Installeert Microsoft spyware? De afgelopen weken heeft Microsoft het zwaar te verduren gehad in verband met een methode om de echtheid van Windows XP te controleren. Het gewraakte programma wordt nu vervangen door een nieuwe versie.

De software heet Windows Genuine Advantage (WGA) Notifications en is een aanvulling op WGA Validation. Het laatste programma bestaat sinds september 2004 en is verplicht sinds juli 2005. Het controleert of de pc een legale versie van Windows heeft. Wie WGA Validation niet installeert, krijgt alleen nog de belangrijkste veiligheidsupdates. Downloads van ‘leuke’ extra’s voor Windows zoals nieuwe versies van Media Player en DirectX zijn dan niet meer mogelijk. Dat geldt ook voor wie ‘zakt’ voor de echtheidstest. De huidige controverse gaat niet over WGA Validation, al vraagt Beet zich af waarom dit programma na de validatie geïnstalleerd moet blijven. Een check op afstand gevolgd door een stempeltje ‘goedgekeurd’ moet mogelijk zijn.

Geen weldenkend persoon keurt het gebruik van illegale kopiën van Windows goed, en niemand betwist Microsoft het recht dit gebruik te bestrijden. Maar dit voorjaar heeft Microsoft er een schepje bovenop gedaan met WGA Notifications, een programma dat gebruikers zonder goedgekeurde versie regelmatig op hun ‘probleem’ wijst. En hier zijn de problemen begonnen.

= WGA Notifications wordt door Windows Update gepresenteerd als ‘update met hoge prioriteit’ KB905474, terwijl het niets te maken heeft met veiligheid en alleen belangrijk is voor Microsoft zelf. Zo worden mensen er met valse voorwendselen toe gebracht dit programma te installeren.
= WGA Notifications was tot een paar dagen geleden een beta-versie, dus een product in testfase. Doorgaans installeren mensen dergelijke software op basis van vrijwilligheid. Er zijn tal van gevallen gerapporteerd waar gebruikers pc-problemen kregen door WGA Notifications.
= De betaversie van WGA Notifications nam elke keer bij het starten van de pc contact op met Microsoft (nu is dat nog maar eens in de twee weken). Hoewel hierbij voor zover bekend geen gevoelige informatie werd uitgewisseld beschouwen veel mensen de tijdstippen waarop ze de pc gebruiken al als privé-informatie. Bovendien hoort een softwaremaker zulk gedrag in de licentieovereenkomst bekend te maken. Dat heeft Microsoft nagelaten. Inmiddels is de licentieovereenkomst aangepast.
= WGA Validation noch WGA Notifications verschijnt in de lijst van geïnstalleerde programma’s en er is geen eenvoudige manier om ze te deïnstalleren.
= In de publiciteit heeft Microsoft gesteld dat WGA Notifications dient om gebruikers van legale software een betere ‘experience’ te bieden, terwijl de bedoeling juist is niet-legitieme gebruikers het leven zuur te maken.
Intussen is Microsoft door een inwoner van Los Angeles aangeklaagd wegens overtreding van Amerikaanse anti-spywarewetten. Of deze zaak kans van slagen heeft is nog de vraag. Aan de ene kant heeft WGA Notifications geen kwaadaardige werking, aan de andere kant zijn er wel irritante popupvensters met waarschuwingen over een mogelijk vervalste Windows, en er is het feit dat de software beta was, dus onvoldoende getest.

Beet heeft zelf de WGA-programma’s nooit geïnstalleerd. Dan maar geen nieuwe Media Player. Over het algemeen komt nieuwe software toch met overbodige features, veiligheidsproblemen, ongewenst rechtenbeheer en ongezonde nieuwsgierigheid van de softwaremaker. (Beet neemt Microsoft tot op de huidige dag kwalijk dat de belangrijke veiligheidsupdate Service Pack 2 niet geïnstalleerd kon worden zonder de toen nieuwe Media Player 9 te installeren, die noodzakelijk was voor bepaalde vormen van reclame op websites.)

Wie intussen heeft besloten van WGA Notifications af te willen, kan een lijst van 15 methoden vinden. Sommige daarvan werken wel, andere niet, met de nieuwe WGA-versie. Microsoft zelf biedt ook een procedure aan. Toegepast op de huidige WGA Notifications is hij op eigen risico. Een gerucht dat computers zonder WGA Notifications in het najaar zullen ophouden met werken is inmiddels door Microsoft Nederland tegenover Beet nadrukkelijk ontkend.

Dit verhaal is geplaatst op dinsdag 4 juli 2006 om 14:14 uur.