De terugkerende incidenten die daar het gevolg van zijn, raken de partij in het hart, aldus Ploumen. ‘Zelfverrijking en onverantwoorde omgang met publieke middelen stroken niet met de uitgangspunten van de sociaal-democratie’.

Ploumen kondigt een erecode voor PvdA-bestuurders en -vertegenwoordigers aan.

De voorzitter, die verklaarde zich ‘behoorlijk rot’ te voelen, hekelde ook ‘die partijprominenten die mij niet gewoon schrijven of bellen maar via de Volkskrant hun mening verkondigen’. Partijleider Wouter Bos, die in die krant de electorale aantrekkelijkheid van lijsttrekker Thijs Berman in twijfel trok, ging in zijn speech, op het slot van de morgen, op dat verwijt in.

De verkiezingsnederlaag had er ook bij hem diep ingehakt en hij zei ‘ oprecht spijt’ te hebben van de nasleep ‘van Volkskrant-interview tot gedeclareerde zonnebril’ .

Donderdag werd bekend dat Bos een kwijtgeraakte zonnebril ter waarde van 113 euro heeft gedeclareerd bij het ministerie van financiën.

Partijleider Wouter bos spreekt. Lijsttrekker Thijs berman spreekt. Voorzitter van de tweede kamerfractie Mariette hamer spreekt. Met elkaar en met de zaal. Centrale vragen: waar staat de partij van de arbeid? En waartoe bestaat de partij?

Een gesprek daarover, zo blijkt uit verontruste publicaties van de afgelopen weken, leidt tot de vraag of de partij bevolkingsgroepen van uiteenlopende sociaal-economische status nog achter hetzelfde verheffingsideaal kan verenigen, of dat de partij spreekbuis moet zijn van een specifieke bevolkingsgroep.

Daarbij speelt de vraag: wie dan wel? De werkende middenklasse, allochtonen, of de sociaal-economisch zwaksten in de samenleving.

Vanmiddag kunnen de leden zich uitspreken over de vorderingen in de poging de verhoging van de AOW-leeftijd van 65 naar 67 gestalte te geven. Het is de enige werkelijk stevige bezuinigingsafspraak uit het crisispakket , waar de leden van de PvdA op een vorige partijbijeenkomst schoorvoetend mee akkoord gingen.

Vandaag zal blijken dat het draagvlak in de partij nog altijd gering is. Maar de kans is klein dat de leden het de partijtop op dit gebied echt lastig zullen maken. Dat zou leiden tot een kabinetscrisis en daar zit geen PvdA-er op te wachten. Volgens de peilingen zouden nieuwe verkiezingen bijna een halvering van het aantal zetels betekenen.

Maar het congres besliste anders. Hij blijft gewoon op de hem toebedeelde vijfde plaats staan.  Dat is toch ook verkiesbaar,  zeiden velen.  Dat is nu juist de vraag. Volgens de huidige peilingen in elk geval niet. Maar Cuperus naar voren schuiven is ook weer zo wat. Want daarmee geeft de PvdA eigenlijk te kennen dat 5 zetels niet haalbaar zijn. Nu is de nederlagenstrategie een bekend begrip in de partij. Maar het congres koos dus toch maar voor de optimistische variant.

Ook andere scherpe kantjes zijn verdwenen: het etnisch registreren van probleemjongeren is door het congres met vreugde uit het raam gegooid, ondanks het passievolle pleidooi van Kamerlid Jeroen Dijsselbloem. Die probeerde de leden ervan te overtuigen dat deze mogelijkheid nodig is om de problemen met deze groepen te bestrijden. Maar de PvdA-leden geloofden hem niet.

De PvdA-top wilde niet voorbijgaan aan de “geluiden uit de samenleving” over integratie. En daartegenover een “eigen sociaal-democratische” oplossing plaatsen. Zo wilden ze ook de anti-islamfilm Fitna van Geert Wilders behandelen.

Maar die bestaat in de nota niet meer. Het congres besloot met een kleine meerderheid de paragraaf over deze film uit de nota te halen. Omdat het congres vindt dat “elk woord dat aan deze nietszeggende film wordt besteed, er een te veel is. Laten we onszelf toch een beetje serieus nemen”.

Volgende onderwerp: de economie. Hamer geeft de aftrap. En dan is er een oerhollands Indonesisch rijstbuffet.

Ahmed Aboutaleb vertelt hoe erg het is dat immigranten altijd de “sticker zielig” krijgen opgeplakt. De sociaal-democraten zijn ook verantwoordelijk voor dit “hospitaliseren”. Daarom is deze nota zo goed, omdat die juist uit gaat van de kracht van immigranten. “Neem de nota ongewijzigd aan”, roept hij.

Hamer smeekt het congres om hetzelfde: “Alsjeblieft, stuur me niet terug naar Den Haag zonder resolutie!” Wat moet ze dan tegen Alexander Pechtold en Geert Wilders zeggen?

De inzet van de partijkannonen is in ieder geval genoeg om stap twee in de discussie te zetten. Het congres stemt er mee in dat er nu “inhoudelijk” over de nota wordt gesproken. Het is tijd voor de details. Om te beginnen wordt er over de amendementen 1 tot en met 64 gestemd.

Ploumen krijgt hier en daar de lachers op haar hand, vooral als ze politieke tegenstanders op hun nummer zet: Ze verwijst naar het plan van PVV-leider Geert Wilders om het leger naar Gouda te sturen, toen buschauffeurs weigerden daar door een wijk te rijden omdat jongeren er veel overlast bezorgden. Leraren en wijkagenten, prima. Maar het leger? Wat een onzin: “Ik wist dat je blond was Geert, maar zo blond, dat had ik niet verwacht.”

Over D66-leider Alexander Pechtold, woonplaats Wageningen, die zei dat integratie een autonoom proces is: “Dat werkt misschien in een villawijk in Wageningen, maar niet het Slotervaart waar ik woon!” Applaus verzekerd.

Ze sluit af: “Ik kan niet anders, ik heb een roeping!” Als partijleder Wouter Bos en fractievoorzitter Mariëtte Hamer hun ovatie staand afgeven, volgt de zaal. Ook Aziza komt met een grote glimlach het podum op.

De discussie kan beginnen. Er zijn honderd mensen die iets willen zeggen over de nota. Ook de afdeling New York is gekomen.