*

Bankencrisis » Pensioenfondsen matigen crises :: nrc.nl

Pensioenfondsen matigen crises

pensioen_xchng.jpgWim Barentsen en Roderick Munsters zijn respectievelijk hoofd Strategie en hoofd Investeringen bij APG Investments.

De financiële sector ligt weer onder vuur. Banken en verzekeraars moeten grote verliezen nemen op posities die tot midden vorig jaar nog bijdroegen aan miljardenwinsten. Centrale banken hebben op ongekende schaal moeten bijspringen met tijdelijke financiële steun en zijn daarbij gedwongen nieuwe wegen in te slaan.

De pijlen der critici richten zich op de ‘jongens van het snelle geld’ en het ‘kuddegedrag van financiële instellingen’. Dit is begrijpelijk en deels terecht. Net als ten tijde van de internet-zeepbel is er onverantwoord en extreem gehandeld, door individuen alsook door sommige instellingen. Verstandig omgaan met risico blijft lastig.


Deze constatering doet nauwelijks af aan de grote betekenis van het moderne financiële systeem voor de welvaart. Steeds meer risico’s kunnen worden verhandeld en uiteindelijk, tegen een vergoeding, worden gedragen door de partijen die daartoe het best in staat zijn. Het financiële systeem met zijn snelle aanpassing van prijzen fungeert zo als schokbreker voor de reële economie. Tegelijk wordt zo het risicodraagvlak in de samenleving vergroot, kunnen investeringsrisico’s beter worden beoordeeld en genomen en ontstaat meer ruimte voor innovaties.

Genoemde zegeningen gelden niet onverkort. Soms kunnen financiële markten ook juist sterk destabiliserend werken. Waar de grenzen, die in de tijd verschuiven en steeds weer worden afgetast, precies liggen is vooraf moeilijk aan te geven.

Gegeven de ervaringen van het laatste jaar is het zaak de interne stabiliteit van het financiële systeem te vergroten zonder de kip met de gouden eieren te slachten. Dit betekent dat in tijden van hoogconjunctuur een sterke opbouw van risico moeilijker wordt gemaakt, terwijl tegelijkertijd het vermogen van het systeem om risico’s te dragen, vooral in tijden van crises, wordt versterkt.

Een reeks van maatregelen laat zich denken, ruwweg in te delen in regelgeving voor zaken als risicometing, waardering en beloning en kapitaalvereisten. Een juiste afstemming en dosering van deze instrumenten is cruciaal voor het uiteindelijke resultaat.

Ook het te voeren macro-economische beleid, inclusief het monetaire beleid, speelt een belangrijke rol. De onevenwichtige betalingsbalansverhoudingen in de wereld vormen op dit moment een voedingsbodem voor financiële zeepbellen en instabiliteit. Hoge besparingen in het Oosten (Azië, olierijke landen in het Midden-Oosten) vloeien naar het Westen. Gevolg: een vrij lage reële rente, oplopende schuldniveaus, hoge huizenprijzen en explosief uitdijende staatsfondsen.

De kredietcrisis toont dan ook het belang van een houdbare balans tussen tekortfinanciering en economische aanpassing in de belangrijkste regio’s. Het zou helpen als China zijn wisselkoers sneller liet appreciëren, als de Amerikaanse Federal Reserve niet coûte que coûte iedere keer een recessie probeert te vermijden en als de economieën van de olierijke landen in het Midden-Oosten beter zouden functioneren.

Pensioenfondsen hebben net als veel andere beleggers baat bij een behoorlijk niveau van de rente en een evenwichtige vergoeding voor het genomen beleggingsrisico, de zogenoemde risicopremie. Hun missie wordt er niet eenvoudiger op als zij op de kapitaalmarkten moeten gaan wedijveren met speculanten die met zeer veel geleend geld beleggen. Hun gedrag zet risicopremies onder druk terwijl – een paradox – de risico’s binnen het financiële systeem door de sterke nadruk op korte schuldfinanciering (‘leverage’) juist worden vergroot.

Sommige zakenbanken dragen bij aan versterking van de conjunctuurbeweging op markten, zo heeft de New York Fed laten zien. Bij opgaande markten lenen zij kort om meer te kunnen beleggen, waardoor vermogenstitels nog sterker in prijs stijgen en een opwaartse prijsspiraal ontstaat. Bij een neergaande markt gebeurt het omgekeerde. Nu Bear Stearns te belangrijk is gebleken om failliet te laten gaan, zullen ook zakenbanken onder het toezicht gebracht moeten worden. Extreme vormen van korte schuldfinanciering moeten daarbij worden uitgesloten.

Liquiditeit in de markt is gebaat bij diversiteit aan beleggingsstrategieën. Veel instellingen werken met gespecialiseerde teams die, onder druk van korte termijn financiële beloningsprikkels, zwaar inzetten op één kunstje dat het op dat moment goed doet in de markt. Ze houden dat vol zolang de markt de goede kant op beweegt, ook al neemt de verwachte risicopremie op de bewuste strategie af. Vaak is de mate van schuldfinanciering hoog, wat de problemen groot maakt zodra de trend breekt. Meer spreiding in het beleggingsbeleid, meer nadruk op strategieën die tegen de korte termijn marktontwikkeling ingaan en daartoe ook een langere beleggingshorizon hanteren en een daarbij passende beloningsstructuur, kunnen dit helpen voorkomen.

Aandacht is ook nodig voor de zin en onzin van het op marktwaarde waarderen van beleggingen. Waardering op marktwaarde in combinatie met prijsgevoelige bonussen en risicosystemen heeft de gevoeligheid van de balans voor zelfversterkende prijsbewegingen sterk vergroot. De onzekerheid over de echte onderliggende waarde van de meer illiquide, complexe beleggingen is bovendien groot. Zeker in tijden van financiële stress kan dit de balansen van financiële instellingen onnodig sterk negatief beïnvloeden.

Een dynamische markteconomie en financiële turbulentie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Pensioenfondsen voorzien in een basisbehoefte van werknemers en fungeren daarbij als buffer tussen individu en de beweeglijke financiële markten. Hun op de lange termijn georiënteerd beleggingsbeleid helpt crises te matigen. Immers dan doen zich de meest interessante beleggingsmogelijkheden voor. Aan het bestaansrecht van dit instituut en van zijn vermogen om een lange beleggingshorizon te hanteren, moet ook vanuit dat oogpunt niet worden getornd.


Dit bericht heeft 26 reacties op “Pensioenfondsen matigen crises”

  1. Peter Hoopman zegt:

    Voorzien de pensioenfondsen in een basisbehoefte?

    In zekere zin geven ze vertrouwen voor de oude dag. Vandaag wat op zij leggen voor later. Deze spaarfondsen kunnen vervolgens een bufferende rol spelen op de financiële markten.

    Een citaat uit het artikel:

    “Pensioenfondsen hebben net als veel andere beleggers baat bij een behoorlijk niveau van de rente en een evenwichtige vergoeding voor het genomen beleggingsrisico, de zogenoemde risicopremie. Hun missie wordt er niet eenvoudiger op als zij op de kapitaalmarkten moeten gaan wedijveren met speculanten die met zeer veel geleend geld beleggen.”

    Oude mensen zijn van alle tijden, hebben huisvesting, voedsel, geneeskundige verzorging e.d. nodig. Vandaag leggen we geld opzij voor later, terwijl er vandaag ook ouderen in hun levensonderhoud moeten voorzien.

    Zouden we een systeem/logica kunnen vinden waarin we vandaag direct voor ouderen zorgen, zou dit niet veel efficiënter kunnen zijn? Van indirecte economie gebasseerd op ons geloof in winst naar een directe economie gebasseerd op individuele en maatschappelijke prioriteiten in het hier en nu?

    Met deze vraag wordt geprobeerd te kijken naar de efficiëntie van de huidige benadering, welke voortdurend achter zich zelf aan lijkt te hollen daar onze jacht op winst.

    Nu geld op zij zetten in de hoop dat het zijn waarde niet verliest. Hoe realistisch is deze hoop, gelovend in de eeuwige winst/groei?

    Is er een relatie tussen de begrippen winst/rente/toegevoegde waarder enerzijds en inflatie anderzijds?

    Is onze aanname dat geld op zichzelf geld waard is op een wetenschappelijke basis gefundeerd?

    Dergelijke vragen worden binnen politiek en wetenschap vandaag weinig tot niet gesteld. Maar laten eens voorstellen dat we in een volledig transparante wereld leven. Wat zal er dan met de winstontwikkeling gebeuren?

    Deze zal naar nul dalen. Dit betekent binnen een abstracte benadering dat inflatie in een wiskundige formule tegen winst en rente weg te strepen zijn. Dit zou de economie in het hier en nu plaatsten in niet naar “verwachtingen in de toekomst”.

    Vanuit deze invalshoek is de huidige financiële crisis te zien als een soort doodsstrijd, die zijn langste tijd heeft gehad. Het proberen waar te nemen van de oorzaken van de huidige crisis, zal ons kunnen helpen om de fundamenten voor een nieuw systeem te kaderen.

    Het zijn vandaag vooral onze “verwachtingen” die ons vandaag gijzelen om werkelijk naar de oorzaak van de huidige financiële crisis te kijken. Onze individuele verworvenheden zijn vandaag de belanrijkste obstakel tot een objectivering van de oorzaken van de huidige financiële crisis.

    Zonder het systeem en ons eigen functioneren daarbinnen ter discsussie te stellen, is het vrijwel onmogelijk de oorzaken te analyseren en te objectiveren.

    De belangrijkste oorzaak ligt wat mij betreft in de aanname dat geld op zichzelf geld waard is, daarmee heeft de mens zichzelf buitenspel gezet. Afhankelijk en ondergeschikt aan deze aanname, welke als een psychologische (financiële) navelstreng ons in leven houdt. Maar we zijn in een stadium aangelandt waarin we ons dienen af te vragen of we als mensheid op eigen benen durven te gaan staan? Oog in oog met de dagelijkse realiteit, want dat zal het gevolg zijn, wanneer we ons geloof in de waarde van geld op zich ter discussie stellen.

    We zullen dan op zoek moeten gaan naar de voorwaarden waardoor we onze afhankelijkheid van een financiële illusie overwinnen door van geld een middel in plaats van vandaag een doel te maken.

  2. Jan zegt:

    Gelukkig zijn zij wier pensioen beheerd wordt door mensen als deze, die niet gaan voor het snelle geld. Maar zij kunnen dat alleen doen wanneer hun klanten de zin van langzaamheid inzien, en begrijpen dat die wel naar twee kanten moet werken: geen diepe dalen, maar ook geen snelle jubelwinsten. Dat heet saai, conservatief, suf. Daarom zou het een groot risico zijn wanneer iedere werknemer individueel op zoek zou mogen gaan naar zijn eigen pensioenfonds. Het snelle geld zou dan de pensioenwereld kunnen binnendringen. Je ziet de jaarlijkse jubel al voor je: 16,43 procent! Dat zou een groot risico zijn voor de pensioenklanten, maar waarschijnlijk ook voor de economie als geheel.

  3. J v Bijsterveld zegt:

    Is de financiele economie de schaduw van de echte economie? Het antwoord van economen lijkt even cyclisch te zijn als hun theorieen.

    Wanneer het goed gaat dan is het te danken aan de schokdempers, stabilisatoren en risicoverdeling in het financiele systeem. Gaat het mis dan halen ze hun schouders op en zeggen ze: het is een natuurramp in de echte economie.

    Bij deze credit crisis lijkt een soort economische variant van diepte psychologie erg populair. Een verchuiving onder water van het westen naar Azie.

    Volgens mij is een econoom dit beginnen te roepen en vond de rest het wel een goede verklaring die hun uitkwam.

    Ik geloof er weinig van. Azie heeft er niks mee te maken dat sommige Westerse landen geloven dat je een economie kunt stimuleren met hoge huizenprijzen.

    Economen gebruiken dit soort wiskunde niet. Maar ik vraag me af hoeveel van de huizenprijzen terug te voeren is op daadwerkelijke draagkracht en welk deel te verklaren is met biases (subsidie op leningen zoals de hypotheekrenteafrek, kunstmatige schaarste op de woningmarkt, fiscaal bestraffen van mensen die huren en ga zo maar door)

    De economen bij banken gebruiken lineaire technieken die achteruit kijken. Ik denk dat er gewoon ergens een stopconditie in zit zoals bij een ponzi opzet, en dat dan de boel gaat kraken.

    Wil je het met je gezond verstand bekijken. In het westen dachten ze rijk te worden door de prijskaartjes van huizen te verhogen. Die energie is niet gaan zitten in activiteiten die daadwerkelijk productief zijn.

  4. Michel zegt:

    Heeft iemand al eens de impact bekeken van alle overnames van de beurzen, hoeveel er in handen zijn gekomen van de amerikanen.
    De beurs van Italie in handen van de amerika, australie idem, euronext in handen van amerika.

  5. Peter Hoopman zegt:

    Gewoon doen alsof je neus bloedt Michel.

    Dat is goed voor de winst van iets of iemand. ;-)

  6. Rudi zegt:

    Als een penioenfonds meent een mitigerende invloed te hebben op een forse wereldwijde financiële crises dan kun je een vraagteken zetten bij de juistheid van de gekozen strategie. De consequenties zijn in ieder geval voelbaar. Dit denken vertoont ook een overschatting van de eigen kracht: het vermogen van een individueel pensioenfonds is relatief beperkt ten opzichte van de omvang van de werelwijd voelbare financiële crises. Voor een pensioenfonds zou er maar één doel moeten zijn: een zo optimaal mogelijk rendement om de (toekomstige) pensioenen veilig te stellen. Om dit te bereiken is intelligent handelen een voorwaarde.

  7. Michel zegt:

    We zitten met een demografisch probleem, wat al jaren door de politiek op de lange baan geschoven wordt.
    De actuarissen hebben nu al berekend ,dat er op de korte termijn veel mensen zullen gaan sterven, waardoor ze per saldo minder hoeven uit te keren.
    Onderhand blijven de premies voor de pensioenopbouw e.d. hoog en met name de aow.

    De hele tijd is het gedachtegoed van de hr Drees blijven hangen en dat de jongeren voor de aow van de ouderen zorgen.
    Men wist toen al in de jaren zestig dat er veel gezinnen zouden komen,maar toch heeft men besloten dat de werkende groep alleen premies bleef afdragen voor de gepensioneerden.

    Er zijn in de loop der jaren wel wat aanpassingen geweest,maar nu mag de generatie van de jaren zestig , zeventig en tachtig dadelijk haar eigen aow gaan opbouwen in een kort tijdbestek.Want de groep die nu nog naar school gaat is te klein om de dan groeiende groep aow’-ers van hen pensioen te kunnen voorzien.
    Kies er dan voor om maandelijks geld opzij te zetten en dat niet te koppelen aan een verzekering.
    Met de verzekering koop je een illusie, dus verstandiger is het in eigen beheer te houden.
    Leg de verantwoording bij degene die het aangaat en besteed het niet uit.
    Dit is een mogelijke oplossing om in ieder geval de kosten van de vergrijzing te kunnen opvangen.

    Daarbij dien je de vraag te stellen hoe ruim je wilt leven als je met pensioen gaat.Op basis daarvan maak je pensioenplan en laat de aow opbouw ook bij jezelf.

    Het is natuurlijk wel vervelend voor degene die werken bij een pensioenmaatschappij, maar er is genoeg ander werk.Deze mensen kunnen dan bijvoorbeeld ingezet worden bij de gezondheidszorg maar dan niet in de huidige vorm zoals het nu bestaat.
    Modus zullen we daar nog voor gaan bedenken.
    Velen zullen me wijzen dat het meer op de amerikaanse toer gaat en wellicht vinden dat de gemeenschap het moet dragen.

    We zitten in een overgangsfase en er moeten nieuwe peilers uitgezet gaan worden,waar we naar toe willen gaan.

    Welke prioriteiten gaan we stellen, wat vinden we belangrijk in de nabije toekomst.Willen we nog wel de huidge geldhandel, of is er zoveel vertrouwen in de medemens dat men elkaar niet meer hoeft te betalen voor verleende diensten.

    Het idee van Marx is op zich niet slecht maar dan zou het verder genuanceerd moeten gaan worden, waarbij het ingepast kan gaan worden in de global economie.

    Is het wel haalbaar zoals Marx het propageerde, nee dus.
    Een hele grote groep der bevolking zal blijven hangen aan het huidige economisch systeem.
    Er zijn prangende vragen die antwoord behoeven en de discussie zal verder gevoerd kunnen worden via allerlei media maar zonder verborgen agenda’s.
    Maak het transparant en vertaal het in heldere bewoordingen.

  8. AvZ zegt:

    Ben blij met de vragen die oa. Peter Hoopman stelt.
    Er zijn meerder kritische artikelen nodig, die mensen een beter zicht kunnen geven in de achtergronden van onze huidige financiele wereld. Bvb. de Fed! De naam doet vermoeden dat dat een federale instelling betreft, maar niets is minder waar. De Federal Reserve is net zo “federal” als de FedEx! Hoe bestaat het dat slechts enkele families het lot van zovelen mede bepalen … ten bate van hun eigen financiele positie, onder het mom een regeringsinstelling te zijn?
    Wie komt dit allemaal goed uit?
    Het hele financiele systeem zou anders georganiseerd kunnen worden, en wel op zo’n manier dat we de Aarde & mensen wereldwijd met respekt voor de toekomstige generaties kunnen behandelen. Het kan. Willen we dat ook? Wie wil wel en wie wil niet?
    Wie wil een pensioen ontvangen (via beleggingen van pensioenfondsen) waarvoor bvb. de landbouw & onze gezondheid voor de toekomst vergiftigd is met ofwel pesticides of genetische gemanipuleerde gewassen, of waarvoor oorlogen (wapenverkoop – prachtige opbrengsten!) gestimuleerd zijn?
    Denken we echt dat we dat zomaar kunnen doen? Laten we met ons hart en onze intelligentie een eerlijke wereld kreeeren. Heerlijke uitdaging!

  9. Chris de Vries zegt:

    (Ook) het rapport van de IIF gaat niet in op het fundamentele probleem. De conclusie luidt, kort gezegd: we hebben niet goed opgelet. En de aanbeveling is vanzelfsprekend: we moeten beter opletten. De vraag ‘waar zijn we eigenlijk mee bezig?’ wordt niet gesteld. ‘Miljardenverliezen’, maar niemand schijnt het echt in zijn portemonnee te voelen. Dat ging dus niet over de reële econonomie, dat was Monopoly. De verantwoordelijken voor de miljardenverliezen gaan zelfs met een bonus naar huis.

    Het is jammer dat de grens tussen de reële economie en Monopoly vaag is, want ze beïnvloeden elkaar wel. Het is dezelfde boekhouding. De ‘snelle jongens’ van Rick van der Ploeg steken wel reëel geld als bonus in hun zakken, terwijl hun ‘winst’ is behaald met het spelletje. Tegenover die hogere effectenkoersen staat geen echte waarde. Waarde ontstaat door nut. Die koerswinst (ont)staat alleen op papier, ze is niet het gevolg van – bij voorbeeld – productiviteitsstijging of een toename van de hoeveelheid goud.

    Het concept voor de oplossing is simpel. Maak een duidelijk onderscheid tussen de reële economie – de economie van nut en waarde – en de speculatieve economie. Ik zou niet weten hoe je dat kunt definiëren of specificeren. Maar voor economen moet dit een fluitje van een cent zijn. Organisatorisch lijkt het me niet zo’n groot probleem. Banken moeten weer banken worden: zij beheren het rëele geld van derden. Speculeren – Monopoly spelen – gebeurt in andere, aparte bedrijven. De bonussen zijn dan vanzelf in Monopoly geld.

    Dat zal niet verhinderen dat er altijd mensen zullen zijn die hun reële geld overhevelen naar de virtuele wereld van de speculanten (ik denk aan bloembollen en .com). Als het fout gaat, zijn ze het kwijt, het zit in de zakken van de snelle jongens. Dat is niet erg, ook met de traditionele loterij raak je je geld kwijt. Dat geld zelf, blijft in de reële economie, dus die lijdt daar niet onder.

  10. J v Bijsterveld zegt:

    Beste Rudi,

    Het is een cirkelredenering. Wij lenen pensioenfondsen geld. Zij lenen dat geld weer terug (via hypotheken) zodat we heel veel kunnen kopen.

    China verkoopt ons die spullen. Dus zij hebben op dit moment een heleboel tegoedbonnen bij ons. Nu het uit de hand loopt, wijst iedereen naar die gemene chinezen.

    En vergeet dan dat die Chinezen ons nooit zoveel hadden kunnen verkopen zonder onze magische geldvermeerderingstruk.

    Om het helemaal hilarisch te maken: dan moeten we vervolgens het risico dat we zelf hebben gecreerd met die technieken (een handelsonevenwicht) gaan bezweren met precies dezelfde technieken.

    Pensioenfondsen hadden simpelweg niet in huizen moeten beleggen omdat al meer dan 10 jaar bekend is dat die irreel zijn. Bovendien wat ik erger vind: het gaat tegen de hogere doelstellingen van een pensioenfonds in. Namelijk zorgen voor een goede oude dag.

    Heb je het over echte risico’s dan is dat niemand ons ooit in bad stopt. Ofwel: zorgen voor nachwuchs. Dat risico wordt nu alleen maar groter omdat zelfs de kinderopvang wordt opgeofferd om de hypotheekrenteafrek te kunnen blijven betalen.

    En dat alleen maar om te zorgen dat de balansen van financiele instellingen niet die onvermijdelijke val gaan maken die ze toch wel gaan maken. (omdat de huizenwaarde inmiddels zeker 50% lucht moet zijn)

  11. Rudi zegt:

    de kern van mijn opmerkingen, beste Van Bijsterveld,
    is of de titel’ pensioenfondsen matigen crises’ wel terecht is. Voor het bestaansrecht en het beleggen op
    lange termijn zijn aanmerkeljk betere argumenten te bedenken dan Wim Barentsen en Roderick Munsters naar voren brengen. Het is zoiets als ‘jij en ik -niet verder vertellen- zorgen er mede voor dat het Noordpoolijs behouden blijft’.

  12. Michel zegt:

    AvZ en anderen
    U had het over de Fed en dat dit indirect gerund wordt door een groep van 13 families en dat het een private onderneming is.
    Als ik uw lijn volg betekent dit ,dat zij de dienst uitmaken voor de hele wereld en impliceert dat ze geld hebben verdiend aan de daling en dat ze nu weer geld willen verdienen door op een legitieme wijze de banken, die in financiele nood verkeren op te kopen voor een prikkie en keihard te saneren.
    Op die manier maak je de gezinnen in wezen afhankelijk.Het zou dan om de macht gaan en in principe hoef je dat niet te accepteren, maar door hen enorme invloed overal, mogen de gezinnen bij de gratie een baantje hebben.Zolang je voor hen rendabel bent.

    Is dit de weg die we in moeten slaan, nee en u gaf het ook al aan dat het anders aangepakt moest worden.Maar degene die het werkelijk aangaat lezen de opmerkingen en zetten dan hen eigen koers uit.
    Er is iets structureel mis en je kan legio oplossingen bedenken, maar de verborgen agenda blijft en zolang daar geen opening van zaken gegeven wordt, blijft het gissen.
    Wellicht zijn hier oplossingen aangedragen en dat ze getest moeten worden op hen bruikbaarheid en haalbaarheid.Deze proefballonnen worden lekgeprikt,maar je kunt meteen afleiden welke richting ze op gaan.

    De eindconclusie van het hele debat is:

    Wilt u pensioenopbouw dan wijzen we de instituten aan waar u uw geld mag onderbrengen.We garanderen niks maar het geeft wel voldoende reserves om te speculeren.U wilt niks inleveren dan moet u ook de risco’s aanvaarden dat als u met pensioen gaat er geen geld meer is.
    Het komt er gewoon op neer dat we naar werkweken van 45 uur toegaan en dat je tot je dood mag blijven werken.

    Dan het bankenverhaal, waarbij twee invalshoeken belicht worden back to the basic en concentreren op kernactiviteiten.
    Op het moment dat gespecialiseerde bedrijfjes opgezet gaan worden, door wie dan ook, dan zullen daar de goudhaantjes eruit gehaald worden.Deze zullen door middel van het bekende synergieeffect onder de hoede komen van bijvoorbeeld een foundation van Rothschild.Deze constructies komen vaker voor dan men denkt, want in de biotechnologie is het gebruikelijk dat er sponsors gezocht worden voor de r en d fase.

    Invalshoek twee we gaan verder op de huidige basis en hebben we een recessie ,jammer dan voor degene die de dupe worden. De chaos op de markt zal groter worden, want men wil dan f+f bank redden met haar mortgageproblemen.Dezelfde fout is gemaakt in de jaren dertig en haar landbouwcrisis en wat ze in de VS hebben voorgesteld is in wezen economische zelfmoord.Dat plan wat Bush nu lanceert gaat niet werken.Het is het probleem naar de toekomst doorschuiven en hopen dat de economie gaat aantrekken en dan kan het afgeschreven worden.

    Als ik naar de totale schulden kijk van de VS, die elke dag maar toeneemt, dan het extra’tje van 300 tot 600 dollar die eerdaags betaalbaar gesteld zijn dan worden gesteld je zou dan wel eens kunnen gaan bedenken hoe dit werkelijk gefinancieerd is geworden.

    Iedere keer als er geld naar de amerikaanse burgers moet zie je een interessante koersbeweging op de beurs.

    Laat iedereen de artikelen nog eens lezen inzake de kredietcrises, met de informatie en oplossingen die aangedragen zijn en dan inhoudelijk de discussie verder gaan voeren.

  13. Michel zegt:

    Geachte J. van Bijsterveld,

    U gaat voorbij aan het congres van de wereldbank waar de voedselcrisis werd behandeld en de WTO meeting.

    Daar komt geen structurele oplossing vandaan, we hebben te veel mensen op deze aardkloot en nu wilt u dat er nog meer bijkomen.DE voeselschaarste zal dan nog verder toenemen en dan creeer je weer een luchtbel.U ziet het aan de stijging van de commodities zowel de soft als de metals hebben koersstijgingen gehad van heb ik jou daar.Daar komen de kleine speculanten nog eens bij en die worden dadelijk geknipt en geschoren.Iedere keer komt de hebzucht om de hoek kijken.

    Wanneer is genoeg genoeg die vraag wordt niet beantwoord.Het is het psychologische spel van de beurs en beheers de psyche van de speculant dan beheers je alles.

    Dat spel kun je continue blijven spelen door gerichte interacties op te roepen en er zullen altijd mensen zijn die voor de zgn snelle en korte weg willen gaan, terwijl je op de lange termijn moet gaan kijken.

  14. J v Bijsterveld zegt:

    Beste Michel,

    De psychologie daarvan is dat iedereen meteen zal denken: linkse complottheorie.

    Interessanter is het waarom ze zich niet houden aan hun eigen rechtse markttheorieen. Slechte banken gaan niet failliet. Waanzinnig hoge huizenprijzen mogen niet hun natuurlijke niveau terugvinden.

    Het meest idiote voorbeeld is dat de Nederlandse samenleving op dit moment speculeren zonder kans op verliezen heeft uitgevonden in de vorm van Nederlandse hypotheek garantie.

    Terwijl iedere buitenlandse studie de Nederlandse huizenprijzen tussen de 30 en 50% te hoog vindt, garandeert de overheid die schijnwinst.

    Er accumuleert zich zoveel risico bij de overheid dat deze op een gegeven moment dat ook niet meer aankan.

    Wat banken zullen denken, is: ik weet niet hoe riskant huizen zijn. Maar dat doet er niet toe. Want via de NHG wentel ik dat risico op de samenleving af.

  15. madabout zegt:

    Ieder systeem dat een kleine groep bevoordeeld boven een steeds groter wordende groep is eindig (historisch).

    Kapitaalvergroting heeft geen moreel component, het instant houden van een groep consumenten/afnemers ongeacht hun individuele welzijn beschouw ik in deze niet als een moreel component, (filosofisch).

    Voedsel en veiligheid kunnen binnen een groep beter worden geborgd. Hiervoor heeft de mens de functie ‘betrokkenheid’ of ‘moral engagement’. Groepen strijden met elkaar op dezelfde wijze dat individuen met elkaar strijden,de meest aangepaste wint. Binnen en tussen groepen heerst er een hiërarchie. Deze functie is er om agressie functioneel te houden; agressie om hiërarchie te bepalen, (de sterkste MOET uit evolutionair oogpunt overleven), en hiërarchie om de agressie te beperken, (biologisch/ evolutionair).

    Advies: pluk de dag, geniet en als je dit kan lezen en begrijpen of afwijzen: doe iets voor al diegenen die dat niet kunnen want zij hebben het sowieso slechter dan wij. Dit verbetert je slaap, geluk, imago, sociale acceptatie en creëert een mooiere wereld!

  16. A. Oppenheim zegt:

    Iedereen die met het beheer van andermans geld is belast dient eerst een
    toegepast en ter zake kundig psychologisch onderzoek te ondergaan.
    Daarna is een tweejaarlijkse herhaling van dat onderzoek nodig. En eventuele
    bijsturing door vakmensen met kennis van de psychologie en financiele wereld.
    Succes maakt onvoorzichtig en roekeloos. Falen leidt vaak tot verzwijgen of
    bedrog. Tot mist in het hoofd.
    Ook bij de CEO’s en de Commissarissen.
    Pensioenfondsen, beleggingsinstellingen, en alle mogelijk banken dienen er
    onder alle omstandigheden op toe te zien dat deze begeleiding iedereen toekomt die met geld of geldprodukten omgaat. Ook in eigen huis. Als zelfbescherming en bescherming van de mensen die hun geld aan hen toevertrouwen

  17. AgeM zegt:

    De werkelijke reden van de kredietcrisis ben ik nog nergens in geen enkel commentaar tegen gekomen. Waaarom zwijgt men hierover?
    Het sussende verhaal van de heren van ABP is heel schijnheilig. Het ABP leent al jaren aandelen en obligaties uit om er voor te zorgen dat andere handelspartijen naar hartelust kunnen speculeren of hedgefund en private equityfund spelen om aan hun leveringsverplichting te voldoen.Ook aan het clearinghuis Bear Stearns, wat helemaal geen bank is, zijn door het ABP de nodige zekerheden gegeven. Zij ondersteunen dus zelf malafide ondernemingen door dubieuze leningen als onderpand te accepteren ! Daar ligt de kern van de kredietcrisis!
    De heren zullen eerst goed hun eigen huis moeten schoonmaken voordat ze over financiele vernietigingswapens (derivaten) gaan orakelen

  18. Y. van der Meulen zegt:

    Wat in deze discussie over de Federal Reserve Board werd geschreven, is totaal onjuist. De Fed is wel degelijk een amerikaanse overheidsinstelling. Het zgn charter luidt als volgt:

    Seven-member board, appointed by the President of the United States and confirmed by the Senate, governing the Federal Reserve System. Federal Reserve governors, who serve for 14-year terms, set Reserve Requirements for depository financial institutions; approve the Discount Rate for short-term Reserve Bank loans to financial institutions, as proposed by each of the 12 Federal Reserve Banks; regulate state chartered Member Banks and bank holding companies; and cast a majority of the votes on the influential Federal Open Market Committee through which the Federal Reserve directs Monetary Policy. The chairman of the Board of Governors, serving a four-year term, is the senior policy maker in the Federal Reserve System, and represents the Federal Reserve before Congress and federal agencies.

  19. Michel zegt:

    Geachte heer van Bijsterveld,

    Als we de zaak realistisch beschouwen kan de schijnwinst waaraan u apelleert nooit gegarandeerd worden.Volgens mij staat er een maximum vastgesteld van 300000 euro’s voor de NHG.
    Maar dat is een farce.Stel men schaft de hypotheekrenteaftrek af, dan krijg je een gezonde correctie in de markt.
    De banken zullen nooit met dit voorstel meegaan, want dat zou betekenen dat een groot gedeelte van de hypotheekmarkt op gebakken lucht is gebasseerd en zullen we een kleine kredietcrisis hier hebben.
    Zeker de banken die internationaal opereren zullen via de var al het nodige gereserveerd hebben en hopen dat dit voldoende is qua afschrijvingen op hen debiteuren.

    De crisis zal verder doorwerken dan we nu denken en toch zie ik geen enkele interactie, het wordt gebagetteliseerd door zowel de VS als ook hier in Europa.Iedere keer als ik dan de heren Bos en Balkenende hoor wordt er voorbij gegaan aan mogelijke oplossingen die geopperd worden, en dan kan de indruk heel snel ontstaan welke informatie wordt je onthouden.Ieder weldenkend econoom zal tot de conclusie dat we aan de grens zitten van wat een land financieel nog kan trekken.

    De oplossing voor de kredietcrisis ligt in onze eigen handen en ik weet hem.Maar dat gaat zeer doen bij de financiele instellingen en het vertrouwen wat de burgers hebben in die financiele instellingen.Maak hen er mee vertrouwd en laten zij zich uitspreken over die oplossing.Beter nu ingrijpen en bijsturen dan over drie jaar want dan zitten we waarschijnlijk in een wereldwijde recessie.

  20. Dexter zegt:

    @van der Meulen

    De klassieker ‘America: Freedom to Fascism’ van (wijlen) Aaron Russo belicht de Federal Reserve in zijn volledige gedaante.

    Oordeelt u zelf.

    http://video.google.com/videoplay?docid=-1656880303867390173&hl=nl

  21. Oedske zegt:

    Misschien omdat ik geen econome ben, borrelde er een vraagje bij me op. In één van de eerdere berichten wordt voorgesteld, dat mensen zelf maar een reserve voor de oude dag moeten opbouwen. In mijn ogen betekent dat dan, dat sommigen helaas dood zullen hongeren. Niet iedereen heeft de financiële mogelijkheden tot sparen en inderdaad, sommigen denken daar ook niet aan, als die oude dag nog niet in zicht is. Ik begrijp best, dat het ingewikkeld ligt, maar ik blijf hopen op enige maatschappelijke solidariteit in de toekomst en op pensioenfondsen die zo behoudend mogelijk zijn met het geld van hun klanten. Zelf vind ik het een tikkie merkwaardig, dat pensioenfondsen zich geroepen voelen bij de springen. Het staat me ook bij dat in een grijzer verleden een paar miljard uit het ABP is gehaald door de toenmalige regering.
    Gevoelsmatig lijken die financiële markten me overigens ook deels gebakken lucht, maar we kunnen niet meer uit de voeten met een ruileconomie en gezinnen met veel kinderen om je oude dag zeker te stellen. Dus het lijkt me meer iets voor de Nederlandse Bank en de overheid om reddingsacties te plegen en verder hopen dat onze medemens solidair handelt en solidair stemt.

  22. Pietje Puk zegt:

    het ‘vrije-markt-systeem’ heeft altijd wel een ‘oplossing’ voor crisis en recessie
    je begint gewoon een oorlog, is al een paar keer gebeurd. In feite is de Derde Wereldoorlog (“tegen het terrorisme”) al in gang gezet. Er sneuvelen dagelijks mensen in Irak en Afghanistan. Om nog maar niet te spreken over de holocaust tegen de wereldbevolking vanuit de farma-industrie.

  23. Merijn Knibbe zegt:

    De vergelijking met de jaren dertig wordt vaak gemaakt. Deze is niet helemaal terecht. Specifiek voor de jaren dertig (en twintig) was een schoksgewijze toename van de productiviteit, door de invoering van onder meer electrisch licht in bedrijven, de electromotor, de vrachtwagen en dergelijke. De productiviteitsstijging ging veel sneller dan op dit moment. Tegelijkertijd waren de investeringen als % van de totale bestedingen naar een zeer hoog niveau gestegen waardoor de hoeveelheid kapitaalgoederen en daarmee de vaste kosten sterk opliepen. Het wegvallen van de vraag leidde tot een ineenstorten van de investeringen, wat, omdat deze eerst zo sterk gestegen waren, veel grotere gevolgen had dan eerder. Door de ‘learning curve’ en doordat de productiviteit nog steeds sterk steeg leidde een toename van de (overheids)bestedingen weliswaar weer tot enig herstel van de productie, maar niet tot een navenante toename van de werkgelegenheid en de bedrijfsinvesteringen. Keynes had geen ongelijk omdat hij zij dat de bestedingen omhoog moesten, maar omdat zelfs hij niet besefte hoe sterk de bestedingen moesten stijgen (de economie van de VS kon in WO II een verdubbeling van de bestedingen in een paar jaar aan)!

    In Europa en de VS stijgt de productiviteit tegenwoordig minder snel en liggen de investeringen tegenwoordig op een lager niveau. Het risico voor een ‘jaren dertig’ crisis is dus niet zo groot als in 1929.

    In China gaat de productiviteitsontwikkeling echter nog sneller dan ‘bij ons’ in de jaren dertig en liggen de (altijd volatiele) investeringen nog hoger dan bij ons destijds….

    Merijn Knibbe

  24. DvdM zegt:

    Waarom hoor ik niemand over het fundamentele probleem van Fractioneel bankieren? Al onze rijkdom heeft een prijs, denk alleen maar de waarde van grondstoffen die wij van de aarde onttrekken.
    Het huidige probleem wordt ‘gewoon’ opgelost met nog meer schulden te creeren. En over 15/20 jaar gaat het dan weer mis. Op dit moment is de enige doelstelling van het kapitalistische systeem: Profit.
    De vrije markt is een illusie, denk alleen al aan overheidsingrijpen, invoerrechten. Alles draait om macht en geld. Er zijn grote overeenkomsten met het huidige Amerika en het toenmalige romeinse rijk.
    In principe zijn wel allemaal slaaf van het huidge systeem, geld is schuld en indirect werken wel allemaal voor Banken.
    Het probleem van de FED staat hier eigelijk los van, de FED is al sinds 1917 in handen van commerciele partijen. De 1% van deze wereld die 40% van de rijkdom op aarde bezit is gewoon een onhoudbare situatie, maar ook wij in Nederland willen niet dat deze situatie veranderd omdat wij zelf ook ontzettend profiteren van het huidige systeem. Ik denk dat de oplossing ligt in het opheffen van Fractioneel bankieren maar ben wel zo realistisch dat dit een illusie is.

  25. Rudi zegt:

    Bij de huidige kredietcrisis wordt al gauw naar schuldigen gezocht. Het is blijkbaar niet eenvoudig het hoofd koel te houden. Enige nuchterheid vindt men bij Warren Buffett (CNN) die zegt:’I don’t worry too much about pointing fingers at the past, I operate on the theory that every saint has a past, every sinner has a future’
    Mr. Buffett: I couldn’t agree more!

  26. jenny proost zegt:

    Enige jaren geleden bleek dat de pensioenfondsen heel veel geld over hadden. De regering had toen geld nodig en deed een greep in de pensioenkassen.

    Dit geld is nooit teruggegeven. Als de gepensioneerden nu in zouden moeten leveren is dat heel oneerlijk, want hun geld ligt al in Den Haag.Ik zou zeggen dames en heren ministers: Voor de 65+ is het wel genoeg geweest. Crisis, jammer, maar dan allemaal evenredig bijdragen

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.