Lasers: theorie, experiment, product
Er zijn op YouTube heel wat liefhebbers die hun eigen videorubriekje over wetenschap en/of techniek maken. Drie daarvan hebben het in hun laatste aflevering over lasers. Minute Physics over de theorie, Smarter Every Day over lasers in het lab en de Engineer Guy over laserlicht in glasvezels.
(Tekst uit NRC na de video’s. Deze posting hoort bij Bekijks van 14-12 en is door een fout mijnerzijds niet op tijd online gezet. Excuses daarvoor.)
Minute Physics behandelt onderwerpen uit de natuurkunde in ruim één minuut. De vorm is simpel. Een stem buiten beeld vertelt, terwijl een hand met een pen het verhaal illustreert. Stem en hand zijn van Henry Reich, een Amerikaanse theoretisch natuurkundige en animator. De onderwerpen zijn soms eenvoudig, bijvoorbeeld: wat is vuur? Of: hoeveel weegt een miljoen aan bankbiljetten van 100 dollar? Maar soms gaat het opeens over speciale relativiteit, Schrödingers kat of quantumtunneling.
En vorige week dus over lasers. In een paar pennestreken verheldert Reich hoe dat kan: dat lichtgolven met elkaar in de pas gaan lopen om een laserstraal te vormen. Hij doet dat monter en helder, in de gebruikelijke animatievorm – tot hij na honderd seconden opeens verwijst naar een gelijktijdig verschenen aflevering van een andere rubriek, namelijk Smarter Every Day. Daar zou je lasers ‘in actie’ kunnen zien.
Deze twee series verhouden zich als theoretische tot experimentele fysica. Smarter Every Day is de speeltuin van een Amerikaan genaamd Destin. Als het gaat over de fysica van de katapult schiet hij met een reuzenkatapult, die projectielen de energie van een geweerkogel meegeeft. In een andere video laat hij zien dat je onder water een pistool kunt afschieten – compleet met hi-speed opnamen die dit bewijzen. Een heel ondeugende is de episode over opspattend water in de wc. Met van blauwe klei geknede kunstdrollen en vertraagde beelden toont Destin aan dat een velletje wc-papier op het wateropppervlak de billen aanzienlijk droger houdt.
Vergeleken daarmee is de aflevering over lasers tamelijk saai. Destin verschijnt in het laboratorium van de Optical Sciences Group van de Universiteit Twente (!) samen met laserenthousiast Johan Reinink. Ze doen weinig anders dan een helium-neonlaser aanzetten, ernaar wijzen en nu en dan hun vinger in de straal houden. Maar goed, we hebben een laser in actie gezien.
Onderhoudender is de laatste aflevering van Engineer Guy, een rubriek over techniek. Dit filmpje dateert van een half jaar terug. Maker is Bill Hammack, hoogleraar chemische en biomoleculaire techniek aan de universiteit van Illinois. In een eenvoudige studio demonstreert hij hoe apparaten werken, zoals gloeilampen, rookdetectors, mobiele telefoons en harddisks. Zijn demonstratie van het pad van een laserstraal door een straal vloeistof is van grote schoonheid. Je ziet met eigen ogen hoe de groene lichtbundel keer op keer tegen het vloeistofoppervlak terug naar binnen kaatst en zo in de ‘vezel’ blijft en grote afstanden kan afleggen. En Bill de Engineer Guy legt uit hoe technici daar in glasvezel de ideale voorwaarden voor scheppen.


zondag 25 december 2011, 22:18 uur
Het is geweldig hoe de wetenschap gevorderd is en hoe dit medisch en cosmetisch wordt toegepast. Mijn laatste vriendin heeft ooit een laserschaamhaarverwijdering laten doen, om ongerelateerde redenen is die relatie beeindigd maar ik weet wel wat het kerstcadeau is voor mijn volgende vriendin.
dinsdag 17 januari 2012, 21:43 uur
Die ongerelateerde reden kan ik wel afleiden uit je volstrekte bagatellering van die knappe wetenschap. Schaamhaar verwijderen!!!
Die relatie is gestopt door je diepgang: die van een vloeistofoppervlak.