei de kanten horen?”

Ik denk dat ze een grapje maakt, maar door de herrie om me heen, ben ik daar niet helemaal zeker van.

Een paar uur later ben ik binnen. De ambassadeur zelf is met vakantie – zo belangrijk is Brussel kennelijk ook weer niet voor Moskou, in deze crisis. De plaatsvervangend ambassadeur is er wel. Anastasia is bij het gesprek. ,,Wat riepen ze nou toen ik je belde?” vraagt ze. Poetin moordenaar. De plaatsvervangend ambassadeur vraagt of de Georgiërs daarna naar hun eigen ambassade zijn gegaan. Daar zitten de echte moordenaars, vindt hij.

Na een paar minuten komt hij opeens terug op de slogan. ,,Weten ze eigenlijk niet hoe onze president heet? Ik weet wel hoe hún president heet.”

Eindelijk vakantie! Zo zijn de commentaren in de Belgische kranten op het politieke nieuws van gisteren aardig samen te vatten. En: wordt vervolgd. Hier een artikel dat ik erover schreef voor de krant van vandaag.

Na meer dan 400 dagen praten kunnen de politieke kopstukken even rust nemen. Belgische journalisten zijn waarschijnlijk ook opgelucht. Collega’s van De Standaard vroegen politici onlangs waar ze naartoe zouden gaan, als de politieke situatie het zou toelaten. De Franstalige liberaal Didier Reynders gaat naar Zuid-Frankrijk, net als Laurette Onkelinx, de Franstalige socialiste. Joëlle Milquet (Madame Non) beloofde haar dochter een reisje naar de VS. Bart Somers, de voorzitter van de Vlaamse liberalen, gaat naar Schotland. Premier Yves Leterme wist het nog niet.

Zelfs Erik Meynen, die in Het Laatste Nieuws elke dag een politieke strip tekent, stopt er even mee. ,,We hopen dat alle partijen in die paar weken hun zelfbeheersing terugvinden en er lichamelijk en geestelijk weer helemaal bovenop komen”, schrijft de commentator van La Libre Belgique vandaag. Hij is vast niet de enige. Ik ben ook even vrij, maar m’n collega Petra de Koning houdt België en Europa de komende weken in de gaten.